10 / 1.247 sonuç gösteriliyor

Kanun 5188
2004-06-26

ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUN

Bu kanun özel güvenlik hizmetlerinin verilmesi, denetlenmesi ve izin süreçlerini düzenler; hizmeti yürüten kişi ve kuruluşların çalışma biçimlerini belirler. Kamu güvenliği açısından özel güvenlik hizmetinin kurum içi güvenlik birimi olarak veya hizmetin güvenlik şirketlerine gördürtülmesi yoluyla sağlanmasına olanak tanır; bazı geçici veya acil durumlarda özel izne dayalı istisnalar uygulanabilir. İşletmelerin veya kurumların ihtiyaçlarına göre güvenlik hizmetinin hangi yöntemle yürütüleceğine karar verilmesi için yetkili kurul kararına bağlıdır; kararlar çoğunlukla kabul edilir. Faaliyet izni için şirket sahipleri, yöneticiler ve temsilciler belirli nitelikleri taşımalıdır; yöneticilerin eğitim ve temel güvenlik eğitimini tamamlaması gerekir; güvenlik sorumlusu bulunması ve bazı eğitim şartlarının karşılanması beklenir. Yabancı sahiplik konusunda karşılıklılık esasına dayalı bir yaklaşım uygulanır. Güvenlik hizmetlerinde çalışan kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılabilir; olumlu sonuç alanlara uygun eğitim şartlarını tamamlamak koşuluyla çalışma izni verilir. Güvenlik görevlilerinin yetkileri arasında giriş-çıkış kontrolleri, kimlik sorma, üst araması, eşyaların güvenlik taramalarından geçirilmesi ve delillerin korunması; gerektiğinde yakalama ve olay yerinin güvenliğinin sağlanması bulunur. Silah bulundurma ve taşıma yetkisi komisyon tarafından belirlenir; bazı yerlerde silah bulundurulması yasaktır; özel güvenlik şirketleri kendi başına silah bulunduramaz; ancak gerekli hallerde izinle silah kullanımı sağlanabilir. Görev alanı ve yetkileri görev süresiyle sınırlıdır; gerektiğinde korunan kişiyle birlikte ülke genelinde veya il sınırları içinde genişletilebilir. Kimlik kartı taşıma zorunluluğu vardır; kart üzerinde görevli adı ve silahlı/silahsız olduğu bilgisi bulunur ve kart olmadan yetki kullanılamaz. Güvenlik görevlileri üniforma giymekle yükümlüdür; bazı durumlarda komisyon izniyle sivil kıyafetle çalışabilir. Eğitim, temel güvenlik eğitimi ve silah eğitimini içerir; yenileme eğitimi de uygulanır; eğitim niteliği ve uygulama esasları yönetmelikle belirlenir; bazı kurumlar bu eğitimi verebilir; belirli personel için istisnalar bulunabilir. Yaralanma, engellilik veya ölüm halinde tazminat ödenir; bu tazminat diğer ödemelerle karşılaştırılmaz ve kamu kurumlarında ek hükümler uygulanabilir. Kanunun kapsamına giren görevler dışında başka işte çalışılması yasaktır; grev yasağı ve lokavt yasağı uygulanır; bu kurallar güvenlik hizmetlerinin sürekliliğini sağlamayı amaçlar.

