10 / 3.488 sonuç gösteriliyor

Kanun 6136
1953-07-15

ATEŞLİ SİLAHLAR VE BIÇAKLAR İLE DİĞER ALETLER HAKKINDA KANUN

Ateşli silahlar, mermiler ve bu silahlara ait parçalar ile özel olarak salt saldırı veya savunma amacıyla üretilen diğer aletlerin ülkeye sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulması bu yasa kapsamına alınmıştır ve mevzuya uygun olarak sınırlı amaçlar dışındaki işlemler yasaktır. Ülkede silah ve ilgili teçhizatların ithali ve üretimi, sadece kamu kurumlarının ve silah taşıma yetkisine sahip kişiler ile sınırlı gereksinimler için geçerli olan istisnalar dışındaki taleplere kapalıdır; gerektiğinde bu alımlar için başka kanunlarla çerçeve çizilir. Ülke içinde belirli silahlar ve benzeri aletlerin üretimi yapmak veya bulundurmak çoğu durumda yasaktır; bunun istisnaları ise belirli bir meslek veya sanat için gerekli olan durumlar için İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Kama, hançer, şiş, rastgele müdafaa amaçlı kullanıma uygun çeşitli aletler gibi bazı kesici ve saldırı nitelikli aletlerin üretilmesi ve bulundurulması genel olarak yasağa tabidir; yalnızca gerekli özel şartları sağlayanlar izin alabilir. Sporda kullanılan ateşsiz silahlar ve av tüfekleri gibi belirli ekipmanlar ile bunlara ait malzemelerin kullanıldığı bazı meslekler veya spor faaliyetleri için gerekli olanlar bu yasa kapsamı dışında değerlendirilebilir. Yurda girişte veya ülke içinde silah taşıma ve bulundurmanın lisansla mümkün olduğu kabul edilir; lisanslar belirli bir süre için geçerlidir ve durum değiştikçe bildirilmesi gerekir; uygun görülenlere lisanslar yenilenebilir; bazı kişilere ilişkin özel kolaylıklar ve istisnalar uygulanabilir. Silah taşıma hakkı sadece belirli kişiler tarafından kullanılabilir; bu kişiler üst düzey devlet görevlileri, bazı yargı ve güvenlik görevlileri ile belirli resmi görevlerde bulunanlar gibi sınırlı bir grubu oluşturur; disiplin soruşturması veya cezai hüküm bulunanlar için taşıma izni verilmez. Bazı durumlarda Cumhurbaşkanı kararıyla belirli yerlerde toplu silah taşıma iznine olanak tanınabilir. Silah taşıma izni olanlar başkalarına silah satamaz; silah vesikasının kullanımıyla ilgili ihmal veya başkalarının zarar görmesi durumunda vesikanın geri alınması ve yeni izin verilmemesi söz konusu olabilir. Bir silahın ele geçirilmesi veya zaptı halinde bu silah ve ilgili mermiler devletin ihtiyaçlarına yönelik olarak bir plan doğrultusunda kullanılmak üzere belirli makamlara devredilir; kalan ihtiyaçlar için gerekli bütçe ve talepler çerçevesinde dağıtım yapılır. Bazı durumlarda hediye veya miras yoluyla intikal eden silahlar için vergi, resim veya harç gibi yükümlülükler bakımından özel muafiyetler veya kolaylıklar uygulanabilir. Silah taşıma izni için gerekli kimlik kartları ve belgeler düzenli olarak güncellenebilir veya geri alınabilir; bu süreçler ilgili kurumlardan koordineli olarak yürütülür. Ağır suçlar nedeniyle hüküm giymiş olanlara veya belirli güvenlik ve kamu düzenini tehdit eden kişilere silah taşıma izni verilemez; aynı şekilde bazı durumlarda süreyle sınırlı kısıtlamalar uygulanabilir.

