10 / 1.159 sonuç gösteriliyor

Kanun 6100
2011-02-04

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU

- Kanun, hangi tür davalarda hangi mahkemelerin yetkili olduğunu belirleyerek dava açılışında hangi merciye gidileceğini etkiler; temel ayrım asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleridir. - Yetkili mahkeme, çoğunlukla davalının ikametgâhının bulunduğu yerdeki mahkemedir; malvarlığına ilişkin davalarda değer veya tutar önemli değildir. - Birden çok davalı varsa dava genelde davalılardan birinin yerleşim yerinde açılabilir; bazı düzenlemelerde ortak yetki öne çıkar. - Geçici veya belirli hâllerde geçici oturanların davalarında, onların bulunduğu yerdeki mahkeme yetkili olabilir. - Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayanlar için genel yetkili yer, malvarlığı konusundaki davalarda malvarlığı unsurunun bulunduğu yer olarak kararlaştırılır; bazı özel hâllerde bu kurallar değişebilir. - Sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir. - Miras ve tereke ile ilgili davalarda genel olarak ölenin son yerleşim yerindeki mahkeme yetkili sayılır; terekenin paylaşımı ve yönetiminden doğan davalarda özel kurallar uygulanır. - Taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin davalar için taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olur; irtifak hakları için de taşınmazın bulunduğu yer belirleyici olur. - Şube işlemlerinden doğan davalar şubenin bulunduğu yer, tüzel kişinin ortaklık ve üyelik ilişkileriyle ilgili davalar ise merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. - Sigorta davalarında, malın bulunduğu yer veya rizikonun gerçekleştiği yer, can sigortalarında yerleşim yeri kesin yetkili olur; deniz sigortaları için bu hüküm uygulanmaz. - Haksız fiilden doğan davalarda, fiilin işlendiği yer veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin ikametgahı yetkili olabilir. - Yetki sözleşmesiyle taraflar, uyuşmazlığı hangi mahkemede göreceklerini yazılı olarak belirleyebilir; ancak bazı konularda yetki sözleşmesi yapılamaz; yazılı olması ve net gösterilmesi gerekir. - Yetki kesin olduğunda taraflar bu yetkiyi kendiliğinden denetletmezse, davaya başlayana kadar bu durum değişmez; yetkili olmadığını iddia etmek için cevap dilekçesinde veya kanun yoluyla itiraz edilmesi gerekir. - Yetkisi kesin olmayan hâllerde yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülür; eğer taraflar itiraz etmezse, açılan dava yetkili olduğuna çevrilir. - Görevsizlik veya yetkisizlik kararları alındığında, karar kesinleşene kadar taraflar dosyanın doğru mahkemeye gönderilmesini talep edebilir; karar kesinleşirse resen karar verilebilir. - Yargı yerinin belirlenmesi gereken durumlarda, engel veya tereddüt halinde bölge adliye mahkemelerine veya Yargıtay’a başvurulur; kararlar kesinleşince ilgili merci belirlenir. - İnceleme usulü, yetkili mahkemenin belirlenmesinde dosya üzerinden yapılabilir; kesinleşen kararlar sonraki davayı bağlar. - Duruşmalar ve kararlar genel olarak alenidir; bazı durumlarda gizli duruşma veya kısmi gizlilik uygulanabilir; gizli duruşmada alınan kararlar gerekçesiyle birlikte açıklanır. - Taraflar, müdahiller ve ilgili kişiler hukuki dinlenilme hakkına sahiptir; bilgiye erişim, savunma ve delil gösterme hakları güvence altındadır. - Taraflar dürüstlük yükümlülüğüne tabidir; beyanlar gerçeğe uygun olmalıdır. - Usul ekonomisi ilkesi gereği dava makul sürede ve gereksiz gider yapılmadan yürütülmelidir. - Hâkim, uyuşmazlığı aydınlatma ihtiyacı hissederse taraflardan açıklama ve delil talep edebilir; gerekli gördüğü hususlarda soru sorabilir. - Hâkim, yargılamayı yönetir; süreci düzenli ve hızlı ilerletmeye çalışır; hukukun uygulanmasında Türkiye hukukunu resen uygular. - Hâkimin yasaklılığı ve reddi sebepleri bulunabilir; taraflar hâkimin tarafsızlığı konusunda itiraz edebilir; reddedilen hâkimin dışında başka bir merci bu durumu incelemeye yetkilidir; reddin sonucu ve süreci belirlenir. - Çekilme ve reddedilme süreçlerinde belirli usul ve süreler bulunur; ret talepleri yazılı olarak ve ilgili mahkemeye bildirilir; süresinde yapılmayan ret talepleri dikkate alınmaz. - Çekilme kararları incelenirken karar veren merci ve usul belirlenir; gerekli görülürse başka bir mahkeme tarafından incelenir.

