Bu kanun içindeki maddeler yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle konuya ilişkin mevcut düzenlemeler uygulanmamaktadır.
- Yangın, deprem, sel veya heyelan nedeniyle mahkeme ve adliye dosyalarının zayi olması durumunda bu dosyaların yenilenmesi sağlanır; bu sayede hak kaybı veya işlemin aksamaması amaçlanır. - Yenileme talebi taraflardan biri veya ilgili davaya dahil olan kişiler, ihbar üzerine davaya iltihak etmiş olanlar, icra takibi yapanlar veya cezai işlerde müdahil olanlar tarafından yapılabilir. - Yenileme işlemleri genel olarak hukuk ve ticaret dosyaları için yetkili mahkeme tarafından incelenir; gerektiğinde ilgili yerde görevli büro veya mevcut mahkeme görevlendirilir. - Başvuru yazılı bir beyanname ile yapılır ve beyanname şu bilgileri içerir: talep edenlerin kimlikleri ve adresleri, davanın mevzuu, dosya numarası, sunulan vesikaların listesi ve niteliği, ortaya konulan deliller, önceki kararlar ve işlemler, hüküm verilmişse gerekçesi. - Beyanname sahibinin imzası hakimin veya büro azasının tasdikiyle onaylanır; eksikler tamamlanır; beyanname sahibine bedava vesika verilir. - Yenileme talepleri ilan edilir ve belirli bir süre içinde yapılır; sürenin aşılması durumunda genel hükümlere tabi davranılır. - Talebe ilişkin taraflara davetiye gönderilir; davetiyede davetin amacı özetçe yazılır ve belirlenen gün/saatte gelmesi bildirilir; gelmeyenlere ikinci davetiye ve gerekirse gıyabında işlem yapılabileceği ihtarı verilir; mazeret olmaksızın gelinmemesi halinde süreç tamamlanır. - Zayi olan dosyanın yenilenmesi için mahkeme veya büro gerekli tedbirleri alır. - Dava inceleme aşamasında ise afet tarihine kadar sunulan taslaklar ve ibraz edilen vesikalar istenir ve dosyaya eklenir; yenileme mahkemece yapıldıysa işlem genel hükümlere göre sürdürülür. - Delillerin ve imza işlemlerinin tespiti için inceleme yapılır; şahitler çağrılır; gerektiğinde zabıtlar tutulur; vesikaların güvenilirliği ve tevsiki için gerekli işlemler uygulanır. - Deliller zayi olsa dahi ileri sürülen iddialar uygun şekilde tartışılır ve gerektiğinde yeniden yazılan ilamla hüküm ortaya konulur; taraflar hükmün katileştiğini kabul ederse ilam buna göre düzenlenir. - Şahitlerin davetiyelerle çağrılması ve kimliklerini kanıtlayacak belgelerin teslimi sağlanır. - Keşif raporları veya taraf beyanları uyumluysa geçerli kabul edilir; uyumsuzluk halinde yeniden keşif veya ilgili güvenilir delillere başvurulur. - Afetten önce verilmiş kararlar nedeniyle haciz veya ihtiyati tedbirler varsa, yenileme süreci tamamlanana kadar bu tedbirler uygulanabilir; uzatma veya kaldırma kararına bağlı olarak değişebilir. - İcra ve iflas dosyalarında yenileme için ilgili kurumlar ve ilanlar aracılığıyla bilgi paylaşımı ve gerekli tedbirler kullanılır; bazı kararlar geçerli kalır. - Hacizli mal veya alacaklar söz konusu olduğunda borçlu talep ederse ilgili mahkemeden karar alınması için süre verilir; süre geçerse haciz kendiliğinden kalkabilir. - Nafaka kararları yenileme kapsamı dışındadır ve bu alanda ayrı hüküm uygulanır. - Yenileme sürecinde eski dosya ele geçtiğinde işlem, hükmün uygulanması açısından dosyanın içeriğine göre devam eder; eski dosya bulunduğu durumda hüküm buna göre infaz edilir. - Genel olarak, felaket nedeniyle zayi olan belgelerin yenilenmesi yoluyla mahkeme süreçlerinin işlerliğini korumak amaçlanır.
