İlgili Mevzuat:

KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU

10 / 692 sonuç gösteriliyor

CB Yönetmeliği 201811296
2018-04-26

KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA KURUMU TEŞKİLAT YÖNETMELİĞİ

- Bu yönetmeliğin uygulanmasıyla Kişisel Verileri Koruma Kurumu kişisel verilerin korunmasıyla ilgili uygulamaları izleyen, değerlendiren ve geliştiren bir yapıya kavuşur. - Kurum, karar organı niteliğindeki kurul ve başkanlık aracılığıyla yönetişim ve görev paylaşımı mekanizmalarını kurar. - Veri Yönetimi Dairesi, veri sorumluları ve irtibat kişilerinin görev ve sorumluluklarını düzenler, iletişim ve kayıt yükümlülüklerini yürütür. - Veri Sorumluları Sicili ile ilgili işlemler bu birim tarafından gerçekleştirilir. - İnceleme Dairesi, başvuru ve şikâyetleri inceleyip kararların uygulanmasını sağlar; toplantı gündemini hazırlar ve kararları arşivler. - Hukuk İşleri Dairesi, kurumun hukuki işlemlerini yürütür, temsil eder ve mevzuat uyumunu destekler. - Veri Güvenliği ve Bilgi Sistemleri Dairesi, veri güvenliğini sağlamak için gerekli güvenlik önlemlerini belirler ve uygular; bilişim altyapısını yönetir; siber güvenliği güçlendirir. - Rehberlik, Araştırma ve Kurumsal İletişim Dairesi, veri koruma standartlarını belirler, rehberlik ve eğitim programları geliştirir; ulusal ve uluslararası işbirliğini yönetir; iletişim ve kamuoyuyla ilişkileri koordine eder. - İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi, personel politikalarını belirler, eğitim planları yapar, mali ve idari işlemleri yürütür; satın alma ve taşınır işlemlerini yönetir. - Strateji Geliştirme Dairesi, stratejik planı ve bütçeyi hazırlar, mali raporlar ve performans göstergeleri ile ilgili işlemleri yürütür; bütçeden kaynak aktarımına ilişkin çalışmaları yönetir. - Başkan, kurumun en üst yöneticisi olarak yönetim ve koordinasyonu sağlar; kurul kararlarının uygulanmasını ve kamuoyuna duyurulmasını denetler. - Başkan Yardımcısı ve daire başkanları, kendi alanlarında görevlerin düzenli ve uyumlu yürütülmesini destekler ve gerekli koordinasyonu sağlar. - Kurum, kamu kurumları, sivil toplum ve üniversitelerle işbirliği yapabilir; farkındalık ve eğitim çalışmalarını koordine eder. - Kişisel verilerin yurtdışına aktarılması için uygun korumaya sahip ülkelerin belirlenmesi ve bu süreçlerin yürütülmesi uygulanır. - Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonimleştirilmesi için usul ve esaslar belirlenir ve uygulanır. - Kurumun faaliyetleri, mali durumu ve hizmet kalitesiyle ilgili raporlar hazırlanır ve kamuya sunulur.