Kanun 5335
2005-04-27

BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Bu yasa, kamu hizmetlerinde emeklilik veya yaşlılık aylığı alan kişiler için istihdam sınırlamaları getirirken kamu taşınmazlarının yönetimi ve özelleştirme süreçlerinde önemli değişiklikler öngörmektedir ve bazı özel durumlar ile istisnaları da içermektedir. - Emeklilik aylığı alanlar için geniş bir kadro ve görev ataması yasağı uygulanır; ancak Cumhurbaşkanlığı, bakanlık görevi veya yasama organı üyeliği gibi bazı özel durumlar ile üniversite ve kamu hizmetinin belirli alanlarında istisnalar bulunmaktadır. Ayrıca sadece toplantı veya huzur ücreti karşılığı yürütülen bazı görevler ve belirli özel mevzuatla çalıştırılma hakkı verilenlerden istisna olunanlar kapsam dışı değildir. - Emeklilik aylıkları kesilirse, yazılı talep üzerine sigortalılık durumunun sona erdiği kabul edilerek aylıkların yeniden bağlanması sağlanabilir. - Taşınmazlarla ilgili olarak devlet demiryolları ve havacılık alanında bulunan taşınmazların satışına ilişkin kapsamlı süreçler belirlenir; değer tespiti, ihale süreçleri ve satış kararları şeffaf ve alenî yürütülür. Satış bedelleri operasyonel giderlere yönlendirilir; bazı taşınmazlar ilgili mevzuat çerçevesinde belediyelere veya diğer kamu kurumlarına devredilebilir veya bedelsiz kullanım/özel hak tesisi gibi seçeneklerle değerlendirilebilir. - Taşınmazların satış ve değerlendirme süreçlerinde gerekli görüldüğünde özel komisyonlar ve ihale birimleri kurulur; değer tespiti ve ihale kararları iç denetim ve onay süreçlerine tabi olur; süreçler kamuya açık, rekabete dayalı ve şeffaf bir şekilde yürütülür. - Özelleştirme kapsamına giren taşınmazlar için ilgili mevzuat çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile uygulamalar yürütülür ve elde edilecek gelirler ilgili giderler düşüldükten sonra bu kapsamda değerlendirilir. - Devlet hava meydanları ve bağlı tesisler için, 49 yılı geçmemek üzere Build-Operate-Transfer veya benzeri modellerle işletilmesi amacıyla özel sektör tüzel kişilerine devir yapılabilir; bu süreçler ihale yoluyla ve kamuya açık şekilde gerçekleştirilir, işletim süresi boyunca denetim ve standarda uygunluk sağlanır. - Savaş veya barış halindeki yardım işlerinde Türkiye Kızılay Derneği ile buna bağlı işletmelerin faaliyetleri, bu düzenlemenin kapsamı dışında tutulabilir. - Genel olarak, kamu hizmetlerinin verimliliği ve planlı personel dağılımı hedeflenirken taşınmazların yönetimi, satış süreçleri ve özelleştirme uygulamaları için yeni prosedürler ve denetim mekanizmaları getirilir; bu sayede kamuya ait varlıkların kullanımı, gelir elde edilmesi ve kamu hizmetlerinin sürdürülmesi konusunda daha açık ve belirli kurallar uygulanır.

Kanun 7087
2018-03-08

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI TEDBİRLER ALINMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

Ekli listede yer alan kamu görevlileri için kararname kapsamındaki çıkarılma işleminin etkisi kaldırılır ve bu kişiler açısından kararname hükmünün tüm sonuçları geçersiz sayılır. Göreve başlamaları için gerekli sürede başlamamış olanlar göreve başlamamış sayılır. Göreve başlayanlara, çıkarılma nedeniyle kaybedilen dönem için mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, çıkarılmaları nedeniyle herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Göreve iadeleri, öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle gerçekleştirilebilir. Gerekli işlemler uygulanır.