Kanun 5216
2004-07-23

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU

Bu metin, büyükşehir belediyesinin ve ilçelerin görev, yetki ve sorumluluklarını belirleyerek kent yönetiminin planlı, koordine ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlar. - Büyükşehir belediyesi stratejik planı, yıllık hedefleri, yatırım programı ve bütçeyi hazırlayarak kent genelinde koordinasyonu ve kaynakların önceliklendirilmesini sağlar. - Nazım imar planı, uzlaşmalı uygulama imar planı, parselasyon ve imar ıslahı planlarının hazırlanması ve onaylanması ile uygulamaların uyum içinde denetlenmesi sağlanır; kentleşme standartları uygulanır. - Büyükşehir, ulaşım ana planını yapar/uygular; toplu taşıma hizmetlerini planlar, hatları ve güzergahları belirler, bilet ücretlerini ve tarifelerini düzenler, durak ve yol teknolojilerini koordine eder. - Yol, meydan, bulvar ve ana arterlerin yapımı/bakımı ile kent içi bağlantılar güçlendirilir; şehir genelinde adres ve numaralandırma gibi uygulamalar koordine edilir. - Çevreyi koruma, tarım ve su havzalarını koruma çalışmaları yürütülür; ağaçlandırma yapılır; atık yönetimi için tesisler kurulur/işletilir; katı atıklar kaynakta toplanır ve bertaraf edilmesi için gerekli altyapı kurulur. - Gıda güvenliği ve ruhsatlandırma süreçleri gerçekleştirilir; zabıta hizmetleri yürütülür. - Kültür ve tarihî dokunun korunması, kent tarihiyle ilgili mekânların bakımı/onarımı sağlanır; kütüphane, müze, spor ve dinlence alanları işletilir; amatör spor kulüplerine destek ve ödüllendirme olanakları sunulur. - Mabetler ile sağlık, eğitim ve kültür hizmetleri için bina ve tesisler yapılır, bakımı ve onarımı sağlanır. - Sağlık merkezleri ve sosyal hizmetler kurulur/ geliştirilebilir; engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklar için sosyal-kültürel hizmetler, mesleki eğitim ve beceri kursları sunulur; üniversite ve kamu kuruluşlarıyla işbirliği yapılır. - Mezarlıklar ve cenaze hizmetleri planlanır ve yürütülür; gerektiğinde dini mekânların bakımı kapsamında çalışmalar yapılabilir. - Afet ve acil yardım hizmetleri yürütülür; tehlike oluşturan binaların tahliye/yıkımı gerektiğinde gerekli destek sağlanır. - Alt yapı koordinasyon merkezi kurulur; ortak yatırım programları ve bütçeler aracılığıyla altyapı yatırımları planlanır, kamu ve özel sektör temsilcileriyle ortak çalımlar koordine edilir; bu kararlar bağlayıcıdır. - Alt yapı yatırımları için bütçeler üzerinden kaynak aktarımı ve yatırım hesabı kullanılır; ortak programa alınmayan yatırımlar için ilgili taraflar kendi bütçelerinden harcama yapabilir. - Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev paylaşımı; bazı hizmetler ilçe belediyelerine devredilebilir veya birlikte yürütülebilir; hatlı toplu taşıma ve belirli hizmetler için yerel birlikler/kooperatiflerden hizmet alınabilir. - İlçe belediyeleri kendi yetkileri çerçevesinde görev yürütür; katı atık toplama, ruhsat denetimi, parklar ve sosyal alanlar gibi alanlarda çalışır; gerektiğinde afet ve güvenlik görevlerine katkı sağlar. - Bisiklet yolları, yaya yolları, şeritler ve ilgili altyapı ile gürültü önleyici tedbirler gibi modern ulaşım altyapıları planlanır ve bakımı yapılır; gerektiğinde cemevleri için yapı çalışmaları yapılabilir.