CB Yönetmeliği 2010139
2010-04-06

TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

- Bu düzenlemenin amacı Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, ispatı ve çok vatandaşlığa ilişkin işlemlerde uygulanacak usul ve esasları belirleyerek uygulamada birlik sağlamaktır. - Vatandaşlık başvuruları yurt içinde ilgili makamlarca, yurt dışında ise dış temsilcilikler tarafından yürütülür. - Türk vatandaşlığını kazanmanın yolları ikiye ayrılır: doğumla kazanılan ve sonradan kazanılan. - Doğumla kazanılan vatandaşlık, anne veya baba ile soy bağına dayanılarak veya doğum yerine göre kendiliğinden kazanılır; bazı durumlarda doğumdan itibaren vatandaşlık gerçekleşir. - Doğumla kazanılan vatandaşlık çocuk için, evlilik birliği içindeki çocuklar için ve baba tarafından vatandaşlık durumuna bağlı olarak uygulanır. - Sonradan vatandaşlık, yetkili makam kararıyla veya evlat edinme ya da seçme hakkının kullanılmasıyla mümkün olur. - Genel olarak vatandaşlık kazanımı için adayların, uzun süreli ikamet, yasal ikamet ve toplumsal uyum göstergeleri, sağlık durumu, iyi ahlak ve kamu güvenliği açısından engel olmama, Türkiye’de geçimini sağlayacak gelir veya mesleğe sahip olma ile Türkçe dil becerisi gibi şartları karşılaması gerekir. - Başvurular ön inceleme, gerekli belgelerin incelenmesi, güvenlik ve adli soruşturma süreçleriyle değerlendirilir; mülakat yapılabilir ve son karar bu değerlendirme sonucunda verilir; şartları taşımayanların başvurusu reddedilebilir. - İstisnai olarak vatandaşlık kazanımı, devletin kararına bağlı olarak belirli yatırım veya katkı türleriyle sağlanabilir; bu kapsamda yatırım, konut edinimi, istihdam yaratma ve benzeri alanlarda şartlar bulunur. - Çocuklar için doğumla vatandaşlık kazanımı veya sonradan kazanım süreçleri ayrıca belirlenen prosedürler çerçevesinde uygulanır; ispat ve kayıt işlemleri buna göre gerçekleştirilir.

Kanun 4458
1999-11-04

GÜMRÜK KANUNU

Gümrük kuralları Türkiye Gümrük Bölgesine giren veya çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanır; bölge kapsamı kara suları, iç sular ve hava sahasını içerir. Gümrük mevzuatı, kavramlar ve işlemler konusunda taraflar için net tanımlar sağlar; bir kişinin temsilci atayabilmesi, temsilin türüne göre hareket etmesi ve yetki belgesini ibraz etmesi gerekir; doğru beyan edilmeyen hareketler kendi adıyla işlem görmek olarak kabul edilebilir. Temsilci sistemi, transit sınırlaması olanlar hariç, gümrük işlemlerinde yerleşik kişiler tarafından yürütülür ve temsilci işlemleri belirli kurallara uygun olarak yapılır. Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü, yerleşik işletmelere daha hızlı ve basitleştirilmiş emniyet ve güvenlik kontrolleriyle avantaj sağlayabilir; statü ve izinler, hangi kontrollerin uygulanacağını ve hangi idarelerin yetkili olduğunu belirleyen kurallarla düzenlenir. Gümrükle ilgili kararlar için talep süreci vardır; kararlar için gerekli bilgi ve belgeler sunulur, talep yazılı olarak yapılır ve belirli sürelerde karar verilmesi amaçlanır; alınan kararlar gerekçeli olarak bildirilir ve itiraz yoluyla olur. Lehine verilen kararlar bazı durumlarda iptal veya değiştirme kapsamına girebilir; iptalin veya değiştirmenin hangi durumlarda mümkün olduğunun şartları belirlenir ve iptal kararı tebliğ edildiğinde yürürlüğe girer; ihtiyaç halinde erteleme yapılabilir. Kişiler gümrük mevzuatı uygulamaları hakkında bilgi talep edebilir; bilgiler ücretsiz olarak verilir; bazı özel hallerde masraflar talepte bulunan tarafından karşılanır. Bağlayıcı tarife ve bağlayıcı menşe bilgisi yazılı talep üzerine verilir; bu bilgiler belirli süreler için geçerlidir ve bazı değişiklikler veya yanlış beyanlar durumunda geçerliliğini kaybedebilir; menşe kuralları veya tarife kaydıyla ilgili değişiklikler sonrasında bilgiler yeniden değerlendirilir ve değiştirilir veya iptal edilebilir. Gümrük güvenliği ve gözetimi ile ilgili uygulamalar, eşyaların giriş-çıkış- transit ve nihai kullanımına ilişkin prosedürleri kapsar; bu süreçler, güvenli ve uyumlu bir ticaret akışını sağlamak amacıyla uygulanır. İdareler ve kişiler, mevzuata uygun hareket etmek ve gümrük vergilerini ödemek, gerekli kayıtları tutmak ve denetimlere açık olmakla yükümlüdür. Risk, ülkeler arası taşınan eşyaların güvenlik, ekonomi, çevre ve tüketici açısından potansiyel tehditler yaratma ihtimalini ifade eder; risk yönetimi, bu riskleri azaltmak için veri toplama, analiz ve önlemleri kapsayan bir süreç olarak tanımlanır.

