10 / 1.262 sonuç gösteriliyor

CB Yönetmeliği 200610970
2006-10-02

KAMU İDARELERİNE AİT TAŞINMAZLARIN KAYDINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

Kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt altına alınması ve envanterinin tutulması ile birlikte taşınmazların sahiplik, yönetim ve kullanım durumları tek bir sistemde izlenebilir hale gelir. Taşınmazlar değerine göre kaydedilir; maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden bu kayıtlar oluşturulur ve gerektiğinde bu değerler güncellenir. Taşınmazların kimlik numaraları belirlenir ve dosyalanır; böylece işlemler için gerekli belgeler tek bir çatı altında takip edilebilir. Edinim, elden çıkarım, devir, kira, irtifak gibi işlemler için gerekli belgeler kayda geçirilir ve icmal cetvelleri mali hizmetler birimine iletilerek konsolide edilir. Değişiklikler meydana geldiğinde kayıtlarda yeni durumlar tesis edilir; terkin veya devrin gerektiği durumlarda kayıtlarda kapatma işlemi uygulanır. Cins tashihi gerektiğinde mevcut kullanım şekli ile tapu kaydı arasındaki uyumsuzluk giderilir; savunma, güvenlik ve istihbarat taşınmazları için özel istisnalar söz konusu olabilir. Kayıt ve kontrol işlemlerini yürüten birimler, kayıtların mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir olmasını sağlamalı, kayıtlarla ilgili belgelerin denetime hazır şekilde korunmasını güvence altına almalıdır. Taşınmaz kayıtları güncellendiğinde ilgili birimlere ve mali hizmetler birimine bildirim yapılır ve bu değişiklikler takip edilerek gerektiğinde mali tablolara yansıtılır. Mevcut taşınmaz kayıtlarının yenilenmesi sürecinde eski kayıtlar kapatılıp yeni kayıtlara aktarılır; böylece varlık yönetiminde bütünlük sağlanır. Bu düzenleme ile idarelerin taşınmazlarıyla ilgili kayıtlar ve raporlama süreçleri standartlaşır, denetim ve hesap verebilirlik güçlenir.

Kanun 6083
2010-12-10

TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ KANUNU

Bu düzenlemenin pratik etkileri şunlardır: - Genel Müdürlük faaliyetlerinin giderleri döner sermaye gelirlerinden karşılanabilir; bu kapsama araç, bakım, satın alma, sigorta, kadastro hizmetlerinin yapılması ve benzeri giderler dahildir. - Döner sermaye işletmesinin yönetimi ve işlemleri ile ilgili usul ve esaslar belirlenir; gelirler tarife üzerinden hesaplanır ve yerel koşullara göre ayarlama imkanları bulunur. - Tarife üzerinden elde edilen ücretler her yıl yeniden değerleme ve güncelleme esaslarına göre uygulanır; ücretler yöresel katsayılar kullanılarak hesaplanabilir. - Döner sermaye hizmetleri için elde edilen karlar ertesi yılın bütçesine eklenir; döner sermaye için kullanılan sermaye güçlendirilir. - Döner sermaye hizmetlerinde görev yapan personele ek görev ödemesi yapılabilir; bu ödemeler belirli bir süreç ve onay çerçevesinde gerçekleştirilir. - Kamu idarelerinin bazı işlemleri ile elektronik olarak gerçekleştirilen veri paylaşımına ilişkin işlemler için ücret uygulanmaz; ayrıca hataların düzeltilmesi gibi bazı işlemler için muafiyet veya özel durumlar söz konusu olabilir. - Ücretler, hizmet talebinde bulunan gerçek veya tüzel kişilerden tahsil edilir; muafiyet durumları dışında ücretin vergi dahil olduğu dikkate alınır. - Taşınmaz satış, devri, ipotek tesisleri ve benzeri işlemler için ücretlendirme, bağımsız bölüm adedi, işlem türü ve işlem sayısına göre farklılaşabilir; bazı durumlarda ek ücretler uygulanır. - Yurt dışı işlemleri ve taraflar arasındaki farklılıklar için özel ücretlendirme uygulamaları bulunabilir; yöresel katsayılar ve ek göstergeler bu hesaplamalarda rol oynar. - Veri güvenliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin koşullara uygun olarak paylaşım yapılan işlemler için özel ücret uygulamaları ve kısıtlamalar söz konusu olabilir. - Hatalı kayıtlardan veya güncelleme gerektiren kimlik bilgilerinden doğan işlemler için belirli ücretler öngörülür.