Kanun 7082
2018-03-08

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI TEDBİRLER ALINMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

- FETÖ/PDY ile iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen ve ekli listelerde yer alan kişiler kamu görevinden çıkarılır ve bu işlem için ayrıca tebliğ yapılmaz; haklarında özel kanun hükümleri uygulanır. - Kamu görevinden çıkarılanların rütbeleri alınır, yeniden kamu hizmetine alınmazlar; doğrudan ya da dolaylı olarak görevlendirilemezler; uhdelerinde bulunan görev ve yetkiler sona ermiş sayılır; silah ruhsatı ve benzeri belgeleri iptal edilir; kamu konutlarından tahliye edilmeleri sağlanır; özel güvenlik şirketlerinde kurucu, ortak ya da çalışan olarak çalışamazlar. - Kamu görevlisinden sayılanlar arasında görevlerine iade edilmesi gerekenler varsa, uygun kadro ve pozisyonlara atanabilirler; bu durumda önceki görevden çıkarılma tarihinden itibaren kazanılmış haklar ve mali haklar bakımından belirli ödemeler yapılır; diğer tutarlar ise uygulanmaz. - Ekli listelerde yer alan kamu görevlileri belirli durumlarda geri çağrılabilirler; ancak yeniden göreve alınmaları için ilgili mevzuatta öngörülen şartlar sağlanır. - Yurtdışında öğrenim görenlerden milli güvenliğe tehdit oluşturan iltisakı veya irtibatı olanlar ile bunlarla ilişkisi bulunanlar, öğrencilikle ilişiklerinin kesildiği şekilde uygulanır. - Terör örgütüyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu düşünülen yayın kuruluşları kapatılır; bu kapsamda bulunan medya organlarıyla ilgili işlemler uygulanır. - Banka ve finans işlemlerinde cezai sorumluluk açısından, ilgili kurumlar tarafından sağlanan hizmetlere ilişkin olarak belirli koşullarda cezai sorumluluk yükümlülüğü uygulanmaz; bu, söz konusu işlemlerin güvenlik gerekçesiyle değerlendirileceğini ifade eder. - FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan gerçek ve tüzel kişilerin yönetimdeki ortaklık payı yüzde elliden az olan şirketlere kayyım atanabilir; kayyım şirketin yönetimi ve temsilini üstlenir. - Peşin olarak ödenen mali ve sosyal haklar ile mecburi hizmet yükümlülükleri ve buna bağlı borçlar, çıkarılma tarihinden sonraki süre için geçerli değildir; bu kapsamda öngörülen bazı ödemeler geri alınmaz ve hizmet süresiyle ilgili yükümlülükler ortadan kalkar; vekalet ücreti ve yargılama giderleri hükmedilmez. - Gazilik unvanı, darbe teşebbüsü ve buna bağlı eylemlerin sonucunda malul olan kamu görevlileri ve sivillere, etkilendikleri durumlarda yaralanma derecesine bakılmaksızın verilir; uygulanmasına ilişkin esaslar belirlenir. - İhraç edilen personelin bildirilmesi zorunludur; belirlenen süre içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirimde bulunulur. - Dava ve takip usulleriyle ilgili olarak mevcut davalarda ve icra/iflas işlemlerinde belirli usul kuralları uygulanır; bu kapsamda dava şartı ve reddedilme kararları belirli çerçeveler içinde yapılır.

Kanun 7098
2018-03-08

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI TEDBİRLER ALINMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