Kanun 5901
2009-06-12

TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU

- Bu kanun, Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybına ilişkin yolları ve vatandaşlık hizmetlerinin nasıl yürütüleceğini temel olarak belirler; vatandaşlık edinimi farklı yollarla mümkün olabilir ve bu süreçlar herkes için geçerli kurallara bağlanır. - Doğumla vatandaşlık, çocuğun nerede doğdu veya kiminle ilişkili olduğuna bağlı olarak otomatik olarak kazanılabilir; bazı durumlarda doğum anından itibaren vatandaşlık hüküm ifade eder. - Sonradan vatandaşlık kazanımı için yabancı kişi belirli şartları taşıdığında başvurabilir; başvurunun kabulü mutlak hak değil, yetkili makam kararına bağlıdır ve şartlar ülkedeki mevzuata uygun olarak değerlendirilir. - Vatandaşlık başvuruları için genel olarak erginlik, Türkiye’de kesintisiz ikamet süresi, Türkiye’ye yerleşme niyetinin davranışlarla görülmesi, sağlık durumunun kamu sağlığına tehlike oluşturmaması, iyi ahlak, yeterli Türkçe bilgi, geçimini sağlayacak gelir veya meslek ve güvenlik/düzen açısından uygunluk gibi kriterler aranır. - İstisnai durumlar kapsamında bazı yabancılar, özel hizmetler veya belirli statüde olanlar için Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanabilirler. - Evlenme yoluyla vatandaşlık için direkt olarak kazanım sağlanmaz; belirli sürenin üzerinde evli olmak ve uygun şartları taşımak gerekir; evli olan yabancı, eşin ölümü halinde şartlarda esneklik kazanabilir. - Evlat edinme yoluyla yetişkin olmayan kişiler vatandaşlık kazanabilir. - Yetkili makam kararıyla vatandaşlığı kazanma süreci, başvurunun dosyalanması, araştırma ve inceleme süreçlerini kapsar; uygun bulunanlar vatandaşlığı kazanır, uygun olmayanların başvuruları reddedilir. - Vatandaşlığını kaybetme, yetkili makam kararıyla veya belirli hakları kullanma sonucunda gerçekleşebilir; çıkma izni veya belgesi alınmasıyla vatandaşlıktan çıkış mümkün olabilir; bazı durumlarda eşlerin durumu farklı etkilenmez. - Çıkma izniyle vatandaşlıktan çıkıldığında, ilgili kişi vatandaşlıktan çıkar ve bu durum ailesinin diğer üyelerini doğrudan etkilemez; bazı haklar sınırlı veya saklı olabilir. - Mavi Kart gibi özel belgeler, çıkış sonrası haklar açısından belirli kolaylıklar sağlayabilir; bu tür haklar için gerekli kayıtlar ve belgelendirme süreçleri uygulanır. - Vatandaşlığını kaybedenlerin mallarıyla ilgili tasfiye yükümlülükleri olabilir; tasfiye süreci sonucunda malların tasfiye edilmesi veya devlete devredilmesi gerektiği durumlar olabilir.

Kanun 4911
2003-07-09

SİVİL HAVA ARAÇLARI ÜÇÜNCÜ ŞAHIS MALİ MESULİYET SİGORTASININ TİCARİ OLARAK TEMİN EDİLEMEYEN KISMININ DEVLET GARANTİSİ İLE KARŞILANMASI HAKKINDA KANUN

