10 / 351 sonuç gösteriliyor

CB Yönetmeliği 20059207
2005-08-10

İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

Bu yönetmelik işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, denetlenmesi ve gerekli şartların sağlanması süreçlerini düzenler. İşletme sahipleri açılış için gerekli ruhsatı almak zorundadır; ruhsatsız açılan işletme kapatılır. Başvuru süreci, yerleşim planı, hizmet türü ve tesisin uygunluğu ile ilgili bilgiler ve ek belgeler sunulmalıdır. İşyerleri sağlık ve güvenlik tedbirleri, çevre sağlığı ve genel güvenlik açısından mevzuata uygun şekilde kurulmalı ve işletilmelidir; uyulmaması durumunda ruhsatlandırma, güncelleme veya kapatma gibi sonuçlar doğabilir. Konut alanlarında bazı işletme türlerinin açılması için yer seçimi kararları veya izinler gerekebilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde güvenlik, mesafe ve tehlikeli maddelerle ilgili kurallara uyulur; patlayıcı ve benzeri tehlikeli maddelerle ilgili tedbirler alınır. Yangına karşı önlemler için gerekli raporlar istenir ve çok sayıda işletmenin bulunduğu binalarda itfaiye raporu gibi belgelerin bulunması gerekir; gerekli tedbirler alındığında ruhsat verilmiş sayılır. Sıvılaştırılmış petrol gazı tüpü dağıtım merkezleri ve benzeri yerler için güvenlik kayıtları ve izlenebilirlik kuralları uygulanır; kayıtlar saklanır ve yetkili kişiler dışında paylaşılamaz. Turizm belgeli tesislerle ilgili süreçler uygulanır ve bazı yatırımlar için çevresel etki değerlendirmesi gerekliliği durumu belirlenir. Ruhsat verildikten sonra yerinde denetimler yapılır; eksik görülen hususlar tamamlanır. Tesislerde değişiklik yapılması halinde ruhsat süreçleri yeniden başlatılır; bazı değişiklikler için ek adımlar gerekebilir. Ek belgeler ve beyanlar ile başvuru süreçleri yürütülür; başvurunun kabul edildiğini gösteren kayıtlar sunulur ve eksik belgelerin tamamlanması sürenin başladığı duruma göre belirlenir. Bazı sektörlere ilişkin özel tedbirler ve uygulamalar bulunabilir; bazı yatırımlar için süreçler daha hızlı uygulanabilir.

Kanun 1163
1969-05-10

KOOPERATİFLER KANUNU

Kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik çıkarlarını karşılıklı yardım ve dayanışma ile güvence altına almak amacıyla kurulan ve sermaye yapısı değişken olan tüzel kişilerdir. Kuruluş için ana sözleşmesi imzalanır; bu sözleşmede kooperatifin adı, merkezi, amacı, ortaklık şartları, sermaye ve ödeme şekilleri, ayni sermaye ve devredilen değerler, ortaklık sıfatı ve sorumluluklar, temsil ve denetim organları ile karar alma ve ilan yükümlülükleri belirtilir; ayrıca kurucu ortakların kimlik ve adresleri yer alır. Kooperatifin kurulmasına ve çalışma bölgelerine ilişkin düzenlemeler ile adın bazı kamu kurumlarının isimlerini içermemesi kısıtlamaları vardır; taşınmaz temlik taahhütleri başka resmi şekil aranmaksızın muteber sayılır. Tescil edilip ilan edildiğinde kooperatif tüzel kişilik kazanır; tescil öncesi işlemler için sorumluluklar belirlenir. Ortaklığa girmek isteyenler hak ve yükümlülükleri kabul ettiklerini yazılı olarak başvurur; yönetim kurulu başvuruyu değerlendirir ve uygun görenleri ortaklığa kabul eder; ortaklığa kabul için temel şartlar taşıma durumları değerlendirilir; bazı yükümlülükler yazılı olarak kabul edilir. Ortaklık payı ve sermaye ödemeleriyle ilgili esaslar belirlenir; ayni sermaye konulması halinde değer biçimi ve değerlemenin bilirkişi tarafından yapılması söz konusu olabilir. Ortaklar genel kurul ve yönetim kurulu gibi organlar aracılığıyla karar alma süreçlerine katılır; ortaklık hak ve yükümlülükleri eşit olarak korunur; mali durum ve faaliyet ilgili pay sahiplerine raporlar halinde paylaşılabilir. Ortaklar bilgi edinme hakkına sahiptir; kooperatifin ticari defterleri ve sırları güvenlik ve gizliliğe tabidir; iş sırlarının açığa çıkması halinde yaptırımlar uygulanabilir. Ortaklıktan çıkma hakkı vardır; çıkış süresi ve bildirim koşulları sözleşmede belirlenebilir; ölüm veya devri halinde haklar ve devamlılık düzenlenir. Ortaklık sözleşmesi birliklerle ilişkiler ve birleşme konularını içerebilir; genel olarak kooperatifin faaliyet alanına uygun hareket edilmesi amaçlanır. Kooperatifler kredi talebi konusunda finansal kuruluşlar tarafından öncelikli olarak değerlendirilebilir; kamu destekli krediler konusunda düzenlemeler olabilir. Kamu ve özel tüzel kişiler kooperatiflere ortak olarak katılabilir ve kooperatifler kendi amaçlarına uygun şekilde yönetim ve denetim mekanizmalarını belirler.

