İlgili Mevzuat:

TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNU

10 / 901 sonuç gösteriliyor

Kanun 5015
2003-12-20

PETROL PİYASASI KANUNU

Petrol piyasasında faaliyet göstermek isteyenler için lisans alma zorunluluğu getirilmiştir; rafineri, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye ile ilgili faaliyetler, ayrıca akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetleri için lisans gerekir. Lisanslar, faaliyetin kapsamı, tesisin türü ve coğrafi konumu, teknolojisi ve kapasitesi gibi unsurları içerecek şekilde düzenlenir. Lisans başvurularının değerlendirilmesi ve karar verilmesi süreci mevcut yetkili kurum tarafından yürütülür; kararlar gerekçeli olarak açıklanır ve gerektiğinde güncellemeler, geçici durdurmalar veya iptaller söz konusu olabilir. Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali konusunda belirlenen esaslar piyasa girişini ve faaliyetin sürdürülebilirliğini gözetir; bazı faaliyetlerde muafiyetler uygulanabilir. Lisans sahipleri, faaliyette bulunacakları kapsamda teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve sürdürülebilirlik gibi kriterlere uygun hareket etmek zorundadır; ayrıca çevreye zarar vermemek, can ve mal güvenliğini sağlamak ve kamuya, ilgili kişilere karşı yükümlülükleri yerine getirmek yükümlülüklerindedir. Zorunlu sigorta yaptırmak, üçüncü kişilere veya çevreye verilecek zararları tazmin etmek, gerekli bilgi ve belgeleri paylaşmak ve incelemelere olanak tanımak da dahil olmak üzere çeşitli yükümlülükler öngörülür. Piyasa aktörleri, kötü niyetli veya tehlikeli eylemlerde bulunmaktan kaçınmak ve riskleri en kısa sürede gidermekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik ve tüketici haklarına ilişkin hükümler çerçevesinde hareket eder. Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmek, satmak veya piyasa faaliyetlerinde kullanmak yasaktır ve buna ilişkin yaptırımlar uygulanır. Bayilik ve dağıtım konularında, belirli teknik ve ekonomik kriterler ile asgari yükümlülükler getirilebilir; bunlar, lisans sahibinin teknolojik ve operasyonel kapasitesini güvence altına almak amacıyla uygulanabilir. Lisans kapsamındaki bazı yükümlülükler teminat mektupları gibi mali güvenceler talep edilerek desteklenebilir. Lisans sahiplerinin veya kullanıcıların kendi faaliyetleri kapsamında lisanslı depolar dışında kalan depolama tesisi veya düzeneklerinin yapımı ve işletilmesi, ilgili mevzuata uygun olduğu sürece serbest kabul edilebilir; bu, diğer mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu durumlar için geçerli bir esneklik sağlar. Kamu güvenliği ve milli savunma açısından gerekli görülen, bazı yakıt ve ürünlerin üretim ve tedariğine ilişkin özel uygulamalar da söz konusu olabilir. Bu kapsamda, piyasa güvenliği ve arz güvenliği için belirli öncelikler uygulanabilir.

CB Kararı 4093
2021-06-22

TARIMSAL ÜRÜNLERİN 5300 SAYILI TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNU ÇERÇEVESİNDE FAALİYET GÖSTEREN LİSANSLI DEPOLARDA MUHAFAZA EDİLMESİ HALİNDE DESTEKLEME ÖDEMESİ YAPILMASINA İLİŞKİN KARAR (KARAR SAYISI: 4093)

Bu karar lisanslı depolarda depolanan tarım ürünleri için kira, nakliye ve analiz giderlerini karşılayan destek ödemelerini getirir. Amaç üreticilerin güvenli depolama imkanına kavuşmasını, düşük fiyatlı hasat dönemlerinde ürünlerini satmak zorunda kalmamalarını ve arz-talep dengesi ile fiyat istikrarının korunmasını sağlamaktır. Destek, üretici ile üretici örgütlerini kapsar ve lisanslı depolara teslim edilen ürünler için uygulanır. Desteklenen giderler kira, nakliye ve analiz ücretlerini kapsar ve belirlenen koşullara göre uygulanır. Denetimler ve gerekli incelemeler yoluyla hatalı ödemelerin geri alınması sağlanır; hatalı ödeme yapanlar veya sahte belge düzenleyenler hakkında idari işlemler başlatılır ve hak sahiplerinin bazı desteklerden yararlanması geçici olarak engellenebilir. Uygulama usul ve esasları ilgili birimler tarafından belirlenir ve yürütme bu esaslar doğrultusunda yürütülür.