Kanun 5549
2006-10-18

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi amacıyla yükümlülükler, denetim ve yaptırımları düzenler; yükümlü sayılan finansal ve ilişkili alanlardaki gerçek ve tüzel kişiler için sıkı uyum yükümlülükleri getirir. - Yükümlüler, işlemler başlamadan önce müşterinin kimliğini tespit etmek ve kimliklerle ilgili gerekli tedbirleri almak zorundadır; hangi belgelerin gerekli olduğuna ilişkin usul ve esaslar belirlenir. - Şüpheli işlem bulunduğunda yükümlüler bu işlemleri Başkanlığa bildirmek zorundadır; bildirimin güvenli ve gizli kalması sağlanır. - Yükümlüler, risk temelli bir yaklaşımla eğitim, iç denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri kurar ve uygular; finansal grup içindeki bilgi paylaşımı mümkün olabilir ve buna ilişkin çerçeve gerektiğinde ayrıntılandırılır. - Devamlı bilgi verme kapsamında belirli işlemler ve tutarlar aşan işlemler için sürekli bildirimler yapılır; hangi işlem türlerinin kapsamda olduğu ve nasıl bildirileceği yönetmelikte belirlenir. - Kamu kurumları bilgi ve belge talep edebilir; sunulan bilgiler doğru ve eksiksiz olur; paylaşılan bilgiler güvenli biçimde korunur. - Belgeler ve kimlik tespitine ilişkin kayıtlar belirli süreler boyunca saklanır ve istenildiğinde ibraz edilir. - Kamu kurumlarının bilgi sistemlerine Başkanlıkla birlikte erişim sağlanabilir; elektronik tebligat uygulanabilir ve elektronik olarak cevap istenebilir. - Yükümlülük ihlallerinde idari para cezaları ve adlî cezalar uygulanır; ihlaller için çeşitli tedbirler (faaliyetleri kısıtlama veya iptal dahil) ile yaptırımlar öngörülür. - Başkasının hesabına hareket edildiğini bildirmemenin tespiti halinde cezai yaptırımlar uygulanabilir. - Gümrük idaresine ilişkin açıklama yükümlülüğü vardır; yanlış veya eksik beyan halinde para cezası uygulanabilir. - Denetim, bilgi talepleri ve uyum konularında yürütülen işlemler, ilgili denetim elemanları ve kurumlar tarafından sürdürülebilir. - Yasal olarak yükümlü olmayanlar için sorumluluk doğmazken, uyum sağlanmayanlara yönelik güvenlik ve yaptırım süreçleri uygulanır.

Kanun 5429
2005-11-18

TÜRKİYE İSTATİSTİK KANUNU

Bu düzenleme resmi istatistiklerin üretilmesi, derlenmesi, yayımlanması ve dağıtımı için merkezi bir çerçeve oluşturur ve bu çalışmaları ilgili kurumlar arasında koordine eder. Kalite ilkelerini, güvenilirlik ve tarafsızlık ilkesini temel alır; gizlilik ve şeffaflık sağlanır; kullanılan yöntemler kamuya açıklanır ve paylaşılır. Resmi istatistik programı, ihtiyaçlar ve kaynaklar gözetilerek belirlenen konuları kapsar ve sayım ile araştırmaları bu program çerçevesinde yürütür; program için istişari görüşler alınır ve uygulanır. Kurumlar, resmi istatistiklerin üretimi için gerekli veri ve bilgileri talep edilmesine uygun şekilde sağlar; doğruluk ve tutarlılık için gerekli kontroller yapılabilir; süreçler elektronik olarak yürütülebilir ve arşivlenebilir. Kurumlar, programda yer almayan konulardaki çalışmalarını resmi istatistik olarak kabul etmez; araştırma sonuçları kamuoyuna açıklanan bilgilerle birlikte, yöntemi ve örneklemi de şeffaf biçimde paylaşmakla yükümlüdür. Veri toplama ve dağıtım, belirlenen süre ve standartlarda yapılır; verilerin güvenli ve eşit erişilebilir şekilde kullanıcılarla buluşturulması için gerekli tedbirler alınır; dağıtım öncesi veriler gizli değildir ifadesiyle paylaşılmaz. Gizli veriyle ilgili kurallar sıkı tutulur; yetkili kişiler dışında kimseye verilmez; toplulaştırılmış veya dolaylı tanımlama ile bile olsa veriler kişileri belirleyecek şekilde yayımlanamaz; verilerin istatistik amacı dışında kullanımı yasaktır; gizli verilerin açıklanması yasakları, görevi bitmiş çalışanlar için de geçerlidir. Bireysel verilerin kullanımı, kimliği belirleyici unsurlar gizlendiğinde ve belirli amaçla sınırlı olduğunda izinle ve bilimsel çalışmalarda yapılabilir; üçüncü taraflara verilmesi yasaktır. Araştırma sonuçlarının yayımlanması halinde, çalışmaların kapsamı, örnekleme ve veri toplama yöntemleri açıklanır; böylece şeffaflık ve güven sağlanır. İstatistik örgütlenmesi, ana hizmet birimleri ve danışma birimlerinin varlığıyla düzenlenir; bu yapı resmi istatistiklerin koordinasyonu ve kalite kontrollerinin yürütülmesini sağlar.

