10 / 2.187 sonuç gösteriliyor

CB Yönetmeliği 3584
2021-03-02

ENERJİ ETİKETLEMESİ ÇERÇEVE YÖNETMELİĞİ

Bu yönetmeliğin uygulama etkileri şu şekildedir: - Ürünler için doğru enerji etiketi ve ürün bilgi formu temin edilmesi zorunluluğu doğar; bu belgeler müşterilere bedelsiz olarak sunulur ve gerektiğinde basılı kopya talep edilmesini sağlar. - Üretici/ithalatçı, etiketi ve ürün bilgi formunu doğru ve güncel tutmakla yükümlüdür; ayrıca gerekli teknik dosyayı sunarak doğruluğu kanıtlar. - Ürün üzerinde yapılan enerji verimliliğiyle ilgili değişiklikler için müşteriye önceden açık onay alınması ve güncellemenin amacı hakkında bilgilendirme yapılması gerekir; müşterinin güncellemeyi reddetme seçeneği korunur. - Ürün bilgisi parametreleri, ürün veri tabanı veya üreticinin internet sitesi üzerinden sunulabilir; talep edildiğinde basılı ürün bilgi formunun temin edilmesi zorunludur. - Satıcılar, ilgili etiketi ve ürün bilgi formunu görünür şekilde teşhir etmek ve müşterinin erişimine açık tutmakla yükümlüdür; etiketi ve forma talep halinde üreticiden temin eder. - Reklam ve tanıtım malzemelerinde enerji sınıfı ve aralığına atıfta bulunulması gerekir; yanıltıcı etiketler veya ibareler kullanılmaz; sahte etiketler taklit edilemez. - Yetkili kuruluşlar piyasayı gözetler; uygunsuzluk durumunda düzeltici önlemler talep eder, gerekirse ürünün piyasadan çekilmesini veya geri çağırılmasını sağlar; kararlar ilgili taraflar ve yetkili kurumlar arasında paylaşılır. - Riskli bulunan ürünler için ulusal müdahale ve koruma önlemleri uygulanabilir; tüm birimler ve eşdeğer modeller için bu önlemler geçerli olabilir; gerektiğinde ürünün piyasa dışında kalması veya geri çekilmesi için adımlar atılır. - Uygun olmayan ürünlerle ilgili bildirimler ve koordinasyonlar ulusal ve uluslararası temaslarla yürütülür; ürünlerin güvenli ve enerji etiketleme gerekliliklerine uygun olması için süreci destekler. - Gri enerji sınıfı uygulanması gereken durumlarda etikette gri renkli gösterim kullanılabilir; bu, bazı ürünlerin piyasaya arzı için sınırlamayı yansıtabilir.

