10 / 490 sonuç gösteriliyor

CB Kararı 200611239
2006-12-08

EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI HER DERECE VE TÜRDEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM KURUMLARI İLE HİZMET İÇİ EĞİTİM, KURS VE SEMİNERLERDE ÜCRETLE OKUTULACAK DERS SAATLERİNİN SAYISI, DERS GÖREVİ ALACAKLARIN NİTELİKLERİ VE DİĞER HUSUSLARIN TESPİTİNE İLİŞKİN KARAR

- Bu karar, Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı eğitim ve öğretim kurumlarında ders görevi, zorunlu ve isteğe bağlı ücretli ek dersler ile bu derslerin ödenmesine ilişkin esasları belirler. - Ders görevi veren kadrolu öğretim elemanlarının haftalık ders saatleri ve ek derslerin hesaplanması, hangi eğitim faaliyetlerinde uygulanacağı ve kimlerin görevlendirilebileceği hususlarını tanımlar. - Hizmet içi eğitim, uluslararası eğitim, kurs ve seminerler gibi faaliyetler için ödenecek ek ders ücretinin türüne göre uygulanacağını ifade eder. - Atış eğitimleri gibi özel eğitim alanlarında görev alan personel için ek ders görevi ve ödemelerin nasıl yapılacağına ilişkin kuralları getirir. - Sınav görevlerinde görev alan öğretim elemanları ve ilgili komisyonlarda görev alanların ek ders ücretlerinin nasıl belirleneceğini ve sınav türlerine göre ödemelerin hesaplanacağını belirtir. - Ders dışı faaliyetler kapsamında yapılan çalışmalar için ek ders ücreti ödenebileceğini ve bu ödemelerin şartları ile sınırlarını düzenler. - Ücretli ek ders görevi için gerekli onay ve yetki süreçlerini netleştirir. - Kapsam ve uygulama açısından hangi birimler ve personel için geçerli olduğunu tanımlar.

CB Kararnamesi 63
2020-06-10

SUÇ MAĞDURLARININ DESTEKLENMESİNE DAİR CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ (KARARNAME NUMARASI: 63)

Bu kararname suç mağdurlarına yönelik hizmet ve yardımların esaslarını ve bu hizmetlerin sunumunda görevli mercilerin sorumluluklarını belirler; mağdurların adli süreçlere etkin katılımını ve adalete erişimini kolaylaştırmayı amaçlar. - Mağdurlara yönelik bilgi verme, yönlendirme ve süreç hakkında açıklayıcı rehberlik sağlanır; iletişim herkesin anlayabileceği dilde ve uygun bir şekilde yürütülür. - Mağdura yönelik korunma önlemleri alınır; mağdurun güvenliği ve güvenilirliği ön planda tutulur; bilginin güvenliği ve gizliliği korunur. - Adli süreçte kırılgan gruplara özel destek hizmetleri sunulur; tekrarlayan mağduriyetlerin önlenmesi için uygun müdahale programları uygulanır; gerekirse vaka yönetimi ve sosyal inceleme talep edilerek sürece entegre destek verilir. - Meslek edinme ve sosyal/ekonomik desteklere erişim için kurslar ve öncelikli yardımlar sağlanır; eğitim ve istihdam imkanları mağdurların ihtiyaçlarına göre uygulanır. - Yaşama ve ikamet değişikliği gerektiren durumlarda mağdurların talebine bağlı olarak konaklama, görev yeri veya eğitim bağlamında uygun düzenlemeler yapılabilir; çocuklar için uygun eğitim ve rehberlik hizmetleri önceliklendirilir. - Adli görüşme odaları gibi özel hizmetler, ifadelerin güvenli ve rahat bir ortamda alınmasını sağlayacak şekilde kullanılır. - Cinsel suç mağdurlarına yönelik adli ve tıbbi işlemlerin koordine edilmesini amaçlayan hizmetler hayata geçirilir. - Adli süreçte gerekli durumda adli destek görevlilerinin görevlendirilmesi ve bu hizmetlerin koordineli şekilde sunulması sağlanır; hizmetlerin verimli yürütülmesi için koordinasyon ve danışma kurulları kurulur. - Hizmetlerin kalitesinin artırılması amacıyla mağdurlardan ve hizmet sunumunu yapanlardan geri bildirimler alınır; elde edilen veriler değerlendirilerek hizmetlerin iyileştirilmesi için raporlar ve öneriler hazırlanır. - Eğitim ve farkındalık artırıcı çalışmalar yürütülür; personel ve gönüllüler için eğitim programları geliştirilir; üniversiteler ve meslek örgütleriyle işbirlikleri kurulur. - Belediyeler, üniversiteler ve diğer kurumlar mağdur hizmetlerine katkı sağlamaya yönelik ortak programlar geliştirebilir; yerleşim alanları ve gerekli altyapı destekleri sağlayabilir.