CB Kararı 2649
2020-06-10

TEK HAZİNE KURUMLAR HESABI KAPSAMINA ALINACAK KAMU İDARELERİ VE HESAPLARIN BELİRLENMESİ HAKKINDA KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 2649)

Bu karar, ödemelerin ve tahsilatların elektronik olarak tek hazine hesapları üzerinden gerçekleştirilmesine ilişkin kapsamı belirliyor. Kapsama dahil olan kamu idareleri ve hesaplar, genel bütçe kapsamındaki kurumlar ile bu bütçeye dahil olan birimlerin ödeme ve tahsilat işlemlerinin merkezi sistem üzerinden yürütülmesini kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Kapsam dışında kalanlar arasında sigorta fonları ile tasarruf mevduatı sigorta fonu ve bu fonlar dışındaki bazı özel yapıların finansal yönetimleri ile özel kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan diğer kamu kurumları ve bunların döner sermayeleri yer alıyor. Bu düzenleme ile mali hareketlerin tek hesap üzerinden takip edilmesi, süreçlerin standartlaşması, denetim ve raporlama kolaylaşması hedeflenmektedir. Ayrıca kapsama giren birimlerin ödemeler ve tahsilatlar konusunda yeni elektronik iş akışlarına uyum sağlaması gerekecektir.

CB Kararı 211
2018-10-24

TRABZON İLİNDE TESİS EDİLECEK KILIÇLI REGÜLATÖRÜ VE HİDROELEKTRİK SANTRALİNİN YAPIMI AMACIYLA BAZI TAŞINMAZLARIN TAPUDA HAZİNE ADINA TESCİL EDİLMEK ÜZERE ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TARAFINDAN ACELE KAMULAŞTIRILMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 211)

Bu karar kapsamında belirlenen taşınmazlar Hazine adına tescil edilerek kamu malı haline getirilmektedir. Böylece Kiliçh Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali projesi için bu taşınmazlar kamu yararı kapsamında kullanılabilir durumda değerlendirilecektir.