Kanun 2873
1983-08-11

MİLLİ PARKLAR KANUNU

Bu metnin pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Belirlenen milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları ve tabiatı koruma alanları, doğal değerlerin bozulmadan korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesi amacıyla özel bir koruma ve yönetim çerçevesine alınır. - Bu alanlarda gerekli gelişme ve kullanım planları hazırlanır; iskan ve yapılaşma, planlara uygun projeler ve onay süreçleri çerçevesinde yürütülür. - Kamu yatırım ve projeleri için izinler verilir ve uygulamalar denetlenir; tarihi ve arkeolojik alanlarda çalışmalar için özel izinler gereklidir. - Turizm amaçlı bina ve tesisler için izinler verilebilir; ilgili haklar ve kullanımlar belirli süreler için tesis edilebilir; süre sonunda tesislerin devri ve değer üzerinden uzatma olanakları bulunabilir. - Kamuya ait alanlarda yapılan ya da yapılacak kullanımlar için belirlenen sınırlar dışına çıkılmaz; bu alanlarda kullanım izni ve irtifak hakları sınırlanabilir. - Ardında maden ve petrol arama/işletme ruhsatları, korunması gerekli alanlarda, uygunluk ve koruma koşulları göz önünde bulundurularak verilir. - Alanlarda altyapı ve hizmetler, koruma ve yönetim amaçları doğrultusunda ilgili yetkili kurumlar tarafından gerçekleştirilir ve işletilir. - Kaynakların geliştirilmesi amacıyla koruma ve çok taraflı kullanım dengesi gözetilerek teknik uygulamalar yapılır; belirli yerlerde üretim, avlanma ve otlatmaya yönelik izinler verilebilir. - Tabiat alanlarında doğal denge, yaban hayatı ve ekosistem korunur; bozulacak veya bozabilecek her türlü müdahale ile kontrollü olmadan yapı ve tesis kurulması engellenir. - Tescil açısından kamu arazileri ve mevcut tesisler üzerinde yetkisiz tescil işlemleri yasaktır; gerektiğinde müdahale ve el koyma yürütülür. - Koruma görevlileri ve alan kılavuzlarıyla ziyaretçi yönetimi, eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri yaygınlaştırılır; yöre halkı bu süreçte alan kılavuzluğu konusunda eğitilir. - Uygulama ve yönetişim için gerekli yönetmeliklerin çıkarılması ve uygulanması sağlanır; bu kapsamda planlar ve sorumluluklar netleşir. - Koruma alanlarında yasa dışı fiiller ve tahribatlar için cezai yaptırımlar uygulanır ve artırılabilir. - Mevzuat değişiklikleri ve geçici hükümler, mevcut hakların korunması ve giriş ücretleri ile cezaların uygulanması üzerinden süreçleri etkiler. - Yürürlük ve uygulanabilirlik, kanunun belirlediği kapsamda hayata geçirilir.

Kanun 2872
1983-08-11

ÇEVRE KANUNU

Çevrenin korunması, iyileştirilmesi ve kirliliğin önlenmesi amacıyla toplumun her kesimi sorumluluk sahibidir ve katılım önemlidir. Çevreyle ilgili kararlar alınırken sürdürülebilir kalkınma ilkesi gözetilir; çevre maliyetlerinin hesaplanması ve gerekli tedbirlerin alınması esastır. Kirletenler, kirliliği önlemek, zararları gidermek veya azaltmak için gerekli önlemleri almakla ve mali sorumluluğu üstlenmekle yükümlüdür. Her türlü atığın alıcı ortama zarar verecek şekilde verilmesi yasaktır; kirliliğin meydana gelmesi durumunda ilgili taraflar müdahale etmek ve etkileri azaltmak için gerekli tedbirleri alır. Biyolojik çeşitlilik ile ekosistemlerin korunması önceliklidir; bölgeler ve havza bazında çevre düzeni planları yapılır ve koruma statüsü kazanmış alanlar planlarda gösterilir; sulak alanlar korunur ve bu alanlarda uygun kullanımlar sağlanır; nadir ve tehdit altındaki türler korunur; balıkçılık ve su ürünleri istihsali için hassas alanlarda belirli sınırlamalar uygulanır. Atıksu yönetimi ve su kirliliğinin önlenmesi için alıcı ortamlara deşarj standartlarına uyum sağlanır; atıksu arıtımı ve gerekli altyapı yatırımlarıyla kirliliğin etkileri azaltılır; bazı durumlarda ileri arıtım yöntemleri kullanılır. Çevresel etki ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmalarıyla planlar ve programlar ile projelerin çevresel etkileri önceden belirlenir; olumsuz etkilerin azaltılması için gerekli önlemler öngörülür ve karar vericilere yönlendirme sağlanır. Çevre yönetimi, doğal ve yapay çevrenin sürdürülebilir kullanımını sağlayacak politika ve uygulamaların hayata geçirilmesini kapsar; ilgili yönetim birimlerinin kurulması ve yetkilendirilmesi yoluyla uygulanır. Kamuoyunun çevre konusunda bilinçlendirilmesi ve bilginin paylaşılması teşvik edilir; çevreyle ilgili mevcut bilgiye erişim sağlanır. Maliyetler ve sorumluluklar açısından kirleten tarafından gerekli harcamaların karşılanması esas alınır; gerektikçe kamu kaynakları da bu kapsamda kullanılabilir.