Kanun 5549
2006-10-18

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi amacıyla yükümlülükler, denetim ve yaptırımları düzenler; yükümlü sayılan finansal ve ilişkili alanlardaki gerçek ve tüzel kişiler için sıkı uyum yükümlülükleri getirir. - Yükümlüler, işlemler başlamadan önce müşterinin kimliğini tespit etmek ve kimliklerle ilgili gerekli tedbirleri almak zorundadır; hangi belgelerin gerekli olduğuna ilişkin usul ve esaslar belirlenir. - Şüpheli işlem bulunduğunda yükümlüler bu işlemleri Başkanlığa bildirmek zorundadır; bildirimin güvenli ve gizli kalması sağlanır. - Yükümlüler, risk temelli bir yaklaşımla eğitim, iç denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri kurar ve uygular; finansal grup içindeki bilgi paylaşımı mümkün olabilir ve buna ilişkin çerçeve gerektiğinde ayrıntılandırılır. - Devamlı bilgi verme kapsamında belirli işlemler ve tutarlar aşan işlemler için sürekli bildirimler yapılır; hangi işlem türlerinin kapsamda olduğu ve nasıl bildirileceği yönetmelikte belirlenir. - Kamu kurumları bilgi ve belge talep edebilir; sunulan bilgiler doğru ve eksiksiz olur; paylaşılan bilgiler güvenli biçimde korunur. - Belgeler ve kimlik tespitine ilişkin kayıtlar belirli süreler boyunca saklanır ve istenildiğinde ibraz edilir. - Kamu kurumlarının bilgi sistemlerine Başkanlıkla birlikte erişim sağlanabilir; elektronik tebligat uygulanabilir ve elektronik olarak cevap istenebilir. - Yükümlülük ihlallerinde idari para cezaları ve adlî cezalar uygulanır; ihlaller için çeşitli tedbirler (faaliyetleri kısıtlama veya iptal dahil) ile yaptırımlar öngörülür. - Başkasının hesabına hareket edildiğini bildirmemenin tespiti halinde cezai yaptırımlar uygulanabilir. - Gümrük idaresine ilişkin açıklama yükümlülüğü vardır; yanlış veya eksik beyan halinde para cezası uygulanabilir. - Denetim, bilgi talepleri ve uyum konularında yürütülen işlemler, ilgili denetim elemanları ve kurumlar tarafından sürdürülebilir. - Yasal olarak yükümlü olmayanlar için sorumluluk doğmazken, uyum sağlanmayanlara yönelik güvenlik ve yaptırım süreçleri uygulanır.