CB Yönetmeliği 3934
2021-04-30

TÜRKİYE ÇEVRE AJANSI TARAFINDAN 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN 3 ÜNCÜ MADDESİNİN (J) BENDİ KAPSAMINDA DEPOZİTO YÖNETİM SİSTEMİNİN KURULMASI VE İŞLETİLMESİ FAALİYETLERİNE İLİŞKİN OLARAK YAPILACAK MAL VE HİZMET ALIMLARINA DAİR USUL VE ESASLAR

- Bu belge, depozito yönetim sistemi kurulumu ve işletilmesi için yapılacak mal ve hizmet alımlarının nasıl gerçekleştirileceğini belirleyen pratik kurallar getirir. - Hangi alımlar için uygulanacağını ve nasıl yürütüleceğini netleştirir; amaç, süreçler ve taraflar arasındaki sorumlulukları ortaya koyar. - Satın alımlarda temel ilke olarak şeffaflık, rekabet ve eşit muamele sağlanır; ödenek bulunması gerekir; ihtiyaçlar mümkün olduğunca ilk kaynaktan temin edilmeye çalışılır. - Görevler ayrılığı ilkesine bağlı kalınır; talep birimleri, kabul ve ödeme süreçlerini yürütürken satın alma birimi tedarikçi seçimini ve siparişi yönetir. - İhalenin bölümlere ayrılması genelde mümkün değildir; ancak bazı durumlarda malın tamamını tek seferde almak yerine kısmi alımlar tercih edilebilir. - Bu kapsamda çalışan tüm personel, kendi sorumluluk alanı çerçevesinde hesap verebilir. - İhaleye katılamama ve yasak fiiller konusunda belirlenen kurallar uygulanır; uygun olmayan fiil veya davranışlarda bulunanlar ihaleden çıkarılabilir ve prosedürler devreye girer. - Yaklaşık maliyetin nasıl hesaplanacağı belirlenir; mevcut piyasa verileri, benzer işler için elde edilen bedeller ve ilgili taraflardan elde edilen bilgiler kullanılarak maliyet çıkarılır; bu maliyet gizli tutulur ve sadece yetkili belgelerde yer alır. - Teknik ve idari şartnamelerin hazırlanması idareye aittir; teknik şartnameler rekabeti engellemeyecek nitelikte olmalı ve belirli bir marka veya modele yönlendirme içermemelidir; varsa “veya dengi” ifadesiyle eşdeğer ürünlere yer verilebilir. - İhale dokümanında yer alacak içerikler; talimatlar, işin niteliği ve kapsamı, başvuru ve teklif şartları, geçerlilik süresi, ödeme ve teslim şartları, cezai hükümler, denetim ve kabul süreçleri gibi hususlar açıkça belirtilir. - Doküman, katılımcılara bedelsiz veya ücretli olarak erişilebilir; EKAP üzerinden erişim imkanı varsa bu platform üzerinden inceleyebilir ve indirme işlemini gerçekleştirebilirler. - İlan veya davet sonrası dokümanda değişiklik yapılması temel olarak sınırlandırılır; ancak zorunlu hallerde zeyilname düzenlenebilir ve gerekli durumlarda ek süre verilebilir; değişiklikler nedeniyle mevcut teklif sahipleri yeniden teklif verebilir. - Her ihale için ayrı bir işlem dosyası oluşturulur; onay belgesi, maliyet hesapları, dokümanlar, başvurular, teklifler ve tutanaklar bu dosyada toplanır. - İhale komisyonunun çalışması; başkanla birlikte ilgili birimin personeli ve yeterli sayıda üyeyle oluşan bir komisyon toplanır; kararlar çoğunlukla alınır ve çekimserlik reddedilir; kararlar resmi olarak imzalanır.

