10 / 316 sonuç gösteriliyor

Kanun 5395
2005-07-15

ÇOCUK KORUMA KANUNU

Pratik etki özeti: - Korunma ihtiyacı olan çocuklar ile suça sürüklenen çocukların korunmasına ve haklarının güvence altına alınmasına yönelik usûl ve esaslar belirlenir; öncelik çocuğun güvenliğini, gelişimini ve esenliğini korumaktır. - Temel ilkelerle çocuğun yaşamı, gelişimi, korunması ve katılımı güvence altına alınır; ayrımcılık yapılmaması, karar süreçlerine çocuğun ve ailesinin bilgiyle dahil edilmesi, işbirliği içinde çalışmalar ve insan haklarına dayalı hızlı ve adil işlemler ön planda tutulur. - Koruyucu ve destekleyici tedbirler ağırlıklı olarak çocuğun kendi ailesi içinde korunmasına yöneliktir; danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma hizmetleriyle destek sağlanır; gerekli hallerde resmi bakım yurtları veya koruyucu aile hizmetleri devreye alınır. - Barınma, sağlık, eğitim gibi alanlarda verilen tedbirlerle çocuğun güvenliği ve bakımı sağlanır; kimliğin korunması amacıyla gizlilik tedbirleri uygulanır. - Acil tehlike durumlarında acil korunma kararları hızlıca verilebilir; sosyal inceleme ile kararın devamı veya alternatif tedbirler belirlenir. - Tedbir kararları, çocuğun gelişimini gözeterek belirlenir ve gerektiğinde değiştirilir veya kaldırılır; uygulanması belirli periyotlarda denetlenir ve süre sonlandırma ihtimali bulunur. - Çocuklar için özgün güvenlik tedbirleri uygulanır; akıl hastalığı gibi durumlarda özel tedbirler dikkate alınır. - Hakkaniyetli ve etkili süreçler için duruşmalar, çocuğun yararına uygun şekilde düzenlenir; gerekli hallerde sosyal çalışma görevlisi davaya eşlik eder ve çocuğun sorgusu güvenli bir ortamda yapılır; çocuğun haklarına uygun şekilde ifadesi ve katılımı gözetilir. - Zorlayıcı tedbirler konusunda tutuklama ve ağır yaptırımlar yaşa uygun olarak sınırlanır; çocuklar için denetimli serbestlik ve adlî kontrol tedbirleri öne çıkarılır. - Kanunen kurulan özel çocuk mahkemeleri ve ilgili savcılık/kolluk birimleri, çocuklara özgü işlemleri çocuk odaklı şekilde yürütür; çocukla ilgili işlemler daha uygun ve güvenli bir ortamda gerçekleştirilir. - Çocuğun kimliği ve kişisel bilgileri koruma amacıyla gizlilik ve mahremiyet tedbirleri uygulanır; karar ve süreçler gerektiğinde halka açık değil, güvenli şekilde yürütülür. - Kararlara karşı itiraz yolu bulunur ve sürece ilişkin haklar korunur; kararlar, çocuğun yararına ve gelişimine uygun olarak izlenir ve gerektiğinde değiştirilebilir.

CB Kararı 362
2018-11-23

ULUSLARARASI ÇOCUK KAÇIRMANIN HUKUKİ VEÇHELERİNE DAİR SÖZLEŞMENİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ARASINDA YÜRÜRLÜK TARİHİNİN 1 TEMMUZ 2018 OLARAK TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 362)

Bu karar, Türkiye ile Kazakistan arasındaki Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Boyutlarına Dair Sözleşmesi’nin yürürlüğe girme tarihinin belirlendiğini ifade eder. Sözleşmenin uygulanması, çocuk kaçırma vakalarında taraf ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirir; iade taleplerinin değerlendirilmesi, tanıma ve uygulanması, bilgi paylaşımı ve geçici koruma kararlarının tanınması süreçlerini kolaylaştırır.