Bu değişiklik, siyasi/ideolojik amaçla suç işlemek için kurulan silahlı teşekküllerle ilgili olarak, teşekkül hakkında bilgi verenler için cezai yaptırımların hafifletilebilmesi yönünde esneklik getirir. Açıklamanın yapıldığı aşama ve olayın özelliğine göre cezaların seviyesi değişebilir. Liderlik veya güvenlik güçlerine karşı silahla işlenen ağır suçlarda bu hafifletme uygulanmaz. Teşekkül, gizli ittifak veya diğer üyeler hakkında açıklama yapanların durumuna göre de cezaların indirilmesi veya değiştirilmesi söz konusu olabilir. Açıklamanın hüküm kesinleşmeden önce veya sonra yapılması durumuna göre uygulanacak hafifletme farklılık gösterebilir. Bu hükümlerin, teşekkül veya onun üyelerine yardım edenler (barınma, erzak, silah veya cephane temini gibi) için de geçerli olması öngörülür; fakat yardım edenler için ayrı bir indirim söz konusu olabilir. Karar veren mahkemenin görevden kalkması halinde kararlar uygun başka bir yetkili merciye devredilir ve bu devranın sürmesi sağlanır. Bu hükümlerin uygulanabilirliği, önceki kanunlar kapsamında cezai sonuçları olan kişiler için bazı sınırlamalara tabidir; yeni hükümlerin kapsamı, yeniden suç işleyenler için farklı sonuçlar doğurabilir. Genel olarak amaç, bilgi veren ve işbirliği yapan kişilerin cezai sorumluluğunu hafifletmeye yöneliktir ve uygulanması, hangi aşamada ve hangi koşullara bağlı olarak değişir.
Bu kanunla eski yasa kapsamındaki el konulan mal ve hakların durumunu belirleyen bir çerçeve ortaya konulur ve pratik etkileri şu şekildedir. Eski kanun kapsamındaki tasfiye nedeniyle el konulan menkul ve gayrimenkullerin bazıları sahiplerine iade edilir. İade edilecek mallar mevcut durumlarıyla sahiplerine teslim edilir; iade edilmeyecekler için mevcut hükümler uygulanır. Kamulaştırılan gayrimenkullere ilişkin talepler için hak sahipleri belirli süreçler içinde itiraz edebilirler; iade edilecek ve edilmeyecekler için kararlar bu süreçlere göre verilir. Kanun kapsamındaki bazı hükümler talepte bulunanlara uygulanmaz; ancak kamu yararına tahsis edilmemiş gayrimenkuller için bazı hükümler saklı tutularak uygulanır. Talepte bulunanlar için devletçe verilen iskan yardımı ve diğer destekler hak sahibinde kalır; bu mallar kendilerinde sayılır ve tasarruflarında tutulur; talepte bulunmayanlar ise verilen gayrimenkulleri ve sermayeyi iade etmekle yükümlüdür; iade süreci taksitlerle yapılabilir. Yol masrafları karşılanır. Bu işlemlerden vergi, harç veya resim alınmaz. Geri verilecek gayrimenkullerin tapu kayıtlarının düzeltilmesi gerektiğinde gerekli bildirimler yapılır ve kayıtlar düzeltilir. Bu kanun yürürlüğe girer.
Bu yasa basın yoluyla veya toplantılarda yapılan konuşmalarla işlendiği kabul edilen suçlarda cezaların infazının ertelenmesini öngörür. Ertelenebilir cezalar, kişiyi bağlayan ceza üst sınırı belirli bir değerin altında olan suçlar için geçerlidir ve mevcutta ceza infazını sürdürenler de bu uygulamadan yararlanabilir. Ertelenen ceza, belirlenen süre içinde aynı kapsamda kasıtlı bir suç nedeniyle hüküm kurulursa infaz edilir; bu süreçte önceki hapis süreleri yeni cezaya sayılır. Belirli süre içinde aynı kapsamda kasıtlı bir suç işlenmezse ertelenen haklar geçerli kalır ve açılmış olan dava veya soruşturmanın durumu buna göre sonuçlandırılır; ertelenen dava kırılırsa dava düşer. Ertelenenin kapsamına giren bir suç nedeniyle mahkumiyet gerçekleşirse, ertelenen dava yeniden açılır veya devam ettirilir ve hüküm kurulur. Bu uygulama kapsamında haklar üzerinde getirilen kısıtlamaların kaldırılması veya gevşemesi söz konusu olabilir; bazı haklar otomatik olarak eski durumuna getirilir. Eski düzenlemeler yürürlükten kaldırılır ve yeni kurallar uygulanır; yürütme bu hükümlerin uygulanmasından sorumludur.