Kanun 6284
2012-03-20

AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN

Bu yasa, şiddete maruz kalan kadınlar, çocuklar ve aile bireyleri ile şiddet görme veya görme tehlikesi bulunan kişiler için güvenliğini ve yaşam kalitesini artırmaya yöneliktir. Uygulamasının temel etkileri şu şekillerde ortaya çıkar: - Şiddete karşı koruma, güvenli barınma ve geçici maddi destek gibi acil ve pratik hizmetler sağlanır; mağdurların ihtiyaçlarına uygun güvenli ortamlar sunulur. - Psikolojik, hukuki, mesleki ve sosyal destek hizmetleriyle mağdurların savunmasızlıkları azaltılır ve yeniden topluma kazandırılmasına yönelik çalışmalar yapılır. - Şiddet uygulayan hakkında, mağduru korumaya yönelik tedbirler uygulanır; kişinin bulunduğu yerden uzaklaştırılması, konut güvenliğinin sağlanması, iletişim ve yakın temasların kısıtlanması gibi önlemler devreye alınır. - Çocukların korunması gözetilir; çocuklarla ilgili ilişkinin güvenli ve kontrollü şekilde sürdürülmesi ya da sınırlandırılması sağlanır. - Şiddet uygulayanın güvenliğini de gözeten konular dahil olmak üzere, kişinin güvenliğini artıracak tedbirler belirlenir ve uygulanır; gerektiğinde sağlık veya rehabilitasyon hizmetlerine yönlendirme yapılır. - Kararların hızlı ve etkili bir şekilde uygulanması için kolluk ve ilgili birimler koordineli çalışır; kararlar gerekli görüldüğünde derhal yürütülebilir. - Korunan kişinin kimlik ve adres gibi hassas bilgilerinin gizliliği korunur; güvenliğin sağlanması için gerekli tedbirler alınır. - Bakanlık ve ilgili kurullar tarafından, şiddeti önlemeye yönelik izleme ve destek hizmetleri ile bilgi paylaşımı ve görevler koordine edilir; bu çalışmalar, mağdurların haklarına ve güvenliğine odaklı yürütülür. - Şiddetin önlenmesi için merkezler kurulur ve bu merkezler, veri toplama, hizmet koordinasyonu, rehberlik, danışmanlık ve toplumsal programların uygulanması gibi hizmetler verir. - Şiddet mağduru ve şiddet uygulayıcıya yönelik hizmetler ayrı birimlerde sunulur; mağdura yönelik haklar, iş bulma ve sosyal destek konularında rehberlik yapılır, uygulamanın sonuçları izlenir; şiddet uygulayıcıya yönelik olarak öfke kontrolü, bağımlılık tedavisi ve meslek edindirme gibi programlar önerilir. - Kontrolsüz veya tekrarlayan ihlallerde uygulanacak yaptırımlar belirli esneklikler içerse de, ölçülü ve caydırıcı tedbirlerle uyumsuzluğun azaltılması hedeflenir. - Merkezler ve hizmetler, kadının insan hakları ve eşitlik ilkeleriyle uyumlu, toplumsal dayanışmayı güçlendiren bir yaklaşım içinde yürütülür.