CB Yönetmeliği 2837
2020-08-21

KİMLİK PAYLAŞIMI SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ

Merkezi veritabanında tutulan kişisel veriler paylaşım amacı ve uygun çerçeve içinde alıcı kurumlarla paylaşılır. Paylaşım süreci başvuru, taahhütname ve güvenlik tedbirlerini içerir. Alıcı kurumlar yalnızca kendi işlemlerine ilişkin ilgili kişilerin bilgilerini alabilir; elde edilen bilgiler yalnızca belirtilen hizmetlerin yerine getirilmesi için kullanılır. Erişim, güvenlik gereklerini karşılayan ve yetkilendirilmiş kişilerle sınırlı tutulur; yetkiler yönetilir ve denetlenir. Taahhütname erişimin amacı, yetkiler, sorumluluklar ve uygulanacak tedbirleri içerir ve zamanla güncellenebilir. Sorgulama yetkileri ve erişim sınırları belirlenen ölçütlere göre verilir; ek yetkiler için değerlendirme yapılır. Geri izleme bilgileri ve işlemlere ilişkin kayıtlar tutulur ve güvenli biçimde saklanır. Denetimler yapılır; usulsüzlük tespit edilirse gerekli işlemler uygulanır. Kurum yapısında değişiklik olduğunda yeni taahhütname imzalanması gerekir; imzalanmazsa erişim askıya alınabilir veya kapatılabilir. Güvenlik ihlali halinde erişim geçici olarak kesilebilir ve uygun gördüğünde yeniden sağlanabilir; ihlallerde gerekli adımlar atılır. Eğitim hizmetleri ayrı bir portal üzerinden sunulur ve bazı hizmetler ücretli olabilir. Verilerin gizliliği korunur; hukuka aykırı işlenme halinde gerekli önlemler alınır; özel nitelikli veriler için ek tedbirler uygulanır. Sistem üzerinden elde edilen belgeler, ilgili mevzuata uygun olarak geçerli ve resmi değere sahiptir.

Kanun 6563
2014-11-05

ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

Bu kanun elektronik ticaret faaliyetiyle ilgili temel sorumlulukları ve hakları taraflar için netleştirmektedir. Uygulamada şu pratiğe etkileri olur: - Hizmet sağlayıcılar, sözleşmenin kurulumu öncesinde alıcılara kolayca ulaşılabilir ve güncel tanıtıcı bilgiler, sözleşme kurulum adımları, sözleşmenin saklanıp saklanacağına ilişkin bilgiler, veri giriş hatalarının düzeltilmesi için teknik araçlar ve gizlilik kurallarına ilişkin bilgiler sunmak durumundadır. Ayrıca meslek odası varsa davranış kuralları ve buna nasıl ulaşılacağını belirtirler. - Sipariş süreçleri, alıcının sipariş şartlarını görmesini sağlayacak şekilde uygulanır; sipariş alındığında teyit verilir ve teyit, tarafların erişimine açık hale gelir. - Ticari iletişimde, iletinin kim tarafından yapıldığı açıkça belirgin olmalı; promosyonlar net biçimde işaretlenmeli ve katılım şartları kolayca ulaşılabilir ve anlaşılır olmalıdır. - Ticari elektronik ileti gönderme konusunda önceden onay şartı uygulanır; belirli işletmeler için onaya bağlı olmadan iletiler gönderilebilecek durumlar bulunabilir. - Ticari elektronik iletinin içeriği, alıcının onayına uygun olmalı; iletişimde hizmet sağlayıcının iletişim bilgileri ve kimin adına iletişim kurulduğu gibi bilgiler yer alır. - Alıcılar istedikleri zaman ticari elektronik iletiyi reddetme hakkına sahiptir; reddetme kolay ve ücretsiz olarak sağlanır ve başvuru yapıldıktan sonra ileti gönderen taraf bu talebi kısa sürede durdurur. - Aracı hizmet sağlayıcılar, hukuka aykırı içerikten sorumlu değildir fakat içerik hukuka aykırı olduğunda yayından kaldırır ve gerektiğinde ilgili kurumlara bildirir; fikri ve sınai hak ihlallerine ilişkin şikayetlerde ilgili ürünü kaldırır ve durum hakkına bildirilir; ayrıca itirazlar doğrultusunda süreçler işlem görür. - Kişisel verilerin korunmasına ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. - Bakanlık, uygulanmayı teşvik etmek ve adil rekabeti korumak amacıyla gerekli düzenlemeleri yapar, denetimler gerçekleştirir, uzman görevlendirebilir, gereken bilgi ve belgelerin sunulmasını talep eder ve kayıtların saklanmasını sağlar. Ayrıca onayların toplanması ve reddetme haklarının sistematik olarak yönetilmesi için gerekli usulleri belirler ve bu kapsamda abonelere ilişkin bazı verilerin temin edilmesini talep edebilir. - Kanun ihlallerinde taraflara yönelik yaptırımlar uygulanır; ihlallerin niteliğine göre çeşitli idari tedbirler ve yaptırımlar söz konusu olabilir. Taşeron ve aracılık hizmet sağlayıcılarının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde yaptırımlar uygulanabilir. - Elektronik ticaretin gelişimini izlemek ve verileri kullanışlı istatistiklere dönüştürmek amacıyla bilgi sistemi kurulur ve bu sistem üzerinden kayıtlar ve onay/Red bilgileri yönetilir. Sisteme kaydedilmeyen onaylar geçersiz sayılır; alıcılar sisteme kaydedilen onayları belirlenen süre içinde kontrol eder ve reddetme hakları sistemi üzerinden kullanılır. - Sesli arama ve kısa mesaj yoluyla ticari ileti gönderenler için abone bilgilerini ilgili kurumdan almak yetkisi Tanımlanmıştır.