Kanun 5718
2007-12-12

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN

Bu düzenlemede yabancı unsur taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuk ve bu konudaki ihtilafın çözümüne ilişkin temel kurallar belirlenir. Taraflar arasındaki meselelerde hangi ülkenin hukukunun uygulanacağına karar verirken, hangi ülkenin yetkili olduğu ve yabancı kararların tanınması gibi meseleler de dikkate alınır. Yetkili hukuk, tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri veya mutad meskeni gibi bağlarla belirlenir; aksi kararlaştırılmadıkça bu bağlar esas alınır. Yetkili hukuk toplu olarak tarafların mutabakatıyla değiştirilebilir; aksi açıkça kararlaştırılmadıkça söz konusu hüküm uygulanır. Yabancı hukuk belirli bir olay için uygulanabilirken, bu hukuk kamu düzenine aykırı olduğunda Türk hukuku uygulanabilir. Yetkili yabancı hukukun uygulanmasının amacı ve kapsamı açısından Türk hukukunun doğrudan uygulanabilir kuralları da devreye girebilir. Hukukî işlemlerin şekline ilişkin esaslar, işlemin yapıldığı ülkenin veya esasta uygulanacak olan hukukun öngördüğü şekil kurallarına bağlıdır. Zamanaşımı, ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tabidir. Ehliyet ve kısıtlılık gibi hususlarda haklar çoğunlukla kişinin millî hukukuna tabidir; bazı istisnai durumlarda Türkiye’deki mutad mesken hükümleri devreye girebilir. Vasiyet, gaiplik ve ölmüş sayılma gibi konularda karar verilecek kişinin millî hukuku belirleyici olur; bazı durumlarda malların bulunduğu ülke etkili olabilir. Nişanlanma ve evlilik gibi aile hayatı konularında ehliyet, şartlar ve geçerlik genelde tarafların millî hukukuna bağlıdır; evlilik şekli ise evliliğin yapıldığı ülke hukuku tarafından belirlenir; ortak evlilik hukuku, tarafların müşterek millî hukukuna bağlı olarak ya da Türk hukuku uygulanarak çözülebilir. Boşanma ve ayrılık konuları tarafların müşterek millî hukukuna göre incelenir; nafaka, velayet ve geçici önlemler Türk hukuku kapsamına girebilir. Evlilik malları konusunda taraflar mutabık kaldıkları millî hukukunu esas alabilir; aksi halde mutad mesken hukuku veya Türk hukuku uygulanır; taşınmazlar için ilgili ülke hukuku esas alınır. Soybağı ve soybağına ilişkin hükümler, çocuğun doğum anındaki millî hukuka göre kurulur; kurulamıyorsa çocuğun mutad meskeni veya diğer yakın bağlar dikkate alınır. Evlât edinme, vesayet ve kayyımlık gibi koruma tedbirleri ile ilişkilere ilişkin hükümler çoğunlukla tarafların millî hukukuna göre uygulanır. Nafaka ve miras gibi konularda uygulanacak hukuk, alacaklı veya mirasçıların çoğu duruma göre belirlenir; taşınmazlar ve muvazaa gibi durumlarda yerleşim ya da malın bulunduğu ülke etkili olur. Taşınır ve taşınmaz üzerindeki aynî haklar, hareket halindeki mallar ve taşıma sözleşmeleri gibi alanlarda uygulanan hukuk, malın bulunduğu ülke veya tarafların seçimlerine göre belirlenir; taşınmaz haklarında ise esas olarak taşınmazın bulunduğu ülke hukuku geçerli olur. Fikri mülkiyet haklarına ilişkin işlemlerde hangi ülkenin koruma talebinde bulunduğu esas alınır; taraflar arasında hukuk seçimi yapılmışsa o hukuk uygulanır. Sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde, taraflar açıkça bir hukuk seçmezse en sıkı ilişkili olduğu hukuk uygulanır; bu, sözleşmenin kuruluşundaki mutad mesken veya işyeri gibi kriterlerle belirlenir. Taşınmazlara ilişkin sözleşmeler, taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Tüketici sözleşmeleri için tüketicinin mutad meskeninin emredici hükümleri korunur; tarafların hukuk seçimi yoksa da mutad mesken hukuku uygulanır; bazı istisnalar paket turlar kapsamında uygulanmaz. İş sözleşmeleri, tarafların belirlediği hukuka tabidir; taraflar seçim yapmamışsa işçinin mutad işyeri hukuku uygulanır; işin sürekli olarak birden çok ülkede yapıldığı durumlarda esas işyerinin bulunduğu ülke uygulanır. Fikrî mülkiyet sözleşmeleri, tarafların seçtikleri hukuka tabidir; seçim yoksa işyeri veya mutad mesken hukuku uygulanır. Sözleşmeden doğan ilişkilerde, taraflarca sıkı ilişkiyle bağlanan başka bir hukuk varsa o hukuk uygulanabilir. İnsan hakları ile ilgili durumlarda zarar görenin seçimine göre ilgili ülkelerin yasaları uygulanabilir; bu, ihlâllerin niteliğine göre değişir. Haksız fiil durumunda zarar görenin veya zararın meydana geldiği ülkenin hukuku uygulanır; sigorta ilişkilerinde hak sahipleri doğrudan sigortacıyı hedef alabilir. Kişilik haklarının ihlâliyle ilgili talepler ve cevap hakları, çeşitli bağlara göre farklı ülkelerin hukukuna tabi olabilir. İmalât ülkesinin tercihi ve mutad mesken veya işyeri gibi kriterler zarar verenin veya zararın bulunduğu ülkeye göre belirlenir. Haksız rekabet konusunda talepler, piyasaya etki eden ülkenin hukukuna tabidir; rekabetin engellenmesi ve zararlar bu bağlamda ilgili ülke hukukuna göre çözümlenir.

