Kanun 5320

2005-03-31

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN

Bu düzenlemenin uygulanmasıyla mevcut soruşturma ve kovuşturma süreçleri yeni hükümler temel alınarak yürütülür; kesinleşmiş kararlar korunur. Gıyabi tutuklama kararları, yeni hükümlerin uygulanmasıyla yakalama emrine dönüşür ve yabancı ülkelerdeki kaçaklar için özel bir düzenleme söz konusu olur. Koruma tedbirleri nedeniyle tazminata ilişkin hükümler, uygulamada belirli dönemler için geçerli olur; önceki dönemdeki işlemler için eski mevzuat uygulanmaya devam eder. İtiraz ve temyiz süreçlerine ilişkin süreler ve usuller netleşir; acele itirazlar için uygulanacak hükümler geçerli olur. Şahsî dava kavramı kamu davasına dönüşür; mevcut şahsî dava dosyaları kamu davası olarak sürdürülür ve davacı olanlar katılan statüsüne geçer; uzlaştırma hükümleri uygulanır. Müdafi ve vekil ücretlerine ilişkin esaslar belirlenir ve bu ödemelerin yargılama gideri sayılacağı öngörülür; uygulanacak tarifeler yönetmelikle belirlenir. Yönetmelik çıkarılması, zamanaşımı, kolluk bildirimi, sahte para bilgileriyle ilgili uygulamalar ve eski hükümlerle uyum sağlama konuları düzenlenir; geçiş sürecinde eski hükümlere uygun çözümler geliştirilir. Ek ve geçici hükümler sulh Ceza mahkemelerinin yapısı ve yetkileriyle ilgili geçişleri düzenler; denetimli serbestlik ve tedavi uygulamalarıyla uyum sağlanır.

Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde yeni hükümler Kesinleşmiş kararların korunması Gıyabi tutuklama kararlarının yakalama emrine dönüşmesi Yabancı ülkelerdeki kaçaklar için özel düzenleme Şahsî dava kavramının kamu davasına dönüşmesi Uzlaştırma hükümlerinin uygulanması Buna benzer

Kanun 6749

2016-10-29

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA ALINAN TEDBİRLERE İLİŞKİN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

- Olağanüstü hal kapsamında belirlenen yapı, oluşum veya gruplarla ilişkili özel sağlık, özel öğretim, vakıflar ve sendikalar gibi kurumların kapatılması ve varlıklarının uygun bir kamu kurumuna bedelsiz devredilmesi, borçlardan sorumluluk taleplerinin karşılanmaması sonucunu doğurur. Taşınmazlar ve diğer mal varlıkları ilgili kamu otoriteleri tarafından devralınır ve kayıtlar buna göre düzenlenir. - Kapatılan kurum ve kuruluşlarda çalışanlar ve yöneticiler için kamu görevinden çıkarılma tedbirleri uygulanır ve bu kişilerin kamu hizmetinden men edilmesi sağlanır; bazı haklar ve pozisyonlar yeniden yapılandırılır. - Kapatılan yükseköğretim kurumlarındaki öğrenciler için yerleştirme ve geçiş süreçleri yapılır; öğrenciler mevcut durumlarına göre Devlet veya kamuya ait üniversitelere yönlendirilir ve öğrenim sürecinin devamı kapsamında ödemelerin nasıl sürdürüleceği belirlenir. - Yargı ve ilgili meslek grupları için milli güvenliğe tehdit oluşturan yapı, oluşum veya gruplara üyelik veya iltisak bulunanlar hakkında meslekten çıkarılma kararları uygulanır; bu kararlar yayımlanır ve gerektiğinde itiraz süreçleri işletilir. - Kamu görevlileri için geniş kapsamlı çıkarılma yetkileri kullanılır; her kurum kendi yapısına uygun usullerle çalışır ve görevden çıkarılanlar bir daha kamu hizmetinde istihdam edilmez. - Tutuklu ve savunma süreçlerinde güvenlik ve kamu yararı gerekçesiyle denetim, kayıt altına alma ve sınırlamalar uygulanabilir; avukat görüşmeleri denetim ve kayıtlara konu olabilir. - Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde belirlenen güvenlik tedbirleri uygulanır; yakalama, gözaltı ve ifadelerin alınması süreçleri bu tedbirlere uygun olarak yürütülür. - Mağdur ve hak sahiplerine yönelik maddi ve sosyal haklar ile emeklilik ve tazminat konularında ilgili uygulamalar devreye girer; bu haklar belirli şartlar dahilinde sağlanır ve nakdi tazminatlar söz konusu olabilir.