Kanun 5307
2005-03-13

SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI KANUNU VE ELEKTRİK PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Bu düzenlemenin pratik etkileri şunlardır: - LPG piyasasında faaliyet gösterebilmek için lisans almak zorunlu hale gelir; lisans kapsamı tüplü LPG dağıtımı ve pazarlaması, dökme LPG ikmali, otogaz istasyonu işletimi, taşıma ve depolama gibi işlemleri kapsar. - Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali yetkisi kuruma aittir ve lisans başvuruları belirlenen kriterlere göre incelenerek karar verilir. - Lisans sahipleri, faaliyetlerini teknik, güvenlik, çevre ve ticari mevzuata uygun yürütmekle yükümlüdür; can güvenliği, çevre koruma ve tüketici haklarına yönelik önlemler almak zorundadır. - Lisans sahipleri, zorunlu sigorta ve gerekli mali sorumluluk sigortalarını yaptırmakla yükümlüdür; meydana gelebilecek zararlardan tazminat sorumluluğu bulunur. - Piyasa aktörleri, gerekli bildirimleri yapmalı, kayıtları tutmalı ve Kurumun talep ettiği bilgi, belge ve numuneleri sunmalıdır. - Kalite kontrol ve lojistik süreçlerinde tutarlılık sağlanır; bayilik sistemi kurulur ve bayilikler sözleşme esaslarına göre yönetilir; bayilik sözleşmesi süresi dolmadan yenilenmezse geçiş süreçleri uygulanır. - Bayilikler, markanın ve ambalajın uygun kullanımını sürdürmeli; bayilere ilişkin iptaller ve gerekçeler Kuruma bildirilmelidir. - Otogaz istasyonlarına LPG ikmali konusunda belirli kurallar uygulanır; yalnızca ruhsatlı ve uygun ruhsatlara sahip istasyonlara ikmal yapılır ve tüplü ile dökme LPG’nin istasyonlar arasındaki dağıtımı kurallara bağlanır. - Dökme LPG için ikmal, yalnızca sözleşmeli kullanıcılara yapılır; tesislerin teknik uygunluk açısından denetlenmesi ve gerekli kontrollerin yapılması gerekir; kullanıcı tesisleri teknik düzenlemelere uygun kurulmalı ve bakım süreçleri takip edilmelidir. - İthalat ve yurtdışından temin süreçleri lisanslı dağıtıcılar için geçerlidir; ithalat teknik uygunluk denetiminden sonra gerçekleştirilir. - Rafineriler LPG üretimini sürdürür, dağıtıcı lisans sahipleri ise dağıtım ve piyasa faaliyetlerini yürütür; stok yükümlülükleri ve ulusal mevzuata uygunluk kurallarına riayet edilir. - Faaliyetler için gerekli olan altyapı ve tesislerin uygunluğu için gerekli ruhsatlar ve belgeler tamamlanmadan lisans başvurusu yapılamaz. - Faaliyetlerin içeriğinde değişiklik yapılması gerektiğinde Kurum onayı gerekir; bu değişiklikler lisansa işlenmezse yürütülemez.

Kanun 4628
2001-03-03

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNUN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN

Bu kanun, enerji piyasalarını düzenlemek ve denetlemek için gerekli yetki ve yapısal çerçeveyi kurar ve uygulamaya koyar. - Piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere lisans verme, lisans şartlarını belirleme, sözleşmeleri düzenleme ve bu sözleşmeleri denetleme yetkisi sağlar. - Serbest olmayan tüketiciler için uygulanacak fiyatlandırma esaslarını belirler, her yıl için limitleri ayarlayabilir ve enflasyon nedeniyle gerekirse uyarlama formüllerini uygular. - Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik hizmeti sunulmasına yönelik gerekli düzenlemeleri yapar. - Üretim, iletim ve dağıtım tesisleri ile otoprodüktör ve otoprodüktör gruplarının güvenlik standartlarını tespit eder ve bunların uygulanmasını sağlar. - Piyasanın gelişimine uygun yeni ticaret yöntemleri ve satış kanalları için gerekli altyapıyı geliştirir ve uygulanmasını sağlar. - Model anlaşmalar geliştirmek ve ticari sırlar dahil gizli bilgilerin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemek gibi kamu yararıyla ilgili konularda düzenlemeler yapar. - Piyasa katılımcılarının eşitlik ve şeffaflık standartlarına uyumunu denetler ve gerekli tedbirleri alır. - Talep tahminleri, üretim kapasite projeksiyonu ve yatırım planlarının onaylanması gibi planlama ve mali karar süreçlerinde karar alır ve bu planların uygulanmasını denetler. - Lisans sahipleriyle yapılan tarife ve diğer anlaşmalara ilişkin uygunluk ihlallerinde yaptırımlar uygulama yetkisine ve lisans iptaline sahiptir. - Kamu yararı, çevresel etkiler ve güvenlik hedefleri doğrultusunda gerekli tedbirleri alır ve bu konularda kamu kurumlarıyla koordineli çalışır. - Piyasa rekabetini güçlendirmek amacıyla ilişkili standartlar ve kurallar belirler, bu standartların uygulanmasını sağlar ve gerektiğinde kısıtlamalar getirir. - Yıllık raporlar, piyasa gelişimiyle ilgili raporlar ve benzeri belgeler hazırlayarak ilgili mercilere sunar. - Uluslararası mevzuat ve uygulamaları izler, gerekli gördüğünde ilgili düzenlemeleri yapar ve Bakanlığa sunar. - Doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarıyla ilgili ek görevleri de devralır ve bu alanlarda planlama, tarifeler, lisanslar, denetimler ve uyuşmazlık çözümü gibi konuları yönetir.

Kanun 7223
2020-03-12

ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE TEKNİK DÜZENLEMELER KANUNU

Ürünlerin güvenli ve teknik düzenlemelere uygun olması zorunludur; bu, piyasaya arz edilmesi hedeflenen veya piyasada bulunan tüm ürünleri kapsar ve güvenli olmayan ürünler piyasaya sunulamaz veya bulundurulamaz. İktisadi işletmeciler olarak imalatçı, ithalatçı, dağıtıcı ve yetkili temsilci bu kapsamda sorumludur; uygunluk beyanı, gerekli belgeler ve uygunluk işaretinin sağlanması, ürün üzerinde görülebilir bilgi ve talimatların Türkçe olarak sunulması gereklidir. Üretici, tasarım veya imalat değişiklikleri sonrasında da uygunluğu sürdürmekle yükümlüdür ve teknik dosyalar ile belgelendirme süreçlerini yürütmek ya da yaptırmak zorundadır; ayrıca ürünün seri üretim boyunca uygun olduğunu takip eder. Risk taşıyan ürünlerde acil önlemler alınır, yetkili kuruluşa bildirilir ve gerektiğinde ürünün piyasadan çekilmesi veya geri çağırılması gibi düzeltici işlemler uygulanır. Dağıtıcılar, ürünü piyasaya sunmadan önce uygunluk ve etiket bilgilerini doğrular, riskli durumlarda üretici veya ithalatçı ile yetkili kuruluşa hızlıca bilgi verir. İthalatçılar, ürünün uygunluk işaretlerini ve gerekli belgeleri teyit eder, riskli durumda ürünü piyasaya sürmez ve ilgili tarafları bilgilendirir. Yetkili temsilciler, üreticinin yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlar, belgelerin uzun süre saklanması ve gerektiğinde sunulması gibi görevleri yürütür. Piyasa gözetimi ve denetimi yoluyla uygunsuzluklar tespit edilir; gerekli durumda düzeltici önlemler uygulanır ve ürünler geri çağırılır veya piyasadan çekilir. Teknik düzenlemeler kamu yararını gözeterek hazırlanır; engellilerin erişebilirliği için önlemler alınır ve AB mevzuatıyla uyum konusunda koordinasyon sağlanır. Ürünler yalnızca uygunluk açısından kabul görürse piyasaya arz edilir; uygunsuzluk halinde zararın tazmini ve ilgili sorumluluklar belirli kurallara göre yürütülür.