Kanun 5378
2005-07-07

ENGELLİLER HAKKINDA KANUN

Engellilerin temel hak ve özgürlüklerden eşit şekilde yararlanması için ayrımcılık yasaktır ve gerekli durumlarda makul düzenlemeler yapılır; özel tedbirler ayrımcılık olarak sayılmaz. Topluma bağımsız ve etkin katılım için engellilerin toplumsal yaşamda yer alması desteklenir; ihtiyaç duydukları bireysel ve toplum temelli destek hizmetlerine erişimleri sağlanır. Erişilebilirlik önceliklidir; yapıların, ulaşımın, bilgi ve iletişim teknolojilerinin güvenli ve bağımsız kullanılabilir olması hedeflenir; kamu ve özel toplu taşıma araçları ile bilgi erişimi engellilerin ihtiyaçlarına uygun hale getirilir. Engellilik durumuna uygun destek ve bakım, habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri sunulur; bu hizmetler erken başlatılır ve engellinin bulunduğu yere mümkün olduğunca yakın yerde yapılır; gerekli yardımcı araçlar ve teknolojiler erişilebilir durumda bulundurulur. Erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetleri desteklenir; engelliliğin önlenmesi ve var olan durumun kötüleşmesini azaltmaya yönelik çalışmalar yürütülür. Eğitimde kayıtsızlık olmadan erişim sağlanır; engellilerin bütünleşik eğitim içinde yer alması, özel eğitime ihtiyaç duyanlar için uygun değerlendirme ve yönlendirme süreçleri bulunur; işitme engelliler için iletişim desteği ve uygun materyaller (kabartma, alt yazı, işaret dili) sağlanır. İş gücü piyasasında eşitlik ve adil muamele güvence altına alınır; engellilik nedeniyle ayrımcılığa karşı önlemler alınır, işe başvuru ve çalışma koşullarında makul düzenlemeler yapılır; korumalı işyerleri için gerekli düzenlemeler belirlenir. Eğitim ve öğretimde engellilerin ihtiyaçlarına uygun planlar ve destekler uygulanır; ailelerin ve ilgili kurumların katılımı süreç boyunca esas alınır. Engellilerin, ailelerin ve sivil toplum kuruluşlarının politika yapım ve hizmet sunumu süreçlerinde katılımı sağlanır; karar alma süreçlerinde temsil imkanı artırılır. Toplum içinde izolasyon önlenir; engellilerin toplumla bütünleşmesini destekleyen bakıma ve toplumsal yaşamın her alanında eşit erişimi hedefleyen uygulamalar hayata geçirilir.