Kanun 775
1966-07-30

GECEKONDU KANUNU

- Bu kanun mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiye edilmesi ve yeniden gecekonduların yapılmasının önlenmesini amaçlar; buna bağlı olarak uygulanacak tedbirler öngörülür. - Gecekondo olarak tanımlanan izinsiz yapılar ve bunların oluşturduğu sorunlar üzerinde düzenlemeler getirilir. - Belediyelere devredilecek veya kamulaştırılacak araziler için konut yapımını destekleyen bir odaklama ve süreç mekanizması öngörülür. - Vakıflar İdaresiyle ilgili taşınmazlar ve tapu işlemleri için belirli bildirim ve devretme süreçleri düzenlenir; bu süreçler belediyelerin kullanımına yönlendirilir. - Belediyeler, konut yapımı için uygun gördükleri arazileri belirleyebilir ve bu arazileri konut üretimine tahsis edebilir. - Kamu hizmetleri ve tesisleri için gereken alanların kullanımıyla ilgili esaslar belirlenir; bazı alanlar konut amacıyla değerlendirilebilir veya finansal denge sağlanabilir. - Islah ve tasfiye bölgelerinde bulunan özel mülkiyetteki arazi ve üzerlerinde bulunan yapıların, konut temini veya arsa tahsisi karşılığında korunması veya değiştirilmesi yoluyla kullanımı öngörülür. - Islah ve tasfiye bölgelerindeki planlar ve projeler için onay süreçleri ve planların halka duyurulması esas alınır; planlar belediyelerde ve ilgili kurumlarda kamuya açık hale getirilir. - Gecekonduların ıslahı ve tasfiyesi kapsamında, konut dışında kullanılan yapıların korunması veya değiştirilmesi için esaslar kurulur. - Gecekonduların tesbiti ve bölgelerin sınırlarının belirlenmesiyle ilgili çalışmalar yapılır; haritalar ve planlar hazırlanıp ilan edilerek kamuya duyurulur. - Gecekonduda oturan veya işyeri olarak kullananlar, ilgili beyannameyi belirlenen süre zarfında sunmakla yükümlüdür. - İzinsiz yapıların yıkımına karar verildiğinde, kararın uygulanması ve gerekli güvenliğin sağlanması süreçleri planlanır; yıkım masrafları ve uygulanmasıyla ilgili pratik hükümler uygulanır. - Kamu hizmetleri için gerekli alt yapı çalışmalarının finansmanı için yapılacak katılım payları ve diğer gelir kaynakları belirlenir; bu ödemeler planlı şekilde toplanır. - Plan ve programlar halka açık olarak ilan edilir ve ilgili taraflar sürece dahil edilerek yürütülür.

Kanun 6360
2012-12-06

ON DÖRT İLDE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ VE YİRMİ YEDİ İLÇE KURULMASI İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Bu değişiklikler, belediyelerin yapısını büyüteç altına alarak daha merkezi bir yönetime doğru evrilmesini sağlar; küçük yerel birimler tüzel kişiliğini kaybeder ve bağlı oldukları ilçelerin mahallesi olarak hizmet üretir. Bu durum, kamu hizmetlerinin kent genelinde tek merkezli bir çatı altında sunulmasını hedefler. İlçe yöneticilikleri yeniden oluşturulur ve sınırlar yeniden belirlenir; bazı yerleşim birimleri farklı ilçelere bağlanır veya yeni ilçeler kurulur; bu, bölgedeki idari organizasyonun yeniden yapılandırılması anlamına gelir. İl özel idaresinin tüzel kişiliği kaldırılır; bu kurumun görev ve yetkileri diğer kamu yapıları ve ilçeler arasında paylaşılır. İmar ve planlama alanında standartlaştırılmış yaklaşım uygulanır; köy ve beldelerde geleneksel, kültürel ve mimari özelliklere uygun tip projeler benimsenir ve uygulanır; bu projeler belediyelerce halka ücretsiz olarak sunulur. Mali yönetimde bazı gelirler ve harcamalar genel bütçeye kaydırılır; bu süreç, bütçe ve harcama şekillerinde merkezi düzene uyumu sağlamak amacı taşır. Doğal kaynaklar ve ruhsatlar gibi konulardaki yetkiler merkezi mekanizmalara bağlı olarak yürütülür; ihale ve ceza gibi uygulamalar bu çerçevede gerçekleştirilir. Geçici ve gönüllü köy korucularının hakları korunur; mevcut görevlerine devam edebilirler ve ihtiyaç duyulduğunda yeni görevlendirmeler yapılabilir. Devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerinin yönetimi için bir geçiş komisyonu kurulur ve bu komisyon süreçleri düzenler.

