BASIN KARTI YÖNETMELİĞİ
Bu yönetmelik basın kartlarının niteliğini, türlerini ve şekillerini, kart alabilecek kişiler ile başvuru şartlarını, gerekli belgeleri, kartların iptal ve iadine ilişkin durumları ve karar alma süreçlerini düzenler; kartlar tüm kurumlarca resmi kimlik olarak kabul edilir. Basın kartı türleri ve şekli, her kart türünün amacı ve güvenlik özellikleri ile tasarımı belirlenir; kartlar Başkanlıkça belirlenen esaslara göre üretilir ve gerekli görüldüğünde kullanılabilir. Basın kartı alabilecek kişiler, Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının çalışanları ve bazı ilgili kişiler ile belirli yabancı medya mensuplarını kapsar; ayrıca kamu enformasyon görevlerinde çalışanlar ile medya alanında hizmet veren belirli kurumlarca görevlendirilen kişiler de kart talep edebilir. Başvuru için genel şartlar söz konusu olup, yaş, eğitim düzeyi ve kamu hizmetlerinden yasaklı olmama gibi kriterler bulunmaktadır; ayrıca belirli suçlar nedeniyle cezai geçmişe sahip olmama ve meslekten ayrılma hâllerinde çalışma sürekliliğini gösterme gibi yükümlülükler öne çıkar; ticari faaliyet yürütmeme gibi ek sınırlamalar da bulunur. Bu şartlar bazı durumlarda belirli görevlere sahip olanlar için esnetilebilir. Yabancı basın mensupları için ek koşullar vardır; görevlendirme belgesi, çalışma izni ve ikametgah ülkedeki ilgili makamdan alınan uygun destek belgeleri gibi şartlar gereklidir; bazı durumlarda geçici kartlar için ayrıca ek göstergeler talep edilebilir. Görevine bağlı basın kartı, süreli basın kartı, geçici basın kartı, serbest basın kartı ve sürekli basın kartı gibi kart türlerine göre başvuru yönleri ve hangi durumda hangi kartın verilebileceği belirlenir; yabancı ve Türkiye dışındaki gazetecilerin kart alımında farklı sınırlamalar uygulanabilir; sürekli kart için bazı sınırlamalar yabancı basın mensuplarına uygulanmaz olarak ifade edilir. İlgililerine basın kartı verilebilecek gazete ve dergiler için gerekli kalite ve içerik şartları bulunur; beyanname ve alındı belgelerinin dosyada bulunması, yayın türünün tanıma uygun olması, içeriklerin özgün ve tekilleştirilmiş olması, telif veya abonelik yoluyla elde edilen içeriklerin kaynağının belirtilmesi ve yayınların düzenli olarak yayımlanması gibi esaslar öne çıkar. Ayrıca baskı ve düzen açısından belirli teknik ve içeriğe ilişkin gereklilikler vardır. İlgililerine basın kartı verilebilecek haber ve fotoğraf ajanslarında da benzer şartlar uygulanır; düzenli yayımlama veya iletim yükümlülüğü, yayımlanan her sayıda içeriklerin ilgili bölge müdürlüğüne iletilmesi ve ajans kadrosunda geçmişte basın kartı taşımış en az bir grubun bulunması gibi unsurlar öne çıkar. İlgililere basın kartı verilebilecek özel radyo ve televizyonlar için lisanslı yayın yapma ve program ilkelerine uygunluk ile düzenli yayını sürdürme gereklilikleri aranır; işyeri veya unvanda değişiklik olduğunda bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmesi şarttır. İlgililere basın kartı verilebilecek internet haber sitelerinde de beyanname, özgün ve güncel içerik, kesintisiz erişim, haber paylaşımı amacıyla içeriklerin sunulması ve içeriklerin kaynağının belirtilmesi gibi koşullar uygulanır; ayrıca çalışan sayısı ve değişiklik bildirim yükümlülüğü gibi hususlar bulunur. Kart türlerine göre kart alacak unvanlar ve kontenjanlar belirli olup, gazetelerden, dergilerden, haber ve fotoğraf ajanslarından, özel radyo/televizyonlardan ve internet sitelerinden kart alabilecek kişilere yönelik genel çerçeve bu kapsamda oluşturulur. Pratik olarak bu düzenleme medya çalışanlarının kimlik ihtiyacını resmileştirir, hangi tür basın kartının hangi çalışma durumuna uygun olduğunu netleştirir, yabancı gazetecilere yönelik ek şartlar koyar ve medya kuruluşlarının kendi çalışanlarına kart verebilmesi için gerekli kalite ve yayın ilkesi kriterlerini belirler. Ayrıca kartın iptal veya iade hale gelmesi durumlarına ilişkin kapsamlı düzenlemeler içerir.