Kanun 7381
2022-03-08

NÜKLEER DÜZENLEME KANUNU

Bu Kanun kapsamında nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyonla ilgili faaliyetler, yetkili kurumdan lisans, izin veya bildirim alınmadan yürütülemez; başvuru ve süreçler, güvenlik, emniyet ve güvence gerekliliklerini karşılayacak şekilde yönetilir. Yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetin her aşamasında radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyeti sağlamaktan ve gerekli kayıtlara uymaktan sorumludur; yeterli sayıda yetkin personel ve gerekli kaynakları temin etmek zorundadır. Faaliyetler düzenleyici kontrole tabidir; muafiyetler ve şartlar, güvenlik ve emniyeti gözeten bir yaklaşımla yönetmeliklerle belirlenir. Güvenlik, emniyet ve nükleer güvence temel öncelikler olarak ele alınır; risk iletişimiyle çalışanlar ve ilgili kişiler bilgilendirilir. Kurumsal denetim ve yerinde inceleme yetkisi kullanılarak, yetkilendirilenler ve tedarikçiler dahil denetimlere tabidir; denetimler planlı veya plansız, haberli veya habersiz yapılabilir. Yetkilendirilen kişiler, güvenlik ve emniyet açısından gerekli koşulları yerine getirmekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik kültürü ve uygun yönetim sistemi çerçevesinde hareket ederler. Denetim sonuçlarına göre düzeltici ve önleyici faaliyetler yapılır; gerekli görülürse yaptırımlar uygulanabilir. Acil durumlarda saha içi ve saha dışı yönetiminde ilgili kurumlar ve kurumlar arası iş birliği sağlanır. Radyoaktif atıklar, kullanılmış yakıtlar ve özel hesaplar konularında Türkiye sınırları içinde güvenli ve uygun bir şekilde yönetim sağlanır; belirli faaliyetler için transit, ithalat ve ihraç konularında sınırlamalar uygulanır. Nükleer güvence yükümlülükleri yerine getirilir; ulusal ve uluslararası yükümlülüklere uyum gözetilir. Yetkilendirilen kişilerin sorumlulukları, düzenleyici kontrolden çıkma veya yükümlülüklerin sona ermesi durumlarında da güvenliğin sağlanması için gerekli önlemlerin alınmasını gerektirir; sorumluluk, kişiler arası ilişkilere rağmen devam eder.

CB Yönetmeliği 3033
2020-10-01

KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK, NÜKLEER TEHDİT VE TEHLİKELERE DAİR GÖREV YÖNETMELİĞİ

Bu düzenleme, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehdit ve tehlikelere karşı hazırlık, müdahale ve iyileştirme faaliyetlerinde çeşitli kurumların iş birliği içinde hareket etmesini ve görevlerin koordineli olarak yürütülmesini sağlayan esaslar getirir. KBRN tehdit ve tehlikelerinin tespiti, bildirilmesi ve müdahalesi için standartlar belirlenir; olay öncesi, sırası ve sonrasını kapsayan hazırlık, risk azaltma ve eğitim faaliyetleri güçlendirilir. Koordinasyon ve iletişim altyapıları kurulur ve faal olarak işletilir; halkı bilgilendirme ve haberleşme süreçleri düzenli olarak işlevsel hale getirilir. KBRN maddelerinin ve tehlikeli atıkların güvenli bulundurulması, taşınması, depolanması ve bertarafı için entegre bir yaklaşım benimsenir ve bu süreçler merkezi bir koordinasyonla yürütülür. Olay yerinin güvenliği, giriş-çıkış kontrolleri ve delil/nümunelerin güvenli yönetimi için gerekli prosedürler uygulanır; müdahale ekiplerinin olay yerine güvenli şekilde müdahale etmesi sağlanır. Sağlık alanında, olay bölgesinde acil sağlık hizmetleri sunulur; dekontaminasyon süreçleri ve ilgili tedavi ile takip işlemleri organize edilir; görevli personelin eğitimi sürdürülebilir şekilde sağlanır. Çevreye yönelik etkilerin izlenmesi ve değerlendirilmesi, numunelerin alınması ve analiz edilmesi ile sonuçların ilgili taraflara iletilmesi sağlanır; çevresel iyileştirme çalışmaları planlanır. Halkın korunması amacıyla hijyen önlemleri, sağlık tavsiyeleri ve acil durum bilgilendirme çalışmaları yürütülür; gerektiğinde yönlendirme ve tahliye işlemleri koordineli olarak gerçekleştirilir. KBRN ile ilgili eğitim, farkındalık ve kapasite geliştirme programları ile tatbikatlar düzenlenir; gerekli AR-GE çalışmaları ve teknolojik geliştirme çalışmaları desteklenir. Uluslararası iş birlikleri ve yardımlar konusunda bilgi akışı ve koordinasyon süreçleri kolaylaştırılır, uluslararası etkileşimlere yönelik hazırlıklar ve katılımlar organize edilir.