CB Kararı 6832
2023-02-23

ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş. TARAFINDAN TARIMSAL ÜRETİME DAİR DÜŞÜK KÂR PAYI ORANLI YATIRIM VE İŞLETME FİNANSMANI KULLANDIRILMASINA İLİŞKİN KARAR (KARAR SAYISI: 6832)

Bu karar tarımsal üretim finansmanı için Ziraat Katılım Bankası tarafından uygulanacak usul ve esasları belirler ve finansman sağlama biçimini somutlaştırır. Kapsam, başvuranlar ve kullanım amacı açısından, gerçek ve tüzel üreticiler, sözleşmeli üretim yapanlar, tarımsal amaçlı kooperatifler ve ilgili kamu kurumları için uygun finansman imkanı öngörülür; finansman Türkiye sınırları içinde yapılacak tarımsal üretim faaliyetlerinde kullanılabilir. Birden çok üretim dalında talep olması durumunda, toplam finansman üst limiti o dallardan en yüksek olanına göre belirlenir. Üretim konularına göre yatırım ve işletme kredisi için uygulanacak indirimli oranlar belirlenir; bu indirimler üretim dalına, üretici profilinin bazı özel kriterlerine göre değişiklik gösterebilir ve toplam indirim oranı belirli bir üst değeri aşmaz. Kapsamda yer alan başlıca konular arasında süt ve kombine hayvancılık, damızlık yetiştiriciliği, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, arıcılık, kanatlı sektörü, su ürünleri, meyve yetiştiriciliği ve bağcılık, geleneksel ve estratejik bitkisel üretim, yem bitkisi üretimi, seracılık ve kontrollü örtüaltı tarımı, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları ile genç ve kadın çiftçilerin avantajlı konumları bulunur; ayrıca modern sulama sistemleri, jeotermal/yenilenebilir enerji kullanımı, sertifikalı tohum/fide/fidan kullanımı ve sözleşmeli üretim gibi alanlar için de indirimli finansman sağlanır. Bu uygulama, üreticilerin finansman ihtiyacını uygun koşullarda karşılamayı ve yatırım/üretim kararlarını desteklemeyi hedefler.

CB Yönetmeliği 4269
2021-07-10

ÜRÜNLERİN PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİNE DAİR ÇERÇEVE YÖNETMELİK

Bu mevzuat, piyasaya arz edilen tüm ürünlerin güvenli ve ilgili teknik düzenlemelere uygun olmasını sağlamak için gereken sorumlulukları ve süreçleri belirler. Üreticiye ilişkinPratik etkiler - Üretici, ürünlerin uygunluk beyanı ve gerekli belgelerle piyasaya sunulmasını sağlar; teknik dosyalarını hazırlar ve saklar; ürün üzerinde gerekli bilgiler ve talimatları Türkçe veya kabul edilen bir dilde sunar. - Üretici, ürünün tasarımı veya niteliğinde değişiklikler olduğunda uygunluğun sürdürülmesini sağlar ve bu değişiklikleri takip eder. - Üretici, ürünün taşıyabileceği risklere karşı tedbirler alır; şikayetleri ve uyunsuzlukları izler, kayıt altına alır ve gerektiğinde düzeltici önlemler gerçekleştirir. - Üretici, riskli durumda ürünün piyasaya arzını durdurabilir, geri çağırma veya düzeltici önlemler yapabilir ve bu süreçlerle ilgili bilgileri yetkili kuruluşa iletir. Yetkili temsilciye ilişkinPratik etkiler - Üretici adına görevler belirlenir; yetkili temsilci, gerekli bilgileri yetkili kuruluşa sunar ve teknik dosyayı temin eder. - Yetkili temsilci, risk taşıyan durumlarda yetkili kuruluşları bilgilendirir ve uygunsuzluk halinde düzeltici önlemlerin alınmasına destek olur. İthalatçıya ilişkinPratik etkiler - İthalatçı, ürünü piyasa sunmadan önce uygunluk işaretlerinin ve belgelerin mevcut olduğunu teyit eder; riskli durumlarda üretici ve yetkili kuruluşa bilgi verir. - Ürünün üzerinde ve ambalajında gerekli bilgilerin Türkçe veya kabul edilen dillerde bulunmasını sağlar; ürünün risklere karşı gerekli bilgileri taşımalarını temin eder. - Ürünün depolama ve nakliye koşullarının uygunluğunu sağlar; şikayetleri ve izlemeyi sürdürür. Dağıtıcılara ilişkinPratik etkiler - Dağıtıcı, ürünü piyasaya sunmadan önce uygunluk işaretlerini ve talimatları Türkçe olarak destekler ve görünürlüğünü sağlar; imalatçı veya ithalatçı yükümlülüklerinin yerine getirildiğini doğrular. - Ürünün risk taşıdığı durumlarda imalatçı veya ithalatçı ile yetkili kuruluştan gelen bilgiler doğrultusunda düzeltici önlemlerin uygulanmasına katkıda bulunur. - Depolama ve nakliye koşullarının, ürünün güvenliğini koruyacak şekilde sağlandığını temin eder. Piyasa gözetimi ve denetimine ilişkinPratik etkiler - Yetkili kuruluşlar, ürünlerin uygunluk ve güvenlik gerekliliklerine uygunluğunu denetler; uygunsuzluk halinde düzeltici önlemler uygulanır. - Risk taşıyan ürünler için acil müdahale gerektiren durumlar takip edilir ve ilgili bildirimler yapılır. Çevrimiçi/aracılık hizmetleriyle ilgiliPratik etkiler - Çevrimiçi arayüzlerle arz edilen ürünlerde güvenliğe ilişkin bilgiler ve uygunluk durumunun ulaşılabilir olması sağlanır. - Aracılık hizmet sağlayıcıları, ürünlerin güvenliğini ve ilgili belgelerin erişilebilirliğini desteklemekle yükümlü olabilir. Genel bilgi ve etiketleme gereklilikleri - Ürün üzerinde ve ürünle birlikte gelen belgelerde yer alan bilgiler ile talimatlar Türkçe veya kabul edilen diğer dilde sunulur; güvenlik kuralları ve kullanıma ilişkin talimatlar net ve anlaşılır şekilde sağlanır. İzleme, numune ve test süreçleri - Üretici ve ithalatçılar, taşıdıkları risklere göre numune alıp test eder, izleme faaliyetlerini yürütür ve bu süreçlerle ilgili kayıtları tutar; şikayetleri paydaşlara bildirir. Geri çağırma ve düzeltici önlemler - Uygun olmayan ürünler için geri çağırma, piyasadan çekme veya diğer düzeltici önlemler hızla uygulanır; bu süreçler yetkili kuruluşa ve ilgili paydaşlara bildirilir.