Kanun 5627
2007-05-02

ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU

Bu kanun enerji verimliliğini artırmaya ve enerjinin daha etkin kullanılmasına yönelik bir çerçeve getirir. - Enerji verimliliği hizmetlerini yürütmek için yetkilendirme sistemi kurulur ve bu belgelerin belirli periyotlarda yenilenmesi sağlanır. - Endüstriyel işletmeler ve binalar için enerji yöneticisi atanır; bazı büyük yapılar için enerji yönetim birimi kurulması öngörülür; enerji yöneticilerinin görevleri enerji etütleri yapmak, izlemek, raporlamak ve önlemlerin uygulanmasını organize etmektir. - Enerji tasarrufu sağlayan uygulama ve yatırım projeleri hazırlanır, tasarruflar garanti edilir; taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde ilgili sonuçlar ve ileriki süreçler uygulanabilir. - Yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler için eğitim, denetim ve sertifikalandırma süreçleri belirlenir; bu süreçler için gerekli başvurular ve raporlama yapılır. - Eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri yürütülür; enerji yöneticileri için eğitim programları, kamuoyuna yönelik farkındalık çalışmaları ve enerji verimliliği konularında bilgilendirme programları gerçekleştirilir; enerji yöneticiliği ve enerji verimliliği haftaları düzenlenir. - Ülke genelinde enerji envanteri, bölge ve sektör bazında analizler ile yıllık raporlar hazırlanır ve yayımlanır; endüstriyel işletmeler ve binalar gerektiği bilgileri sunar. - Binalarda enerji performansını artırmaya yönelik normlar ve standartlar belirlenir; merkezi veya yerel ısı paylaşımına ilişkin uygulamalar öngörülür ve yapı projeleri bu kriterlere uygun olarak hazırlanır. - Kamu kesiminin enerji verimliliğiyle ilgili uygulamalara öncelik verilmesi amacıyla uygun finansman ve izleme süreçleri organize edilir; tasarruf bilgilerinin ölçülmesi ve raporlanması esas olur. - Gizlilik ve ticari sırlarının korunması güvence altına alınır; hizmet veren kurum ve kişiler müşteri bilgilerinin gizliliğini sağlar. - Enerji verimliliğiyle ilgili ölçüm ve raporlama süreçleriyle, uygulama takibi ve sonuçların şeffaf olarak paylaşılması hedeflenir.