Kanun 5393
2005-07-13

BELEDİYE KANUNU

Belediyeler, yerel hizmetleri yöneten özerk kamu kurumları olarak görev yapar ve kendi bütçeleriyle yönetilir. Belediye kurulması için belirli büyüklükte ve sınırlarla ilgili ilkeler bulunur; sınırlar, yerleşim yapısı ve doğal coğrafi özellikler dikkate alınır; sınırlar kesinleşince değiştirilemeyecek bir dönem uygulanır. Birlikte veya katılarak başka beldelerin sınırlarıyla birleşme veya katılma yoluyla yeni sınırlar oluşabilir ve bu durumda belediyeler bu sınırlar içinde hizmet verir. Mahalleler, muhtarlar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir; mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi veya bölünmesi kararları belediye meclisi kararı ve yetkili makamların onayı ile uygulanır. Muhtarlar, mahalle sakinlerinin ortak ihtiyaçlarını belirlemek, mahalle yaşam kalitesini geliştirmek ve belediye ile ilişkileri yürütmekle görevlidir; mahallelerin nüfusu belirli ölçütlere göre uygulanabilirlik açısından etkili olur. Belde adının değiştirilmesi durumunda belediyenin adı da değişir ve bu değişiklik resmi duyurulur. Tüzel kişiliğini kaybeden belediyeler, bulunduğu yere katılır; köye dönüşen belediyelerin malvarlığı, hak ve borçları ilgili belediyeye aktarılır; hizmetlerin aksamadan sürdürülmesi için koordinasyon sağlanır. Hemşehri hukuku gereği herkes oturduğu beldenin hemşehrisi sayılır; hemşehrilerin belediye kararlarına katılımı ve hizmetlerden yararlanma hakkı bulunur; hizmetler engelliler, yaşlılar ve dar gelirli vatandaşlar için uygun şekilde sunulur. Belediyelerin görevleri arasında imar, su ve kanalizasyon, ulaşım ve altyapı, çevre sağlığı, temizlik, zabıta, itfaiye, acil yardım, defin ve mezarlıklar, yeşil alanlar, konut, kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor ile sosyal yardımlar yer alır; gerekli hallerde spor malzemesi yardımı ve amatör spor faaliyetleri desteklenebilir. Hizmetler, vatandaşlara en yakın yerde ve uygun yöntemlerle sunulur; hizmetlerin sunumunda engelli, yaşlı ve dar gelirli grupların ihtiyaçları gözetilir; belediye hizmetleri, sınır ve planlama açısından mevcut duruma uygun biçimde yürütülür. Büyükşehir olmayan yerlerde konukevleri açılabilir ve hizmetlerin mali duruma göre önceliklendirilmesi uygulanabilir; bazı hizmetler için hangi kurumların sorumlu olduğu esneklik gösterebilir.

Kanun 5271
2004-12-17

CEZA MUHAKEMESİ KANUNU

Bu metin, ceza muhakemesinin nasıl işleyeceğine ilişkin kuralları ve bu süreçte tarafların hak, yetki ve yükümlülüklerini düzenler; bu çerçevede süreçlerin adil ve düzenli yürütülmesi amaçlanır. Şüpheli, sanık, müdafi, vekil gibi tarafların kimlikleri ve bu kişilerle ilişkili temsil hakları netleşir; böylece savunma ve zarar görenin temsil hakları güvence altına alınır. Mahkemelerin görev ve yetkilerini belirleyen esaslar sayesinde davaya hangi mahkemenin bakacağına karar verilir; görevin yetkisizlik durumunda nasıl ele alınacağı, mahkemeler arasında uyuşmazlık çıktığında hangi merciin karar vereceği açıklık kazanır. İddianamenin kabulünden sonra davanın görüleceği yerin uygun olmadığının ortaya çıkması halinde davanın uygun yetkili mahkemeye gönderilmesi ve bu yönde karar yolları belirlenir; yetkisizlik kararlarına karşı itiraz yolunun olduğu belirtilir. Bağlantılı suçlar ve toplu davalar açısından birleştirme veya ayrılma olanakları tanınır; böylece benzer veya bağlantılı suçlar tek bir yerde, verimli bir şekilde değerlendirilebilir. Yetkinin belirlenmesinde suçun işlendiği yer, son olarak fiilin işlendiği yer, eser basım merkezi gibi kriterler rol oynar; yabancı ülkelerde işlenen suçlarda ise gerektiğinde yetkinin başka bir yargı yerine kaydırılabilmesi için usuller öngörülür. Deniz, hava veya demiryolu taşıtlarıyla işlenen suçlarda yetki, taşıtın bulunduğu veya ilk uğradığı yere göre belirlenir; bu sayede taşıtla ilgili suçlarda uygun mahkeme tespit edilmiştir. Bağlantılı suçlarda yetkideki uyuşmazlıklar olduğunda, mevcut yetkili mahkemeler arasındaki uzlaşma veya birleştirme yoluyla davalar birlikte görülebilir veya ayrı tutulabilir; bu süreç, adli yürütme açısından esneklik sağlar. Yetkisizlik iddiası, hangi aşamada bildirileceği ve kararların nasıl ortaya çıkacağı bakımından belirli usullerle düzenlenir; bu iddiaya karşı kararlar konusunda itirazlar yoluyla başvuru imkanı vardır. Davanın nakline ilişkin kararlar, görevli ya da yetkili mahkeme kamu güvenliği açısından uygun gördüğünde, davanın başka bir yerde devam ettirilmesine olanak verir; bu kararlar için gerekli kanuni yollar açık tutulur. Yetkili olmayan hâkim veya mahkeme tarafından yapılan işlemler, bazı durumlarda hükümsüz sayılmaz ve bu tür işlemlerin düzeltilmesi için ek kurallar öngörülür; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde işlemlerin yürütülmesi için esneklik sağlanır. Hâkimin reddi ve çekinmesi konularında, reddin hangi sebeplerle istenebileceği, bu reddin nasıl karara bağlanacağı, ret kararına karşı hangi yolların izleneceği ve reddin kabulü halinde hangi hâkimin görevlendirileceği gibi hususlar ayrıntılı şekilde belirlenir. Kararların verilmesi, gerekçeli olması, taraflara açıklanması ve tebliğ edilmesi kuralları netleşir; kararların nasıl yazılacağı ve gerekçelerin nasıl sunulacağı, ilgili tarafların savunmalarını takip ederek karar verilmesini sağlar. Tebligat ve yazışma usulleri, uluslararası ilişkiler bağlamında tebligatların nasıl yapılacağı ve gerekli özel hükümler ile tebligat süreçlerinin uygulanacağı şeklinde somutlaştırılır. Bu kapsamda, ceza muhakemesinin işleyişini etkileyen temel etkiler şunlar olur: davanın hangi mahkemede görüleceği konusunda net kurallar ve karar mekanizmaları, bağlı veya bağlantılı suçların davalarının nasıl birleştirilip birleştirilmeyeceğine dair esneklik, yurt içi ve yurt dışı ile ilgili yetki kuralları ve gerektiğinde yetkinin değiştirilmesi imkanı, hâkimin reddi ve çekinmesi süreçlerinin adil ve şeffaf işlemesi, kararların gerekçeli ve usule uygun olarak açıklanması ile tebliğ süreçlerinin düzenli işlemesi.