Bu düzenlemenin pratik etkileri aşağıdaki gibi özetlenebilir. Kamu göreviyle ilgili tedbirler - Terör örgütleriyle bağlantılı görülen kişiler kamu görevinden çıkarılır; ayrıca bu kişiler için başka bir tebligat yapılmaz ve haklarında özel kanun hükümleri uygulanır. - Kamu görevinden çıkarılanların rütbe ve memuriyetleri alınır, kamu hizmetinde yeniden kabul edilmezler; görev yaptıkları teşkilatlar içinde bulundukları her türlü yönetim ve denetim görevi sona erer. - Silah ruhsatları, ilgili belgeler ve lisanslar iptal edilir; kamu konutlarından tahliye edilmeleri gerekir; özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı veya çalışanı olamazlar. - Pasaport gibi temasları sınırlanabilir ve bu konularda gerekli bildirimler yapılır. İade hükümleriyle ilgili etkiler - Ekli listelerdeki bazı kişilere ilişkin hükümler uygulanmaz hale getirilir; devri yapılan personelin göreve başladıkları döneme ilişkin hakları korunur ve bu süreçler ilgili kurumlarca yürütülür. - Devreden personelin haklarıyla ilgili bazı mali ve sosyal ödemeler bakımından düzenlemeler yapılır; bu kapsamda haklar ve ödemeler belirli koşullarda aynen veya ilave olarak ödenebilir. Rütbesi alınan Türk Silahlı Kuvvetleri personeliyle ilgili tedbirler - Belirlenen kişiler için rütbeleri alınır, emeklilik kimlikleri iptal edilir; kamu görevine yeniden kabul edilmezler ve doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler. - Bunlar uhdelerinde bulunan unvan ve sıfatları kullanamaz; bu unvan ve sıfatlara bağlı haklardan yararlanmazlar. - Silah ruhsatları, pasaportları ve ilgili belgeleri iptal edilir; özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı veya çalışanı olamazlar. - Görev yaptıkları kurumlar içindeki benzer yönetim/denetim görevleri sona erer. Kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler - Terör örgütlerine veya milli güvenliğe karşı faaliyet yöneldiğine karar verilen kurum ve kuruluşlar kapatılır. - Bu kapatılanlara ait taşınırlar, haklar ve belgeler devredilmiş sayılır; taşınmazlar Hazine adına tescil edilir. - Kapatma işlemleri ve devre ilişkin süreçler ilgili kurumlarca yürütülür. Genel pratik sonuçlar - Belirlenen kişilere ilişkin kamu hizmeti ve kamu hakları üzerinde kapsamlı kısıtlamalar uygulanır; bu kişiler kamu görevlerinden tamamen ayrılır ve gelecekte kamu hizmetinde çalışmaları engellenir. - Kapatılan kurum ve kuruluşların varlıkları devredilir ve devlet adına yönetilir; ilgili süreçler yürütülür ve mali işlemler düzenlenir.

Kanun 6216
2011-04-03

ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUN

Bu kanunun uygulanmasıyla Anayasa Mahkemesi’nin yapısı, işleyişi ve yetkileri ile üyelerin seçimi ve sorumluluklarına ilişkin temel kurallar belirginleşir. - Mahkeme, anayasa değişikliklerinin şekil ve esas bakımından aykırı olup olmadığını inceleyebilir, itiraz yoluyla gelen işleri ve bireysel başvuruları karara bağlar; siyasi partilerin kapatılması, mal edinimleri ve gelir-gider denetimi ile dokunulmazlık kararlarına ilişkin başvuruları da karara bağlar. - Bireysel başvurular yoluyla vatandaşların Anayasa’da güvence altına alınan haklarının korunması amacıyla kararlar verilir; ayrıca siyasi partilerin faaliyetleriyle ilgili denetim ve karar süreçleri yürütülür. - İçtüzük ve çalışma usulleri, evrak akışı, kayıtlar, arşivleme, kütüphane ve idari teşkilat ile ilgili esaslar Genel Kurulca belirlenir ve yürütülür; bütçe ve harcamaların denetimi sağlanır. - Üyelerin seçimi ve atanması için çeşitli meslek gruplarından adaylar arasından seçim yapılır; aday gösterecek kurumlar belirli süreçlerle görevlendirilir; üyelikler için süre ve uygunluk şartları öngörülür ve görev süresi dolduğunda ya da emeklilik yaşına gelindiğinde üyelik sona erer; tekrar aday olmak mümkün değildir. - Başkan ve başkanvekillerinin seçimi ve görevleri, Genel Kurul ile Mahkeme’nin yönetimi ve temsilinin yürütülmesi açısından netleşir. - Üyelerin tarafsızlığı, gizliliği ve görevleriyle ilgili davranışlara ilişkin yükümlülükler getirilir; görevle ilgili iddia edilen suçlar ve disiplin işlemleri Genel Kurul kararına bağlı olarak yürütülür. - Görevden ayrılan üyelerin yeni görevlere atanması ve emeklilik sonrası haklar için özel hükümler öngörülür; bazı durumlarda atama sonrası kadro düzenlemeleri yapılabilir. - Üyelerin göreve başlamadan önce bir and içmeleri, bağımsızlık ve vicdanî bağlılık konusunda taahhütlerini güçlendirir.