Kanun 5378
2005-07-07

ENGELLİLER HAKKINDA KANUN

Engellilerin temel hak ve özgürlüklerden eşit şekilde yararlanması için ayrımcılık yasaktır ve gerekli durumlarda makul düzenlemeler yapılır; özel tedbirler ayrımcılık olarak sayılmaz. Topluma bağımsız ve etkin katılım için engellilerin toplumsal yaşamda yer alması desteklenir; ihtiyaç duydukları bireysel ve toplum temelli destek hizmetlerine erişimleri sağlanır. Erişilebilirlik önceliklidir; yapıların, ulaşımın, bilgi ve iletişim teknolojilerinin güvenli ve bağımsız kullanılabilir olması hedeflenir; kamu ve özel toplu taşıma araçları ile bilgi erişimi engellilerin ihtiyaçlarına uygun hale getirilir. Engellilik durumuna uygun destek ve bakım, habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri sunulur; bu hizmetler erken başlatılır ve engellinin bulunduğu yere mümkün olduğunca yakın yerde yapılır; gerekli yardımcı araçlar ve teknolojiler erişilebilir durumda bulundurulur. Erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetleri desteklenir; engelliliğin önlenmesi ve var olan durumun kötüleşmesini azaltmaya yönelik çalışmalar yürütülür. Eğitimde kayıtsızlık olmadan erişim sağlanır; engellilerin bütünleşik eğitim içinde yer alması, özel eğitime ihtiyaç duyanlar için uygun değerlendirme ve yönlendirme süreçleri bulunur; işitme engelliler için iletişim desteği ve uygun materyaller (kabartma, alt yazı, işaret dili) sağlanır. İş gücü piyasasında eşitlik ve adil muamele güvence altına alınır; engellilik nedeniyle ayrımcılığa karşı önlemler alınır, işe başvuru ve çalışma koşullarında makul düzenlemeler yapılır; korumalı işyerleri için gerekli düzenlemeler belirlenir. Eğitim ve öğretimde engellilerin ihtiyaçlarına uygun planlar ve destekler uygulanır; ailelerin ve ilgili kurumların katılımı süreç boyunca esas alınır. Engellilerin, ailelerin ve sivil toplum kuruluşlarının politika yapım ve hizmet sunumu süreçlerinde katılımı sağlanır; karar alma süreçlerinde temsil imkanı artırılır. Toplum içinde izolasyon önlenir; engellilerin toplumla bütünleşmesini destekleyen bakıma ve toplumsal yaşamın her alanında eşit erişimi hedefleyen uygulamalar hayata geçirilir.

KHK 652
2011-09-14

ÖZEL BARINMA HİZMETİ VEREN KURUMLAR VE BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

- Özel barınma hizmeti veren kurumların kurulması, faaliyete geçmesi ve denetimi için lisans ve uygunluk süreçleri belirlenir; bu kurumlar öğrenci barınma hizmetleriyle sınırlı olarak iş görür ve bazı süreçler kamu ihale kurallarından muaf olabilir. - Kamuya ait taşınmazların veya kullanıma uygun alanların, belirli şartlar altında özel veya tüzel kişilere uzun süreli kullanım/ devri karşılığı kiralanması veya devredilmesi mümkün hale gelir; bu süreçler kullanım amacına uygunluk garantisiyle yürütülür. - Barınma tesislerinin yenilenmesi ve sözleşme yoluyla dış katılım sağlayıcılar tarafından işletilmesi imkanı doğar; eğitim hizmetlerinin dışındaki alanların işletilmesi de sözleşmeyle belirlenen koşullara bağlanabilir. - Milli eğitim kapsamında tesisler ve hizmetler arasındaki koordinasyon ve işbirliği için belirli yapısal düzenlemeler uygulanır; bazı yapı ve görevler yeniden düzenlenebilir veya kaldırılabilir. - Engelli bireylerin özel eğitim giderlerinin bütçeden karşılanması uygulaması devam eder; destek miktarları, engellilik durumuna ve eğitim programının kapsamına göre belirlenir; yanlış beyan durumunda geri ödeme ve yaptırımlar uygulanabilir; engelli öğrencilerin devam ve ölçüm işlemleri biyometrik veya kamera tabanlı doğrulama ile izlenebilir. - Uzak bölgelerde görev yapan öğretmenlerin istihdamı için sözleşmeli veya yerel statüye dair esnek uygulama imkanları doğar; yabancı ülkelerden denkliği kabul edilen programlar için belirli istihdam seçenekleri ortaya çıkabilir. - Sınavlarda görev alanlara ödenen ücretler ile yol giderleri ve ilgili uygulama esasları yeniden düzenlenebilir; sınav süreçlerinde güvenlik ve organizasyon görevlerine yönelik düzenlemeler yapılabilir. - Yasal değişiklikler kapsamında bazı yapılar kaldırılmış veya yeniden yapılandırılmış olabilir; bu, eğitim hizmetlerinin organizasyonu ve kaynak kullanımında etkiler yaratabilir.