Kanun 5488
2006-04-25

TARIM KANUNU

Bu kanun tarım sektörünü ve kırsal alanı geliştirmek için politika belirleme, destekleme programları ve uygulama usullerini düzenleyen kapsamlı bir çerçeve yaratır; hedefler ve öncelikler ile kurumsal işleyişi netleştirir. Tarım politikalarının amaçları, üretimin iç ve dış talebe uygun şekilde geliştirilmesini, doğal ve biyolojik kaynağın korunmasını, verimliliğin artırılmasını, gıda güvenliği ve güvencesinin güçlendirilmesini sağlar. İlkeler, piyasa mekanizmalarına zarar vermeden destekleme araçlarının kullanılması, örgütlülük ve kurumsallaşma, özel sektörün rolünün artırılması, sürdürülebilirlik ve şeffaflık gibi esaslar üzerinde yoğunlaşır. Öncelikler arasında üretimde verimlilik ve kalite artışı, güvenilir gıda arzı, altyapının geliştirilmesi, bilgi ve teknolojinin yaygınlaştırılması, tarım-gübre ve pazar entegrasyonunun güçlendirilmesi, risk yönetimi ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi yer alır. Üretimin planlanması ve arz-talep dengesi kurallarıyla, hangi ürünlerin üretileceği ve üretim miktarlarının nasıl belirleneceği konularında karar mekanizmaları kurulur; izleme ve denetim uygulanır. Sistemli üretici verileri ve kayıt altyapısı kurularak, desteklerin hedeflenmesi ve yönetimi kolaylaştırılır; maliyete ve verimliliğe dayalı analizler yapılabilir. Sözleşmeli üretim için tarafların hak ve sorumluluklarını belirleyen kurallar, teslim koşulları, finansal ve sigorta yükümlülükleri ile arabuluculuk ve basit yargılama süreçleri öngörülür; devlet avanslarıyla giderler karşılanabilir. Tarım havzaları ile bölgesel ekolojik şartlara uygun üretim odaklı bir yapı kurulabilir; bu sayede üretim, sürdürülebilirlik ve verimlilik hedeflerine daha iyi hizmet eder. Kırsal kalkınma programları ve projeleri, katılımcı ve yerel kapasiteleri geliştirme, kadın ve gençlerin katılımını artırma amacı güder. Üretici örgütleri ve ürün konseyleri üzerinden üretici ile tüccar, sanayici ve kamu işbirliği güçlendirilir; kooperatifler ve birlikler desteklenir. Biyolojik çeşitlilik, genetik kaynaklar ve biyogüvenlik konuları korunur; biyoteknolojik gelişmelerin kaydı, tescili ve uygun kullanımı için düzenlemeler yapılır. Çiftçi eğitimi, yayım ve danışmanlık hizmetleriyle bilgi paylaşımı; sivil toplum ve özel sektörün katılımı teşvik edilir ve denetlenir. Araştırma ve geliştirme ile eğitim faaliyetleri desteklenir; üniversiteler ve ilgili kurumlarla işbirliği güçlendirilir. Sözleşmeli üretim ve diğer destekleme araçları, doğrudan gelir desteği, fark ödemesi, telafi edici ödemeler, hayvancılık destekleri ve tarım sigortası ödemeleri gibi kapsamlı desteklerle çiftçilere yönlendirilir. Üretici örgütlerinin ve konseylerin kararları, gerekli raporlama ve şeffaflık ilkeleriyle değerlendirilir ve denetlenir. Bütçe ve denetim süreçleri dahilinde programlar sürekli izlenir ve gerektiğinde düzenlemeler yapılır; uygulamalar sağlıklı ve hesap verebilir bir şekilde yürütülür.

