PETROL PİYASASI KANUNU
Petrol piyasasında faaliyet göstermek isteyenler için lisans alma zorunluluğu getirilmiştir; rafineri, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye ile ilgili faaliyetler, ayrıca akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetleri için lisans gerekir. Lisanslar, faaliyetin kapsamı, tesisin türü ve coğrafi konumu, teknolojisi ve kapasitesi gibi unsurları içerecek şekilde düzenlenir.
Lisans başvurularının değerlendirilmesi ve karar verilmesi süreci mevcut yetkili kurum tarafından yürütülür; kararlar gerekçeli olarak açıklanır ve gerektiğinde güncellemeler, geçici durdurmalar veya iptaller söz konusu olabilir. Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali konusunda belirlenen esaslar piyasa girişini ve faaliyetin sürdürülebilirliğini gözetir; bazı faaliyetlerde muafiyetler uygulanabilir.
Lisans sahipleri, faaliyette bulunacakları kapsamda teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve sürdürülebilirlik gibi kriterlere uygun hareket etmek zorundadır; ayrıca çevreye zarar vermemek, can ve mal güvenliğini sağlamak ve kamuya, ilgili kişilere karşı yükümlülükleri yerine getirmek yükümlülüklerindedir. Zorunlu sigorta yaptırmak, üçüncü kişilere veya çevreye verilecek zararları tazmin etmek, gerekli bilgi ve belgeleri paylaşmak ve incelemelere olanak tanımak da dahil olmak üzere çeşitli yükümlülükler öngörülür.
Piyasa aktörleri, kötü niyetli veya tehlikeli eylemlerde bulunmaktan kaçınmak ve riskleri en kısa sürede gidermekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik ve tüketici haklarına ilişkin hükümler çerçevesinde hareket eder. Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmek, satmak veya piyasa faaliyetlerinde kullanmak yasaktır ve buna ilişkin yaptırımlar uygulanır.
Bayilik ve dağıtım konularında, belirli teknik ve ekonomik kriterler ile asgari yükümlülükler getirilebilir; bunlar, lisans sahibinin teknolojik ve operasyonel kapasitesini güvence altına almak amacıyla uygulanabilir. Lisans kapsamındaki bazı yükümlülükler teminat mektupları gibi mali güvenceler talep edilerek desteklenebilir.
Lisans sahiplerinin veya kullanıcıların kendi faaliyetleri kapsamında lisanslı depolar dışında kalan depolama tesisi veya düzeneklerinin yapımı ve işletilmesi, ilgili mevzuata uygun olduğu sürece serbest kabul edilebilir; bu, diğer mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu durumlar için geçerli bir esneklik sağlar.
Kamu güvenliği ve milli savunma açısından gerekli görülen, bazı yakıt ve ürünlerin üretim ve tedariğine ilişkin özel uygulamalar da söz konusu olabilir. Bu kapsamda, piyasa güvenliği ve arz güvenliği için belirli öncelikler uygulanabilir.