Devlet garantisi, ticari olarak temin edilemeyen kısmı kapsayan, sivil hava araçlarının terör eylemleri, savaş hali ve bunlara bağlı riskler nedeniyle üçüncü şahısların uğrayabileceği zararları karşılamaya yöneliktir. Bu garanti, Türk Sivil Hava Aracı Siciline kayıtlı hava araçlarının iç hat ve dış hat uçuşlarıyla birlikte havaalanlarında verilen yer hizmetleri kapsamında gerçekleştirilen seferleri ve bu kapsamda hizmet veren kuruluşların faaliyetlerini kapsayan havaalanı hizmetlerini de içine alır. Garantinin kapsamına giren zararlar üçüncü şahıslar tarafından meydana gelen ölüm, yaralama, mal veya eşya zararları ile bazı dolaylı zararları içerebilir; ancak belirli zararlar sınırlı biçimde kapsam dışı bırakılarak ele alınır. İstisnalarla birlikte, yurt dışından geçici tescil işlemleri için getirilen hava araçlarının sınırlı bir şekilde bu teminata dahil olması gibi özel durumlar söz konusudur. Devlet garantisi her olay için ayrı bir üst sınırla belirlenir ve her işletme ile havaalanı yerleşik hizmet sağlayıcısı için uygulanır. Üst sınır aşıldığında o yıl içinde yeni garanti verilmez. Üst sınırın aşılması halinde kalan kısmın garanti kapsamında sayılmaması söz konusudur. Garantinin durdurulması ve yeniden başlatılması, tamamen piyasa sigortasının ticari olarak temin edilebilir hale gelmesi veya gerekli görülen hallerde yapılabilir. Bu durumlar için karar süreci yönetim tarafından yürütülür. Devlet garantisi bedeli, ilgili kurullarca belirlenir ve bu bedel vergilerden muaf tutulur. Bedelin yatırılmaması durumunda garantide durdurma uygulanır ve bedel hesaplar üzerinden geri tahsil edilmeye çalışılır. Hesap, devlet garantisini karşılamak için özel bir hesap olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde tutulur ve bu hesaptan zarar ödemeleri ve gerekli görülen hizmetler finanse edilir. Hesapta yeterli kaynak bulunmaması halinde ihtiyaç diğer bütçe olanaklarıyla karşılanabilir. Hesabın denetimi ve tasfiye süreçleri ilgili bakanlıklar tarafından yürütülür ve hesapta kalan tutar genel bütçeye gelir olarak kaydedilir. İcra ve uygulama süreçleri için gerekli yönetmelikler kısa süre içinde çıkarılır.

Kanun 2709
1982-11-09

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

Bu metin devletin cumhuriyet olduğunu, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına aldığını belirtir; toplumun huzuru, adalet ve refahı ile kişilerin maddi ve manevi gelişimini öncelik olarak hedefler. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlük ilkesine bağlıdır; Türkçe resmi dil olarak önceliklidir; milli bayrak, marş ve başkent gibi simgeler devletin kimliğini somutlaştırır. Değiştirilemeyecek hükümler, devletin temel nitelikleri ve Cumhuriyetin yapısal esaslarını korur, bu temel ilkeler üzerinde normalenin üzerinde değişiklikler yapılamaz. Egemenlik millete aittir; milletin iradesiyle kararlar alınır; devlet organları bu gücü anayasadan aldığı sınırlar içinde kullanır; hiçbir kişi veya organ kaynağını Anayasadan almayan yetkiler kullanamaz. Yasama, yürütme ve yargı bağımsız ve tarafsız olarak iş görür; kuvvetler arasındaki işbirliği ve sınırlı yetki paylaşımı, devletin medeni iş bölümünü güvence altına alır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin korunması; dil, ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi düşünce gibi unsurlara dayalı ayrımcılık yasaktır; eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirler makul ve haklar üzerinde dengeleyici olarak kabul edilebilir. Temel hak ve hürriyetler kişiliğe bağlı, dokunulmaz ve devredilemez olarak tanımlanır; bu haklar, toplum karşısındaki ödev ve sorumlulukları da içerir ve demokratik toplumun gerekleriyle ölçülür. Temel hakların kötüye kullanılmaması gerekir; hak ve özgürlükleri amaç göstererek, devleti veya milleti bölmeyi hedefleyen faaliyetler yasa dışı sayılır. Savaş veya olağanüstü hallerde haklar üzerinde geçici sınırlamalar yapılabilir; buna karşın yaşam hakkı ve kişilerin güvenliği korunur, kararlar yargı denetimine tabidir. Kişinin hürriyeti ve güvenliği güvence altındadır; yasa gereği yakalama ve tutuklama durumları belirli usullerle ve haklar bildirilerek gerçekleştirilir; adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi geçerlidir; uzun süreli tutukluluklarda özellikle denetim ve hızlı yargılanma güvence altındadır. Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme özgürlüğü korunur; bu haklar ancak kanunla ve gerektiğinde mahkeme kararıyla sınırlanabilir; kararlar belirli sürelerde onaylanır ve gerekçeyle açıklanır. Konut dokunulmazlığı yalnızca yetkili merciin kararlarıyla ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ihlal edilebilir; karar süreci belirli sürelerde onaylanır ve açıklanır. Haberleşme özgürlüğü ve gizliliği korunur; engelleme ve müdahale için usule uygun hâkim kararı gerekir; kararlar belirli süre içinde onaylanır ve gerekçeli olarak açıklanır. Yerleşme ve seyahat özgürlüğü vardır; yurtdışına çıkış ve sınır dışı edilmeye ilişkin sınırlamalar kanunla belirlenir; vatandaşlar temel olarak sınır dışı edilemez ve yurda girme haklarından yoksun bırakılamaz. Din ve vicdan özgürlüğü güvence altındadır; ibadet ve dini uygulamalar serbesttir; dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi devlet gözetimindedir; din ve manevi yaşamla ilgili haklar kişilerin baskı altında kalmaksızın korunur.