CB Yönetmeliği 703
2019-02-05

CUMHURBAŞKANLIĞI İLETİŞİM BAŞKANLIĞI TARAFINDAN 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN 3 ÜNCÜ MADDESİNİN (Y) BENDİ KAPSAMINDA YAPILACAK İHALELERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Bu usul ve esaslar iletişim başkanlığının tanıtım ve dijital dönüşüm faaliyetleri kapsamında yurtiçi ve yurtdışında yapılacak mal ve hizmet alımlarında uygulanır. Amaç, ihalelerin uygun şartlar altında, zamanında, saydamlık ve eşit muamele ile yürütülmesini, güvenilirliğin ve kamu denetiminin sağlanmasını, kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaktır. İhale konusu işler bölümlere bölünemez; ancak gerekli görüldüğünde bazı işlerin bölümlere ayrılması mümkün olabilir; ihaleler birlikte yapılamaz. Ödenek bulunmayan hiçbir iş için alım yapılamaz. Yaklaşık maliyet piyasa verileriyle hesaplanır, gizli tutulur ve hesap cetvelinde gösterilir; bazı hallerde açıklama istenebilir. Şartnameler idare tarafından hazırlanır; özel durumlarda teknik şartnamelerin haricen hazırlanmasına onay verilebilir; dış kaynaklı teknik şartname hazırlayanlar ihale süreçlerine katılamaz. Teknik şartnamelerde rekabeti bozmayacak net kriterler ve uygun standartlar yer alır; marka veya model belirtme zorunluluğu yoksa dengi ifadesi kullanılabilir. İhale dokümanı idari şartnameden teknik şartnameye, sözleşme tasarısına ve gerekli diğer belgelere sahip olur. İdari şartnamede işin adı, niteliği, miktarı, başvuru talimatları, yeterlik kriterleri, teklif geçerliliği, ödeme ve gider sorumlulukları, teminatlar, ihale iptali ve haklar, vergi ve diğer giderler, denetim/kabul süreçleri, anlaşmazlıklar, yerli katkı ve benzeri konular belirtilir. Her ihale için işlem dosyası oluşturulur; onay belgesi, yaklaşık maliyet hesap cetveli, dokümanlar, başvurular/teknikler, tutanak ve kararlar gibi süreç belgeleri bulunur. İhale komisyonu kurulur; kararlar çoğunlukla alınır; mali işlerden sorumlu bir üye bulunması gerekir; gerektiğinde dışardan üyeler alınabilir. Doküman bedelsiz görülebilir; ancak katılım için dokümanı edinmek gerekir; basım maliyetiyle sınırlı bir bedel belirlenir; elektronik erişim imkânı varsa bedelsiz erişim sağlanabilir. Dokümanda değişiklik yapılması esasen yasaktır; zorunlu hallerde tespitler tutanakla belirlenir ve eski ilanlar geçersiz sayılır; değişiklikler zeyilname ile bildirilir ve gerektiğinde ek süre verilir; zeyilname ile teklif verenlere yeniden teklif sunma imkânı tanınır. İlan/davet sonrası hatalar veya eksiklikler tespit edilirse değişiklikler yapılabilir; zeyilname yoluyla katılımcılar bilgilendirilir; gerektiğinde ek süre verilir. İhalenin iptali gerekli görüldüğünde ihale saatinden önce iptal edilebilir; iptal gerekçesi ilan edilir; iptal halinde mevcut teklifler reddedilir ve iade edilir.

