TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ ANA STATÜSÜ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1(1) Bu Ana Statü; Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketinin faaliyet alanı ve görevleri, organları, teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri, tasfiye ve denetimle ilgili hususlarla idarî, malî ve personele ilişkin hususları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Dayanak
MADDE 2(1) Bu Ana Statü, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3(1) Bu Ana Statüde geçen;
- a) İlgili Bakan: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanını,
- b) İlgili Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
- c) Kümelenme: Kendi aralarında bazı benzerlikler, bağlar veya çeşitli ticari ve üretimsel ilişkiler bulunan işletme ve şirketlerin aynı coğrafi alanda faaliyetlerini gerçekleştirmesi yoluyla kurdukları iş birliği gruplarını,
4. ç) Sanayi İşbirliği Programı (SİP): Yenilik, yerlileşme ve/veya teknoloji transferinin sağlanması amacıyla ilgili mevzuatında belirtilen SİP kategorileri altında gerçekleştirilen işlem ve faaliyetleri, - d) TEMSAN: Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketini,
- e) AR-GE: Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yazılım dâhil yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yenilikçi çalışmaları,
- f) ÜR-GE: Ürün geliştirme, mevcut bir ürünü veya o ürünün kullanılışını daha iyi hale getirmek için yürütülen tüm çalışmaları,
ifade eder.
(2) Bağlı ortaklık, iktisadi devlet teşekkülü, işletme, iştirak, kamu iktisadi kuruluşu, kamu iktisadi teşebbüsü ve müessese için 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM TEMSAN'ın Yapısı, Faaliyet Alanı ve Görevleri
MADDE 4(1) TEMSAN; tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülüdür.
(2) TEMSAN, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.
(3) TEMSAN, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.
- (4) TEMSAN'ın merkezi Ankara'dadır. Merkezin yeri Cumhurbaşkanınca değiştirilebilir.
(5) TEMSAN'ın sermayesi, 285.000.000 (685.000.000) 1 TL olup tamamı Devlete aittir. Söz konusu sermaye Cumhurbaşkanınca değiştirilebilir.
- (6) TEMSAN'ın ilgili olduğu bakanlık, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıdır. TEMSAN, Cumhurbaşkanınca diğer bakanlıklarla ilgilendirilebilir.
TEMSAN'ın faaliyet alanı ve görevleri
MADDE 5(1) Devletin genel enerji politikası içinde ülke ekonomisine azami katkıyı sağlamak, çalışmalarını verimlilik ve kârlılık ilkelerine göre yürütmek amacıyla kurulan TEMSAN'ın faaliyet alanları aşağıda gösterilmiştir:
- a) Her çeşit türbin, generatör ve transformatörleri yapmak.
- b) Her çeşit basınçlı kazan ve tanklar ile buhar kazanları yapmak.
- c) İnşaat işlerine ait projeleri hazırlamak, inşaat işlerini yapmak,
4. ç) Çelik konstrüksiyon işleri ve makine imalatları yapmak. - d) Elektrik nakil hattı ve emsali teçhizatlarının projelendirme, imal ve montajını yapmak.
- e) Her türlü otomasyon sistemlerinin projelendirilmesi ve kurulması işlerini anahtar teslimi esasına göre yapmak.
- f) Şalt merkezleri ve şalt cihazlarını, şalt sahaların projelendirilmesi, imali ve montaj işlerini anahtar teslimi esasına göre yapmak.
- g) Elektrik motorları ve pompalarını yapmak.
9. ğ) Enerji üretim, iletim ve dağıtımı ile ilgili her çeşit teçhizatı üretmek, ticaretini yapmak. - h) Enerji santrallerinin fizibilitesini çıkarmak, projelendirmek, ihtiyaç duyulan ekipmanın imali ve tedarikini sağlamak başta olmak üzere enerji santrallerinin ihtiyaçlarına ilişkin her türlü ticari faaliyeti yapmak, bu santralleri tesis etmek, müşavirlik ve gözetmenlik hizmeti vermek, testlerini yapmak, devreye almak, her türlü bakım, onarım ve rehabilitasyon işlerini yapmak.
11. ı) Enerji sektöründe üretim, iletim, depolama ve dağıtım tesisleri ile endüstriyel tesisler için her türlü mal, hizmet, danışmanlık ve yapım işlerini üstlenmek, bu tesislerde kullanılan ekipmanlara ve sistemlere ait test, AR-GE ve ÜR-GE faaliyetlerini gerçekleştirmek. - i) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenen güç ve türüne göre lisanslı ve/veya lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin proje onay ve kabul işlemlerini bu Bakanlık adına yürütmek.