kapatılan kurum ve kuruluşların bedelsiz devri taşınmazlar ve mal varlıklarının devralınması ve kayıtlandırılması borçlardan sorumluluk taleplerinin karşılanmaması kapatılan kurum çalışan ve yöneticilerin kamu görevinden çıkarılması öğrenci yerleştirme ve devlet/kamu üniversitelerine yönlendirme meslekten çıkarılma kararlarının yayımlanması ve itiraz süreçleri Buna benzer

Kanun 1632

1930-06-15

ASKERİ CEZA KANUNU

Bu kanun, askeri personelin işlediği fiiller için uygulanacak esasları belirler ve askeri suçlar ile askeri olmayan suçlar için ayrı uygulanabilir çerçeve getirir; genel ceza kanunlarının askeri alanda uygulanmasıyla ilgili temel prensipleri düzenler. Askeri suçlar, ağır veya ölüm cezası gibi ağır yaptırımlarla cezalandırılabilir; hafif cezalar ise kısa hapishane, göz hapsi ve oda hapsi gibi disiplin cezalarını içerebilir. Kapsam, subaylar, astsubaylar, erbaş ve erler ile askeri öğrenciler ve ilgili sivil personel gibi askeri hizmet kapsamındaki kişileri içerir. Askeri şahısların yabancı ülkelerde işledikleri fiiller Türkiye’de yargılanabilir; yabancı ülkedeki hüküm Türkiye’de yeniden muhakeme edilerek uygulanabilir ve gerekli hallerde cezadan indirim yapılabilir. Seferberlik ve harp hükümleri, seferberlik durumunda hangi cezaların uygulanacağını belirler; genel olarak savaş hali veya benzeri durumlarda harp hükümleri yürürlükte olur. Fer’i cezalar olarak rütbenin geri alınması, Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma ve askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme bulunur; bu cezalar asıl cezayla birlikte veya bağımsız olarak uygulanabilir ve bazı durumlarda kamu otoritesi tarafından kararlaştırılır. Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma ve rütbenin geri alınması gibi cezaların sonuçları, askerî rütbe ve karşılama açısından temel kayıplar doğurur ve tekrar hizmete alınmama sonuçlarını doğurabilir. Memuriyetten mahrumiyet, bazı durumlarda kıdem ve emeklilik sürelerinden indirim yapılmasını gerektirebilir ve bazı durumlarda disiplin cezalarıyla birlikte uygulanabilir. Kararların bazıları temyize tabi değildir veya itirazlar belirli aşamalarda yapılır; itirazlar üzerine duruşmada hüküm verilir. Kısa hapis cezaları, ilgili rütbe ve göreve göre uygulanır ve infaz şekli belirli disiplin düzenlemelerine tabidir; maaş ve tahsisatlar bu cezalar sırasında korunabilir. İcra ve infaz konuları, cezaların nasıl yürütüleceğini ve hangi yerlere uygulanacağını belirler.