Kanun 7315
2021-04-17

GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ARŞİV ARAŞTIRMASI KANUNU

Bu kanun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ilişkin temel ilkeleri ve elde edilen verilerin kullanılmasına dair esasları belirler. Uygulama kapsamı ve amaçları: Kamuya atama ve bazı görevler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yürütülür; milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip birim, proje, tesis ve hizmetlerde çalışanlar için bu süreç uygulanır. Arşiv araştırması kapsamında incelenenler: Kişinin adli sicil kaydı, kolluk faaliyetleriyle ilgili durumlar, mevcut kısıtlar ve hakkında hüküm veya devam eden soruşturma/kovuşturmaları içeren kayıtlar mevcut olup olmadığının tespit edilmesi hedeflenir. Güvenlik soruşturması kapsamı: Görev için needed olan niteliklerle ilgili bilgiler, yabancı ilişki durumu ve terör örgütleriyle bağlılık veya irtibat ihtimali gibi hususların mevcut kayıtlardan denetime elverişli şekilde değerlendirilmesi amaçlanır. Süreç ve yetkili birimler: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, ilgili güvenlik ve idari birimler tarafından yürütülür; taleple sınırlı olarak gerekli bilgi ve belgelerden elde edilenler toplanır. Gizlilik ve veri güvenliği: Soruşturmayı yürütenler tarafından bilgiler gizli tutulur; sorgulama, paylaşma veya duyurma yetkisiz kişilerle yapılmaz; gerekli güvenlik önlemleri alınır. Değerlendirme Komisyonu ve karar süreci: Elde edilen veriler nesnel ve gerekçeli şekilde yazılı olarak atamaya yetkili makamlara sunulur; atama kararı bu veriler ışığında verilir. Kişisel verilerin korunması: Kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel ilkelere uyulur; elde edilen veriler amaca uygun kullanılır, doğru ve güncel tutulur; istihbarat kapsamında olan bilgiler kişiyle paylaşılmaz. Veri güvenliği ve gizlilik konusunda haklar: İşlenen kişisel verilerle ilgili bilgi, erişim, düzeltme ve silme talepleri için uygun tedbirler uygulanır; süreç boyunca gizlilik korunur ve yetkili olmayan kişilerle paylaşım yapılmaz. Silme ve yok etme uygulaması: Amaç kalmadığında veya belirli bir sürenin sonunda veriler silinir ve yok edilir; dava açılması durumunda karar kesinleşene kadar veriler silinemez. Cezai hükümler: Kişisel verilerin korunmasını ihlal edenler için cezai yaptırımlar uygulanır. Yönetmelik ve uygulanabilirlik: Süreç ve usuller için yönetmelikler çıkarılarak uygulanabilirlik sağlanır. Genel sonuç: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, uygunluk değerlendirmesinin güvenli, gizli ve amaca uygun şekilde yapılmasını, verilerin korunmasını ve gerektiğinde nesnel kararların alınmasını hedefler.