1 31/12/2024 tarihli ve 9385 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu kamu iktisadi teşebbüsünün nominal sermayesi 6 85.000.000 TL olarak belirlenmiştir .
j) Enerji sektöründe ihtiyaç duyulan akredite test laboratuvarı kurmak ve laboratuvar hizmeti vermek.
k) Test ve imal edilmiş ürünlere rapor ve uygunluk belgesi düzenlemek ve bu konuda kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektöre müşavirlik, danışmanlık, gözetmenlik, raporlama, test ve benzeri hususlarda hizmet vermek.
1) İlgili mevzuatla verilen görevler ve bu görevlerle ilgili olarak Yönetim Kurulunca uygun görülen faaliyetleri yapmak.
(2) TEMSAN, birinci fıkra kapsamındaki faaliyetleri gerçekleştirebilmek için aşağıda belirtilen görevleri yerine getirir:
a) Amaçları doğrultusunda gerekli plan ve programları hazırlar ve takip eder, uygulama stratejilerini tespit eder ve gerçekleştirilmesini sağlar, bu hizmetlerin yerine getirilmesi ve geliştirilmesi için gerekli malî kaynakları temin eder ve bunları arttırır.
b) Müessese ve işletmelerin ihtiyaç duyacağı her türlü mal ve hizmetin yurt içi ve yurt dışından alınması ile ilgili usul ve esasları belirler; müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştiraklerde üretilen her türlü mal ve hizmetin yurt içi ve yurt dışında pazarlanması ve satılması faaliyetlerini yürütür, yürüttürür ve koordine eder.
c) Gayrimenkuller üzerinde tasarrufta bulunur, bunları kiralar, kiraya verir, kendisine ait veya üçüncü kişilerin maliki olduğu taşınmazlar üzerinde ipotek, intifa ve irtifak hakları, gayrimenkul mükellefiyeti ve sair hakları tesis eder. Diğer her türlü ayni, sınaî ve fikrî hakları üzerinde tasarruf yetkisine sahiptir. Bu haklar ile ilgili olarak malî, ticarî ve iktisadî taahhütlere girer.
ç) Müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirakler arasında koordinasyonu sağlar, çalışmaların verimli ve kârlı olarak yerine getirilmesinin şartlarını oluşturur ve bunların ilgili mevzuat hükümleri ile kalkınma planları ve yıllık programlar çerçevesinde gelişmelerini sağlayacak tedbirler alır ve verilen diğer işleri yapar.
d) Müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerce üretilecek ve satışa sunulacak ürünlerle ilgili fiyat ve tarifeleri tespit eder.
e) Müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerin, işletme bütçesi tekliflerini faaliyet alanına giren konularda aldıkları iştirak kararlarını inceleyerek onaylar; yatırımlarının genel ekonomi ve enerji politikalarına uyumunu sağlar.
f) Döküm, dövme, işleme, imal, fabrika, imalathane, atölye ve servis istasyonları kurar veya işletir.
g) Gerekli yedek parça, takım, makine ve teçhizatı ithal ve ihraç eder veya ettirir, satın alır, kiralar, atıl olanları satar veya kiraya verir.
ğ) Kara nakliyatı için gerekli vasıtaları satın alır, ithal veya imal ettirir, kiralar veya kiraya verir.
h) İlgili mevzuat kapsamında, yurt içinde ve yurt dışında kurulmuş ve kurulacak olan ortaklıklara, şirketlere iştirak eder ve kurulmuş şirketleri ve teşebbüsleri tamamen veya kısmen hibe veya devir alır.
ı) Faaliyet alanları ile ilgili olarak AR-GE ve ÜR-GE çalışmaları yapar, bu amaçla yurt içine ve yurt dışına personelini gönderebilir.
- i) Faaliyet alanları ve ilgili Bakanlık tarafından verilen görevler ile ilgili olarak gerçek ve tüzel kişilerle her türlü iş birliği ve teknoloji transferi sözleşmeleri imzalayabilir.
- j) Taşınmaz mallar ile kaynak ve irtifak haklarını ilgili kanun hükümleri uyarınca kamulaştırabilir.
k) Kümelenme çalışmaları yapabilir, bu çalışmalara katılabilir, küme içerisinde iş birliği ve ticaret yapabilir, SİP'e dâhil olabilir.