Kanun 6585
2015-01-29

PERAKENDE TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

- PERBİS adı verilen merkezi bir elektronik bilgi sistemi kurulur; açılış, faaliyete geçiş ve kapanış işlemleri tek merkezden yürütülür ve ilgili kurumlar arasında veri paylaşımı sağlanır. - Ruhsatlar PERBİS üzerinden düzenlenir; başvuru doğrudan veya PERBİS aracılığıyla yapılabilir ve uygun bulunan başvurular ilgili kurumlara iletilerek kayıt ve gerekli işlemler uygulanır. - Tedarik zincirinde haksız ticari uygulamalara karşı net kurallar gelir; taraflardan birinin diğerinin ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, karar verme yeteneğini zayıflatan veya normal şartlarda taraf olmayacağı bir ilişkiye sürükleyen uygulamalar yasaklanır. - Haksız ticari uygulama sayılan bazı fiiller açıkça belirlenir; örneğin kalite hedefleri dışında mal/servis teminine zorlama, kampanya maliyetini karşı tarafa yükleme, sözleşmede net olmayan hükümlere yer verme, hizmetsiz bedel talep etme, bozulabilir tarım ve gıda ürünlerinde teslim veya iptalde maliyeti karşı tarafa yansıtma gibi uygulamalar. - Ödeme süreleri, sözleşmede öngörülen koşullara göre yapılır; bozulabilir tarım ve gıda ürünlerinde özel süreler uygulanır; ödeme süresi hesaplamasının nasıl yapılacağı ve ispat yükü ilgili kurallarla belirlenir. - Mağaza markalı ürünlerin üzerinde ve ambalajında, perakendecinin ad/marka ile üreticinin ad/markasının da açıkça gösterilmesi zorunluluğu getirilir. - Kampanya ve alışveriş festivalleri, tüketici koruma kurallarına uygun olarak düzenlenebilir; kampanya süreleri belirli sınırlar içinde tutulur; yerel yönetimler ve meslek kuruluşları tarafından festival düzenlenebilmesi mümkün olup festival programı ve ilişkili hususlar usulüne göre yönetmelikle belirlenir. - Sürekli indirimli satış için gerekli görsel işaretler ve açıklamalar zorunlu hale getirilir; malların hangi kapsamda indirimli olduğunun mağaza ve alışveriş merkezi genelinde tutarlı olarak uygulanması esas alınır. - Ortak kullanım alanları, alışveriş merkezlerinde satış alanlarının belirli bir kısmının sosyal ve kültürel etkinlikler için ayrılmasını gerektirir; acil tıbbi müdahale ünitesi, ibadet yeri, bebek bakım odası ve çocuk oyun alanı gibi alanlar oluşturulur; ortak alanlar engelliler ve yaşlı ile çocukların ihtiyaçlarının gözetilmesiyle tasarlanır. - Ortak kullanım alanlarının giderleri ve ortak gelirleri ile ilgili düzenlemeler hayata geçirilir; bu giderler için katılım payları belirlenir ve ortak gelirlerden elde edilen gelirler ortak giderlerin karşılanmasında kullanılır; yıllık raporlar hazırlanır ve gerekirse bağımsız denetim gerçekleştirilir. - Alışveriş merkezlerinde esnaf ve sanatkâr işletmelerine rayiç bedel üzerinden yer ayrılması zorunluluğu getirilir; ayrıca geleneksel mesleklerin korunmasına yönelik özel alanlar ayrılabilir; hızlı tüketim mallarının satışında belirli alanlar ayrılarak yöresel ürünlerin satışına imkân tanınır; bu alanların nasıl uygulanacağına ilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir. - Çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının teklifleri ve ilgili idarelerin görüşleri ile belirlenebilir; bölge veya ülke düzeyinde çalışma saatlerinin düzenlenmesi yetkili makamlarca yapılabilir. - Esnaf ve sanatkârların tüzel kişiliğe ait tedarik ve dağıtım kooperatifleri kurulabilir; kooperatiflerin kuruluşu ve ana hükümlerinin belirlenmesi için izin ve düzenlemeler yapılabilir; üyelerin belirli bir süre odalara kayıtlı olması şartı konabilir; kooperatiflerin çalışma esasları için örnek ana sözleşmeleri ve uygulanabilir kurallar oluşturulabilir.

