CUMHURBASKANI KARARI
Karar Sayisi: 9436
Ekli "Türkiye Halk Bankas1 Anonim Sirketince Esnaf ve Sanatkârlara Hazine Faiz Destekli Yatrim ve Isletme Kredisi Kullandirilmasina Iliskin Karar"in yürürlüge konulmasina, 4603 sayili Kanunun 3 üncü maddesi ile 5570 sayili Kanunun 1 inci maddesi geregince karar verilmistir.
16 Ocak 2025
Sayl : 32785
Recep Tayyip ERDOGAN CUMHURBASKANI
TÜRKIYE HALK BANKASI ANONIM SIRKETINCE ESNAF VE SANATKÂRLARA HAZINE FAIZ DESTEKLI YATIRIM VE ISLETME KREDISI KULLANDIRILMASINA ILISKIN KARAR
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Kararin amac1, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayili Kamu Sermayeli Bankalar Tarafindan Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Pay1 Destekli Fon Kullandirilmasina Dair Kanun uyarinca Türkiye Halk Bankasi Anonim Sirketi tarafindan esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz destekli kredi kullandirilmasina iliskin usul ve esaslari belirlemektir.
- (2) Bu Karar, Türkiye Halk Bankasi Anonim Sirketi veya Kuzey Kibris Türk Cumhuriyetinde faaliyet gösteren Türkiye Halk Bankasi Anonim Sirketi subeleri tarafindan kefalet olmaksizin dogrudan veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birligine bagli bölge birliklerine ortak olan Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaletiyle esnaf ve sanatkârlara kullandirilacak yatim ve isletme kredilerini kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Karar 5570 sayil Kanunun 1 inci maddesine dayanilarak hazirlanmistir.
Tanimlar
MADDE 3- (1) Bu Kararda geçen;
- a) Bakanlik: Hazine ve Maliye Bakanligin1,
- c) ESKKK: Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerini,
- b) Banka: Türkiye Halk Bankas1 Anonim Sirketini,
4. §) Esnaf ve sanatkâr: Ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarina dâhil olup ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalismasina dayandiran ve kazanci tacir ve/veya sanayici niteligini kazandirmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve isletme hesabi esasina göre deftere tabi olanlar, esnaf ve sanatkâr siciline ve odalarina kayitli olmakla birlikte defter tutma hadleri itibariyla bilanço usulüne göre defter tutmakla yükümlü hale gelenler ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri, - d) Kararlar: 5570 sayil Kanun kapsaminda yayimlanan bu Karari ve ayni kapsamdaki daha önceki yillara ait Bakanlar Kurulu kararlarini ve Cumhurbaskan kararlarini,
6. ) KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli Isletmeleri Gelistirme ve Destekleme Idaresi Baskanligin1, - e) KKTC: Kuzey Kibris Türk Cumhuriyetini,
- g) Mücbir sebep: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayili Vergi Usul Kanununun 13 üncü maddesinde ve söz konusu Kanunun uygulanmasina iliskin çikarlan is genelgede sayilan halleri,
- g) TESKOMB: Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birligini,
ifade eder.
Uygulamaya iliskin esaslar
- (a) Kararlar kapsaminda TESKOMB'a bagli bölge birliklerine ortak olan ESKKK kefaletiyle veya kefaleti olmaksizin Bankaca veya KKTC'de faaliyet gösteren Banka subelerince esnaf ve sanatkârlara kullandinlmis olup bakiyesi 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasina (bu tarihler dâhil) devreden kredilere,
MADDE 4 (1) Esnaf ve sanatkârlarin finansman ihtiyaçlarinin uygun kosullarda karsilanmasi amaciyla;
(b) 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasinda (bu tarihler dâhil) Banka kredi kullandirimina iliskin usul ve esaslar çerçevesinde TESKOMB'a bagli bölge birliklerine ortak olan ESKKK kefaletiyle veya kefaleti olmaksizin Bankaca veya KKTC'de faaliyet gösteren Banka subelerince kullandirilacak kredilere, esnaf ve sanatkâr kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarindan 6 nc1 madde kapsaminda belirtilen oranlarda indirim yapilir.