(3) TEMSAN, amaç ve faaliyetlerini doğrudan doğruya veya müessese, bağlı ortaklık, işletme, iştirak ve diğer birimleri eliyle yerine getirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TEMSAN'ın Organları
TEMSAN'ın organları
MADDE 6(1) TEMSAN'ın organları, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlüktür.
(2) Yönetim Kurulu, TEMSAN'ın en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır.
(3) Genel Müdürlük, TEMSAN'ın yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
TEMSAN Yönetim Kurulunun oluşumu
MADDE 7- (1) Yönetim Kurulu bir başkan ve beş üyeden oluşur.
(2) Genel Müdür, Yönetim Kurulunun da başkanı olup, Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
(3) Yönetim Kurulu üyeleri; dördü ilgili Bakanın, biri Hazine ve Maliye Bakanının teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca atanır.
(4) Genel Müdürün bulunmadığı hallerde, Yönetim Kurulu üyeleri arasından görevlendireceği vekili, Yönetim Kuruluna başkanlık yapar.
Yönetim Kurulu üyelerinin nitelikleri ve görev süreleri ile Yönetim Kurulu toplantıları
MADDE 8(1) TEMSAN Yönetim Kurulu üyeliklerine atanacakların, kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak, alanında en az beş yıl çalışmış ve temayüz etmiş olmaları şarttır.
(2) TEMSAN Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri; bir başka teşebbüste yönetim kurulu üyesi olamaz ve rakip kuruluşlar ile menfaat ilişkisi içinde bulunamaz.
(3) Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi sona erenler tekrar atanabilirler. Atandıkları usule göre görevlerinden alınabilirler. Süre dolmadan üyeliğin boşalması veya üyelik için aranan niteliklerin ve şartların kaybedilmesi halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere atama yapılır.
(4) Yönetim Kurulunun toplantı yeri TEMSAN'ın merkezidir. Yönetim Kurulu, önceden karar almak kaydıyla bir başka yerde de toplanabilir.
(5) Yönetim Kurulu, Genel Müdürün daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik olması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Toplantı günü ile saatini de gösteren gündem Yönetim Kurulu başkanı tarafından tespit edilerek toplantı saatinden en az yirmi dört saat önce üyelere dağıtılır. Yönetim Kurulu kararıyla gündemde değişiklik yapılabilir.
(6) Yönetim Kurulu üyeleri de kurul kararı alınmasına gerek görülen konuların görüşülmesi ve karara bağlanmasıyla ilgili olarak önerge verebilirler ve önerge en geç ilk Yönetim Kurulu toplantısının gündemine alınır.
(7) Olağanüstü hallerde Yönetim Kurulu, beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen gündeme göre Genel Müdürün daveti üzerine toplanabilir.
(8) Yönetim Kurulunda oylar, kabul ve ret şeklinde kullanılarak imza altına alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Ret oyu kullanan üye, kararın altına ret gerekçesini yazarak imzalar.
(9) Yönetim Kurulu başkan ve üyelerinin bütün toplantılara katılmaları esastır. Yönetim Kurulu üyelerinden mazereti olanların toplantıdan evvel, mazeretlerini Yönetim Kurulu Başkanlığına bildirmesi gerekir. Arka arkaya dört toplantıya veya bir yıl içinde toplam on toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üyeler istifa etmiş sayılır. Yerlerine, kalan süreyi tamamlamak üzere 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre atama yapılır.
(10) Toplantıya katılmayan üyeler yazılı olarak veya vekil tayin etmek suretiyle oy kullanamazlar.
(11) Yönetim Kurulu kararları, noter tarafından onaylı karar defterine tarih ve sıra numarası altında yazılır. Karar defterinin her sayfası toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır.
(12) Yönetim Kurulu kararlarının en geç bir ay içinde karar defterine yazılıp imza işlemlerinin tamamlanması gerekir.
TEMSAN Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 9(1) Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
a) Bu Ana Statü ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile kalkınma planı ve yıllık programlar çerçevesinde; TEMSAN ile müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerinin faaliyetlerini verimli ve kârlı olarak yerine getirmeleri için gerekli şartları oluşturacak esasları ve işletme politikalarını, TEMSAN'ın vizyon, misyon, hedef ve stratejilerini belirlemek, belirlenen amaç ve hedeflerinin gerçekleştirilmesini sağlamak.
b) TEMSAN'ın idarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak.
c) TEMSAN, müessese, bağlı ortaklık ve işletmeler arasında koordinasyonu sağlayacak kararları almak.