Kanun 5199
2004-07-01

HAYVANLARI KORUMA KANUNU

Bu yasa, hayvanların korunması ve rahat yaşamalarının sağlanması ile hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini güvence altına almayı amaçlar ve acı, ızdırap ve eziyetin en iyi şekilde önlenmesini hedefler. - Evcil hayvan sahipleri için, hayvanların uygun bakımını, beslenmesini, sağlık kontrollerini ve yaşam ortamına uygun şartları sağlama yükümlülüğü getirilir; sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verebilecek zararları önleyici tedbirler almak ve zararları tazmin etmek zorundadırlar; bazı durumlarda kısırlaştırma ve kayıt gibi yükümlülükler uygulanır. - Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması ve bakımı için yerel yönetimler görevlendirilir; sahipsiz hayvanlar hızlı şekilde bakım ve tedavi için barınaklara yönlendirilir ve gerekli kayıtlama ile takip edilir. - Hayvanların ticareti ve eğitimiyle ilgili olarak, hayvanların refahını gözeten kurallar uygulanır; ev hayvanlarının üretim ve ticaretine ilişkin gerekler getirilir; hayvanların eğitimi yalnızca refahı gözeten ve kötü muamelenin önüne geçen şekillerde yapılır; zarar verici gösteri, dövüştürme veya kötüye kullanım gibi uygulamalar yasaklanır. - Deney ve bilimsel çalışmalar için hayvan kullanımı yalnızca etik kurallara ve gerekli izinlere tabi olacak şekilde düzenlenir; mümkün olduğunca hayvan kullanımının alternatifleri tercih edilir ve hayvanlar uygun şekilde bakılır ve barındırılır. - Hayvanların kesimi ve ötanazisi, hayvan sağlığı ve insan güvenliği gözetilerek uygulanır; dini ve kültürel gereklilikler ile hijyenik kurallar dikkate alınır ve acıyı en aza indirecek şekilde yapılır; bazı durumlarda ötanazi uygulanabilir ve bunun için kurallar belirlenir. - Hayvanlara yönelik zararlı yasaklar uygulanır; kasıtlı kötü muamele etmek, hayvanları güç aşan şekilde zorlamak, satış veya bakım eğitimi almamış kişinin hayvan satması gibi davranışlar engellenir. - Denetim ve uygulama konusunda bakım, bakımevleri ve hayvan hastaneleri ile ilgili altyapı ve kayıt süreçleri sağlanır; şeffaflık ve hesap verebilirlik ön planda tutulur.