Kanun 7075
2018-03-08

OLAĞANÜSTÜ HAL İŞLEMLERİ İNCELEME KOMİSYONU KURULMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

Bu yasa, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnamelerle tesis edilen işlemlere karşı başvuruları inceleyip karara bağlamak amacıyla özel bir inceleme komisyonu kurulmasını sağlar. Komisyon, çeşitli kamu görevlileriyle yargı mensupları arasından oluşturulan üyelerden oluşur ve kendi içinden bir başkanlık ve başkanvekilliği seçer. Komisyonun görevi, görevden çıkarma, ilişiğin kesilmesi, öğrencilikten ilişiğin kesilmesi, çeşitli tüzel ve gerçek kişi kurumlarının kapatılması ve benzeri nitelikteki işlemler ile emeklilikle ilgili işlemler gibi konulara ilişkin başvuruları inceleyip karar vermektir; ayrıca kanun hükmünde kararnamelerle doğrudan düzenlenen ve bu kapsam dışında kalan işlemleri de kapsar. Başvurular birimler aracılığıyla iletilir ve ön inceleme ile uygunluk kontrolü yapıldıktan sonra dosya üzerinden inceleme gerçekleştirilir; karar reddedilebilir veya kabul edilebilir. Kabul halinde karar ilgili kuruma bildirilir ve eski kadro veya konumun iadesi veya benzeri yeniden düzenlemeler için gerekli işlemler başlatılır; atama ve kadro süreçleri bu kararlara uygun şekilde yürütülür. Komisyonun çalışmaları ve kararları, gizlilik yükümlülükleri ile bilgi ve belge talep etme yetkilerini kapsar; bu bilgiler gerektiğinde uygun mercilerden temin edilir. Komisyon kararlarına karşı iptal davası açılabilir ve bu davalarda yargı denetimi söz konusu olur. Usul ve esaslar ile gerekli diğer uygulama yönergeleri, ilgili merkezi otorite tarafından belirlenir ve ilan edilir. Geçiş hükümleri, ilk üyelerin belirlenmesi ve başvuruların başlatılmasıyla ilgili düzenlemeleri içerir ve mevcut dosyaların yeni inceleme mekanizmasına aktarılmasını sağlar.

Kanun 7068
2018-03-08

GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

Bu Kanun, polis, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında görev yapan personel için disiplin işlemlerini, cezalarını, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturması usulünü ve ilgili diğer hususları düzenler. Kapsam ve uygulanabilirlik açısından - Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli ile yükümlü erbaş/erler, bu düzenlemenin kapsamındadır. - Sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erler için kendi mevzuatları uygulanabilir. Disiplin cezalarının niteliği ve uygulanması - Disiplin cezaları çeşitlidir ve uygulanabilir; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma gibi yaptırımlar öne çıkar. - Aynı fiilden birden fazla disiplin cezası verilemez; ağır olan ceza uygulanır. - Geçmiş olumlu hizmet durumları, cezaların uygulanmasında hafifletici etki yaratabilir. Disiplin soruşturması ve adli süreçler arasındaki ilişki - Disiplin soruşturması, adli soruşturma veya kovuşturmadan bağımsız olarak yürütülebilir; adli süreç bu disiplin işlemlerini engellemez. Takdir hakkı ve kararların gerekçelendirilmesi - Disiplin cezalarını uygulayan yetkili amirler veya kurullar, takdir haklarını ölçülü ve adil biçimde kullanır; kararlar gerekçelendirilir. - Takdir hakkının kullanılmasına ilişkin kararlar yalnızca sınırlı durumlarda reddedilebilir veya kaldırılabilir; genel kural, kararın gerekçeli olmasıdır. - Disiplin kararlarına itiraz halinde verilen kararlar, kararın gerekçelendirilmesi ve ölçülü değerlendirme ilkelerini gözetir. Disiplin fiillerinin niteliğine ilişkin örnekler - Disiplin fiilleri, hizmetin gerektirdiği davranış kurallarına aykırı tutumlar, emir ve görevlerin gereği gibi yerine getirilmemesi, zamanında gelmeme veya gereğince bildirimde bulunmama gibi davranışları kapsar. - Görev sırasında saygısızlık göstermek, emirleri uygulamamak veya amirlere karşı tutumlar gibi hususlar ceza nedenleri arasında yer alır. - Ekip içinde baskı, taciz veya görevlerle ilgili sorumlulukları yerine getirmeme gibi hususlar da cezai kapsama girer. Özlük dosyası ve sicil sonrası etkiler - Ceza türüne göre, cezaların özlük dosyasından silinmesi mümkün olabilir; bu süreçler belirli süreler sonunda gerçekleşebilir. - Belirli durumlarda geçmiş hizmetin olumlu olduğu durumlar, cezaların hafifletici etkisi olarak değerlendirilebilir. Süreç ve prosedürler - Disiplin kurulları ve disiplin amirleri, yapılan işlemler sırasında usul ve kurallara uygun hareket eder; takdir ve karar süreçlerinde şeffaf ve gerekçeli yaklaşım benimsenir.