Kanun 5717
2007-12-04

ULUSLARARASI ÇOCUK KAÇIRMANIN HUKUKİ YÖN VE KAPSAMINA DAİR KANUN

- Bu yasa, velayet hakkı ihlâli ile bir ülkeden başka bir ülkeye götürülen veya alıkonulan çocuğun, mutat meskeninin bulunduğu ülkeye iadesini ve/veya şahsî ilişki kurma hakkının kullanılmasını sağlamaya yöneliktir. - Uygulama, çocukların velâyet veya şahsî ilişki kurma haklarının ihlâlinden hemen önce mutat meskeninin bulunduğu ülkedeki çocuklara yöneliktir. - Süreç, ilgili makamlarca koordine edilerek çocuğun iadesi veya şahsî ilişki kurulması amacıyla gerekli idari ve adli işlemler başlatılır. - Taraflar arasındaki uzlaşmanın sağlanması teşvik edilir; sulh mümkün olmadığında konuyla ilgili karar yetkili mahkemece verilir. - Dava, öncelikle hızlı ve sade usule göre görülür; esasa girilmeden önce sulh yoluyla çözüme çalışılır. - Geçici koruma tedbirleri uygulanabilir; çocuğun bakımının güvenli birine verilmesi, güvenilir bir yerde geçici bakıma alınması, resmi kayıtların korunması ve benzeri tedbirler devreye alınabilir. - Şahsî ilişki kurulması talebi, iade talebiyle ilişkili olarak değerlendirilir; gerektiğinde geçici olarak taraflar arasında şahsî ilişki kurulabilir. - İade kararında velâyetle ilgili ayrı bir karar verilmez; reddedilirse velâyet hakkında karar verilebilir. - İade veya şahsî ilişki kurulması yönündeki kararlar kesinleşir ve uygulanır; gerekli hallerde teslim işlemleri ilgili tarafın huzurunda veya yetkili birinin eşliğinde yapılır ve gerektiğinde kolluk desteği kullanılabilir. - Çocuğun giderleri devletçe karşılanır; hatalı ödeme yapanlar için geri ödeme yapılabilir. - Dava ve işlemler mali yükümlülükler açısından taraflı değildir; bazı masraflar kovuşturma ödeneğinden karşılanabilir; başvuru sahibine adli yardım sağlanabilir. - Bu süreçte usul hükümlerine uygun olarak, mevcut diğer kanun hükümleri de uygulanır ve adli tatil sürecinde de işlemeye devam edilebilir.

Kanun 2828
1983-05-27

SOSYAL HİZMETLER KANUNU

Bu metin sosyal hizmetlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin geniş bir çerçeve oluşturur ve hizmetlerin amacı, kapsamı, tanımlar ile genel esaslar ve mali hükümlerini belirler. Sosyal hizmetler, ihtiyaç sahiplerinin maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarını giderici, sorunlarını önleyici ve çözümleyici hizmetleri kapsar ve yaşam standartlarının yükseltilmesini hedefler. Korunmaya ihtiyacı olan çocuklar, engelliler ve yaşlılar gibi temel toplumsal gruplar ile benzer ihtiyaç sahipleri öncelikli olarak hizmetlerden yararlanır. Hizmetler için çeşitli kuruluş türleri ve birimler kurulur; çocuklara yönelik koruma ve bakıma odaklı yuvalar, yetiştirme yurtları, kreş ve gündüz bakım hizmetleri, huzurevleri ve bakım-rehabilitasyon merkezleri gibi birimler ile bu hedeflere uygun çalışır. Hizmetler, kamu kurumları, gönüllü kuruluşlar ve sivil toplumun koordineli işbirliğiyle, denetim ve gözetim altında sunulur; kaynaklar en verimli şekilde kullanılır. Hizmetlere erişimde ayrımcılık yasaktır; talep fazlası olduğunda belirlenen öncelikler uygulanır ve hizmetler insan onuru ve saygısı çerçevesinde sunulur. Personel seçimi ve hizmet içi eğitim, hizmetin niteliğine ve özelliklerine uygun şekilde yapılır; çalışanların nitelikleri hizmetin gerektirdiği standartlara uygun olur. Dış kuruluştan hizmet alınması gerekiyorsa izin ve standartlara uyum zorunludur; coğrafi ve fonksiyonel dağılım dengeli sağlanmaya çalışılır ve hizmet boşlukları giderilir. Engelliler için eşit katılım, erişilebilirlik, eğitimde fırsat eşitliği, istihdam ve sosyal güvenlik konularında hedefler belirlenir; engellilerin karar alma süreçlerine katılımı sağlanır. Ev tipi sosyal hizmet birimleri, merkezler ve koordinasyon yapıları aracılığıyla ihtiyaç tespiti, müdahale ve takibi bir arada ve kolay ulaşılabilir biçimde gerçekleştirilir. Hizmetler için mali kaynaklar genel bütçeden sağlanan yardımlar, hizmetlerden elde edilen gelirler, bağışlar ve benzeri çeşitli kaynaklarla finanse edilir. Kamu ve özel sektör işbirliği, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla koordinasyon esas alınır ve hizmetlerin yayılımı ile etkili kullanımı hedeflenir. Çalışanlar ve özel düzenlemeler konusunda sözleşmeli çalıştırma gibi alternatif istihdam biçimlerine olanak tanınabilir; engellilerin özel istihdam gerekiklikleri de gözetilir.