Kanun 2935
1983-10-27

OLAĞANÜSTÜ HAL KANUNU

- Bu yasa, doğal afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım durumlarında olağanüstü hal ilanı ve uygulanmasına ilişkin usul ve yetkileri belirler. - Olağanüstü hal, gerektiğinde temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması veya durdurulmasıyla birlikte kamu güvenliğini ve düzenini sağlama amacı güder; bu çerçevede gerekli tedbirler alınır. - Yetkili makamlar, olağanüstü hal kapsamında para, mal ve çalışma yükümlülükleri getirebilir; bu yükümlülükler kamu kaynakları ile karşılanabilir ve bölgedeki ihtiyaçlar hızlı şekilde karşılanmaya çalışılır. - Mal yükümlülüğü kapsamında kamu kurumları, tüzel ve gerçek kişiler, gerekli görülen arazi, bina, ekipman, malzeme vb. vermeye zorlanabilir; ihtiyaçlar bölgeler arası eşit şekilde karşılanmaya çalışılır. - Çalışma yükümlülüğü kapsamında belirli bölgelerde yaşayan vatandaşlar için işlerin yaptırılması öngörülebilir; çalışma saatleri ve çalışma koşulları gerektiğinde esnekleştirilebilir. - Alınacak tedbirler arasında bölgenin belirli yerlerinde giriş-çıkış kısıtlamaları, belirli yerleşim yerlerinde yaşama dair sınırlamalar, eğitim kurumlarının geçici olarak kapatılması, iletişim ve ulaşım araçlarına müdahale ve denetimler gibi önlemler bulunabilir; hayati ihtiyaçların temini için denetim ve dağıtım tedbirleri uygulanabilir. - Şiddet olaylarının yayılmasını önlemek amacıyla ek güvenlik tedbirleri alınabilir; sokağa çıkma konularında kısıtlamalar, topluluk toplanmalarının sınırlanması veya izne bağlanması gibi uygulamalar söz konusu olabilir; basın ve iletişim içeriğinin denetlenmesi veya kısıtlanması için tedbirler uygulanabilir. - Olağanüstü hal koordinasyonu sağlamaya yönelik organlar kurulur; bölge ve il düzeyinde karar alma ve uygulama birimleri oluşturulur; gerekli görüldüğünde diğer kamu kurumları da bu süreçlere dahil edilir. - Yükümlülüklerin duyurulması geniş kitlelere yapılır ve talepler, yazılı veya sözlü olarak iletirilir; yükümlüler bu talepler doğrultusunda mallarını teslim eder ve belirlenen zamanlarda gerekli işlere başlar. - Yükümlülük karşılığının tespit ve ödenmesi için alınan mallar veya yaptırılan çalışmalar karşılığında ödeme yapılır; ödemelerde gecikme durumunda güvence ve ödeme şartları uygulanır.

Kanun 6306
2012-05-31

AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa afet riski altındaki alanlarda güvenli ve sağlıklı yaşama olanaklarını artırmaya yönelik olarak riskli yapıların tespiti, tasfiye ve yenilenmesini düzenler. Riskli yapıların tespiti maliklerin masrafları kendilerine ait olacak şekilde lisanslı kuruluştan ya da yetkili birimlerce yaptırılır; sonuçlar tapu kaydına bildirilir ve ilgili hak sahiplerine duyurulur. Riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki taşınmazlarla ilgili işlemler kamu yararına devri veya devri seçenekleriyle ele alınabilir ve gerekli hallerde taşınmazlar üzerinde imar ve yapılaşma işlemleri geçici olarak durdurulabilir. Tahliye ve yıkım süreçlerinde öncelik maliklerle anlaşma sağlamaktır; anlaşma sağlanamazsa geçici konut veya kira yardımı ile yapım için yardım gibi destekler sağlanabilir ve masraflar maliklerden payları oranında tahsil edilir. Uygulama kapsamında hak sahiplerinin görüşü alınır ve tespit sonuçları ilan edilerek bildirilir. Riskli yapı tespiti yapan lisanslı kuruluşlar ve ilgili mühendisler için denetimler ve ihlal halinde cezai yaptırımlar uygulanabilir; raporlarda hatalı veya usulsüz işlem yapılması durumunda uyarı, para cezası veya lisans iptali gibi yaptırımlar söz konusu olabilir.