Bu kanunun uygulanmasıyla taşkın ve su baskınlarına uğrayabileceği kabul edilen bölgelerin sınırları belirlenip ilan edilir ve buna göre hareket planları yapılır. Bu bölgeler içinde su akışını engelleyen her türlü yapı, tesis, bitki örtüsü ve benzerleri, sahiplerine ödenebilecek tazminatlar karşılığında kaldırılır veya yıkılır; bazı durumlarda bu tazminatlar ödenmez. Kamuya ait alanlar ve bazı özel paylar için tazminat talepleri olmaksızın kaldırma işlemleri uygulanabilir; kıymet takdirine dayalı olarak bedellerin ödenmesi süreci bulunur. Kıyı ve setlerin dikili olduğu yerlerdeki basit engeller de tazminatsız olarak kaldırılabilir. Taşkın sahaları dışında kalan veya zararlı görülen alanlarda yer alan ark ve kanalların düzgünleşmesi için belirli süreler verilir; bu süreler sonunda eksik düzeltmelerde ilgili kurallar uygulanır. Taşkın tehlikesinin bulunduğu alanlarda izinsiz inşaat, tadilat veya fidan dikimi yapılması yasaktır; iznin alınması için teknik uygunluk raporu gereklidir. İzinsiz yapılan çalışmalar nedeniyle su akışını bozacak veya su seviyesinin yükselmesine yol açacak olanlar yıkılır veya kaldırılır ve bu masraflar sahiplerden karşılanır. Tehlikeli bölgelerde yaşayanlar ve köy halkı, suların yükselmesi veya taşkın tehlikesiyle karşılaşıldığında derhal ilgili birimlere haber verme ve uyarı yapma yükümlülüğüne sahiptir; bu yükümlülük sezonluk olarak halka ilan edilir. Tehlike durumu ciddi olduğunda, en seri biçimde yardım çağrısı yapılır ve komşu köyler de gerekli destek için muhtaç durum önceliği gözetilerek seferber edilir; yardıma katılanlar gerekli araç-gereçlerle tehlike yerine yönlendirilir. Kusursuz işleyen bir afet yönetimi için gerekli kayıtlar tutulur ve ilgili yerlere iletilir; ihtiyaç halinde diğer birimlerden yardım istenir ve sağlanan malzeme ve vasıtalar işin gereğine göre kullanılır. Tehlike bölgesine gelenlerin taşınması için ulaşım giderleri karşılanır; bu süreçte çalışanlara ücret verilmez, ancak temel besin temin edilir. Çalışanlar yaralandığında veya engellendiğinde tazminat ve destek sağlanır; hastanelerde tedavi ücretsizdir; özel hastanelerde tedavi giderleri devlet tarafından karşılanır. Taşkın haberleşme ve iletişim hatlarının hızlı ve ücretsiz kullanımı sağlanır ve acil bildirimlerin iletimi kolaylaştırılır. Bölgeler arası koordinasyon sağlanır; gerekli durumlarda araçlar ve personel güvenli bir şekilde sevk edilerek başa çıkmaya yönelik çabalar bir arada yürütülür. Bu uygulamaların parasal ve operasyonel giderleri kamu bütçesinden karşılanır. Birlikte yürütülen denetim ve ihmal durumlarında ilgili kamu görevlileri gerektiğinde sorumlulukla hareket eder.
- Türkiye’deki işletme ve müesseseler, işlemlerini Türkçe olarak yürütmek ve defterlerini Türkçe tutmak zorundadır. - Yabancı şirket ve müesseseler için bu zorunluluk, Türkiye’deki muameleler ile devlet kurumlarına ibraz edilen evrak ve defterler için geçerlidir; Türkçe ana dil olarak kabul edilir ve Türkçe dışında da yazılı kayıtlar bulunabilir, ancak Türkçe metin esas alınır; imza, Türkçe metin üzerinde başka bir dilde yazılmış olsa dahi Türkçe kısmın geçerliliği korunur. - Birinci ve ikinci maddelere aykırı olarak düzenlenen evrak ve vesikalar, şirkete karşı aleyhe olan bir durumda dikkate alınmaz. - Bu düzenlemelere aykırı hareket edenler için cezai yaptırım öngörülmüştür. - Kanuna ekleyen mevzuat yürürlüğe girer ve bu değişiklikler mevcut uygulamaya yansır.