Askeri suçlar ve ceza sistemi Yabancı ülkelerdeki fiillerin Türkiye'de yargılanması Seferberlik ve harp hükümleri Rütbenin geri alınması Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma Memuriyetten mahrumiyet Buna benzer

Kanun 7082

2018-03-08

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI TEDBİRLER ALINMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

- FETÖ/PDY ile iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen ve ekli listelerde yer alan kişiler kamu görevinden çıkarılır ve bu işlem için ayrıca tebliğ yapılmaz; haklarında özel kanun hükümleri uygulanır. - Kamu görevinden çıkarılanların rütbeleri alınır, yeniden kamu hizmetine alınmazlar; doğrudan ya da dolaylı olarak görevlendirilemezler; uhdelerinde bulunan görev ve yetkiler sona ermiş sayılır; silah ruhsatı ve benzeri belgeleri iptal edilir; kamu konutlarından tahliye edilmeleri sağlanır; özel güvenlik şirketlerinde kurucu, ortak ya da çalışan olarak çalışamazlar. - Kamu görevlisinden sayılanlar arasında görevlerine iade edilmesi gerekenler varsa, uygun kadro ve pozisyonlara atanabilirler; bu durumda önceki görevden çıkarılma tarihinden itibaren kazanılmış haklar ve mali haklar bakımından belirli ödemeler yapılır; diğer tutarlar ise uygulanmaz. - Ekli listelerde yer alan kamu görevlileri belirli durumlarda geri çağrılabilirler; ancak yeniden göreve alınmaları için ilgili mevzuatta öngörülen şartlar sağlanır. - Yurtdışında öğrenim görenlerden milli güvenliğe tehdit oluşturan iltisakı veya irtibatı olanlar ile bunlarla ilişkisi bulunanlar, öğrencilikle ilişiklerinin kesildiği şekilde uygulanır. - Terör örgütüyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu düşünülen yayın kuruluşları kapatılır; bu kapsamda bulunan medya organlarıyla ilgili işlemler uygulanır. - Banka ve finans işlemlerinde cezai sorumluluk açısından, ilgili kurumlar tarafından sağlanan hizmetlere ilişkin olarak belirli koşullarda cezai sorumluluk yükümlülüğü uygulanmaz; bu, söz konusu işlemlerin güvenlik gerekçesiyle değerlendirileceğini ifade eder. - FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan gerçek ve tüzel kişilerin yönetimdeki ortaklık payı yüzde elliden az olan şirketlere kayyım atanabilir; kayyım şirketin yönetimi ve temsilini üstlenir. - Peşin olarak ödenen mali ve sosyal haklar ile mecburi hizmet yükümlülükleri ve buna bağlı borçlar, çıkarılma tarihinden sonraki süre için geçerli değildir; bu kapsamda öngörülen bazı ödemeler geri alınmaz ve hizmet süresiyle ilgili yükümlülükler ortadan kalkar; vekalet ücreti ve yargılama giderleri hükmedilmez. - Gazilik unvanı, darbe teşebbüsü ve buna bağlı eylemlerin sonucunda malul olan kamu görevlileri ve sivillere, etkilendikleri durumlarda yaralanma derecesine bakılmaksızın verilir; uygulanmasına ilişkin esaslar belirlenir. - İhraç edilen personelin bildirilmesi zorunludur; belirlenen süre içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirimde bulunulur. - Dava ve takip usulleriyle ilgili olarak mevcut davalarda ve icra/iflas işlemlerinde belirli usul kuralları uygulanır; bu kapsamda dava şartı ve reddedilme kararları belirli çerçeveler içinde yapılır.