Kanun 2644
1934-12-29

TAPU KANUNU

- Gayrimenkul tescilinde yetkili temsilcilerin kimler olduğu açıkça belirlenmiş; tescil işlemleri bu temsilciler aracılığıyla yürütülür ve uygunluk için gerekli belgelerin sunulması zorunlu hale gelir. - Hükmi şahıslar için tescil ve tasarrufta bulunabilme yetkisi, resmi belgelerle kanıtlanır; ticaret şirketleri için ilgili kayıtlardan gerekli belgelerin alınması gerekir. - Yurttaşlık esasına dayalı ve ülke mevzuatında öngörülen sınırlar dahilinde yabancı gerçek kişiler ve yabancı tüzel kişilerin taşınmaz edinimi mümkün olur; ek kısıtlar ve devlet onayları uygulanabilir; bazı bölgelerde edinim ve projeler için özel denetim gerekebilir. - Denizden, gölden veya nehirden arazi edinmek için ilgili makamdan izin almak gerekir; belediye sınırları içinde ve dışında farklı kurullar izin verir; iznin süresi ve şartları yerine getirilmezse haklar sona erebilir. - İzinsiz doldurulan yerlerin tesciliyle ilgili özel kurallar vardır; belirli koşullar gerçekleştiğinde doldurulan yerler, komisyon kararına bağlı olarak edinilebilir veya sahibine bildirimli olarak devralınabilir. - Bir gayrimenkulün önünde ya da bitişiğinde doldurulmak istenen yerin durumuna göre, maliklerin müdahale hakları, komşu mülkteki haklar ve tescil konuları düzenlenir; doldurma işlemi belirli şartlar altında değerlendirilebilir. - Bataklıkların sıhhi veya iktisadi nedenlerle kurutulması gerektiğinde, sahipler uygun süre içinde kurutmadıkları takdirde devlet veya vilayet tarafından kurutulabilir; kurutulan arazinin sahipleriyle ilgili tazminat ve haklar uygulanabilir. - Orman, koru ve baltalıklar üzerinde tarla açma veya özel bina yapma gibi fiiller genel olarak yasaktır; özel izinler gereklidir. - İrtifak (hafif veya sınırlı haklar) hakları tescil ve ayni hakların kullanıma alınması, sonradan da geçerli olur ve ilgili şerhlerde belirlenen koşullar korunur. - Taşınmaz rehinleri ve teminatlar, kredilerin güvenceye alınması amacıyla tescil edilerek kayıtlı hale getirilebilir; resmi senetlerle bu işlemler sonucu haklar tesis edilir. - Planlı veya haritalı arazilerin bölünmesi, haritalı planlara bağlı olarak yapılır; harita olmadan bölünme durumu mahkeme kararıyla belirlenir. - Planlı veya haritalı yerlerde, tescil işlemleri ve düzeltmeler belirlenmiş usuller çerçevesinde yürütülür; gerekli yasal işlemler tamamlanmadan tescil yapılamaz. - Metruk mezarlıktlar ve vakıf umumi mezarlıkları köy adına tescil edilerek yönetim altında tutulur. - Yabancı kişiler ve yabancı ülkelerde kurulan tüzel kişiler için getirilen sınırlamalar özel kararlarla uyarlanabilir; bazı bölgelerde edinimler kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.

Kanun 4071
1995-02-19

3 MART 1340 (1924)TARİHLİ VE 431 SAYILI KANUNLA HAZİNEYE KALAN TAŞINMAZ MALLARDAN BAZILARININ ZİLYEDLERİNE DEVRİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa ile Hazineye intikal eden ve tapu kayıtlarında Hazine adına görünen taşınmazların zilyedlere veya hak sahiplerine devredilmesi amaçlanır. Kapsam ve uygulanabilirlik - Taşınmazlar, tapu sicilinde intikal işleminin yapılmış olması veya olmaması fark etmeksizin, kayıt sınırları içinde uygulanır. - Devredilemeyecek bazı taşınmazlar belirli kamu hizmeti, koruma alanları veya yerleşim planları gibi durumlar nedeniyle istisna tutulur. Kimler yararlanabilir - Kadastro/kadastro tutanaklarında adlarına tespit veya tescil edilenler ile bu tespitler sonucunda hak sahibi olanlar ile bunların akdi veya kanuni halefleri ve zilyedi lehine edinme şartı oluşmuş olanlar yararlanabilir. - Kadastro kapsamındaki yerlerde hak sahibi olarak belirlenenler de yararlanabilir. Başvuru ve işlem süreci - Yararlanmak isteyenler ilgili ilin defterdarlığına veya malmüdürlüğüne başvurur. - Başvuru bir dilekçe ile yapılır; tapu kayıt bilgileri, varsa mahkeme ilamı, mirasçı ise veraset ilamı gibi belgeler eklenir; posta yoluyla başvurular da geçerlidir. - Başvuruya ilişkin işlemler, kanun kapsamındaki kayıtlar ve ilgili tutanaklar dikkate alınarak yürütülür; uygun bulunan başvurular için tasfiye ve tescil işlemleri gerçekleştirilir. Bedel ve ödeme - Devredilecek taşınmazın bedeli, ilgili yasal değere göre hesaplanır; bedelde aylık endeks farkı uygulanabilir. - Bedel peşin veya taksitle ödenebilir; taksitle ödemelerde başlangıç ödemesi yapılır ve kalan borç belirli sürede ödenir. - Bedelin tamamı ödenmediği sürece feragat veya tescil işlemi yapılmaz. Ecrimisil - Bu yolla başvuruda bulunanlardan taşınmazın bedelini ödemeleri şartıyla ayrıca ecrimisil alınmaz; daha önce tahsil edilmiş ecrimisiller iade edilmez ve henüz tahsilatı gerçekleşmemiş olanlar tahsil edilmez. Hak kaybı ve geçici hükümler - Belirlenen şartlara uymayanlar haklarını kaybeder; ancak ödenen bedel faizsiz iade edilir. - Geçici hükümler bazı hak sahiplerine başvuru süresi tanır; mevcut davalar ve itirazlar devam ederken başvuru yapılabilir. Net etkiler - Uygun kişiler için taşınmazlar bedel karşılığı tescil edilebilir ve bu süreçte ecrimisil uygulaması kaldırılır. - Uygun olmayan taşınmazlar ise devredilmez ve kamu hizmeti veya kamuya ilişkin sınırlamalar nedeniyle korunur.