Bu Kanun, vergi, resim, harç ve ilgili uygulamaları geniş ölçüde güncelleyerek mevcut mevzuatı yeni bir çerçeveye taşımayı amaçlar; pek çok farklı alanda hükümlerin uyumlu ve uygulanabilir hale getirilmesini sağlar. Motorlu taşıtlar açısından önemli etkiler ortaya çıkar: belirli şartlar altında trafik tescil kaydı silinen taşıtlar üzerinden doğan motorlu taşıt vergisi, gecikme zamları, faizi ve cezaları terkin edilebilir; bazı işlemler karşılığında vergi muafiyetleri uygulanabilir; noterden yapılan satış veya kamu kurumlarından alınan taşıtlarla ilgili tescil süreçleri tamamlandığında yükümlülükler yeniden belirlenebilir; tescil kaydı silinen taşıtların elde ettiği kazançlar ve işlemler vergi, resim ve harçtan muaf sayılabilir; bu kapsamda katma değer vergisi uygulamaları bazı durumlarda uygulanmaz. Ayrıca geçmişteki bazı kayıtlar ve ödemelerle ilgili olarak durumlar netleşir ve uygulama usulleri belirlenir; ileride taşıtların bulunması halinde yeniden tescil ve vergi yükümlülükleri doğabilir. Bu değişiklikler, vergi uyumunu kolaylaştırmayı ve uygulamadaki belirsizlikleri azaltmayı hedeflerken, bazı yükümlülüklerin iade veya terkinine ilişkin istisnai düzenlemeleri de içerir. Ayrıca değişikliklerin uygulanmasına ilişkin geçiş ve yürütme süreçleri ile ilgili düzenlemeler getirilir. Anayasa Mahkemesi kararına bağlı olarak, bazı hükümlerin uygulanışında değişiklikler veya iptaller doğuracak etkiler vardır.
Bu düzenleme bor tuzları, uranyum ve toryum ile asfaltit, linyit ve demir madencilik haklarının devletin kontrolüne geçmesini ve kamu kurumlarına devrini hedefler; mevcut ruhsatlar geçersiz sayılır ve haklar bu yeni çerçeveye göre yeniden düzenlenir. Devir kapsamında belirlenen sahalar kamu kurumlarının işletmesine geçer; ilgili hak ve yükümlülükler kamu kurumlarına devredilir ve özel hukuk tüzelkişilerine verilen ruhsatlar iptal edilir. Devir dışında kalan ve kamu kurumlarına devri öngörülen sahalar için eski sahiplerine iade edilmesi talep edildiğinde iade sağlanır; iade edilmesi öngörülen sahalar için ödenen veya bankaya bloke edilen tazminatlar geri verilir. İade işlemleri tamamlandığında kayıtlar güncellenir ve ilgili yükümlülükler yerine getirilir; iade edilmemiş sahalar kamu kurumlarının tasarrufunda kalır. İlemler tamamlanıncaya kadar bazı işlemler iptal edilebilir; mevcut yasal çerçeveye göre işlemeye devam edilir. Kamu kurumları altında kalan sahalar ile iade edilmeyen sahalar arasındaki ayırıcı uygulamalar bu çerçevede yürütülür.
- Icra yoluyla tahsil edilen paradan belirli bir oran harç olarak alınır; sabit harçlar icra başladığında peşin olarak tahsil edilir; harçlar borçluya yüklenemez; borç tutarı belli bir eşik değerin altında ise harç alınmaz. - Mahkûmlar, bulundukları süre boyunca yiyecek bedellerini ödemekle yükümlüdür; bu bedeller periyodik olarak hesaplanır ve borç olarak kayda geçer; ödeme güçleri olup olmadıklarının incelenmesi için ilgili yerel merciler devreye girer; ödeme yapılmazsa tahsilat için gerekli işlemler başlatılır; yiyecek bedellerinin alacakları süre aşımına uğrayabilir; çalışma yapanlar veya ödeme gücü olmadığı anlaşılanlar için istisnalar uygulanır. - Yiyecek bedelleri ve ilgili tahsilatlar makbuz karşılığı yapılır ve güvenli şekilde kaydedilir; tahsilat süreci belirli usullere göre yürütülür. - Yiyecek bedellerinin hesaplanmasında ekmek ve diğer gıda maddelerinin satış fiyatı temel alınır. - Kanunun bazı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır; uygulanması icra makamları tarafından yürütülür.
E-posta ile Devam Et