Kanun 5402
2005-07-20

DENETİMLİ SERBESTLİK HİZMETLERİ KANUNU

Bu yasa, denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerini koordine eden yapıların kurulmasını ve bu yapıların görev ve çalışma esaslarını düzenler. Uygulama, insan onuruna saygı, gizlilik ve tarafsızlık ilkelerine dayanır; bilgi güvenliği korunur ve tarafsızlık gözetilir. Denetimli serbestlik kapsamındaki kişiler, belirlenen programlara uymak ve denetim görevlilerinin uyarı ve önerilerine riayet etmek zorundadır; bu yükümlülüklerin ihlali tedbir ihlali sayılır. Kurumlar, denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerinin uygulanmasını düzenler ve koordinasyonu sağlar; planlar ve çalışma raporları hazırlanır, gerektiğinde hizmet alanında bürolar açılır veya kapatılır. Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde sosyal inceleme raporu düzenlenebilir ve gerekirse psiko-sosyal destek sağlanabilir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullananlar için tedaviye tabi olmak ve belirlenen programlara katılmak yükümlülüğü getirilebilir; yükümlülükler ve denetim tedbirleri, ihtiyaca göre değiştirilebilir ve sağlık kurumları ile rehabilitasyon merkezleri devreye girebilir. Tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri için uygun merkezler açılabilir; sağlık kurumları ve diğer kamu kurumları bu hizmetleri destekler. Denetimli serbestlik süreci boyunca gerekli hallerde testler yapılabilir; aile bilgilendirilebilir veya bilgi istenebilir; başvuru ve itiraz süreçleri değerlendirilebilir.

Kanun 2709
1982-11-09

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

Bu metin devletin cumhuriyet olduğunu, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına aldığını belirtir; toplumun huzuru, adalet ve refahı ile kişilerin maddi ve manevi gelişimini öncelik olarak hedefler. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlük ilkesine bağlıdır; Türkçe resmi dil olarak önceliklidir; milli bayrak, marş ve başkent gibi simgeler devletin kimliğini somutlaştırır. Değiştirilemeyecek hükümler, devletin temel nitelikleri ve Cumhuriyetin yapısal esaslarını korur, bu temel ilkeler üzerinde normalenin üzerinde değişiklikler yapılamaz. Egemenlik millete aittir; milletin iradesiyle kararlar alınır; devlet organları bu gücü anayasadan aldığı sınırlar içinde kullanır; hiçbir kişi veya organ kaynağını Anayasadan almayan yetkiler kullanamaz. Yasama, yürütme ve yargı bağımsız ve tarafsız olarak iş görür; kuvvetler arasındaki işbirliği ve sınırlı yetki paylaşımı, devletin medeni iş bölümünü güvence altına alır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin korunması; dil, ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi düşünce gibi unsurlara dayalı ayrımcılık yasaktır; eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirler makul ve haklar üzerinde dengeleyici olarak kabul edilebilir. Temel hak ve hürriyetler kişiliğe bağlı, dokunulmaz ve devredilemez olarak tanımlanır; bu haklar, toplum karşısındaki ödev ve sorumlulukları da içerir ve demokratik toplumun gerekleriyle ölçülür. Temel hakların kötüye kullanılmaması gerekir; hak ve özgürlükleri amaç göstererek, devleti veya milleti bölmeyi hedefleyen faaliyetler yasa dışı sayılır. Savaş veya olağanüstü hallerde haklar üzerinde geçici sınırlamalar yapılabilir; buna karşın yaşam hakkı ve kişilerin güvenliği korunur, kararlar yargı denetimine tabidir. Kişinin hürriyeti ve güvenliği güvence altındadır; yasa gereği yakalama ve tutuklama durumları belirli usullerle ve haklar bildirilerek gerçekleştirilir; adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi geçerlidir; uzun süreli tutukluluklarda özellikle denetim ve hızlı yargılanma güvence altındadır. Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme özgürlüğü korunur; bu haklar ancak kanunla ve gerektiğinde mahkeme kararıyla sınırlanabilir; kararlar belirli sürelerde onaylanır ve gerekçeyle açıklanır. Konut dokunulmazlığı yalnızca yetkili merciin kararlarıyla ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ihlal edilebilir; karar süreci belirli sürelerde onaylanır ve açıklanır. Haberleşme özgürlüğü ve gizliliği korunur; engelleme ve müdahale için usule uygun hâkim kararı gerekir; kararlar belirli süre içinde onaylanır ve gerekçeli olarak açıklanır. Yerleşme ve seyahat özgürlüğü vardır; yurtdışına çıkış ve sınır dışı edilmeye ilişkin sınırlamalar kanunla belirlenir; vatandaşlar temel olarak sınır dışı edilemez ve yurda girme haklarından yoksun bırakılamaz. Din ve vicdan özgürlüğü güvence altındadır; ibadet ve dini uygulamalar serbesttir; dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi devlet gözetimindedir; din ve manevi yaşamla ilgili haklar kişilerin baskı altında kalmaksızın korunur.