CB Yönetmeliği 5187
2022-02-05

ENERJİ İLE İLGİLİ ÜRÜNLERİN ÇEVREYE DUYARLI TASARIMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

- Enerjiyle ilgili ürünlerin piyasaya arzı veya hizmete sunumu, çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerine uyulmasını ve CE işaretinin taşınmasını gerekli kılar. - Üretici ve yetkilendirilmiş temsilci sorumluluğu ürünün mevzuata uygunluğunu sağlamak, uygunluk beyanı ve teknik dosyayı bulundurmak şeklinde yoğunlaşır; Türkiye’de yerleşik bir temsilci yoksa ithalatçı bu sorumlulukları üstlenir. - Ürün üzerinde CE işaretinin doğru uygulanması ve kullanıcıya yanıltıcı işaretlerin yüklenilmemesi gerekir; nihai kullanıcıya ulaşan bilgiler Türkçe veya AB resmi dillerinde sunulabilir. - Piyasa gözetimi ve denetimi yetkili kurumlarca yürütülür; uygunsuzluk durumunda düzeltme, kısıtlama veya piyasadan çekme gibi adımlar uygulanabilir ve kararlar gerekçeli olarak kamuya açıklanır. - Uygunluk değerlendirmesi, iç tasarım kontrolü veya uygunluk yönetim sistemi gibi seçeneklerle yapılır; ilgili belgeler saklanır ve gerektiğinde yetkili kuruluşa sunulur; Türkçe düzenlenen belgelerin gerektiğinde tercümesi eklenir. - Uyum varsayımları çerçevesinde CE işareti olan ürünlerin ve harmonize standartların uygulama tebliğlerine uygun olduğu kabul edilir. - Uygunluk tebliğleri, çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini belirler; bileşen ve alt aksam için enerji, malzeme ve kaynak tüketimi bilgisi talep edilebilir. - Çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri, yetkili kurumlar tarafından uygulanır ve bazı ürünlerde özel tasarım gereklilikleri belirlenebilir; bazı ürünler için çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri uygulanmayabilir. - Ürünlerin serbest dolaşımı korunur; ancak enerji performansına ilişkin hükümler farklı mevzuatlar kapsamında saklı tutulabilir. - Nihai kullanıcıya yönelik yaşam döngüsü bilgileri sunulurken Türkçe zorunlu olabilir ve gerektiğinde ek dillerle birlikte verilebilir.

Kanun 5977
2010-03-26

BİYOGÜVENLİK KANUNU

Bu mevzuat, genetiği değiştirilmiş organizmalar ve bunların ürünleriyle ilgili güvenliğin sağlanmasına yönelik sistematik bir düzenleme getirir ve uygulanabilirliği açısından temel pratik etkilere sahiptir. - GDO ve ürünleriyle ilgili tüm faaliyetler için güvenliğe odaklı bir yönetim ve izleme mekanizması kurulur; insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitlilik korunur. - Faaliyet kapsamı geniştir; araştırma, geliştirme, işleme, piyasaya sürme, izleme, kullanım, ithalat, ihracat, nakil, taşıma, saklama, paketleme ve etiketleme gibi süreçleri kapsar; bazı sağlık ürünleri ve kozmetik ürünleri kapsam dışı kalabilir. - Her başvuru için risk değerlendirmesi ve sosyo-ekonomik etki analizi ayrı ayrı yapılır; masraflar başvuran tarafından karşılanır ve başvurunun sonucunda belirlenen koşullara uyum güvence altına alınır. - Basitçe düşük riskli olarak değerlendirilebilecek başvurular için basitleştirilmiş işlem uygulanabilir; buna ilişkin şartlar başvuru sırasında belirlenir. - Başvurunun sonuçları, uygun görüldüğünde belirlenen koşullara uyulup uyulmadığıyla sürekli olarak denetlenir; uyuşmayan durumlarda karar değiştirilebilir ve ürünler toplatılabilir veya imha edilebilir; gerekli işlemler ve masraflar ilgili taraflardan talep edilebilir. - Ürünler ve GDO için izlenebilirlik sağlanır; her birine ayırt edici kimlik verilir ve kayıtlar uzun süre saklanır; belirli risk sınırlarını aşan ürünlerde etiketleme gerekliliği doğabilir. - Gizlilik talepleri mevcut olmakla birlikte bazı bilgiler gizli tutulamaz; başvuru sahipliği, kullanım amacı ve transfer edilen gen gibi bazı teknik bilgiler kamuya açıklanabilir. - İlave olarak, GDO ve ürünlerinin transit geçişi için de izin alınması gerekir; araştırma amacıyla ithalatta da özel izinler gerekir. - Denetim ve kontroller, piyasaya sürülen ürünler üzerinde güvenlik etkileri açısından düzenli olarak yapılır; beklenmeyen olumsuz etkiler veya yeni bilimsel bulgular ortaya çıkarsa kararlar gözden geçirilebilir ve önlem olarak toplatma/imbah gibi adımlar uygulanabilir. - Piyasaya sürülen ürünlerin etiketlenmesi ve kayıtlı bilgilerle izlenebilir olması zorunludur; gerekli durumda üzerinde belirgin şekilde GDO içerdiği belirtilir. -Üretim, kullanım ve depolama süreçlerinde belirlenen güvenlik, ambalajlama, taşıma ve atık/arıtım kurallarına uyulması gerekir. - GDO ve ürünlerinin güvenli kullanımına yönelik yeni risk veya şüphe ortaya çıkarsa ilgili taraflar derhal bildirmek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Kanun 7545
2025-03-19