(2) Bu Karar kapsaminda kredi tahsis edilecek esnaf ve sanatkârlarn kredi degerliliklerinin ve kredi tahsis kriterlerinin belirlenmesi, kredi limitleri, vadeleri, yatirm ve ödemesiz dönemlerinin tespit edilmesi, kredilerin teminatlandirilmasi, özkaynak oranlarinin belirlenmesi, geri ödeme kosullarinin tespiti ile borçlandirma, kullandirma, takip, tahsil ve benzeri islemleri Bankanin kendi usul ve mevzuati dâhilinde yürütülür.
Hazine faiz destegi tutarlarmnin hesaplanmasi, karsilanmasi ve tespiti
MADDE 5- (1) Kararlar kapsaminda kullandirilan krediler ile ertelenen/taksitlendirilen krediler nedeniyle olusan Hazine faiz destegi tutarlari, kredilerin faiz tahakkuk tarihlerinde Bankanin kooperatif kredilerine özgü kaynak maliyeti dikkate alinarak belirledigi cari faiz oranlari ile kredi konular itibaryla 6 nci madde kapsaminda belirtilen oranlarda indirim uygulanarak esnaf ve sanatkârlara yansiyan faiz oranlari arasindaki fark esas alinarak hesaplanir. Bu kapsamda yapilan Hazine faiz destegi ödemeleri, Bakanligin ilgili yil bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karsilanir. Banka, bu Kararin uygulanmasi sürecinde belirienen ödenek tutarinin asilmamasi için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
(2) Banka, kararlar kapsaminda kullandinlan kredilere iliskin bilgileri ve vade/taksit vadesi sonuna kadar hesaplanmis tahmini Hazine faiz destegi tutarin, projeksiyon yapilabilmesini teminen aylik olarak Bakanliga iletir.
(3) Odemeler, Bankanin, kararlar kapsaminda kullandirlan kredilere iliskin vade/taksit vadesi sonuna kadar hesaplanan ve her ay kendi kayitlarina göre kesinlesmis aylik Hazine faiz destegi tutarlarini ve yilin kalan aylarina iliskin aylik projeksiyonlar Bakanlikça bildirilen formatta iletmesini müteakiben Bakanlikça gerçeklestirilir.
(4) Kararlar kapsaminda yapilan ödeme ve ödemeye iliskin islemler yillik bazda Hazine Kontrolörleri Kurulunca incelenir. Incelemeler sonucunda düzenlenen raporlar ile yapilan tespitler Bakanlik ve Banka tarafindan esas alinir.
(6) Hazine faiz destegi uygulamasinin sona ermesini müteakiben, raporlarla yapilan tespitler kapsaminda taraflar yükümlülüklerini dördüncü ve besinci fikralarda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirir.
(5) Kararlar kapsaminda incelemesi henüz tamamlanmamis önceki yillara ait Hazine faiz destegi uygulamalarina iliskin olarak raporla tespit edilmis lehte veya aleyhte tutarlar taraflarca faiz hesabi yapilmaksizn nakden ödenir. Raporlar sonucu Bankaya fazla ödeme yapildiginin tespit edilmesi halinde fazla yapilan ödeme Banka tarafindan raporla tespit edilen tutarin kendisine tebligini takip eden 5 is günü içerisinde Bakanligin ilgili hesabina nakden ödenir. Bankaya eksik ödeme yapildiginin tespiti halinde ise eksik yapilan ödeme, ilgili yil bütçesinde Hazine faiz destegi uygulamasi için ayrilan ödenekten Bakanlikça nakden karsilanir.
(7) Kararlar kapsaminda yapilan Hazine faiz destegi ödemelerinden, haksiz olarak yararlandig tespit edilen esnaf ve sanatkârlar, kredi kullandirim tarihinden itibaren S yil süreyle Hazine faiz destekli kredi uygulamasindan yararlandirilmazlar. Hazine faiz destegi ödemelerinden haksiz olarak yararlanildiginin tespit edilmesi halinde esnaf ve sanatkârlar adina kredi kullandirim tarihinden itibaren ödenmis olan Hazine faiz destegi tutarlari 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayil Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanuna göre Banka tarafindan Bakanliga iade edilir.