FETÖ/PDY iltisak/irtibat tespit edilenler kamu görevinden çıkarılma rütbelerin alınması yeniden göreve alınmama silah ruhsatı iptali kamu konutlarından tahliye Buna benzer

Kanun 5275

2004-12-29

CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN

- Bu yasa ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin usûl ve esasları belirler ve hedef olarak toplumsal güvenliği sağlamak, hükümlünün yeniden topluma kazandırılmasını güçlendirmek ve suça dönmeyi önlemek amacı güder. - Infaz sürecinde herkese eşit davranılması ve insan onurunun korunması esastır; zalimane veya aşağılayıcı davranışlar yasaktır. - Hapis infazı, hükümlülüğün kesinleşmesiyle başlar ve infazın izlenmesi ilgili yetkili makamlarca yürütülür; sürecin adil ve denetlenebilir olması amaçlanır. - Hapis cezalarının infazında güvenli, düzenli ve disiplinli bir ortam sağlanır; özgürlük sınırlamaları, hükümlünün temel haklarıyla orantılı ve kanunlar çerçevesinde uygulanır; hükümlünün sağlık ve güvenliği korunur. - İyileştirme amacıyla rehabilitasyon odaklı programlar kullanılır; haklara saygı korunur; kanuna uygunluk temel ilke olarak esas alınır; kişilik ve yaşam kurallarına uygun bireyselleştirilmiş planlar önemsenir. - Infaz sürecinde adaletli hareket edilir; disiplin cezaları ve güvenlik tedbirleri ölçülü şekilde uygulanır ve savunma/itiraz yolları sağlanır. - Başarı ölçütü, hükümlünün yeni tutum ve beceriler kazanmasıyla değerlendirilir; iyileştirme çabalarına gönüllü katılım teşvik edilir. - Farklı infaz kurumları türleri vardır: kapalı yüksek güvenlikli tesisler; kadınlar için özel kapalı tesisler; çocuklar ve gençler için eğitim-odaklı kapalı tesisler; açık infaz kurumları; ayrıca hükümlülerin uygun yere yerleştirilmesini belirleyen gözlem ve sınıflandırma merkezleri bulunur. - Kapalı tesisler, güvenlik ve disiplinin sağlanması için gerekli tedbirleri içerir; ihtiyaca göre bireyselleştirilmiş veya grup halinde iyileştirme yöntemleri uygulanır; kapasite yetersiz olduğunda diğer kapalı tesislerin yüksek güvenlikli bölümleri devreye girebilir. - Kadınlar, çocuklar ve gençler için özel düzenlemeler vardır; kadın tesislerinde güvenlik görevlileri kadınlardan oluşur; çocuklar için eğitim ve yaşa uygun bölümler önceliklidir; gerektiğinde çocuklar için ayrı bölümler veya diğer uygun bölümler kullanılır; eğitime ve topluma yeniden entegrasyona öncelik verilir. - Açık infaz kurumları, iyileştirme, çalışma ve meslek edinimini ön planda tutar; firar veya güvenlik açısından riskli durumlar için bazı sınırlamalar söz konusudur; belirli şartlar altında bazı hükümlüler doğrudan açık kurumlara alınabilir veya açık kurumlardan kapalı kuruma geçiş yapılabilir. - Gözlem ve sınıflandırma merkezleri, hükümlünün durumuna uygun kuruma yerleşimini belirler; kurumlar arası geçişler bu merkezlerin kararlarıyla düzenlenir. - Hastalık veya gebelik gibi hallerde infaz ertelenebilir; özellikle akıl sağlığı, ağır hastalıklar veya çocuk sahibi olan durumlar için ertelenme düzenlemeleri bulunur; erteleme süresi ve denetim şartları, sağlık durumunun takibi ve ilgili makamların kararlarıyla şekillenir; şartlar değişirse ertelenme kaldırılabilir. - Gebe olan veya doğum sonrası dönemde olan kadınlar için özel hükümler uygulanır; doğum sonrasındaki süreler ve şartlar infazın nasıl devam edeceğini etkiler. - Çocukların hastalığı veya engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olması durumunda ilgili erken erteleme veya özel düzenlemeler uygulanabilir; kararlar bireysel durumlara göre değerlendirilir.

infaz usul ve esasları hükümlünün topluma kazandırılması insan onuru korunması rehabilitasyon odaklı programlar bireyselleştirilmiş infaz planları kapalı yüksek güvenlikli tesisler Buna benzer