Kanun 5726
2007-01-05

TANIK KORUMA KANUNU

Bu yasa, ceza muhakemesinde tanık olarak dinlenenler ile bu tanıkların yakınlarının hayatı, beden bütünlüğü veya mal varlığı ağır ve ciddi tehlike altında olduğunda uygulanacak koruma tedbirlerini düzenler ve uygulanmasını sağlar. Koruma kapsamına giren kişiler, tanık olarak dinlenenler ile onların nişanlısı veya evlilik bağı kalmasa dahi eşi, yakın kan bağı veya kayın hısımlıkları bulunanlar ve evlatlık bağı bulunanlar gibi yakın ilişki içinde olanları içerir. Tedbirler arasında kimlik ve adres bilgilerinin gizli tutulması, duruşmada dinlenme şeklinin değiştirilmesi veya ses/ görüntüsüyle özel ortamda dinlenilmesi, tutuklu veya hükümlü olanlar için uygun ceza infaz kurumlarında yerleştirilmesi, fizikî koruma sağlanması, kimlik ve ilgili belgelerin değiştirilmesi, maddi yardım sağlanması, iş yerinin veya öğrenim gördüğü kurumun değiştirilmesi, yurt içinde başka bir yere yerleşilmesi ve gerektiğinde uluslararası alanda yerleşim sağlanması ile görünümlerin değiştirilmesi gibi tedbirler uygulanabilir. Bu tedbirler birbirleriyle birlikte veya tek başına uygulanabilir; aynı sonuca daha hafif bir tedbirle ulaşılabiliyorsa o yönde hareket edilir. Tedbir kararları soruşturma aşamasında savcı tarafından, kovuşturma aşamasında ise ya savcının veya tanığın talebiyle ya da resen verilir; acil durumlarda geçici kararlar da alınabilir; kovuşturma sonrasında bazı tedbirler kurul tarafından tanığın talebiyle verilebilir. Tedbir kararlarında korunan kişinin açık kimlik ve adres bilgileri, tanıkla ilgili bilgiler, tedbirin şekli ve süresi gibi hususlar belirtilir; kararlar ve ilgili belgeler gizli tutulur ve uygulanması için gerekli kayıtlar güvenli biçimde saklanır. Koruma birimleri kurulur ve gerektiğinde diğer kamu kurumlarıyla işbirliği sağlanır; kararlar ve protokoller belirli kurallara göre saklanır ve yazışmalar buna göre yapılır. Koruma Kurulu, kararları verir ve tedbirlerin uygulanmasını denetler; tarafların rızası alınarak mutabakat metni hazırlanır ve uygulanır. Koruma tedbirlerinin giderleri ilgili bütçeye uygun olarak karşılanır; koruma tedbirleri süresince ve sona erdikten sonra da gizlilik kuralları devam eder.