CB Yönetmeliği 3933
2021-04-30

BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. (BOTAŞ) GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN 3 ÜNCÜ MADDESİNİN (F) BENDİ KAPSAMINDA YAPILACAK HİZMET ALIMLARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Bu usul ve esaslar BOTAŞ Genel Müdürlüğü tarafından AR-GE hizmet alımlarında uygulanmak üzere belirlenmiştir. - Amaç ve kapsam: AR-GE odaklı hizmet alımlarını düzenler; projelerin BOTAŞ tarafından finanse edilmesi halinde elde edilen sonuçların kendisinin faaliyetlerinde kullanılmasına yönelik olarak uygulanır; bu kapsamda araştırma ve geliştirme faaliyetleri, yeni süreçler ve uygulamaların tasarımı için yapılan hizmet alımlarını kapsar. - Temel ilkeler: Şeffaflık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik, gizlilik, kamu denetimi ve ihtiyaçların uygun şartlarda, zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması hedeflenir; hizmet alımları bütünlükleri bozulmadan tek bir bütçe ve kapsam altında yürütülür; ödeneğin bulunmaması halinde ihaleye çıkılmaz. - İhale işlemleri ve dosya yönetimi: İhaleye ilişkin bir işlem dosyası tutulur; ihale kararları ve tutanaklar kayda geçirilir; işlemler şeffaf bir süreç içinde yürütülür. - Eşik değer ve maliyet: Hak ediş sınırları belirlenir ve yaklaşık maliyet hesapları yapılır; maliyet değerlendirme süreçleri dokümante edilir ve gerektiğinde güncel maliyetler üzerinden reevaluasyon yapılabilir. - Yeterlik ve katılım koşulları: Ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlilikler için belgelendirme gereklidir; adaylar ilgili meslek odalarına kayıtlı olma ve teknik kapasite gibi kriterleri karşılamak zorundadır; belirli bir geçmişteki proje deneyimi ve kalite güvence belgeleri istenebilir. - Katılım dışı bırakılma kriterleri: İflas, tasfiye, vergi veya sosyal güvenlik prim borçları gibi mali mevzuata aykırılık, meslek ahlakına aykırı davranışlar gibi hallerde ihaleye katılım engellenebilir. - Ortak girişimler: İş ortaklığı veya konsorsiyum kurulabilir; ortaklar arasında sorumluluklar birlikte veya koordinatör üzerinden yürütülür; ihalenin kazanması halinde noter tasdikli ortak girişim sözleşmesi istenebilir. - Alt yükleniciler: Teklifi veren muhtemel alt yükleniciler önceden belirtilir ve onaylanabilir; ancak yüklenicinin sorumlulukları devre dışı bırakılmaz. - İhaleyi iptal etme: Gerekli hallerde ihalenin iptali yapılabilir ve katılımcılara bildirimde bulunulur; iptal nedeniyle teklifler reddedilir ve iade edilmezler. - İhale usulleri: Doğrudan temin veya ihale yoluyla alımlar gerçekleştirilebilir; belli istekliler arasında ihale veya pazarlık gibi yöntemler kullanılabilir; hangi yöntemin uygulanacağı ihalenin niteliğine göre belirlenir. - Belli istekliler arasında ihale: Ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda davet edilen istekliler teklif verebilir; adaylara teklif hazırlama süresi tanınır ve ön yeterlik kriterleri karşılaştırılır. - Gerekli belgeler ve süreç: Değerlendirme aşamasında hangi belgelerin kullanılacağı ihale dokümanında belirtilir; değerlendirme sonuçlarına itiraz süreçleri ve kararlar kaydedilir. - İhale dokümanı ve teknik şartname: İşin teknik ve idari şartları ile proje tanımı, sözleşme taslağı ve diğer ilgili belgeler ihale dokümanında yer alır. - Proje ve proje yönetimi: Proje koordinatörü ve proje yürütme komitesi gibi yapıların görev ve sorumlulukları tanımlanır; proje doğrulaması ve sözleşme uyum kontrolleri yapılır. - Projelendirme ve kalite güvence: Üretim/imalat kapasitesi ile AR-GE faaliyetleri ve kalite güvence süreçleri için gerekli belgeler talep edilebilir; uygunluk için akredite kalite kontrol kuruluşlarının sertifikaları istenebilir. - Yasal ve etik uyum: İhaleye katılım ve yürütüm sırasında yasalara ve etik kurallara uyum gereklidir; yasa dışı fiil veya davranışlar tespit edildiğinde işlemler ayrıca hükümlere tabidir. - Direkt temin veya ihale uygulanabilirliği: İhtiyaca göre doğrudan temin veya ihale yöntemiyle alım yapılabilir; ihalenin tipo ve süreçleri uygun şekilde belirlenir.