Kanun 7315
2021-04-17

GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ARŞİV ARAŞTIRMASI KANUNU

Bu yasa güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ilişkin temel kuralları ve uygulanacak süreçleri belirler; elde edilecek verilerin nasıl kullanılacağını, saklanacağını ve ne süreyle saklanacağını düzenler. Kapsama giren kişiler, kamu kurumlarında göreve başlayacak ya da göreve atanacak olanlar ile stratejik öneme sahip birim, proje, tesis ve hizmetlerde çalışacak kişileri kapsar. Arşiv araştırması kapsamında kişinin adli sicil kaydı, aranıp aranmadığı, herhangi bir kısıtlama olup olmadığı, mevcut veya kesinleşmiş kararlar ile devam eden veya tamamlanmış olan soruşturma ve kovuşturmalar gibi mevcut kayıtlardan bilgiler tespit edilir; ayrıca kamu görevinden çıkarılma durumu da göz önünde bulundurulur. Güvenlik soruşturması, arşiv verilerine ek olarak kişinin görevin gerektirdiği niteliklere uygunluğu, yabancı devletlerle ilişkileri ve terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle irtibat ve iltisak içinde olup olmadığı gibi hususları mevcut kayıtlardan ve göreve yansıyacak yönlerden denetim yoluyla tespit eder. Güvenlik soruşturması ve arşiv arastirmasını yapmakla görevli birimler, gerekli bilgi ve belgeleri talep doğrultusunda ilgili kurumlar ve arşivlerden temin eder; süreçler bu doğrultuda yürütülür. Sorumluluk sahibi birimler, kişisel verileri gizli tutar, bu verilerin gizliliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alır; veriler yalnızca amaç kapsamında, sınırlı ve ölçülü şekilde kullanılır ve yetkisiz kişilerle paylaşılmaz veya yayılamaz. Güvenlik soruşturması ve arşiv arastırması süreçlerini yönetecek ve elde edilen verileri nesnel ve gerekçeli biçimde değerlendirecek bir degerlendirme komisyonu kurulur; komisyon, kararlarını atama yetkisi olan makama iletir ve gerekçeli şekilde sunar. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel ilkeler benimsenir; verilerin doğruluğu ve güncelliği gözetilir; veriler güvenli ve gizli tutulur; amaç dışı veya ölçüsüz kullanımına izin verilmez. Verilerin silinmesi ve yok edilmesi, amaç ortadan kalktığında veya uygun koşullar oluştuğunda yapılır; ayrıca ilgili süreçler devam ederken bazı veriler silinemez; mahkeme süreci devam ettiği durumda verilerin silinmesi engellenebilir. Kişisel verilerle ilgili suç işlenmesi halinde uygulanacak cezai hükümler mevcut mevzuata göre uygulanır. Bu uygulamaların usul ve esaslarını belirlemek için yönetmelikler çıkarılır.

Kanun 5042
2004-01-15

YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN

- Yeni bitki çeşitlerinin korunması için ıslahçı hakları tanımlanır ve hak sahipleriyle onların mirasçılarına özel yetkiler verilir; aynı çeşit üzerinde birden çok hak sahibi olması durumunda müşterek hak sahibi olma durumu ortaya çıkabilir. - Islahçı hakları, korunan çeşitler için çoğaltım materyallerinin üretimi, çoğaltılması, satışı, piyasaya sürülmesi, ihracatı, ithalatı ve depolanması üzerinde tekelci yetkiler sağlar. - Başkasının izni olmadan korunan çeşit üzerinde hak sahibinin belirlediği bu yetkiler kullanılmaz; ihlal halinde hak sahibi yasal yollara başvurabilir. - Hak sahipliği çoğunlukla, çeşit üzerinde çalışan veya geliştiren kişilerin hak sahibi olması; işyerinde geliştirilen çeşitler için ise sahibin işveren olması ilkesine dayanır. - Çalışanlar ve işverenler arasındaki sözleşmelere bağlı olarak, iş ilişkisi dışında geliştirilen çeşitlerde hak sahibliği ve kullanım konusunda ilgili hükümler uygulanır. - Çiftçi istisnası olarak, belirli tarım ürünlerinde korunan çeşitleri kendi tarım alanlarında kendi üretimleri için kullanabilen çiftçiler bulunmaktadır; küçük çiftçiler için özel bir muafiyet ve bildirme/mütalaa yükümlülükleri söz konusudur; diğer çiftçiler ise hak sahibine bedel ödeyerek kullanım yapabilir. - Zorunlu lisans mekanizması, kamu yararı nedeniyle hak sahibinin izni olmadan korunan çeşitlerin belirli koşullarda kullanılmasını sağlayabilir; arabuluculuk süreçleri ve Bakanlığın karar verici rolü vardır. - Arabuluculuk süreciyle lisans görüşmeleri yapılabilir; taraflar uzlaşamazsa lisans verme süreci tek taraflı kararlarla sonuçlanabilir. - İsmin korunması ve kullanımına ilişkin kurallar, korunan çeşit için özel bir isim belirlenmesini ve bu ismin pazarda kullanılması zorunluluğunu getirir; ayrıca ismin yanlış kullanımı veya karışıklık yaratacak durumlar için önlemler vardır. - Koruma süresi kavramsal olarak, hak sahibine belirli bir süre boyunca üstünlük sağlayan bir koruma sağlar; sürenin sonunda çeşitlerin serbestçe kullanılabilir olması gibi sonuçlar doğurur. - Çeşitlerin tescil edildiği siciller ve yayımlanan kataloglar, koruma kapsamını ve piyasaya sürülme süreçlerini belirler; bu kayıtlar kamuya açıklık ve güven sağlar. - Uluslararası ölçekte, UPOV çerçevesinde Türkiye ile karşılıklılık esasına dayalı olarak koruma imkanı bulunmaktadır; bu, uygun şartları sağlayan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin de haklardan yararlanmasını mümkün kılar. - Yasa, hak sahipliği, sınırlandırmalar ve uygulama için gerekli usul ve esasları yönetmelikler ve resmi düzenlemelerle belirler; bu nedenle uygulamalar değişebilir ve uygulamalara dair ayrıntılar yönetmeliklerde yer alır.