Kanun 3628

1990-05-04

MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI, RÜŞVET VE YOLSUZLUKLARLA MÜCADELE KANUNU

Kamu görevlileri ve bu kapsama giren diğer görevli konumlarda bulunanlar kendilerine, eşlerine ve bakımları altındaki çocuklarına ait mal varlıklarını beyan etmek zorundadır; beyan konusu taşınmazlar ile para, hisse senetleri, tahviller, altın ve mücevherler, diğer taşınır mallar, haklar, alacaklar ve gelirler ile bunların kaynakları ve borçlar olarak belirlenmiştir. Beyan konusu olanlar ve kapsam aileye ve kişisel mal varlığına yayılarak belirlenir; beyanlar mal varlığıyla ilgili bütün bu unsurları kapsar. Beyanların zamanı, atama ve göreve başlama, görevi sürdürme süreci içinde önemli değişiklikler olduğunda, yönetim kurulu üyelikleri veya benzeri görevler başlangıçlarında; görev sona erince ve beyan yenilendiğinde gerçekleşir. Bildirimlerin verileceği merciler yetkili merciler olarak belirlenir; bildirimler bu mercilere iletilir ve gerektiğinde ilgili kurumlar tarafından işleme alınır. Beyanlar gizli tutulur; özel dosyada saklanır ve içerikleri kamuya açıklanmaz; inceleme amacıyla gerektiğinde kontrole tabi tutulabilir; doğruluk kontrolü için ilgili kurumlar talepte bulunabilir. Yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlar ile diğer kişilerden alınan, değeri belirli bir sınırı aşan hediye veya bağışlar beyan edilip teslim edilmelidir; bazı istisnalar bulunabilir. Haksız mal edinme, elde edilen mal veya varlıkların kaynağı ve yaşam standardı ile uyumsuz harcamalar bu kapsamda haksız mal edinme olarak değerlendirilir. Soruşturma ve ihbar süreçleri doğrudan savcılığa yapılır; muhbirlerin kimliği korunur; delil elde edildiğinde ilgili kişiler veya yakınları da mal beyanında bulunmakla yükümlü hâle gelebilir; inceleme ve soruşturma süreçleri ilgili makamlarca yürütülür. Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemek veya gerçeğe aykırı beyanda bulunmak durumunda cezai yaptırımlar uygulanır; hapis cezaları, para cezaları ve zoralım ya da bedelin devlete ödenmesi gibi sonuçlar doğabilir; ayrıca kamu hizmetlerinden yasaklanma gibi sonuçlar doğabilir. Bu konuların uygulanmasıyla ilgili ayrıntılar için yönetmelikler çıkarılır ve bunlar uygulanır.

kamu görevlisi mal varlığı beyanı taşınmaz mal beyanı nakit ve yatırım varlıkları beyanı kaynaklar ve borçlar beyanı beyan zamanı ve değişiklikler beyan gizliliği ve dosyalama Buna benzer

Kanun 4959

2003-08-06

TOPLUMA KAZANDIRMA KANUNU

Bu yasa topluma yeniden entegrasyonu sağlayarak toplumsal huzurun güçlendirilmesini amaçlar. Kapsam olarak, silah kullanmaksızın teslim olanlar, örgütten ayrıldığı veya yakalandığı anlaşılanlar ile örgüte yardım edenler yasa kapsamındaki olanaklardan yararlanabilir. Yararlanamayacak olanlar arasında örgütün yönetim kadrolarında bulunanlar, daha önceki beyanlarını reddedenler veya yardım istemediğini beyan edenler ile bazı diğer hâllerde hüküm uygulanmış olanlar bulunur. Koruma tedbirleriyle, topluma kazandırmaya dönük güvenlik ve destek önlemleri uygulanabilir; bu tedbirler gizlilik içinde yürütülür. Koruma tedbirlerinin uygulanması ve harcamalar ilgili kamu kurumlarıyla koordineli olarak belirli bütçe çerçevesinde karşılanır. Verilen bilgiler yetkili merciler ve mahkeme tarafından gizlilik içinde ilgili kuruma iletilir; doğruluk denetlenir ve gerektiğinde ek inceleme ve süreçler yürütülür. Gerekli görüldüğünde hükümlülerin ifadelerinin kayıtları üzerinden infazla ilgili kararlar alınabilir ve bazı durumlarda infaz ertelenebilir. Bu kapsamda kimlik değişiklikleri kaydedilir ve adli sicil kayıtları merkezi olarak güncel tutulur. Yasanın uygulanması için geçici hükümler ve eski hükümlerin kaldırılmasına ilişkin düzenlemeler bulunur.