CB Yönetmeliği 20146459
2014-06-18

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI EĞİTİM KURUMLARI YÖNETİCİ VE ÖĞRETMENLERİNİN NORM KADROLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

Bu Yönetmelik, okullarda yönetici ve öğretmen norm kadrolarının belirlenmesi ve dağıtımına ilişkin usul ve esasları ortaya koyar. Norm kadro, her eğitim kurumunun ihtiyaçlarına göre, kurum türü, öğrenci sayısı ve kampüs yapısı gibi kriterler dikkate alınarak belirlenir. Birden çok kurumun aynı kampüs içinde bulunduğu durumlarda müdür kadrosu genelde en yoğun bulunan kuruma verilir ve kampüs için ayrı bir müdür kadrosu tanımlanır; çoğu durumda her kuruma ayrıca müdür kadrosu verilmez. Müdür yardımcısı kadrosu, yatılı veya pansiyonlu olanlara, ek gelirli uygulamaların yürütüldüğü kurumlara ve tam gün tam yıl uygulamasının yapıldığı kurumlara göre ilave edilebilir. Kademelere göre müdür yardımcısı kadrosu verme esasları, öğrencilerin sayısal büyüklüğüne göre belirlenen kriterlere dayanır; özel eğitim kurumları için de benzer şekilde ayrı kurallar uygulanır. Meslekî ve teknik eğitim kurumlarında, atölye ve laboratuvar ders yükü esas alınarak atölye ve laboratuvar öğretmeni norm kadroları belirlenir; ders yükü ve alan/branş bazında dağıtım yapılır ve ihtiyaç doğduğunda ilave kadro sağlanır. Genel bilgi ve meslek dersleri için norm kadro, toplam ders yüküne göre hesaplanır; yoğunluk arttıkça ilave norm kadrosu verilir ve bu kadrolar, aynı yerleşim merkezindeki kurumlar arasında adil biçimde dağıtılır. Rehberlik ve araştırma merkezleri için rehberlik alan öğretmeni norm kadrosu, nüfus ve yerleşim merkezi ihtiyaçlarına göre belirlenir; bağımsız anaokulları ve özel eğitim kurumları için ek düzenlemeler uygulanır. Norm belirlemede her kuruma özgü olarak, öğrencilerin sınıf/grup sayıları, özel eğitim sınıfları ve alt grupların durumu gibi birçok faktör dikkate alınır. Dağıtım süreci, yükü en yoğun olan kurumlardan başlayarak uygulanır ve ihtiyaç artan kurumlardan yana öncelik tanınır. Bu uygulama, yönetici ve öğretmen kadrolarını ihtiyaç odaklı, iş yapabilirlik ve adil dağıtım ilkelerine uygun şekilde planlamayı amaçlar.

Kanun 4359
1998-04-04

14.7.1965 TARİHLİ VE 657 SAYILI, 8.6.1949 TARİHLİ VE 5434 SAYILI, 5.3.1964 TARİHLİ VE 439 SAYILI, 30.4.1992 TARİHLİ VE 3797 SAYILI, 11.10.1983 TARİHLİ 2914 SAYILI KANUNLARIN BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE 5.1.1961 TARİHLİ VE 222 SAYILI, 24.11.1994 TARİHLİ VE 4048 SAYILI KANUNLARIN BAZI MADDELERİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN

- Bu yasa, Milli Eğitim Bakanlığı içindeki yapıyı yeniden düzenleyerek bazı kadroları ihdas etmekte ve bazı kadroları iptal etmekte, ayrıca birim adını değiştirmektedir. - Bilgisayar Eğitimi ve Hizmetleri Genel Müdürlüğü olarak adlandırılan birimin adı Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü olarak değiştirilmekte ve bununla ilişkili kadrolar yeniden yapılandırılmaktadır. - Merkez ve taşra birimlerinde yeni kadrolar oluşturulması, mevcut kadroların yeniden dağıtılması ve ihtiyaca göre personelin farklı birimlere atanması öngörülmektedir. - Halen yöneticilik görevi yapan personelin mevcut durumlarının korunması ve bu hizmetlerin eşdeğer kadrolarda sayılmasının sağlanması amacı güdülmektedir; geçmiş hizmetler ilgili şekilde dikkate alınacaktır. - Norm kadro sayılarının belirlenmesi ve bu kadrolara atamanın mevcut personel tercihlerine göre yapılması yönünde usuller getirilmiştir. - Dönüşüm sürecinin uygulanabilirliği için geçici hükümlerle, mevcut personelin hakları ve ücret, kıdem gibi konuların nasıl korunacağı veya dönüştürüleceği düzenlenmektedir. - Geçiş sürecinde ihtiyaç fazlası personelin yeni kadrolara yönlendirilmesi veya uygun birimlere atanması, atanamayacak durumda olanların mevcut görevlerini sürdürmesi gibi uygulamalar öngörülmektedir. - Yeni kadrolara atanacak personelin hizmet süresi ve emeklilik/ücret hakları konusunda mevcut mevzuatla uyumlu düzenlemeler yapılması hedeflenmektedir. - Dönüşümün uygulanması için gerekli koordinasyon, bilgi toplama ve uygulanmasına ilişkin yetkili mekanizmaların işletilmesi öngörülmektedir.

CB Kararı 8794
2024-08-10

ADALET BAKANLIĞI DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 8794)

Ek ders görevi verilenler için, fiilen yürüttükleri dersler karşılığında ek olarak bir saatlik eğitim-öğretim desteği sağlanması öngörülüyor. Bu uygulama, ek ders yükünün karşılanmasına ve öğretmenlerin desteklenmesine yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır.

CB Yönetmeliği 11105
2026-03-19

MEMURLARIN YETİŞTİRİLMELERİ VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA GENEL YÖNETMELİK

Bu yönetmelik, memurların yetiştirilmesi ve eğitimleriyle ilgili uygulamaları yapılandırır ve bunun operasyonel etkisini belirler. Aday memurlar için temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj süreçlerinin ardışık olarak gerçekleştirilmesi ve bu süreçlerin başarıyla tamamlanmasının asli memurluk için şart olması, adaylık sürecinin eğitimle gerekli yetkinliklerin kazanılmasına yönlendirilmesini sağlar. Asli memurlar için hizmet içi eğitim ve mesleki gelişim amaçlanır; kurum kültürü ile kurumsal aidiyetin güçlendirilmesi ve liyakat temelinde kariyer gelişiminin desteklenmesi hedeflenir. Eğitimlerin amacı, memurların bilimsel ve teknolojik gelişmelere uyum sağlaması, mevzuata uygun hareket etmesi ve güvenilir, vatandaş odaklı hizmet sunumu yapabilmesi için gerekli bilgi, beceri ve tutumları kazandırmaktır. Eğitimler planlı, maliyet etkin ve sürdürülebilir biçimde yürütülür; kurumlar kendi bütçe ve planları çerçevesinde hareket eder ve sınavlar ile değerlendirme süreçleriyle öğrenme çıktılarını ölçer. Eğiticiler, kurum içinden ve dışından uzmanlar ile yükseköğretim temsilcilerinden sağlanır; eğiticilerin niteliklerini karşılaması ve eğitim süreçlerine katkı sağlaması beklenir. Eğitim merkezleri ve ilgili alanlar kurumlar içinde bulunur ve merkezi envanterde kayıtlıdır; ihtiyaç halinde bu alanlar kullanılabilir. Eğitim giderleri, ilgili bütçe, protokol ve dış kaynaklar çerçevesinde karşılanabilir; gerektiğinde hizmet alımı yoluyla hizmet içi eğitim verilebilir. Erişilebilirlik önceliklidir; engelli memurlar da dahil olmak üzere tüm memurların hizmetlere ve bilgiye eşit ve bağımsız erişimi sağlanır. Eğitimlerin sonuçları izlenir ve gerektiğinde geliştirme önerileri üretilir; merkezi koordinasyon altında eğitim politikaları uygulanır.