Kanun 2709
1982-11-09

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

Bu metin devletin cumhuriyet olduğunu, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına aldığını belirtir; toplumun huzuru, adalet ve refahı ile kişilerin maddi ve manevi gelişimini öncelik olarak hedefler. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlük ilkesine bağlıdır; Türkçe resmi dil olarak önceliklidir; milli bayrak, marş ve başkent gibi simgeler devletin kimliğini somutlaştırır. Değiştirilemeyecek hükümler, devletin temel nitelikleri ve Cumhuriyetin yapısal esaslarını korur, bu temel ilkeler üzerinde normalenin üzerinde değişiklikler yapılamaz. Egemenlik millete aittir; milletin iradesiyle kararlar alınır; devlet organları bu gücü anayasadan aldığı sınırlar içinde kullanır; hiçbir kişi veya organ kaynağını Anayasadan almayan yetkiler kullanamaz. Yasama, yürütme ve yargı bağımsız ve tarafsız olarak iş görür; kuvvetler arasındaki işbirliği ve sınırlı yetki paylaşımı, devletin medeni iş bölümünü güvence altına alır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin korunması; dil, ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi düşünce gibi unsurlara dayalı ayrımcılık yasaktır; eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirler makul ve haklar üzerinde dengeleyici olarak kabul edilebilir. Temel hak ve hürriyetler kişiliğe bağlı, dokunulmaz ve devredilemez olarak tanımlanır; bu haklar, toplum karşısındaki ödev ve sorumlulukları da içerir ve demokratik toplumun gerekleriyle ölçülür. Temel hakların kötüye kullanılmaması gerekir; hak ve özgürlükleri amaç göstererek, devleti veya milleti bölmeyi hedefleyen faaliyetler yasa dışı sayılır. Savaş veya olağanüstü hallerde haklar üzerinde geçici sınırlamalar yapılabilir; buna karşın yaşam hakkı ve kişilerin güvenliği korunur, kararlar yargı denetimine tabidir. Kişinin hürriyeti ve güvenliği güvence altındadır; yasa gereği yakalama ve tutuklama durumları belirli usullerle ve haklar bildirilerek gerçekleştirilir; adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi geçerlidir; uzun süreli tutukluluklarda özellikle denetim ve hızlı yargılanma güvence altındadır. Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme özgürlüğü korunur; bu haklar ancak kanunla ve gerektiğinde mahkeme kararıyla sınırlanabilir; kararlar belirli sürelerde onaylanır ve gerekçeyle açıklanır. Konut dokunulmazlığı yalnızca yetkili merciin kararlarıyla ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ihlal edilebilir; karar süreci belirli sürelerde onaylanır ve açıklanır. Haberleşme özgürlüğü ve gizliliği korunur; engelleme ve müdahale için usule uygun hâkim kararı gerekir; kararlar belirli süre içinde onaylanır ve gerekçeli olarak açıklanır. Yerleşme ve seyahat özgürlüğü vardır; yurtdışına çıkış ve sınır dışı edilmeye ilişkin sınırlamalar kanunla belirlenir; vatandaşlar temel olarak sınır dışı edilemez ve yurda girme haklarından yoksun bırakılamaz. Din ve vicdan özgürlüğü güvence altındadır; ibadet ve dini uygulamalar serbesttir; dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi devlet gözetimindedir; din ve manevi yaşamla ilgili haklar kişilerin baskı altında kalmaksızın korunur.

CB Yönetmeliği 20047189
2004-04-27

BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN ESAS VE USULLER HAKKINDA YÖNETMELİK