silah kullanmaksızın teslim olma örgütten ayrılma örgüte yardım edenler örgütün yönetim kadrolarında bulunanlar önceki beyan reddedenler yardım istemediğini beyan edenler Buna benzer

Kanun 5326

2005-03-31

KABAHATLER KANUNU

Bu Kanun kabahat olarak kabul edilen ihlaller için uygulanabilir idari yaptırımları belirler. Kabahatler karşılığında uygulanabilecek yaptırımlar idari para cezası ile idari tedbirlerdir; tedbirler arasında mülkiyetenin kamuya geçirilmesi ve ilgili diğer tedbirler bulunur. Kabahatler kasıtlı veya ihmal yoluyla işlenebilir; ihmal halinde hukuki yükümlülüğün varlığı gerekir. Organ veya temsilci aracılığıyla işlenen kabahatlerde tüzel kişi de sorumlu tutulabilir; temsilci olarak hareket edenin fiili tüzel kişi hakkında yaptırım doğurabilir. Çok sayıda kişinin iştiraki halinde her kişi hakkında yaptırım uygulanabilir; özel faillik niteliğine sahip kişiler için de sorumluluk söz konusu olabilir. Aynı fiil çok sayıda kabahate yol açtığında uygulanacak en ağır idarî para cezası esas alınabilir; diğer yaptırımlar varsa bunlar da uygulanabilir. Aynı fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmışsa sadece suçtan yaptırım uygulanır; aksi durumda kabahatten yaptırım uygulanır. Teşebbüs cezalandırılmaz; bazı hallerde teşebbüsün cezalandırılabileceğine ilişkin hükümlerin uygulanması söz konusu olabilir. Hukuka uygunluk nedenleriyle kusurun ortadan kalktığı durumlar bu kabahatler için de geçerlidir. Soruşturma ve yerine getirme zamanaşımı ile yerine getirme zamanaşımı gibi süreler aşılırsa yaptırım uygulanamaz veya yerine getirilemez hale gelebilir. Karar verme yetkisi ilgili idari makamlar ile bazı durumlarda yetkili merciler tarafından belirlenir; kararlar tutanakla kayıt altına alınır ve gerekli deliller gösterilir. Kararlar tebliğ edilerek başvuru yolları açılır; itiraz süreçleri ve süreleri belirlenmiştir. Ödeme halinde indirim ve taksit gibi imkanlar söz konusu olabilir; ödeme süresi, muhatabın kanuni hakkını etkilemez. Mülkiyeti kamuya geçirilmesi kararında ilgili koşullara göre uygulanabilirlik belirlenir; bazı durumlarda eşya kullanılamaz hale getirilebilir veya imha edilebilir. Genel amaç toplum düzeninin korunması, genel ahlâkın ve sağlığın korunması, çevrenin korunması ile ekonomik düzenin korunmasıdır.

idari para cezası idari tedbirler mülkiyetin kamuya geçirilmesi tüzel kişinin sorumluluğu temsilci sorumluluğu zamanaşımı Buna benzer