Kanun 6458
2013-04-11

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU

Bu kanun yabancıların Türkiye’ye giriş, kalış ve Türkiye’den koruma talep edenlerin korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenler ve uygulanabilir kapsamı belirler. Yabancılar için Türkiye’ye giriş ve kalış süreçlerinde sınır kapılarında ve ülke içinde yapılacak işlemler ile uluslararası koruma taleplerinin incelenmesi süreçleri öngörülür; kitlesel olarak Türkiye’ye gelen yabancılar için geçici koruma uygulanabilir. Uluslararası koruma statüsü olarak mülteci, şartlı mülteci veya ikincil koruma gibi statüler tanımlanır ve bu statülerin kazanılması veya korunmasıyla ilgili esaslar belirlenir. Geri gönderme yasağı, bir kişinin işkenceye veya insanlık dışı ya da onur kırıcı muameleyle karşı karşıya kalacağı yerlere gönderilmesini engeller. Türkiye’ye giriş için gerekli belgeler gösterilmek zorundadır; bazı durumlarda sınır kapılarında vize verilebileceği veya vize muafiyetinin uygulanabileceği öngörülür. Bazı yabancılar için ise kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından sakınca olması halinde giriş yasağı uygulanabilir ve bu kararlar bildirilir. Uluslararası koruma başvuruları, başvuranın talebinin engellenmesini hedeflemeyen şekilde değerlendirilir ve kararlar başvuru sahibine tebliğ edilir; kararlar aleyhine başvuru ve yargı yolu vardır. Giriş yasağı kararları, sınır dışı edilme durumları ve bu kararların uygulanmasına ilişkin hükümler vardır; bazı hallerde giriş yasağının süresi ve uygulanması düzenlenir. Sınır kapılarında durumda özel olarak verilebilen geçici vizeler ve havalimanı transit vizeleri uygulanabilir; bu vizelerin süreleri ve koşulları belirlenir. Uzun süre Türkiye’de kalacak yabancılar için ikamet izni zorunluluğu bulunur; bazı statülerde ikamet izninden muafiyetler öngörülebilir ve muafiyetlerden yararlanmak için gerekli belgeler şekillendirilir. İkamet izni başvuruları konsolosluklar aracılığıyla yapılır; diploması ve uluslararası kuruluşlar gibi özel statülerde bulunan kişiler ile aileler için ikamet izninden muafiyetler söz konusu olabilir. Vize uygulamaları, vizelerin verilmesi, vizeden muafiyetler ve sınır kapılarında verilebilecek vizelere ilişkin esaslar belirlenir; bazı durumlarda vizelerin tek taraflı kolaylıklar sağlaması öngörülür. Cumhurbaşkanı ve ilgili makamlar, pasaport ve vize işlemlerine ilişkin yetkileri kullanabilir ve belirli durumlarda vize kolaylıkları veya muafiyetler getirebilir.