Uygulamanın pratik etkileri şunlardır: - Gerçek ve tüzel kişiler bilgi edinme hakkını kullanabilir; yabancı vatandaşlar ve yabancı tüzel kişiler karşılıklılık ilkesine göre başvuru yapabilir. - Kurumlar, bilgi edinme başvurularını karşılamakla yükümlüdür; mevcut bilgiyi kolayca bulunabilir hale getirmek için tasnif ve arşiv düzeni oluşturarak iş yükünü etkin şekilde yönetir. - Kamuoyuna yönelik bilgi paylaşımı yoluyla, kurumsal temel kararlar, hizmetler, süreçler ve istatistiki veriler gibi bilgiler internet sayfalarında yayımlanabilir. - Kurumlar içinde bilgi edinme birimleri kurulur veya mevcut birimlere bu görevler devredilir; yeterli personel ve uygun çalışma koşulları sağlanır. - Başvuruların hangi birim tarafından cevaplanacağı ve cevaplanma süresinin ne olduğu başvuru anında belirlenir; başvurular ilgili birimlere yönlendirilir. - Başvurular, gerçek veya tüzel kişinin kimliğini doğrulama ve başvurunun geçerliliğini kontrol etme süreçleriyle alınır; eksik veya hatalı başvurular reddedilebilir ve başvuru sahibine bildirilir. - Başvurular elektronik ortamda, posta, faks veya yazılı olarak iletilebilir; kurumlar bu kanallara uygun cevaplar verebilir ve gerektiğinde yerinde inceleme imkanı sağlar. - Özürlü başvuranlar için kimlik tespitinde kullanılan özel işaretler veya imza yerine geçme imkanı sunulur. - Yayımlanmış olan bilgi veya belgeler başvuru konusu değildir; ancak yayımlanan içeriğin nasıl ve nerede yayımlandığı bildirilir. - Bilgi edinme başvurularının kolaylaştırılması amacıyla kurumlar, başvuruyu hızlı ve doğru işlemek için gerekli rehberlik ve bilgi sağlar; başvurunun uygun birimlere iletilmesi için prosedürler uygulanır.

Kanun 4721
2001-12-08

TÜRK MEDENİ KANUNU

- Yasa, ele aldığı tüm konularda uygulanır; hüküm yoksa hâkim, örf ve âdet hukukuna göre karar verir; bilimsel görüşler ve yargı kararları karar süreçlerinde kullanılır. - Dürüst davranış zorunludur; hakların kötüye kullanılması hukuka uygun değildir. - İyiniyet esastır; kanunun öngördüğü durumlarda iyiniyetin varlığı gerekir, aksi halde iddia yapılamaz. - Hâkim, durumun gereklerini ve haklı sebepleri gözeterek karar verir. - Genel hükümler, özel hukuk ilişkilerine uygulanabilir. - İspat yükü taraflara aittir; resmî belgeler kanıt olarak kabul edilir ve içeriğinin doğru olduğunun kanıtlanması şart değildir, ancak başka hükmeler varsa ayrıca değerlendirilir. - Herkes hak ehliyetine sahiptir; fiil ehliyeti, yetkili bir engel olmaksızın kendi işlemlerini yapabilme kapasitesiyle ilişkili olarak tanımlanır. - Erginlik, ayırt etme gücü ve kısıtlılık gibi kavramlar, kişinin kendi hak ve borçlarını kullanabilmesini veya temsilci aracılığıyla işlem yapmasını belirler; bazı durumlarda kısıtlı kişiler için temsilci gereklidir. - Kişilik hakları korunur; haklarını ihlal edenlere karşı dava açılabilir ve zarar gören lehine düzeltme, tazminat ve gerektiğinde manevi tazminat talep edilebilir. - Adın kullanımıyla ilgili haksızlıklar durdurulabilir ve zararlar giderilebilir; ad değiştirme ancak haklı sebeplere dayanarak mahkeme kararıyla olabilir; karar verilen yeni ad nüfusta kayıt edilir. - Kişilik, doğumla başlar; sağ doğmak koşuluyla çocuğun hak ehliyeti annedinden itibaren kazanılır; hayat ve ölüm hususlarının ispatı, resmi kayıtlar ve gerektiğinde diğer kanıtlarla yapılır. - Gaiplik kararı, ölüm tehlikesi veya haber alınamama durumu olduğunda başvurulabilir; karar, ilgili hakların güvende kalmasını sağlar ve yasal işlemleri etkiler. - Kişisel durum sicili tutulur; zararlar devletçe tazmin edilir; düzeltme ancak mahkeme kararıyla yapılır; cinsiyet değişikliği için mahkeme izni gerekir ve sağlık raporuyla desteklenirse nüfus sicilinde düzeltme yapılır. - Doğum ve ölüm kütükleri, bildirimler ve kayıt işlemleriyle düzenlenir; soybağı ve kayıtlarla ilgili değişiklikler ilgili kanunlara göre işlenir. - Tüzel kişiler, bağımsız varlık olarak hak ve borçlarla bağlanır; organlar tüzel kişiyi temsil eder ve bağlar; yerleşim yeri, işlerin yönetildiği yeri ifade eder; tasfiye sürecinde malvarlığı kanuna ve kuruluş belgelerine göre tasfiye edilir ve çoğu durumda amaçlanan kamu kurumu veya hizmetine devredilir. - Dernekler, belirli sayıdaki kişinin ortak amacıyla kurulan tüzel kişilerdir ve hukuka/ahlâka aykırı amaçlarla kurulamazlar; kurma hakkı, tüzük ve belgelerin usulüne uygun olması gerekir; dernekler tüzel kişilik kazanır ve kayda geçerler; ilk genel kurul ve iç yönetim organları oluşturulur; kimse üye olmaya zorlanamaz; üyelik için gerekli koşullar güvence altındadır.