Kanun 5237

2004-10-12

TÜRK CEZA KANUNU

Pratik etki özeti: - Ceza kanunları, yalnızca açıkça suç sayılan fiilleri cezalandırır ve güvenlik tedbirlerini uygular; yasa dışı olarak geniş yorumla suç oluşturulamaz veya cezalandırılamaz. - Suç ve ceza uygulanırken temel ilke, fiilin ağırlığına göre adil ve orantılı bir ceza verilmesi; tüm kişiler önünde eşitlik sağlanır, hiçbir fark gözetilmez. - Kanunda yazılı olmayan fiiller için mazeret sayılmaz; kanunun kendisi dışında bir düzenleyici işlemle suç oluşturulamaz. - Özel kanunlar varsa genel hükümler de bu özel durumlar için geçerli olur. - Tanımlar netleştirilir; kimlerin vatandaş sayılacağı, çocuk sayılacağı, kamu görevlisi kimler olduğu gibi kavramlar belirli kurallarla açıklığa kavuşur. - Zaman bakımından uygulanabilirlik; işlenen fiile o an yürürlükte olan yasa uygulanır; lehe olan yasa uygulanır; bazı infaz ve geçici hükümler hemen uygulanabilir. - Yeri bakımından uygulanabilirlik; Türkiye sınırlarında işlenen fiiller Türk kanunlarına tabidir; bazı durumlarda deniz ve hava sahası gibi alanlarda da Türkiye’nin yetkisi sayılır. - Yabancı ülkede hüküm verilen suçlar konusunda Türkiye, bu hükümlere karşı yeniden yargılama yapabilir veya kovuşturma başlatabilir; bazı hallerde Adalet Bakanlığının talebiyle yargılama gerçekleşir; bazı istisnalar bulunur. - Vatandaş ve yabancı ayrımıyla ilgili olarak, Türkiye’de bulunurken yabancı ülkede işlenen bazı suçlar için Türkiye’de cezalandırılma mümkün olabilir; bu süreçler belirli şartlara ve taleplere bağlıdır. - Yabancı kanunun göz önünde bulundurulması durumunda, Türkiye’de verilecek cezanın üst sınırı, suçun işlendiği ülkenin ceza üst sınırını aşamaz; bazı istisnalar bu kuraldan muaftır. - Ceza sorumluluğunun şahsiliği esastır; tüzel kişiler cezalandırılamaz; güvenlik tedbirleri bu kısıtlamanın dışında uygulanabilir. - Kast ve taksir kavramları, suçun oluşması açısından belirleyici olup, niyet ve öngörüyle ilgili çeşitli sonuçlar doğurabilir; taksirli fiillerde ceza ölçüsü, kusura göre belirlenir ve bazı durumlarda indirim uygulanabilir. - Meşru savunma ve zorunluluk hali, hak kullanımı veya rıza gibi hallerde ceza verilmez; zorlayıcı güç, korkutma veya tehdit altında işlenen fiillerde faile karşı ayrı bir değerlendirme yapılır. - Haksız tahrik veya belirli haller sebebiyle cezalar hafifleyebilir; hata veya yanılgılar bazı durumlarda hafifletici nedenler doğurabilir; bilmeden işlenmiş fiiller her zaman cezadan muaftır denmez, bazı hatalar nedeniyle indirim uygulanabilir. - Yaş küçüklüğüyle ilgili olarak çocuklar üzerinde özel kurallar uygulanır; belirli yaş altındaki kişiler için cezai sorumluluk yoktur veya güvenlik tedbirleri öne çıkar; gençler için ise yaşa bağlı olarak farklı hafifletici ve güvenlik tedbirleri uygulanabilir. - Akıl hastalığı veya ciddi zihinsel bozukluklar halinde cezalandırma yerine güvenlik tedbirleri tercih edilebilir; bu durum, belirli ölçütlerle ceza yerine tedavi ve koruma odaklı bir yaklaşımı getirir. - Sağır ve dilsizlik gibi durumlar için özel uygulama ve haklar bulunabilir; genel olarak iletişim ve müdahalede adil yaklaşımlar gözetilir.