Kanun 3634
1939-06-16

MİLLİ MÜDAFAA MÜKELLEFİYETİ KANUNU

- Seferberlik veya savaş halinde, askerî ihtiyaçların karşılanması için vatandaşlardan mal ve hizmet sunsun talep edilmesi mümkün olur. - Bu yükümlülükler ülkenin tamamında veya belirli bölgelerde uygulanabilir; başlatılmasına yetkili makam karar verir. - Kişisel yükümlülüğe tabi tutulmayan gruplar vardır; bazı kişiler için kişisel yükümlülük uygulanmaz. - Verilen her hizmet veya mal için sahibine karşılık verilmeyenler de olsa adil biçimde tazminat ödenir; zarar ve hasar durumunda devlet tarafından tazmin veya tamir uygulanır; tamiri mümkün değilse devlet malı olarak satılır. - Yöresel seviyede milli müdafaa mükellefiyeti komisyonları kurulup yönetimi sağlar; bazı yerlerde bu komisyonlar bulunmazsa doğrudan askeri makamlar devreye girer. - Askere ihtiyaç halinde konaklama ve barınma için sivil binalar veya mevcut gayrimenkuller kullanılır; konuklama için kira veya bedel ödenir, bazı durumlarda bedelsiz konaklama da olabilir; su, elektrik gibi hizmetlerin maliyeti belirli esaslara göre karşılanır. - Konaklanan bölgelerde aile bağlarının bozulmamasına özen gösterilir; ev sahipleriyle birlikte yaşayanlar için özel kurallar uygulanır; bazı kişilerin yanında yaşayan kadın ve çocuklar için ayrılık gözetilmez. - Askerî kıtaların iskan ve konaklamasından doğan zararlar devlet tarafından karşılanır; zararlar önceden uzmanlarca kaydedilir; zarar iddiaları için belirli sürelerle itiraz ve tespit süreçleri bulunur. - Nakil vasıtalarının tahriri, sınıflandırılması ve ihtiyaç halinde emrine alınması süreçleri belirli komisyonlar tarafından yürütülür; bu süreçte ilgili köy ve mahalle muhtarları gerekli bildirimleri yapar. - Motorlu ve motorsuz kara vasıtaları ile hayvanlar milli müdafaa yükümlülüğünün kapsamına alınabilir; bu varlıkların elden çıkarılması halinde sahipler yükümlülükleri bildirmek ve kayıt yaptırmakla yükümlüdür. - Bu yükümlülükler kapsamında çalışanlardan, askerlik dışı görevleri süresince ücret veya tazminat ödenir; işerken hastalanma, malûliyet veya vefat durumlarında benzer muameleler uygulanır. - Genel amacı, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli her türlü mal, teçhizat ve hizmetin güvenceye alınmasıdır; devlet, özel binaların ve eşyaların kullanımına ilişkin kayıtlama, denetim ve zarar tazmini mekanizmalarıyla sistemi işler.