Kanun 6701
2016-04-20

TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU KANUNU

Pratik etki özeti: - Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu adıyla kurulan bağımsız ve mali-iddari özerk bir kamu tüzel kişiliğine sahip kurum, insan haklarını korumak, geliştirmek ve ayrımcılığın önlenmesini sağlamak için faaliyette bulunacak ve ihlalleri giderme sürecini yönetecek. - Temel haklar ve hizmetlere erişimde ayrımcılığın önlenmesini hedefleyen bir çerçeve kuracak; kamu ve özel sektörde sunulan hizmetlere erişimde eşitlik sağlanması için uygulanabilir tedbirler geliştirecek. - Eğitim, adalet, kolluk, sağlık, ulaşım, iletişim, sosyal güvenlik, konaklama, kültür ve spor gibi alanlarda hizmet alan herkesin ayrımcılığa karşı korunacağını güvenceyecek. - Engellilerin haklarını tam ve eşit kullanabilmesini sağlamak için makul düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtecek ve gerekli erişilebilirlik önlemlerinin uygulanmasını teşvik edecek. - İstihdam ve serbest meslek alanında işe alma, kariyer gelişimi, eğitim ve çalışma şartları konularında ayrımcılık yasağını kapsayacak; gebelik ve çocuk bakımı gibi nedenlerle ayrımcılığa karşı koruma getirecek. - Ayrımcılığın çeşitli türlerini tanımlayacak: doğrudan ve dolaylı ayrımcılık, ayrı tutma, ayrımcılık talimatı, çoklu ayrımcılık, işyerinde yıldırma, taciz gibi uygulamaların önüne geçecek. - İstisnaların varlığını tanıyarak gerekli görülen durumlarda amaca uygun ve orantılı farklı muamelenin mümkün olabileceğini belirtecek; bazı özel durumlarda dinî hizmetler gibi istisnaların uygulanabileceğini açıklayacak. - Kurum, ihlalleri resen veya başvuru üzerine inceleyecek, kararlar verecek ve mağdurlara gerekli çözümler konusunda yol gösterecek; uygun gördüğünde adli ve idari süreçleri yönlendirecek. - İnsan hakları ihlallerini ve ayrımcılık vakalarını kamuoyuna bildirecek ve farkındalık amacıyla bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yapacak; üniversiteler, sivil toplum ve meslek kuruluşlarıyla işbirliği halinde çalışmalar yürütecek. - Uluslararası insan hakları sözleşmelerinin uygulanmasını izleyecek ve bu alandaki inceleme/denetim mekanizmalarına katkıda bulunacak; gerektiğinde uluslararası toplantılarda temsilci gönderecek. - Özgürlüğünden mahrum bırakılan kişilerin ve koruma altına alınan kişilerin bulunduğu yerleri düzenli ziyaretler yoluyla denetleyecek ve raporlayacak; bu süreçte gerekli kolaylığı sağlayacak. - Sivil toplum örgütleri ve kamu kurumlarıyla işbirliği içinde rehberlik sunacak, başvuruların takip edilmesini sağlayacak ve mağdurların başvuru süreçlerinde yanıt ve yol gösterme sunacak. - Kamuya açık hizmetlerin ve mal- hizmetlerin sunumunda ayrımcılık yapılmaması için planlama, sunum ve denetim süreçlerinde kapsayıcılık ve adreslenebilirlik ilkelerini esas alacak. - Üye olanlar ve görevleri süresince bağımsız hareket etmeye, tarafsız kararlar vermeye ve görevlerini etkileyebilecek ilişki ve çıkar çatışmalarını önlemeye odaklanacak.