yalnızca açıkça suç sayılan fiiller cezalandırılır geniş yorumla suç oluşturulamaz fiilin ağırlığına göre orantılı ceza eşitlik ilkesi kanunda yazılı olmayan fiiller mazeret sayılmaz özel kanunlar olduğunda genel hükümler uygulanır Buna benzer

Kanun 5188

2004-06-26

ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUN

Bu kanun özel güvenlik hizmetlerinin verilmesi, denetlenmesi ve izin süreçlerini düzenler; hizmeti yürüten kişi ve kuruluşların çalışma biçimlerini belirler. Kamu güvenliği açısından özel güvenlik hizmetinin kurum içi güvenlik birimi olarak veya hizmetin güvenlik şirketlerine gördürtülmesi yoluyla sağlanmasına olanak tanır; bazı geçici veya acil durumlarda özel izne dayalı istisnalar uygulanabilir. İşletmelerin veya kurumların ihtiyaçlarına göre güvenlik hizmetinin hangi yöntemle yürütüleceğine karar verilmesi için yetkili kurul kararına bağlıdır; kararlar çoğunlukla kabul edilir. Faaliyet izni için şirket sahipleri, yöneticiler ve temsilciler belirli nitelikleri taşımalıdır; yöneticilerin eğitim ve temel güvenlik eğitimini tamamlaması gerekir; güvenlik sorumlusu bulunması ve bazı eğitim şartlarının karşılanması beklenir. Yabancı sahiplik konusunda karşılıklılık esasına dayalı bir yaklaşım uygulanır. Güvenlik hizmetlerinde çalışan kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılabilir; olumlu sonuç alanlara uygun eğitim şartlarını tamamlamak koşuluyla çalışma izni verilir. Güvenlik görevlilerinin yetkileri arasında giriş-çıkış kontrolleri, kimlik sorma, üst araması, eşyaların güvenlik taramalarından geçirilmesi ve delillerin korunması; gerektiğinde yakalama ve olay yerinin güvenliğinin sağlanması bulunur. Silah bulundurma ve taşıma yetkisi komisyon tarafından belirlenir; bazı yerlerde silah bulundurulması yasaktır; özel güvenlik şirketleri kendi başına silah bulunduramaz; ancak gerekli hallerde izinle silah kullanımı sağlanabilir. Görev alanı ve yetkileri görev süresiyle sınırlıdır; gerektiğinde korunan kişiyle birlikte ülke genelinde veya il sınırları içinde genişletilebilir. Kimlik kartı taşıma zorunluluğu vardır; kart üzerinde görevli adı ve silahlı/silahsız olduğu bilgisi bulunur ve kart olmadan yetki kullanılamaz. Güvenlik görevlileri üniforma giymekle yükümlüdür; bazı durumlarda komisyon izniyle sivil kıyafetle çalışabilir. Eğitim, temel güvenlik eğitimi ve silah eğitimini içerir; yenileme eğitimi de uygulanır; eğitim niteliği ve uygulama esasları yönetmelikle belirlenir; bazı kurumlar bu eğitimi verebilir; belirli personel için istisnalar bulunabilir. Yaralanma, engellilik veya ölüm halinde tazminat ödenir; bu tazminat diğer ödemelerle karşılaştırılmaz ve kamu kurumlarında ek hükümler uygulanabilir. Kanunun kapsamına giren görevler dışında başka işte çalışılması yasaktır; grev yasağı ve lokavt yasağı uygulanır; bu kurallar güvenlik hizmetlerinin sürekliliğini sağlamayı amaçlar.

özel güvenlik hizmetleri kanunu izin ve denetim süreçleri yetkili kurul kararları güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması silah bulundurma ve taşıma yetkisi kimlik kartı ve görev bilgisi Buna benzer