Kanun 6292
2012-04-26

ORMAN KÖYLÜLERİNİN KALKINMALARININ DESTEKLENMESİ VE HAZİNE ADINA ORMAN SINIRLARI DIŞINA ÇIKARILAN YERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ İLE HAZİNEYE AİT TARIM ARAZİLERİNİN SATIŞI HAKKINDA KANUN

Bu kanun, orman nedeniyle başka yerlere çıkarılan yerler ile Hazineye ait tarım arazilerinin değerlendirilmesi ve köylülerin kalkındırılmasına ilişkin usul ve esasları belirler; orman köylülerinin yaşayışını ve üretimini desteklemeyi amaçlar. Köylülerin nakli ve yerleşmesi açısından uygulanabilir etkiler - Köylerin yeniden yerleşimi ve kalkındırılması için karar verildiğinde, bu süreçlerin uygulanması ve koordinasyonu ilgili orman kurumları tarafından yürütülür. - Bazı alanlar, köylülerin yaşamlarını sürdürmesi için yeniden düzenlenir ve iskan süreci bu doğrultuda planlanır; gerekli hallerde diğer yerlere kısmen veya tamamen nakil yapılabilir. - Yerleşim planları, arazi kullanımını tarımsal faaliyetlere uygunluk açısından incelenir ve uygun bulunan alanlar için tarımsal ıslah, imar ve ihya işlemleri yapılır; bu işlemler için ilgili kamu kurumları arasında koordinasyon sağlanır. Arazi sınıflandırması ve yönetim - Değerlendirme kapsamında bazı araziler ormana dönüştürülmek üzere yeniden tasarlanır; bu arazilerin hangi kamu idaresine devredileceği belirlenir. - Tarım arazileri veya ormanlık alanlar gibi farklı kategorilerdeki yerlerin kadastro ve tapu kayıtları üzerinde gerekli düzeltmeler ve terkin çalışmalarına ihtiyaç duyulur. - Değerlendirme sonucunda, orman içindeki veya çevresindeki yerleşim yerleri için gerekli iskan ve tescil işlemleri ilgili idarelerce yürütülür. Kamulaştırma ve arazilerin ağaçlandırılması - Gerekli durumlarda kamulaştırma yapılabilir; kamulaştırılan arazilerin ağaçlandırılması ve ormana dönüştürülmesi Orman Genel Müdürlüğünün görevleri arasındadır. - Kamulaştırılan arazilerin tescili ve kullanım amacı, kamu idareleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı arasındaki işbirliği çerçevesinde yürütülür. Hak sahibi olanlar ve doğrudan satış - Önceden kullanıcı olan veya üzerinde tarımsal işler yapan kişiler, belirli kayıtlar ve beyanlar doğrultusunda doğrudan satış için başvurabilir; bu başvurular belirlenen süre içinde sonuçlandırılır. - Satış bedeli, güncel değerlemelere göre hesaplanır ve peşin ödemede indirimler, taksitli ödemelerde ise belirli taksit seçenekleri uygulanır. - Satış bedelinin ödenmesi tamamlandığında tapu ve gerekli ipotek işlemleri resen gerçekleştirilir; bu işlemlerde resmi şekil şartı aranmamış olabilir. - Hak sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde haklar korunur; ödenmeyen tutarlara ilişkin yaptırımlar uygulanabilir ve hak sahibi için satış hakları düşebilir. - Hak sahipliği konusunda halefiyet durumu söz konusu olduğunda noter aracılığıyla muvafakatname düzenlenebilir ve buna ilişkin masraflar uygulanır. Sınırlamalar ve kapsam dışı kalan alanlar - Su havzaları, içme suyu koruma alanları ve bazı özel kullanım alanları için hak sahiplerine satış yapılması kısıtlanabilir; bu durumlarda alternatif olarak benzer alanlarda hak sahipliği düzenlemeleri yapılabilir. - Kamu hizmetlerine ayrılan veya belirlenen amaçlar için kullanılan araziler bu kanun kapsamındaki doğrudan satış için uygun olmayabilir. İskân ve planlama çerçevesi - Iskan süreçleri, mevcut iskan mevzuatı ve ilgili planlama süreçleriyle uyumlu olarak yürütülür; iskan talepleri, mevcut mevzuat çerçevesinde desteklenir. - Tarımsal faaliyetler için uygunluk ve planlama konularında ilgili bakanlıklar ile bakanlıklar arası koordinasyon sağlanır; planlar onaylanır ve uygulanır. Genel imkânlar ve güvence - Yasal süreçler, kayıtlar ve bedel hesaplama konusunda şeffaflık ve belirlenen usullerin uygulanabilirliği hedeflenir; hak sahiplerine adil işlem yapılması güvence altına alınır. - Bahsedilen işlemler kapsamında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar için gerekli başvuru ve itiraz imkanları sunulur; uygun görülen durumda iade veya düzeltme mekanizmaları uygulanır.