Kanun 7080
2018-03-08

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA KAMU PERSONELİNE İLİŞKİN ALINAN TEDBİRLERE DAİR KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

Bu düzenlemenin uygulanması sonucunda ilgili kişiler kamu görevlerinden çıkartılır ve bu kişilere tebligat yapılmaz. Rütbe ve/veya memuriyetleri alınır; bu kişiler tekrar kamu hizmetinde istihdam edilemezler. Görev yaptıkları teşkilatta yeniden görevlendirilemezler; bu tür görevler sürdürülmez. Bu kişilerin yönetişim veya denetimle ilgili her türlü görevleri sona erer. Silah ruhsatları, gemi adamlığına ilişkin belgeler ve pilot lisansları iptal edilir; kamu konutları veya vakıf lojmanlarından tahliye edilirler. Bu kişiler özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı veya çalışanı olamazlar. Kullanmakta oldukları unvanlar ve meslek adlarını kullanamazlar; bu unvanlarla bağlanan haklardan yararlanamazlar.

Kanun 4308
1942-12-05

SEFERBERLİKTE VEYA FEVKALADE HALLERDE ASKERİ ŞAHISLARA AİT HUKUK DAVALARİYLE İCRA TAKİPLERİNDE YAPILACAK MUAMELELER HAKKINDA KANUN

Seferberlikte veya fevkalade hallerde askerlik hizmeti nedeniyle ikametlerinden sürekli ayrılmış olanların açtıkları veya açılacak hukuk davalarında mahkeme veya icra hakimi, ilgili kişinin veya vekiline talebi üzerine veya kendiliğinden adli yardıma ilişkin hükümleri uygulayabilir; bu uygulamanın mecburi olması için gerekli durumlar mevcuttur. Vesika ibraz edenler hakkında da bu uygulama zorunlu sayılabilir. Davaların, bizzat hazır bulunmanın zorunlu görüldüğü hallerde, davaların ertelenmesi mümkündür; ertelenme sonrası terhis edilenler veya ikametine dönenlerin davaya taraflardan birinin talebiyle davaya devam edilmesi sağlanabilir. Ertir kararları için zamanaşımı işlemez; erteleme kararları temyiz edilebilir, ancak temyiz veya tashih konusunda bazı sınırlamalar bulunmaktadır. İcra takibinde borcun, borçlunun askerlik nedeniyle işinden ayrılmış olması nedeniyle mali durumunun bozulduğu hallerde, borcun bir süre içinde taksitle ödenmesine karar verilebilir; bu kararlar temyize tabidir; diğer davalarda ise öncelikli ve hızlı incelenme yönünde uygulanabilir; nafaka borçları bu hükmün kapsamı dışındadır. Seferberlikte veya fevkalade hallerde askeri hizmette bulunanların kiralık konut sözleşmelerini feshetmeleri mümkündür; sözleşmelere konulmuş diğer şartlar bu durumda geçerli sayılmaz. Bu hükümler vergiden doğan kamu alacaklarına uygulanmaz. Bu hükümler yürürlüktedir.