Kanun 6284
2012-03-20

AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN

Bu yasa, şiddete maruz kalan kadınlar, çocuklar ve aile bireyleri ile şiddet görme veya görme tehlikesi bulunan kişiler için güvenliğini ve yaşam kalitesini artırmaya yöneliktir. Uygulamasının temel etkileri şu şekillerde ortaya çıkar: - Şiddete karşı koruma, güvenli barınma ve geçici maddi destek gibi acil ve pratik hizmetler sağlanır; mağdurların ihtiyaçlarına uygun güvenli ortamlar sunulur. - Psikolojik, hukuki, mesleki ve sosyal destek hizmetleriyle mağdurların savunmasızlıkları azaltılır ve yeniden topluma kazandırılmasına yönelik çalışmalar yapılır. - Şiddet uygulayan hakkında, mağduru korumaya yönelik tedbirler uygulanır; kişinin bulunduğu yerden uzaklaştırılması, konut güvenliğinin sağlanması, iletişim ve yakın temasların kısıtlanması gibi önlemler devreye alınır. - Çocukların korunması gözetilir; çocuklarla ilgili ilişkinin güvenli ve kontrollü şekilde sürdürülmesi ya da sınırlandırılması sağlanır. - Şiddet uygulayanın güvenliğini de gözeten konular dahil olmak üzere, kişinin güvenliğini artıracak tedbirler belirlenir ve uygulanır; gerektiğinde sağlık veya rehabilitasyon hizmetlerine yönlendirme yapılır. - Kararların hızlı ve etkili bir şekilde uygulanması için kolluk ve ilgili birimler koordineli çalışır; kararlar gerekli görüldüğünde derhal yürütülebilir. - Korunan kişinin kimlik ve adres gibi hassas bilgilerinin gizliliği korunur; güvenliğin sağlanması için gerekli tedbirler alınır. - Bakanlık ve ilgili kurullar tarafından, şiddeti önlemeye yönelik izleme ve destek hizmetleri ile bilgi paylaşımı ve görevler koordine edilir; bu çalışmalar, mağdurların haklarına ve güvenliğine odaklı yürütülür. - Şiddetin önlenmesi için merkezler kurulur ve bu merkezler, veri toplama, hizmet koordinasyonu, rehberlik, danışmanlık ve toplumsal programların uygulanması gibi hizmetler verir. - Şiddet mağduru ve şiddet uygulayıcıya yönelik hizmetler ayrı birimlerde sunulur; mağdura yönelik haklar, iş bulma ve sosyal destek konularında rehberlik yapılır, uygulamanın sonuçları izlenir; şiddet uygulayıcıya yönelik olarak öfke kontrolü, bağımlılık tedavisi ve meslek edindirme gibi programlar önerilir. - Kontrolsüz veya tekrarlayan ihlallerde uygulanacak yaptırımlar belirli esneklikler içerse de, ölçülü ve caydırıcı tedbirlerle uyumsuzluğun azaltılması hedeflenir. - Merkezler ve hizmetler, kadının insan hakları ve eşitlik ilkeleriyle uyumlu, toplumsal dayanışmayı güçlendiren bir yaklaşım içinde yürütülür.