CB Kararı 17
2018-08-09

TEK HAZİNE KURUMLAR HESABI KAPSAMINA ALINACAK KAMU İDARELERİ VE HESAPLARIN BELİRLENMESİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 17)

Bu kararın uygulanmasıyla kamu idarelerinin mali kaynakları tek bir hazine hesabında toplanır ve bu hesap üzerinden yönetilir; bütçe gelir ve gider hesaplarına bağlı kalmaksızın merkezi izleme ve yönetişim amaçlanır. Kapsama giren ve kapsama dahil olmayan kurumlar belirli; genel bütçe kapsamındaki idareler, özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve bunların döner sermayeleri ile belediyeler, il özel idareleri ve ilgili ortaklıklar/kuruluşlar tek hesap altında yer alır; İşsizlik Sigortası Fonu ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ise kapsam dışıdır. Kapsama alınan kaynaklar, tek hazine hesabına alınacak şekilde belirlenen takvim doğrultusunda mevcut hesapları kapatıp yeni hesaplar açacak şekilde aktarılır. Tek hazine hesabına alınan kaynaklar, muaf sayılır ve Kamu Hazineliği Genel Tebliği hükümlerinden istisna tutulur. Kararın yürürlüğe girmesiyle uygulama başlar.

CB Kararı 2672
2020-06-28

HEMŞİN I REGÜLATÖRÜ VE HİDROELEKTRİK SANTRALİNİN YAPIMI AMACIYLA RİZE İLİ, HEMŞİN İLÇESİ, ORTAKÖY MAHALLESİNDE YER ALAN TAŞINMAZIN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TARAFINDAN ACELE KAMULAŞTIRILMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 2672)

Taşınmaz hidroelektrik santrali yapımı amacıyla acele kamulaştırılarak devlet adına tescil edilip kullanıma alınacaktır.