ç) TEMSAN, müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerine ait yıllık program, bilanço ve netice hesapları ile yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak hazırlanan faaliyet raporlarını onaylayarak ilgili mercilere sunmak.
- d) TEMSAN, bağlı ortaklık ve işletmelerinin yıllık çalışma programı ve performans hedeflerini görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek ve yıl sonu faaliyet raporunu onaylamak, performans hedeflerine ulaşma yeterliliğini değerlendirmek.
- e) TEMSAN faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için TEMSAN'ın teşkilat yapısı ile gerekli organizasyon ve çalışma usullerini belirleyerek ilgili düzenlemelerin yürürlüğe girmesini sağlamak.
- f) Genel Müdürün teklifi üzerine, TEMSAN ana organizasyon şemasında, Genel Müdür yardımcılarından sonraki birinci ve ikinci kademede yer alan görevlere kadar Genel Müdürlük üst birimlerinin kurulmasına veya kaldırılmasına karar vermek.
- g) Genel Müdürün teklifi üzerine, bağlı ortaklığın genel müdür yardımcıları, hukuk müşavirleri, daire başkanları, müessese ve işletme müdürleri ile yönetim kademesindeki diğer personelin atamalarını yapmak.
5. ğ) 30 uncu madde çerçevesinde, TEMSAN ve bağlı ortaklık çalışanlarının ücretlerini tespit etmek. - h) TEMSAN ile müessese, bağlı ortaklık ve işletmeleri bünyesinde üretilen mal ve hizmet fiyatlarını tespit etmek.
7. ı) TEMSAN'ın ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin satın alma yetki limitlerini belirlemek. - i) TEMSAN'ın ihtiyaçları için taşınmaz alınması, satılması, takas edilmesi, kamulaştırılması, kendisine veya başkasına ait taşınmazlar üzerinde ipotek tesis edilmesi veya kaldırılması, kiralanması veya kiraya verilmesi, aynî ve fikrî hakların alınması ve satılmasına karar vermek.
- j) Genel Müdürlük çalışmalarını izlemek.
- (2) Yönetim Kurulu gerekli gördüğü takdirde yetkilerinin bir bölümünü sınırlarını açıkça belirterek Genel Müdüre devredebilir. Ancak yetki devri, Yönetim Kurulunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Genel Müdürlük
MADDE 10(1) Genel Müdürlük;
- a) Genel Müdür,
- b) Genel Müdür yardımcıları,
- c) Ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimlerden, oluşur.
Genel Müdürün görev ve yetkileri
MADDE 11(1) Genel Müdürün görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
- a) TEMSAN'ı, bu Ana Statü ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Yönetim Kurulu kararlan doğrultusunda yönetmek.
- b) TEMSAN'ı, idari ve yargı mercileri ile üçüncü kişilere karşı temsil etmek, temsil yetkisini gerektiğinde devretmek.
- c) Bağlı ortaklığın genel müdür yardımcıları, hukuk müşaviri, daire başkanları, müessese ve işletme müdürleri ile yönetim kademesindeki diğer personelin atanmalarını Yönetim Kuruluna teklif etmek.
ç) Kaynakların, TEMSAN'ın amaç ve hedefleri doğrultusunda verimlilik ve kârlılık esaslarına uygun olarak kullanılmasını sağlamak.
d) TEMSAN ana organizasyon şemasında, Genel Müdür yardımcılarından sonraki birinci ve ikinci kademe Genel Müdürlük üst birimlerinin kurulmasını veya kaldırılmasını Yönetim Kuruluna teklif etmek, üçüncü ve daha alt kademe birimler ile müessese ve işletmelerdeki birimlerin kurulmasını, kaldırılmasını ve bağlılıklarının değiştirilmesini onaylamak.
- e) Genel Müdür yardımcılarının iş bölümünü belirlemek.
f) Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini ve zamanını belirlemek, toplantıları idare etmek.
g) Yönetim Kurulu kararlarının zamanında ve etkin şekilde yerine getirilmesini sağlamak, Genel Müdürlük faaliyetleri hakkında Yönetim Kurulunu bilgilendirmek.
ğ) TEMSAN'ın ihtiyacı olan yazılım ve diğer ürünlerin satın alınması ve kiralanması ile hizmet alımına karar vermek.