Faiz indirim orani
MADDE 6- (1) Kararlar kapsaminda 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasinda (bu tarihler dâhil) kullandinlacak krediler ile bakiyesi bu tarihler arasina devreden kredilere, ikinci ve üçüncü fikralar kapsaminda kullandilan krediler hariç olmak üzere, %50 faiz indirim orani uygulanir. Ayrica, 2021 yil öncesi kullandirlip bakiyesi 2021 yilina devreden krediler için faiz tahakkuk tarihlerinde Bankanin kooperatif kredilerine özgü kaynak maliyetini dikkate alarak belirledigi cari faiz oranlari ile bu maddenin yürürlüge girdigi tarih itibariyla bu kredilere uygulanan faiz oranlari arasinda fark olmasi halinde esnaf aleyhine tahakkuk eden ilave faiz tutari da, 31/12/2027 tarihine kadar Bakanlikça karsilanir.
(2) Kararlar kapsaminda;
(a) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayili Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde belirtilen, geleneksel, kültürel, sanatsal degeri olan kaybolmaya yüz tutan meslek kollarinda (el dokuma isleri, bakir islemeciligi, çini ve çömlek yapimi, sedef kakma ve ahsap oyma isleri, kasikçilik, bastonculuk, semercilik, yazmacilik, yorgancilk, keçecilik, lüle ve oltu tas isçiligi, carikçilik, yemenicilik, oyacilik ve bu islere benzerlik gösterdikleri Ticaret Bakanliginca kabul edilen) faaliyet gösteren ve "Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi" sahibi esnaf ve sanatkârlara,
(b) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayili Meslekî Egitim Kanunu kapsaminda, kredi basvuru tarihi itibariyla en az. 1 yillik ustalk belgesine sahip olan ve ustalik belgesiyle ilgili meslek kolunda, son 1 yil içinde kendi adina isletme kurdugunu belgeleyen girisimci esnaf ve sanatkârlara,
(c) KOSGEB tarafindan saglanan hibe ve faizsiz kredi desteginden yararlananlar hariç olmak üzere; 300.000 TL'ye kadar KOSGEB Geleneksel Girisimci Destek Programini ya da Ileri Girisimci Destek Programini bitiren, basvuru tarihinde 35 yasini tamamlamamis olan genç girisimci esnaf ve sanatkârlara,
1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasinda (bu tarihler dâhil) bu fikra kapsaminda bir defaya mahsus olmak üzere kullandinilacak krediler ile bakiyesi bu tarihler arasina devreden kredilere %100 faiz indirim oran uygulanir. Sartlarin birden fazlasinin saglanmasi durumunda yalnizca biri için %100 faiz destekli kredi kullandinilir.
(3) Banka ile protokol yapan ve bu kapsamda girisimcilik egitim destegi ile uzun süreli danismanhik ve mentorluk hizmetlerini saglayan kuruluslarin teknik destek programlarina katilan ve projeleri kurulus tarafindan onaylanan esnaf ve sanatkârlar, Bankaya basvurarak %60 oraninda faiz destekli kredi kullanabilirler. Bu fikra kapsaminda kredilere iliskin kosullar, detaylar ve degisiklikler, ilgili mevzuata uygun sekilde, Banka ve söz konusu kurulus tarafindan hazurlanan protokol ile belirlenir. Ilgili kurulus tarafindan proje ilerlemelerinin düzenli izlenmesi ve raporlanmasina iliskin sartlara protokolde yer verilir.
Diger hükümler
MADDE 7- (1) Ertelenmis, taksitlendirilmis veya yapilandirlmis kredi borcu olup geri ödeme süreci devam eden esnaf ve sanatkârlara, vadesi/taksit vadesi geçmis borcu bulunmasi durumunda, tasfiye olunacak alacaklar hesabinda borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara ise söz konusu borç tamamen ödenmeden bu Karar kapsaminda kredi açilmaz.
(2) Bu Karar kapsaminda açilan kredilerin, vadesinde/taksit vadesinde ödenmemesi halinde, vade tarihinden/taksit vadesinden itibaren geciken tutarlar için Hazine faiz destegi tutari hesaplanmaz. Vade tarihinden/taksit vadesinden itibaren geciken tutarlar Banka mevzuati çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilir.