Kanun 3713
1991-04-12

TERÖRLE MÜCADELE KANUNU

Terör, cebir ve şiddet kullanarak, devletin temel niteliklerini değiştirmeyi, ülkenin bütünlüğünü bozmayı veya devletin güvenliğini tehdit etmeyi amaçlayan örgütler ve bu örgütlerin faaliyetleriyle ilgili olarak işlenen suçlardır. Terör suçlusu; terör örgütlerinin mensubu olarak veya örgüt adına suç işleyen kişiler olarak tanımlanır; örgüt adına suç işlemek de ayrıca cezalandırılır. Terör amacıyla işlenen suçlar, bu amaçla kurulan örgütlerin faaliyeti kapsamında işlendiğinde terör suçu sayılır ve bu tür suçlar için verilen cezalar artırılır. Terör örgütlerinin meşru gösterilmesi, övülmesi veya bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden bildiri ve açıklamalar suç teşkil eder; bu tür fiillerin basın ve yayın yoluyla işlenmesi cezayı artırabilir; ancak haber verme sınırlarını aşmayan eleştiri ve düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Terör örgütünü kuran, yöneten veya üye olanlar ile örgüt faaliyeti düzenleyenler cezalandırılır. Terör amacıyla işlenen suçlar arasında yer alan bazı suçlar için cezaların artması öngörülür; artırımın uygulanması, ilgili koşullara bağlı olarak gerçekleşir. Terörün finansmanı suçtur; bu kapsamdaki fiiller için ağır yaptırımlar uygulanır; tüzel kişiler için güvenlik tedbirleri söz konusu olur. Terörle mücadelede görevli kamu görevlileri, kolluk ve yargı personeli ile ilgili koruma tedbirleri ve güvenlik önlemleri öngörülür. Terör suçlarından zarar görenlerin zararlarının tazmini amacıyla mahkeme süreçlerinde gerekli tedbirler alınır; bu süreçlerde tebligat ve ilân gibi uygulamalar kullanılır. Terör davalarında avukat temini ve ücretlere ilişkin düzenlemeler yapılır; savunmanın sağlanması amacıyla usuller belirlenir. Ceza infazı ve tutukluların korunmasıyla ilgili uygulamalar belirli esaslar çerçevesinde yürütülür; bazı ağır cezalar için özel koşullar uygulanabilir ve şartlı tahliye ile denetimli serbestlik konuları düzenlenir. Kamu görevlileri ve ilgili kurumlar, terör soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde güvenlik ve gizlilik tedbirlerine tabi olarak hareket eder; gerekli hallerde koruma ve güvenlik önlemleri alınır. Terör suçları nedeniyle zarar görenler için maddi tazminat amacıyla gerektiğinde mahkeme önleyici tedbirler ve ilgili kararlar uygulanır.

Kanun 5580
2007-02-14

ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNU

Bu yasa özel öğretim kurumlarının açılmasına, devrine ve işletilmesine ilişkin temel kuralları belirler; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri ile yabancı ve azınlık okulları için uygulanır. Kurum açma izni almak zorunludur; iznin verilebilmesi için fiziki altyapı, nitelikli kadro ve eğitim programının uygunluk ve Bakanlık onayının sağlanması gibi koşullar gerekir; izinsiz faaliyetler yasaktır ve bu durum cezai sonuç doğurabilir. Bakanlıkça onaylanan usul ve esaslar çerçevesinde eğitim-öğretim faaliyetleri yürütülür; kurumlar yönetim ve denetim süreçlerinde tek müdür tarafından yönetilebilir, birden çok kurum için genel müdür gibi üst düzey yöneticiler atanabilir. Kurucuların ve kurucu temsilcilerinin belirli nitelikleri taşıması gerekir; güvenlik ve kamu düzenine karşı suçlar açısından uygunluk şartları aranır. Ayrıca binaların ve bulunduğu bölgenin güvenliği, uygunluk standartları, diğer işletmelerle ilişki ve ayrışma konularında kurallar vardır; bazı yerler ve durumlar için mesafe veya yerleşim düzenine ilişkin zorunluluklar uygulanır. Milletlerarası özel öğretim kurumları, yabancı okullar ve azınlık okulları için özel denetim ve kapasite, arazi kullanımı ve yönetim yönünden ek hükümler uygulanır. Faaliyetler bu kurallar çerçevesinde denetlenir ve uyulmaması halinde kapatma veya idari yaptırımlar söz konusu olabilir.