Kanun 5302
2005-03-04

İL ÖZEL İDARESİ KANUNU

Bu düzenlemenin temel amacı, il özel idaresinin kuruluşunu, organlarını ve çalışma esaslarını belirleyerek ildeki yönetim ve hizmet sunumunun nasıl işleyeceğini netleştirmektir. - İl özel idaresinin görev alanı, iller için belirlenen sınırlar içinde hizmet üretimini kapsar ve altyapı ile sosyal hizmetler gibi kapsamlı kamu hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesini sağlar; imar, yol, su, çevre ve diğer altyapı işleriyle ilgili sorumluluklar belirlenen sınırlarda yürütülür. - Belediyelerle ve merkezi idarelerle koordineli çalışmayı gerektiren alanlarda il özel idaresinin rolü düzenlenir; il çevre düzeni planının hazırlanması ve onaylanması süreçlerinde ilgili aktörler arasında uyum sağlanır. - Hizmetlerin sunumu adil ve verimli olacak şekilde tasarlanır; engelli, yaşlı ve dar gelirli vatandaşlar için uygun hizmet modellerinin uygulanması önceliklidir. - Hizmetlerin sunumunda kullanılan taşıt, taşınır ve taşınmaz malların yönetimi, alım-satım, kiralama ve kamulaştırma işlemleri gibi mali işlemler il özel idaresinin yetkileri kapsamındadır. - Vergi, harç ve resim dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların çözümü il özel idaresine ait yetkilerle yürütülür; il özel idaresine ait vergi, resim ve harçların tarh ve tahakkuku bu çerçevede gerçekleştirilir. - Kamu yararına ayrılan taşınmazlar ve gelir getirmeyen taşınmazlar için belirli vergilerden muafiyet uygulanır. - İl genel meclisi karar alma süreçleri, bütçe, yatırım programları, imar ve belediye sınırlarını ilgilendiren kararlar gibi konuları görüşüp karara bağlar; kararlar vatandaşlara duyurulur ve yürürlüğe girer. - Meclis toplantıları şeffaf bir ortamda gerçekleştirilir; kararlar çoğunlukla açık oturumlarda alınır ve karar özeti halka ulaştırılır. - Kamuoyu yoklamaları yapılarak halkın görüşleri alınabilir; kurum içi ve kamuya açık iletişim yoluyla hesap verebilirlik sağlanır. - Kamu hizmetlerinin etkin olması için il valisi koordinasyonu altında diğer mahallî idarelerle gerekli işbirliği kurulur ve uyum sağlanır. - İl özel idaresinin yetkileri, mevzuata uygun olarak kullanılır; yetkinin hatalı kullanımı durumunda sorumluluk doğabilir. - Yapılacak yatırımlar ve kaynak aktarımı, ilgili bütçe ve planlama çerçevesinde yürütülür; hizmetler için gerekli planlar ve bütçe kararları dikkatle uygulanır. - Proje karşılığı borçlanma ve yatırım gelirleri, güvenli ve amaca uygun olarak yönetilir; bu yaklaşım vatandaşlara kaliteli hizmet sunumunu destekler.

Kanun 5042
2004-01-15

YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN

- Yeni bitki çeşitlerinin korunması için ıslahçı hakları tanımlanır ve hak sahipleriyle onların mirasçılarına özel yetkiler verilir; aynı çeşit üzerinde birden çok hak sahibi olması durumunda müşterek hak sahibi olma durumu ortaya çıkabilir. - Islahçı hakları, korunan çeşitler için çoğaltım materyallerinin üretimi, çoğaltılması, satışı, piyasaya sürülmesi, ihracatı, ithalatı ve depolanması üzerinde tekelci yetkiler sağlar. - Başkasının izni olmadan korunan çeşit üzerinde hak sahibinin belirlediği bu yetkiler kullanılmaz; ihlal halinde hak sahibi yasal yollara başvurabilir. - Hak sahipliği çoğunlukla, çeşit üzerinde çalışan veya geliştiren kişilerin hak sahibi olması; işyerinde geliştirilen çeşitler için ise sahibin işveren olması ilkesine dayanır. - Çalışanlar ve işverenler arasındaki sözleşmelere bağlı olarak, iş ilişkisi dışında geliştirilen çeşitlerde hak sahibliği ve kullanım konusunda ilgili hükümler uygulanır. - Çiftçi istisnası olarak, belirli tarım ürünlerinde korunan çeşitleri kendi tarım alanlarında kendi üretimleri için kullanabilen çiftçiler bulunmaktadır; küçük çiftçiler için özel bir muafiyet ve bildirme/mütalaa yükümlülükleri söz konusudur; diğer çiftçiler ise hak sahibine bedel ödeyerek kullanım yapabilir. - Zorunlu lisans mekanizması, kamu yararı nedeniyle hak sahibinin izni olmadan korunan çeşitlerin belirli koşullarda kullanılmasını sağlayabilir; arabuluculuk süreçleri ve Bakanlığın karar verici rolü vardır. - Arabuluculuk süreciyle lisans görüşmeleri yapılabilir; taraflar uzlaşamazsa lisans verme süreci tek taraflı kararlarla sonuçlanabilir. - İsmin korunması ve kullanımına ilişkin kurallar, korunan çeşit için özel bir isim belirlenmesini ve bu ismin pazarda kullanılması zorunluluğunu getirir; ayrıca ismin yanlış kullanımı veya karışıklık yaratacak durumlar için önlemler vardır. - Koruma süresi kavramsal olarak, hak sahibine belirli bir süre boyunca üstünlük sağlayan bir koruma sağlar; sürenin sonunda çeşitlerin serbestçe kullanılabilir olması gibi sonuçlar doğurur. - Çeşitlerin tescil edildiği siciller ve yayımlanan kataloglar, koruma kapsamını ve piyasaya sürülme süreçlerini belirler; bu kayıtlar kamuya açıklık ve güven sağlar. - Uluslararası ölçekte, UPOV çerçevesinde Türkiye ile karşılıklılık esasına dayalı olarak koruma imkanı bulunmaktadır; bu, uygun şartları sağlayan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin de haklardan yararlanmasını mümkün kılar. - Yasa, hak sahipliği, sınırlandırmalar ve uygulama için gerekli usul ve esasları yönetmelikler ve resmi düzenlemelerle belirler; bu nedenle uygulamalar değişebilir ve uygulamalara dair ayrıntılar yönetmeliklerde yer alır.