(2) Genel Müdür, Yönetim Kurulunun alt mercilere devredilemeyeceğini belirterek verdiği yetkiler hariç, sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak yetki devri Genel Müdürün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Genel Müdür yardımcılarının atanması
MADDE 12(1) TEMSAN'ın faaliyet konusuna uygun yeterli sayıda Genel Müdür yardımcısı bulunur.
(2) Genel Müdür yardımcılarının atanması, nitelikleri, görev, yetki ve sorumlulukları hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
(3) Genel Müdür yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Genel Müdür yardımcılarının görev ve yetkileri
MADDE 13(1) Genel Müdür yardımcılarının görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.
a) TEMSAN'ın faaliyetlerini Genel Müdür adına, Genel Müdürün emir ve talimatlarına uygun olarak yerine getirmek.
b) Koordinasyonuna verilen görevlerin zamanında ve etkin şekilde yerine getirilmesini sağlamak, gerekli talimatları vermek ve uygulanmasını sağlamak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Müesseseler
Müesseselerin kurulması ve nitelikleri
MADDE 14(1) Sermayesinin tamamı TEMSAN'a ait işletmeler müessese halinde teşkilatlandırılabilir.
(2) Müesseselerin kurulması, kaldırılması, diğer müesseselerle birleştirilmesi, çalışma konularının genişletilmesi veya daraltılması, sermayelerinin artırılması veya azaltılması, işletme müdürlüğüne dönüştürülmesi; TEMSAN Genel Müdürünün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararıyla olur.
(3) Müesseseler, Cumhurbaşkanı tarafından bağlı ortaklık veya iştirak haline getirilebilir.
(4) Müesseseler, statülerinin ticaret siciline kayıt ve ilanı ile tüzel kişilik kazanır.
(5) Müesseselerin statüsünde, müessesenin ticaret unvanı, çalışma alanı, idari merkezi, tahsis edilmiş sermayesi ve sorumluluğunun sermayesi ile sınırlı olduğu hususları yer alır.
(6) İşletmelerin müessese, müesseselerin bağlı ortaklık haline getirilmesine ve benzeri tüm yapı değişikliğine ilişkin işlemler her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır.
(7) Müesseseler, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabidir.
(8) Müesseseler, 5018 sayılı Kanun ile 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabi değildir.
Müesseselerin organları
MADDE 15(1) Müesseselerin organları; yönetim komitesi ve müessese müdürlüğüdür.
(2) Yönetim komitesi, müessesenin en yüksek seviyede karar organıdır.
(3) Müessese müdürlüğü, müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
Müessese yönetim komitesi
MADDE 16(1) Yönetim komitesi bir başkan ve dört üyeden oluşur.
(2) Yönetim komitesinin başkanı müessese müdürüdür.
(3) Yönetim komitesinin üyeleri müessesenin üst seviyedeki yöneticileri arasından, TEMSAN Genel Müdürünün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca atanır.
(4) Müessese yönetim komitesi üyeliklerine atanacakların, TEMSAN Yönetim Kurulu üyelerinin nitelik ve şartlarına sahip olmaları gerekir.
Yönetim komitesinin görev, yetki ve toplantıları
MADDE 17(1) Yönetim komitesi; TEMSAN tarafından tespit edilen esaslara, işletme bütçesi ve programlara uygun olarak, verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda müessesenin yönetimini sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkilidir.
(2) Yönetim komitesinin toplantı yeri müessese merkezidir. TEMSAN Genel Müdürünün izni ile müesseseyle ilgili başka bir yerde de toplanabilir.
(3) Yönetim komitesi, başkanın daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Toplantı günü ile saatini de gösteren gündem başkan tarafından tespit edilerek toplantı saatinden en az yirmi dört saat önce üyelere dağıtılır. Yönetim komitesi kararıyla gündemde değişiklik yapılabilir.
(4) Yönetim komitesi üyelerinden en az ikisinin, görüşme konularını gösteren yazılı önergesi üzerine belli günler dışında da toplantı yapılabilir.
(5) Yönetim komitesi, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını çoğunlukla alır. Oylarda eşitlik olması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış
olur.
(6) Yönetim komitesinde karar alınmasını gerektiren konulara ait teklifler müessese müdürü tarafından komiteye getirilir ve gündeme alınır.
(7) Yönetim komitesi başkan ve üyelerinin bütün toplantılara katılmaları esastır. Mazereti olanların durumları toplantıya ait tutanakta belirtilir.