Kanun 4721
2001-12-08

TÜRK MEDENİ KANUNU

- Yasa, ele aldığı tüm konularda uygulanır; hüküm yoksa hâkim, örf ve âdet hukukuna göre karar verir; bilimsel görüşler ve yargı kararları karar süreçlerinde kullanılır. - Dürüst davranış zorunludur; hakların kötüye kullanılması hukuka uygun değildir. - İyiniyet esastır; kanunun öngördüğü durumlarda iyiniyetin varlığı gerekir, aksi halde iddia yapılamaz. - Hâkim, durumun gereklerini ve haklı sebepleri gözeterek karar verir. - Genel hükümler, özel hukuk ilişkilerine uygulanabilir. - İspat yükü taraflara aittir; resmî belgeler kanıt olarak kabul edilir ve içeriğinin doğru olduğunun kanıtlanması şart değildir, ancak başka hükmeler varsa ayrıca değerlendirilir. - Herkes hak ehliyetine sahiptir; fiil ehliyeti, yetkili bir engel olmaksızın kendi işlemlerini yapabilme kapasitesiyle ilişkili olarak tanımlanır. - Erginlik, ayırt etme gücü ve kısıtlılık gibi kavramlar, kişinin kendi hak ve borçlarını kullanabilmesini veya temsilci aracılığıyla işlem yapmasını belirler; bazı durumlarda kısıtlı kişiler için temsilci gereklidir. - Kişilik hakları korunur; haklarını ihlal edenlere karşı dava açılabilir ve zarar gören lehine düzeltme, tazminat ve gerektiğinde manevi tazminat talep edilebilir. - Adın kullanımıyla ilgili haksızlıklar durdurulabilir ve zararlar giderilebilir; ad değiştirme ancak haklı sebeplere dayanarak mahkeme kararıyla olabilir; karar verilen yeni ad nüfusta kayıt edilir. - Kişilik, doğumla başlar; sağ doğmak koşuluyla çocuğun hak ehliyeti annedinden itibaren kazanılır; hayat ve ölüm hususlarının ispatı, resmi kayıtlar ve gerektiğinde diğer kanıtlarla yapılır. - Gaiplik kararı, ölüm tehlikesi veya haber alınamama durumu olduğunda başvurulabilir; karar, ilgili hakların güvende kalmasını sağlar ve yasal işlemleri etkiler. - Kişisel durum sicili tutulur; zararlar devletçe tazmin edilir; düzeltme ancak mahkeme kararıyla yapılır; cinsiyet değişikliği için mahkeme izni gerekir ve sağlık raporuyla desteklenirse nüfus sicilinde düzeltme yapılır. - Doğum ve ölüm kütükleri, bildirimler ve kayıt işlemleriyle düzenlenir; soybağı ve kayıtlarla ilgili değişiklikler ilgili kanunlara göre işlenir. - Tüzel kişiler, bağımsız varlık olarak hak ve borçlarla bağlanır; organlar tüzel kişiyi temsil eder ve bağlar; yerleşim yeri, işlerin yönetildiği yeri ifade eder; tasfiye sürecinde malvarlığı kanuna ve kuruluş belgelerine göre tasfiye edilir ve çoğu durumda amaçlanan kamu kurumu veya hizmetine devredilir. - Dernekler, belirli sayıdaki kişinin ortak amacıyla kurulan tüzel kişilerdir ve hukuka/ahlâka aykırı amaçlarla kurulamazlar; kurma hakkı, tüzük ve belgelerin usulüne uygun olması gerekir; dernekler tüzel kişilik kazanır ve kayda geçerler; ilk genel kurul ve iç yönetim organları oluşturulur; kimse üye olmaya zorlanamaz; üyelik için gerekli koşullar güvence altındadır.