Kanun 6331
2012-06-30

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU

- Bu yasa işyerlerinde sağlık ve güvenlik için gerekli tedbirlerin alınması, risklerin önlenmesi ve iyileştirilmesi, çalışanlara bilgi ve talimat verilmesiyle ilgili temel yükümlülükleri belirler. - İşverenler, çalışanların sağlık güvenliğini sağlamak için riskleri önleyici veya azaltıcı her türlü tedbiri almak, risk değerlendirmesi yapmak ve bu tedbirleri işin değişen şartlarına göre güncellemekle yükümlüdür; çalışanların sağlık açısından uygunluğu gözetilir ve tehlikeli alanlara girilmesi için gerekli önlemler alınır. - Risklerden korunma ilkeleri uygulanır; riskler kaynağında ele alınır, işyeri tasarımı, ekipman seçimi ve çalışma yöntemleri sağlık ve güvenliğe uygun şekilde yapılır; tehlikeli olan tehlikesizi ya da daha az tehlikelisini tercih etmek ve toplu korunmayı önceliklendirmek gerekir; çalışanlara uygun talimatlar verilir. - İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işverenler kendi içinden iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirebilir veya ortak sağlık ve güvenlik birimi gibi hizmetlerden yararlanabilir; gerektiğinde bu hizmetler koordineli şekilde yürütülür ve mevzuata uygun olarak uygulanır. - Hizmet sunan kuruluşlar ve görevlendirilen kişiler, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini yerine getirmekle yükümlüdür; ihmal veya hatalar nedeniyle oluşabilecek zararlar konusunda sorumluluk doğar ve gerekli bildirimler yapılır. - Çalışanlar için güvenli çalışma koşulları sağlanır; özellikle genç çalışanların korunmasına yönelik önlemler uygulanır ve gerekli eğitimler verilir. - Kanun kapsamı dışında kalan bazı faaliyetler ve kişiler için hükümler uygulanmayabilir; bu durumlar net olarak belirtilir. - İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine yönelik destekler ve uygulanabilirlik esasları, uygun kurallar ve yönetmeliklerle belirlenir; küçük işletmelere yönelik desteğin şartları ve finansman kaynağına ilişkin düzenlemeler yapılabilir. - Kamu kurumlarındaki uygulamalar için de özel düzenlemeler bulunabilir; hizmet alanında görev alan kişilerle ilgili haklar ve sorumluluklar ortaya konulur.