SİBER GÜVENLİK KANUNU

Bu düzenleme, siber güvenliği ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçası olarak ele alır ve kritik altyapı ile kamu hizmetlerinin güvenliğini güçlendirmeyi amaçlar. Kamu kurumları ve kritik altyapı sahipleri varlık envanteri oluşturmaya, risk analizleri yapmaya ve güvenlik tedbirlerini uygulamaya zorunlu kılınır; güvenlik önlemleri hizmet ve ürün yaşam döngüsü boyunca uygulanır. Siber olaylara müdahale yeteneklerini geliştirmek için müdahale ekipleri oluşturulur, tatbikatlar yapılır ve ülkeler arası işbirliğiyle koordinasyon geliştirilebilir; siber tehdit istihbaratı elde edilmesi ve paylaşılması teşvik edilir. Yazılım, donanım, ürün, sistem ve hizmetler için standartlar hazırlanır; uygun bulunanlar benimsenir; üreticilerden veya sağlayıcılardan güvenlik kriterlerine uyum istenir; uyumsuzluk halinde tedbirler uygulanabilir. Güvenlik açısından kritik olan veri envanteri tutulması ve varlık güvenliğinin sağlanması için gerekli adımlar belirlenir; güvenlik açısından izin verilen yetkilendirmeler ve denetimlerle bu envanterin korunması sağlanır. Yetkili denetim ve güvenlik denetimleri yürütülür; bağımsız denetçiler ve bağımsız kurumlar denetim yapabilir; denetim kapsamı elektronik ortamlar ile sınırlı değildir. Loglar toplanır, saklanır ve analiz edilir; bu bilgiler güvenlik kararlarını desteklemek için paylaşılır. Belirli hallerde siber güvenlik tedbirlerinin alınması için talep edilen bilgi ve belgeler talep edilip değerlendirilir; bilgi ve bilgi işlem altyapısı üzerinde yetkili kişiler tarafından irtibat kurulabilir. Kişisel veriler ilgili hukuki çerçeve içinde, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenir; amaç kalmadığında verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonimleştirilmesi sağlanır. Güvenlik alanında ürün ve hizmetler için asgari güvenlik kriterleri belirlenir; bunlara uymayanların kullanımı engellenebilir ve sertifikasyon süreçleri uygulanabilir. Ulusal güvenlik politikaları ve yol haritaları kapsamında kararlar alınır, uygulanacak alanlar ve öncelikli konular belirlenir. Kurallara aykırı faaliyetlerde uyum için denetim ve yaptırımlar mekanizmaları işletilir; kamu kurumları için uygulama esasları belirlenir. Siber güvenlik kültürü ve yetkinliğinin artırılması için eğitimler ve farkındalık çalışmaları desteklenir. Hızlı veya istisnai denetim gereken durumlarda kararlar hızlıca alınabilir; denetimler kamu yararı gözetilerek yürütülür.