Kanun 5042
2004-01-15

YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN

- Yeni bitki çeşitlerinin korunması için ıslahçı hakları tanımlanır ve hak sahipleriyle onların mirasçılarına özel yetkiler verilir; aynı çeşit üzerinde birden çok hak sahibi olması durumunda müşterek hak sahibi olma durumu ortaya çıkabilir. - Islahçı hakları, korunan çeşitler için çoğaltım materyallerinin üretimi, çoğaltılması, satışı, piyasaya sürülmesi, ihracatı, ithalatı ve depolanması üzerinde tekelci yetkiler sağlar. - Başkasının izni olmadan korunan çeşit üzerinde hak sahibinin belirlediği bu yetkiler kullanılmaz; ihlal halinde hak sahibi yasal yollara başvurabilir. - Hak sahipliği çoğunlukla, çeşit üzerinde çalışan veya geliştiren kişilerin hak sahibi olması; işyerinde geliştirilen çeşitler için ise sahibin işveren olması ilkesine dayanır. - Çalışanlar ve işverenler arasındaki sözleşmelere bağlı olarak, iş ilişkisi dışında geliştirilen çeşitlerde hak sahibliği ve kullanım konusunda ilgili hükümler uygulanır. - Çiftçi istisnası olarak, belirli tarım ürünlerinde korunan çeşitleri kendi tarım alanlarında kendi üretimleri için kullanabilen çiftçiler bulunmaktadır; küçük çiftçiler için özel bir muafiyet ve bildirme/mütalaa yükümlülükleri söz konusudur; diğer çiftçiler ise hak sahibine bedel ödeyerek kullanım yapabilir. - Zorunlu lisans mekanizması, kamu yararı nedeniyle hak sahibinin izni olmadan korunan çeşitlerin belirli koşullarda kullanılmasını sağlayabilir; arabuluculuk süreçleri ve Bakanlığın karar verici rolü vardır. - Arabuluculuk süreciyle lisans görüşmeleri yapılabilir; taraflar uzlaşamazsa lisans verme süreci tek taraflı kararlarla sonuçlanabilir. - İsmin korunması ve kullanımına ilişkin kurallar, korunan çeşit için özel bir isim belirlenmesini ve bu ismin pazarda kullanılması zorunluluğunu getirir; ayrıca ismin yanlış kullanımı veya karışıklık yaratacak durumlar için önlemler vardır. - Koruma süresi kavramsal olarak, hak sahibine belirli bir süre boyunca üstünlük sağlayan bir koruma sağlar; sürenin sonunda çeşitlerin serbestçe kullanılabilir olması gibi sonuçlar doğurur. - Çeşitlerin tescil edildiği siciller ve yayımlanan kataloglar, koruma kapsamını ve piyasaya sürülme süreçlerini belirler; bu kayıtlar kamuya açıklık ve güven sağlar. - Uluslararası ölçekte, UPOV çerçevesinde Türkiye ile karşılıklılık esasına dayalı olarak koruma imkanı bulunmaktadır; bu, uygun şartları sağlayan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin de haklardan yararlanmasını mümkün kılar. - Yasa, hak sahipliği, sınırlandırmalar ve uygulama için gerekli usul ve esasları yönetmelikler ve resmi düzenlemelerle belirler; bu nedenle uygulamalar değişebilir ve uygulamalara dair ayrıntılar yönetmeliklerde yer alır.