Kanun 3402
1987-07-09

KADASTRO KANUNU

Kadastral çalışmaların amacı, taşınmazların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirleyerek hukuki durumlarını tespit etmek ve tapu sicilinin güvenilirliğini sağlamaktır. Sınırların belirlenmesi ve ilanı - Her çalışma alanında sınırlar, ilgili mahalle, köy ve belediyelerin sınırları içinde belirlenir ve duyurularla ilgili taraflar bilgilendirilir. - Çalışma alanı bölgesel plana uygun şekilde belirlenir ve gerektiğinde yetkili mercilerin onayıyla uygulamaya alınır. - Kadastro çalışmalarının başlanması ve sınırın tespitine ilişkin duyurular yapılır. Kadastro ekibi ve görev dağılımı - Kadastro ekibi ve komisyonu, uzmanlar, muhtarlar ve bilirkişilerden oluşur. - Ekip, teknik incelemeler ve bilgi toplama süreçlerinde tarafların beyanlarını, harita, tapu ve vergi kayıtları ile diğer belgeleri değerlendirir. - Orman alanlarıyla ilgili kadastro çalışmaları özel gereklilikler içerebilir ve ilgili uzmanların katılımı sağlanır. Sınırlandırma ve tespit işlemleri - Taşınmaz malların sınırları, mevcut belgeler ve tarafların beyanları ışığında incelenir; sınırlar harita veya krokiler üzerinde gösterilir ve ihtilaflar için çözümler aranır. - Görüş ayrılıkları olduğunda konunun gerekçeli olarak çözümlenmesi için kadastro komisyonuna yönlendirme yapılabilir. - Çalışma alanında toplu bulunan taşınmazlar için iddia durumları incelemeye alınır ve sınırlar tespit edilerek tutanak haline getirilir. - İlgili merciler gözlemci olarak katılabilir. İtirazlar ve komisyon incelemesi - Kadastro tutanağı hazırlandıktan sonra itirazlar kabul edilebilir; itirazlar belge temelli olmalıdır. - İtirazlar kadastro komisyonu tarafından envanterine alınır ve gerekçeli kararlar ile sonuçlandırılır. - Gerektiğinde bilirkişilerden ve muhtardan bilgi alınarak kararlar pekiştirilir veya kanunî çerçevede mahkemeye devredilir. İlan ve kesinleşme - Kadastro sonuçları ilan edilerek hak sahiplerine itiraz ve dava hakları hatırlatılır; ilan süresi dolduğunda kararlar kesinleşir. - Kesinleşen sınırlar ve haklar tapu kütüklerine kaydedilir; ilan edilen haklar ve sınırlar konusunda başka itirazlar sınırlı hale gelir. - Kesinleşen tutanaklar dışında kalan eski kayıtlar işlem görmez hale gelir. Mülkiyetin tespiti - Tapuda kayıtlı taşınmazlar için, kayıt sahibi veya mirasçıları adına hak tespiti yapılabilir; kayıt sahibi yoksa zilyetlik esaslarına göre hak tespiti uygulanabilir; zilyetliğin ispatı için çeşitli kanıtlar (belgeler, beyanlar, tanık) değerlendirilebilir. - Tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar için de uzun süre aralıksız ve çekişmesiz zilyetlik ispatı ile hak tespiti yapılabilir; sulu ve kuru araziye ilişkin sınır ve pay paylaşımı incelenir. - Taşınmazın bir kısmının veya belirli bir payının ayrılması mümkünse, bu pay zilyetlikteki kişiye tespit edilebilir. Taksim ve paylaştırma - Kayıtlı veya kayıt dışı taşınmazların paylaşıma konu edilen kısımları, belge veya bilirkişi/tanık beyanlarıyla sabit olduğu durumda zilyetlikler paylara göre tespit edilir. Orman ve kadastroya özel hükümler - Orman alanları için özel işlemler uygulanır; orman sınırları kadastro kapsamında tespit edilip gerektiğinde ilgili mühendisler dahil edilerek çalışmalar yürütülür. - Orman kadastrosu tamamlandığında bu sınırlar geçerli sayılır. Değerlendirme ve düzeltme süreçleri - Çalışmalarda hatalar veya eksiklikler tespit edildiğinde gerekli düzeltmeler yapılır ve tutanaklar güncellenir. - Teknik ve hukuki sonuçlar gerektiğinde kadastro mahkemesine devredilerek çözümler üretilir. - Kadastro çalışmalarıyla elde edilen yeni durumlar, mevcut kayıtlarla uyumlu olacak şekilde düzenlenir ve işlemler buna göre yürütülür.