(3) Esnaf ve sanatkârlarin bu Karar kapsamindaki mevcut kredilerinin, Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafindan hazurlanip 22/6/2016 tarihli ve 29750 sayil Resmi Gazetede yayimlanarak yürürlüge konulan Kredilerin Suniflandinlmasi ve Bunlar Için Aynlacak Karsilklara Iliskin Usul ve Esaslar Hakkinda Yönetmelik çerçevesinde tasfiye olunacak alacaklar hesabina alinmalari halinde bu krediler, Hazine faiz destegi uygulamasi kapsamindan çikarilarak vade tarihinden itibaren Banka mevzuati çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilir.
(4) Bu Karar kapsaminda kredi kullandinilacak esnaf ve sanatkârlara, geriye dönük bir yillik süre dikkate alinarak bir yillik süre içinde en fazla üç defa faiz indirimli kredi kullandirilabilir ve toplamda geri ödemesi devam eden faiz indirimli kredi hesap* sayisi üçü geçemez. 2020 ve 2021 yillarinda "Ekonomik Istikrar Kalkani" paketi kapsaminda esnaf ve sanatkârlara kullandinilan krediler kullandirim tarihinden itibaren bu fikra hükmünden istisnadir.
(5) Esnaf ve sanatkârlarin, kredi tahsisi sirasinda en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alinmis yazi ile belgelendirilecek sekilde, 6183 sayili Kanun kapsaminda vadesi geçmis borçlarinin olmamasi, bu kapsamda borç bulunmasi halinde yeniden yapilandinlmis ve yapilandirmanin bozulmamis olmasi kosulu aranir.
(6) Basvuru tarihi itibari ile son 3 yil içinde, diger kamu kurum ve kuruluslarinin toplam 100.000 TL üzeri faiz ve/veya hibe destegi niteligindeki desteklerinden faydalanan esnaf ve sanatkârlara bu Karar kapsaminda ayni isletme için ayni konuda Hazine faiz destekli kredi kullandirilmaz. Kredi kullanacak esnaf ve sanatkârlardan, son 3 yil içinde diger kamu kurum ve kuruluslarinca saglanan ayni konuda toplam 100.000 TL üzeri faiz ve/veya hibe destegi niteligindeki desteklerden yararlanmadiklarina, bu desteklerden yararlandiklarnin tespiti halinde bu Karar kapsamindaki faiz desteginin iptal edilecegini kabul ettiklerine dair taahhütname alinir. Ancak;
(a) Deprem, heyelan, sel afetlerine ve/veya terör olaylarina maruz kalmalari nedeniyle KOSGEB Acil Destek Kredisi programi kapsaminda KOSGEB destekli kredilerden, esnaf ve sanatkârlar bu fikra hükmünden istisnadir.
(b) KOSGEB ile Dünya Bankasi arasinda 1/8/2023 tarihinde imzalanan Kredi Anlasmas1 kapsaminda Deprem Sonrasi Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli Isletmelerin Canlanmasi Destek Programindan faydalanan,
Yetki ve sorumluluklar
MADDE 8- (1) Banka, Gelir Idaresi Baskanligindan vergi mükellefiyet kayitlarini temin ederek gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür. Bankaca ilgili kisinin vergi mükellefiyeti kaydinin sonlandinldiginin tespit edilmesi halinde vergi mükellefiyetinin sona erdigi tarihten itibaren 3 ay içerisinde tekrar esnaflik faaliyetine baslamamasi durumunda mevcut kredileri Hazine faiz destegi uygulamasindan çikarilir. Mücbir sebepler disinda vergi mükellefiyeti sona erenler için vergi mükellefiyetinin sona erdigi tarihten itibaren ödenmis olan Hazine faiz destegi tutarlari Banka tarafindan Bakanliga iade edilir ve kalan vade boyunca Hazine faiz destegi ödemesi yapilmaz.
(2) Bu Karar kapsaminda kullandinlacak krediyi talep eden esnaf ve sanatkârdan, yalnizca esnaf ve sanatkârlar odasina kayitli oldugunu, faal bir sekilde esnaflik yapmakta oldugunu ve ticaret odasina kayitli bir ticari isletmenin ortagi ve/veya sahibi olmadigini beyan eden bir taahhütname alinir.