(8) Yönetim komitesi, olağanüstü hallerde üçüncü fıkrada belirtilen gündeme göre başkanın daveti üzerine toplanabilir.
(9) Müessese müdürü herhangi bir yönetim komitesi kararının uygulanmasında ciddi sakıncalar gördüğü ve bu kararda komitece ısrar edildiği takdirde, konunun önce TEMSAN Genel Müdürü tarafından incelenmesini isteyebilir. Genel Müdür gerekli görürse konunun TEMSAN Yönetim Kurulunca incelenerek kesin çözüme kavuşturulmasını ister. Bu hususta TEMSAN Genel Müdürünün talimatı alınıncaya veya TEMSAN Yönetim Kurulu karar verinceye kadar yönetim komitesi karan uygulanmaz. TEMSAN Genel Müdürünün talimatına veya TEMSAN Yönetim Kurulu kararına uyulması zorunludur.
Müessese müdürü
MADDE 18(1) Müessese müdürü, TEMSAN Genel Müdürünün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca atanır.
(2) Müessese müdürü olarak atanabilmek için en az dört yıl kamu kurum ve kuruluşlarında olmak üzere toplam asgari sekiz yıl başarı ile çalışmış olmak ve Genel Müdürde aranan diğer niteliklere sahip bulunmak gerekir.
Müessese müdürünün görev ve yetkileri
MADDE 19(1) Müessese müdürü, müesseseyi; kanun, tüzük, yönetmelik hükümleri ile Yönetim Kurulu ve yönetim komitesi kararları doğrultusunda yönetir.
(2) Müessese müdürü, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı müesseseyi temsil eder. Temsil yetkisini gerektiğinde devredebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM İşletmeler, Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler
İşletmelerin kuruluşu
MADDE 20(1) İşletmeler, TEMSAN Genel Müdürünün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile kurulur.
Bağlı ortaklıkların kuruluşu
MADDE 21(1) Bağlı ortaklıklar;
- a) Bir müessesenin bağlı ortaklık haline getirilmesi,
- b) TEMSAN'ın, iştiraklerdeki hissesinin %50'nin üstüne çıkması,
- c) TEMSAN'ın, sermayesinde %50'den fazla hisseye sahip olduğu yeni bir şirket
kurulması,
şeklinde oluşur.
(2) Mevcut müesseselerin veya işletmelerin bağlı ortaklık haline getirilmesi ve yeni bağlı ortaklıkların kurulması Cumhurbaşkanınca yapılır.
Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler
MADDE 22(1) Sermayelerinin en az %91'i TEMSAN'a ait olan bağlı ortaklıkların genel kurulu ve denetçileri bulunmaz.
(2) Özel kesim; bağlı ortaklıktaki hisse oranı %20 ile %40 arasında ise yönetim kurulunda bir üye, %40 ve daha fazla ise iki üye bulundurma hakkına sahip olur.
(3) Bağlı ortaklık genel müdürü hariç, TEMSAN'ın payını temsil etmek üzere atanmış olan bütün yönetim kurulu üyeleri ile denetçiler başka bir bağlı ortaklık veya iştirakte yönetim, denetim ve tasfiye kurulu üyesi olamazlar.
(4) TEMSAN'ı temsilen, bağlı ortaklık yönetim kurulu üyesi olarak görev alacakların hisse senedi verme yükümlülüğü, TEMSAN tarafından yerine getirilir.
(5) Yönetim kurulunun toplanması ve diğer hususlarda ana sözleşme ile yürürlükteki Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.
(6) Bağlı ortaklık genel müdürü, TEMSAN ve bağlı ortaklık yönetim kurulunca alınan kararların uygulanması ve bağlı ortaklığın yönetiminde gereken gayret ve basireti göstermekle yükümlü ve aksine davranışlardan sorumludur.
(7) Bağlı ortaklıkların kadrolarına yapılacak atamalar ile TEMSAN ve bağlı ortaklıklar arasındaki veya bağlı ortaklıkların kendi aralarındaki personel görevlendirmesi ve naklinde öncelikle bağlı ortaklık yönetim kurulunun kararı aranır. Bağlı ortaklık yönetim kurulunun bu işlemlerine ilişkin kararlarının onay mercii, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılan kadrolar için TEMSAN Yönetim Kurulu, geri kalan kadrolar için TEMSAN Genel Müdürüdür.