CB Yönetmeliği 11105
2026-03-19

MEMURLARIN YETİŞTİRİLMELERİ VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA GENEL YÖNETMELİK

Bu Yönetmelik kapsamında aday ve asli devlet memurlarının eğitimine ilişkin süreçler, hedefler ve uygulanma esaslarını ortaya koyar; eğitimler planlanır, yürütülür ve sonuçlar değerlendirilir. Aday memurlar için temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj olmak üzere ardışık bir eğitim zinciri öngörülür; staj ve hazırlayıcı eğitim, temel eğitimin tamamlanmasıyla devam eder ve adaylık sürecinin başarıyla bitirilmesi halinde asli memurluğa geçiş sağlanır. Asli memurlar için ise hizmet içi eğitimler örgütlenir ve bu eğitimlerle bilgi, beceri, tutum ve yetkinliklerin artırılması hedeflenir. Eğitimlerin amacı, memurların anayasal ilkelere ve kurumsal değerlere bağlı, tarafsız, eşit ve vatandaş odaklı hizmet sunmalarını sağlamaktır; yeni teknolojik gelişmelere uyum, mevzuat değişikliklerine adaptasyon ve kurumsal kültürün güçlendirilmesi de temel hedeflerdendir. Eğitimler, memurların bilgi ve becerilerini güncel tutmayı, mesleki gelişimi ve yetkinliklerini artırmayı amaçlar; bilimsel ve teknolojik ilerlemelere, değişen mevzuata ve yeniliklere uyum esasına dayanır. İlk defa memur olarak atananların ilk yıllarında uygulamalı işbaşı yetiştirme ve deneyim kazanımı önceliklidir; liyakat ve kariyer gelişimini destekleyecek biçimde eğitim verilir. İçerikte öngörülen eğitimler kurum ve kuruluşların sorumluluğunda yürütülür; memurların eğitim planlarına uygun olarak hizmet içi eğitim alması esas alınır ve tüm eğitimler bir Plan kapsamında gerçekleştirilir. Aday memurların temel eğitimi, ortak vasıfların kazandırılmasına odaklanır; hazırlayıcı eğitim ise görev ve kadro gerekliliklerine uygun bilgi ve becerileri kazandırır; staj ise teorik bilgilerin uygulamada pekiştirilmesini sağlar ve aday memur göreviyle ilgili deneyim kazandırır. Eğitimleri başarıyla tamamlamayanlar, asli memurluk görevi için uygun görülmez. Eğitimler için merkezi bir karar ve koordinasyon yapısı oluşturulur. Merkez Eğitim Kurulu, temel eğitim programlarını hazırlamak, sınav sorularını oluşturmak ve hizmet içi eğitimlerin sonuçlarını değerlendirerek iyileştirme önerileri geliştirmekle görevlidir. Kurul, gerektiğinde farklı kurum ve yükseköğretim temsilcilerini de danışman olarak dahil edebilir; ayrıca özel bilgi birikimi gerektiren konularda eğitim önerileri geliştirebilir. Eğitimin yürütülmesi için kurumlar içinde eğitim merkezleri ve uygun diğer alanlar kullanılır; eğitim merkezleri envanterle kayıt altına alınır ve ihtiyaç halinde kullanıma açılır. Eğitim giderleri, amacı ve kapsadığı katılımcı sayısına göre verimli ve maliyet-etkin biçimde yönetilir; eğitici olarak görevlendirilecek kişiler ise kurum içinden veya dışındaki uzmanlar arasından seçilir ve gerekli eğitimleri almış olmaları beklenir. Eğitimler ayrıca uzaktan eğitim ve merkezi dijital öğrenme platformu aracılığıyla da sunulur; bu, bilgiye erişimi kolaylaştırır ve farklı öğrenme saatlerine uygunluğu sağlar. Erişilebilirlik ilkesine bağlı olarak engelli memurların da hizmetlere ve bilgiye eşit ve bağımsız erişimi sağlanır. Bu yapı, kurumların eğitimine ilişkin faaliyetlerini izlemek, değerlendirmek ve sürekli geliştirmek amacıyla düzenli olarak gözden geçirilir.