(3) Esnaf ve sanatkârlar 1/1/2026-31/12/2026 tarihleri arasinda (bu tarihler dâhil) kullanacaklar1 kredilerde kredi tutarnin en az %33'ünün ve 1/1/2027-31/12/2027 tarihleri arasinda (bu tarihler dâhil) kullanacaklari kredilerde ise en az %67'sinin sarf edilecegi harcamay1 bildirmek ve e-fatura ve/veya fatura kayit sistemi üzerinden olusturulan fatura ile belgelendirmek zorundadir. Söz konusu kredi tutart, isletme finansman ihtiyacina yönelik yapilan harcamalari gösterir faturanin iptal süresinin doldugu günün sonunda üçüncü kisilere (esnaf ve sanatkârlarn alacaklilarina) transfer edilmesi suretiyle kullandinilacaktir. Kredi, herhangi bir sekilde faturanin iptalinin tespit edilmesi veya söz konusu oranlarn saglanamamasi durumunda, bütününde basvuru kosullarnin devami saglanmadigindan, kullandirim tarihinden itibaren Hazine faiz destekli kredi uygulamasindan çikanlarak kullandirim tarihinden itibaren esnaf ve sanatkârlar adina ödenmis olan Hazine faiz destegi tutarlari 6183 sayil Kanun hükümlerine göre Banka tarafindan Bakanliga iade edilir. Kullandirim tarihinden itibaren bu krediler Banka mevzuati çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilir.
Banka, Gelir Idaresi Baskanhgindan e-fatura ve/veya fatura kayit sistemi üzerinden olusturulan fatura kayitlarini temin ederek gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür.
(4) Bu Karar kapsaminda tahsis edilen kredinin tahsisi asamasinda esnaf ve sanatkârlardan faaliyet alani disinda krymetli maden ve döviz alminda, diger yüksek riskli finansal araçlarda, harcama yapilincaya kadar Bankada tutulanlar hariç vadeli mevduatta, portföy yönetim sirketlerinde ve araci kurumlarda ya da bunlar disinda herhangi bir kredi verende ve herhangi bir yatirim aracinda kullanilmayacagina dair taahhütname alinir. Kredinin amaci disinda veya gerçege aykini beyanlarla kullanildiginin tespit edilmesi halinde kredi, Hazine faiz destegi uygulamasindan çikarlarak kullandirm tarihinden itibaren esnaf ve sanatkârlar adina ödenmis olan Hazine faiz destegi tutarlari 6183 sayil Kanun hükümlerine göre Banka tarafindan Bakanliga iade edilir.
(5) Bakanlik gerekli hallerde bu Kararin uygulanmasina iliskin usul ve esaslari belirlemeye, bu Kararin uygulanmasini ve Bakanlgin ilgili yil bütçesinde Hazine faiz destegi tutari için ayrilan ödenek tutarinin asilmamasini temin etmek maksadiyla lüzumlu görecegi her türlü tedbiri almaya yetkilidir.
(6) Banka, faaliyetlerinin etkin bir sekilde yürütülmesi, hizmet süreçlerinin iyilestirilmesi, kamu yararnin saglanmasi ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi amaciyla ilgili kamu kurum ve kuruluslarindan bilgi, belge ve altyapi destegi talep edebilir. Bu talep, yazili olarak ve talep edilen bilginin ya da belgenin içerigini, kapsamini ve kullanim amacini açikça belirtmek suretiyle yapilir. Kamu kurum ve kuruluslar1, talep edilen bilgi ve belgeleri, gizlilik ve kisisel verilerin korunmasina iliskin mevzuata uygun olarak, Bankaya saglamakla yükümlüdür. Talep edilen bilgi ve belgelerin temini sirasinda ortaya çikabilecek altyapi destegi gereksinimleri, karsilikl is birligi esaslarina uygun olarak giderilir.
(7) Bakanlik, bu Kararin uygulanmasiyla ilgili olarak her türlü bilgi ve belgeyi belirleyecegi sekil ve süreler içerisinde Banka ile gerçek ve tüzel kisilerden istemeye yetkilidir. Banka bu bilgi ve belgelerin temin edilmesine yönelik altyaplyi kurmak ile bilgi ve belgeleri istenilen zaman içerisinde Bakanhga iletmekle yükümlüdür.
Yürürlük
MADDE 9- (1) Bu Kararin;
- a) 7 nci maddesinin besinci fikrasi 1/1/2026 tarihinde,
- b) Diger hükümleri 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayimi tarihinde, yürürlüge girer.
Yürütme
MADDE 10- (1) Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakani yürütür.