(8) TEMSAN, bağlı ortaklık ve iştiraklere; işletme organizasyonları ile bütçeleri, faaliyet raporları, plan ve programları ve işletme ile ilgili malî, idari, ticarî, hukukî ve teknik konularda yardımcı olur.
(9) TEMSAN, bağlı ortaklıkları için her türlü krediyi alabilir, kefalet ve garanti verebilir, bunlara fınansal yardımda bulunabilir, bunun için gerekli tedbir ve kararları alabilir. Bağlı ortaklıkların satışlarından doğan her çeşit alacakları devir alabilir, bunları devir ve ciro edebilir.
(10) Bağlı ortaklıkların yıllık periyodik teftişleri TEMSAN tarafından yerine getirilir. TEMSAN gerektiğinde bağlı ortaklıklarda inceleme ve soruşturma yapabilir.
(11) Bağlı ortaklık, TEMSAN Yönetim Kurulu tarafından tespit edilen yatırım, plânlama ve pazarlama ana hedeflerine göre hareket eder.
Bağlı ortaklıkların yönetim kurulu, genel müdürü ve atamalar
MADDE 23(1) Bağlı ortaklıkların yönetim kurulu, genel müdür dâhil beş üyeden oluşur. Genel müdür, aynı zamanda yönetim kurulu başkanıdır.
(2) Bağlı ortaklıkların genel müdürleri ile kamu kesimini temsil eden yönetim kurulu üyelerinde, TEMSAN Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyeleri için öngörülen nitelik ve şartlar aranır.
(3) Bağlı ortaklık genel müdürü Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
(4) Yönetim kurulunun en çok iki üyesi, özel kesimi oluşturan ortaklıkların hisselerinin her %20'si için yönetim kurulunda bir temsilci bulundurma hakkına sahip oldukları dikkate alınarak genel kurulca seçilir.
(5) Yönetim kurulunun, genel müdür ile özel kesim temsilcilerinin dışında kalan ve TEMSAN'ı temsil edecek üyelerinden biri Hazine ve Maliye Bakanı, diğerleri TEMSAN'ın ilgili olduğu bakan tarafından atanır.
(6) Bağlı ortaklık genel müdür yardımcıları TEMSAN Yönetim Kurulu tarafından atanır.
Bağlı ortaklık yönetim kurulunun ibrası
MADDE 24(1) Bağlı ortaklıkların, bilanço ve kâr-zarar cetvellerini hazırlamaları ve en geç Mart ayı sonuna kadar Sayıştaya göndermeleri zorunludur.
(2) Sayıştayın bağlı ortaklığa ilişkin raporunu hazırlaması ve en geç Mayıs ayı sonuna kadar TEMSAN'a ve bağlı ortaklığa göndermesi gerekir.
(3) Bağlı ortaklık genel kurulu en geç Haziran ayının sonuna kadar toplanır ve Sayıştayın raporunu da dikkate alarak, kararlarını verir.
(4) Genel kurul kararlarına ilişkin tutanak üç iş günü içinde Sayıştaya gönderilir. Sayıştay, bağlı ortaklık genel kurulunca alınan kararı, TEMSAN hakkında düzenleyeceği raporda değerlendirir.
İştiraklerin teşkili ve nitelikleri
MADDE 25(1) TEMSAN veya bağlı ortaklığın bir anonim şirkete iştirakine, Cumhurbaşkanı tarafından karar verilir.
(2) Anonim şirkete iştirak için TEMSAN veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payının en az %15 olması gerekir. Bu oran ortaklığın sermaye artırması halinde de %15'ten aşağı düşürülemez.
(3) Aynı iştirake birden fazla bağlı ortaklık katılamaz.
(4) TEMSAN iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti TEMSAN'a, bağlı ortaklık iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığa aittir.
İştiraklerin yönetimi
MADDE 26(1) TEMSAN ve bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, TEMSAN ve bağlı ortaklığı temsilen her %15 hisse için en az bir üye bulundurulur. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 2 nci maddesi hükümleri saklıdır.
(2) TEMSAN ve bağlı ortaklık temsilcileri, TEMSAN'ın veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından ve imkân dâhilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın TEMSAN veya bağlı ortaklık birimi içinden veya dışarıdan, TEMSAN veya bağlı ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler.
(3) TEMSAN veya bağlı ortaklığı, iştirakleri üzerinde, Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince ortakların haiz oldukları bütün haklara sahiptir.
