İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN
Bu kanun il özel idareleri ve belediyelere genel bütçe vergilerinden pay verilmesi ve bu payların hesaplanması, dağıtılması ile ilgili esasları getirir; paylar net vergi gelirleri üzerinden hesaplanır ve belirli kriterlere göre dağıtılır. Dağıtımda büyükşehirler, il ve ilçe belediyeleri ile diğer belediyeler için farklı pay yapıları uygulanır; özel tüketim vergisi hariç bazı vergilerle ilgili istisnalar söz konusu olabilir. Paylar aylık olarak hesaplanır ve ilgili yerlere aktarılır; ödemeler belirlenmiş takvimlere göre yapılır; süresi içinde yatırılmayanlar için cezai yaptırımlar uygulanabilir. İl özel idare paylarının dağıtımında illerin nüfusu, yüzölçümü, köy sayısı, kırsal nüfusu ve gelişmişlik endeksi gibi kriterler kullanılır; köy sayısını bildirme görevi ve gelişmişlik endeksinin hesaplanması düzenli olarak güncellenir ve bu kriterler grubuna göre paylar dağıtılır. Belediye paylarının dağıtımı ise belediyelerin nüfusu ve gelişmişlik endeksine göre yapılır; belde belediyelerine ilişkin özel düzenlemeler uygulanır. Denkleştirme ödeneği ve belediyelere yardım ödeneği mekanizması devreye girer; bu ödenekler, bütçe dengesizliklerini azaltmaya ve yatırım gereksinimlerini desteklemeye yöneliktir; ödenekler belirli amaçlarla kullanılır. Borçlar ve alacaklar nedeniyle yapılacak kesintiler, mevcut mevzuata uygun olarak uygulanabilir; kesintilerin oranları ve uygulanma koşulları belirli çerçevelerde yürütülür. Bu düzenleme, yerel yönetimlere yapılan payların adil ve ihtiyaçlar doğrultusunda dağıtılmasına ve yatırımların desteklenmesine yönelik kapsamlı bir çerçeve sağlar; ayrıca bütçe akışlarının zamanında gerçekleşmesini ve borç-alacak yönetiminin düzenlenmesini amaçlar. Deprem gibi olağanüstü durumlar nedeniyle nüfus değişimlerinin hesaplama süreçlerinde dikkate alınabileceği geçici hükümler de bulunmaktadır.