MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KANUNU
- Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, ülkedeki maden ve taşocakları sahalarını belirlemek, bunların daha verimli işletilmesini sağlamak ve buna ilişkin arama, fenni ve jeolojik tetkikler ile harita, plan ve raportlar hazırlamak amacıyla kurulmuş ve özellikle teknik ve ilmi çalışmaları yürüten bir kurumdur; Türk mühendis ve fen memurlarını yetiştirmek de temel amaçlar arasındadır.
- Kurum, ticari bir bakış açısıyla çalışır ve kendi mali işlerini yürütür; bazı mali ve muhasebe işlerinin uygulanması yönünden özel bir konuma sahiptir.
- Bakanlığın emriyle, belirtilen işler dışında da fenni veya jeolojik tetkikler yapabilir, tahliller gerçekleştirebilir ve topoğrafya haritaları alabilir.
- Bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı müesseseler için ücret karşılığında arama ve harita gibi saha çalışmalarını yapma yetkisine sahiptir; bazı durumlarda bu tür çalışmaları üçüncü kişilere de yaptırabilir.
- Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kişiler tarafından verilen arama işlerinde, enerji ve tabii kaynaklar bakanlığının onayıyla, bazı durumlarda bu işler bedelsiz olarak da gerçekleştirilebilir; bu durumda devletin çıkarlarının korunması için taraflar arasında sözleşme yapılır.
- Kendi veya başkalarına ait maden sahaları üzerinde, bakanlığın izniyle gerekli görülecek fenni ve jeolojik tetkikler yapabilir ve haritalar alabilir; sahaların işletilmesi için gerekli görülen durumlarda ilgili hak sahipleri bu çalışmaları kolaylaştırmak zorundadır.
- Özel hukuk tüzel kişileriyle veya gerçek kişilerle yurt dışındaki arama, araştırma ve işletme faaliyetlerini yürütmeye yetkili olabilir; bu faaliyetler için şirket kurma, ortaklık kurma ve imtiyaz sahibi olmaya ilişkin işlemler özel hukuk hükümlerine tabi olur; yurt dışı personel ve maliyetlere ilişkin usuller, Cumhurbaşkanınca yayımlanan yönetmeliklerle belirlenir.
- Yurt dışı faaliyetlerinden elde edilen faydalar ve satış bedelleri, yüksek nitelikte Türk mühendis ve mütehassıs yetiştirme amacı için kullanılabilir; bu tür varlıklar ile harcamalar yıl sonunda kullanılmadığı takdirde ertesi yıla devredilir.
- Enstitünün memur ve müstahdemleri, özel ve kurum içi bir muameleyle çalışır; genel kamu personel kanunlarının bazı hükümleri tatbik edilmez; enstitü malları devlet malıdır ve hırsızlık veya suiistimal gibi fiiller cezai yaptırımlara tabidir.
- Enstitü, milli kurumlar ile bazı devlet teşebbüsleri için verilen haklar ve imtiyazlardan yararlanır; teşvik ve sanayi kanunları kapsamında süreler ve muafiyetlerden etkilenir.
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, gerektiğinde enstitünün tüm işlerini, muamelelerini ve hesaplarını teftiş ve murakabe edebilir.
- Enstitünün üst düzey yönetimi, genel müdür ve ihtiyaca göre yeterli sayıda şube amiri, mütehassıs, mühendis ve diğer memur/müstahdemden oluşur.
- Enstitünün dahili teşkilatı ve görevler, ilerleyen dönemlerde ilgili yasa ve yönetmeliklerce düzenlenir ve uygulanır.