(4) TEMSAN ve bağlı ortaklığa ait iştiraklerin bilanço ve netice hesaplan, TEMSAN ve bağlı ortaklıkların yıllık faaliyet raporlarına eklenir.
(5) TEMSAN veya bağlı ortaklığın, iştiraklerinde; iştirakteki hisse oranı %20 ve daha az ise en az bir, %20'den fazla ise en az iki denetçisi bulunur.
ALTINCI BÖLÜM
Program ve Raporlar, Bütçe, Tasfiye ve Denetim Hükümleri
Plan, program, bütçe, bilanço ve faaliyet raporları
MADDE 27(1) TEMSAN, yatırım ve işletme faaliyetlerini plan, program ve bütçelere dayalı olarak yürütmek ve bağlı ortaklıklarının da aynı esaslara uymasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) TEMSAN'ın, bağlı ortaklıklarını da kapsayan yıllık genel yatırım ve finansman programı takvim yılı başından en az yetmiş beş gün önce Cumhurbaşkanınca karara bağlanır.
(3) TEMSAN ve bağlı ortaklıkların işletme bütçeleri, her hesap dönemi için yıllık genel yatırım ve finansman programındaki hedefler esas alınarak hazırlanır ve Yönetim Kurulunca onaylanır. İlgili Bakanlığın veya TEMSAN'ın gerekli görmesi durumunda daha uzun devreler için işletme bütçesi hazırlanabilir.
(4) Yıllık yatırım ve finansman programlarında değişiklik yapılması halinde, bu değişikliğe uygun olarak işletme bütçelerinde de gerekli düzeltmeler yapılır.
(5) TEMSAN, Kalkınma Planına göre yapılması gereken yatırımlara ait malî, ekonomik ve teknik çalışmaları zamanında yaparak projelerini hazırlar ve bağlı ortaklıklarının aynı esaslar çerçevesinde hazırladıkları projeleri ekleyerek takvim yılı başından yedi ay önce ilgili Bakanlık ile Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderir.
(6) TEMSAN; bağlı ortaklıklar arasında teknik projelerde ihtiyaçlar doğrultusunda standardizasyonun sağlanması amacı ile teknik yardım yapar ve koordinasyonu sağlar.
(7) İlgili Bakanlık, TEMSAN ve bağlı ortaklıklarının projeleri üzerinde gerekli incelemeleri yaparak, bunları yıllık genel yatırım ve finansman programına dâhil edilmek üzere aynı yılın Haziran ayı sonuna kadar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderir.
(8) Projesi hazır olmayan yatırıma başlanamaz.
(9) Bilançolar ve netice hesapları, İktisadi Devlet Teşekkülleri Tekdüzen Muhasebe Sistemine göre belirlenen tiplere uygun olarak, ait oldukları yılı takip eden yılın üçüncü
ayının sonuna kadar hazırlanır ve faaliyet raporlarıyla birlikte Sayıştaya gönderilir.
Tasfiye
MADDE 28(1) TEMSAN'ın müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme birimleri ile iştiraklerinin tasfiye, devir, satış ve işletme haklarının verilmesi kararı Cumhurbaşkanı tarafından verilir. Bu karar, 29/2/1984 tarihli ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanunun öngördüğü esaslara göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülür.
(2) Tasfiye, devir, satış ve işletme haklarından elde edilerek Hazineye aktarılan hâsılaya karşılık, tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının verilmesi işlemine tabi değerlerin TEMSAN hesaplarında kayıtlı değeri, TEMSAN'ın veya bağlı ortaklığın sermayesinden tenzil edilir.
(3) Gerçek ve tüzel kişilerin Türk Ticaret Kanunundan doğan hakları saklıdır.
Denetleme
MADDE 29(1) TEMSAN ile müessese ve bağlı ortaklıkları, Sayıştayın malî, idarî ve teknik yönden sürekli denetimine tabidir.
YEDİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler
Personele ilişkin hükümler
MADDE 30(1) TEMSAN ile müessese ve bağlı ortaklık personeli hakkında, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.
Diğer hükümler
MADDE 31(1) TEMSAN'ın amaç ve faaliyet alanı, Hazineye intikal eden hisse senetleri, diğer haklar, tahvil çıkarma ve diğer konularda, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan Ana Statü
MADDE 32(1) 14/2/2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi Ana Statüsü yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 33(1) Bu Ana Statü yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34(1) Bu Ana Statü hükümlerini Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi Yönetim Kurulu yürütür.