10 / 1.939 sonuç gösteriliyor

Kanun 6100
2011-02-04

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU

- Kanun, hangi tür davalarda hangi mahkemelerin yetkili olduğunu belirleyerek dava açılışında hangi merciye gidileceğini etkiler; temel ayrım asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleridir. - Yetkili mahkeme, çoğunlukla davalının ikametgâhının bulunduğu yerdeki mahkemedir; malvarlığına ilişkin davalarda değer veya tutar önemli değildir. - Birden çok davalı varsa dava genelde davalılardan birinin yerleşim yerinde açılabilir; bazı düzenlemelerde ortak yetki öne çıkar. - Geçici veya belirli hâllerde geçici oturanların davalarında, onların bulunduğu yerdeki mahkeme yetkili olabilir. - Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayanlar için genel yetkili yer, malvarlığı konusundaki davalarda malvarlığı unsurunun bulunduğu yer olarak kararlaştırılır; bazı özel hâllerde bu kurallar değişebilir. - Sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir. - Miras ve tereke ile ilgili davalarda genel olarak ölenin son yerleşim yerindeki mahkeme yetkili sayılır; terekenin paylaşımı ve yönetiminden doğan davalarda özel kurallar uygulanır. - Taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin davalar için taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olur; irtifak hakları için de taşınmazın bulunduğu yer belirleyici olur. - Şube işlemlerinden doğan davalar şubenin bulunduğu yer, tüzel kişinin ortaklık ve üyelik ilişkileriyle ilgili davalar ise merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. - Sigorta davalarında, malın bulunduğu yer veya rizikonun gerçekleştiği yer, can sigortalarında yerleşim yeri kesin yetkili olur; deniz sigortaları için bu hüküm uygulanmaz. - Haksız fiilden doğan davalarda, fiilin işlendiği yer veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin ikametgahı yetkili olabilir. - Yetki sözleşmesiyle taraflar, uyuşmazlığı hangi mahkemede göreceklerini yazılı olarak belirleyebilir; ancak bazı konularda yetki sözleşmesi yapılamaz; yazılı olması ve net gösterilmesi gerekir. - Yetki kesin olduğunda taraflar bu yetkiyi kendiliğinden denetletmezse, davaya başlayana kadar bu durum değişmez; yetkili olmadığını iddia etmek için cevap dilekçesinde veya kanun yoluyla itiraz edilmesi gerekir. - Yetkisi kesin olmayan hâllerde yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülür; eğer taraflar itiraz etmezse, açılan dava yetkili olduğuna çevrilir. - Görevsizlik veya yetkisizlik kararları alındığında, karar kesinleşene kadar taraflar dosyanın doğru mahkemeye gönderilmesini talep edebilir; karar kesinleşirse resen karar verilebilir. - Yargı yerinin belirlenmesi gereken durumlarda, engel veya tereddüt halinde bölge adliye mahkemelerine veya Yargıtay’a başvurulur; kararlar kesinleşince ilgili merci belirlenir. - İnceleme usulü, yetkili mahkemenin belirlenmesinde dosya üzerinden yapılabilir; kesinleşen kararlar sonraki davayı bağlar. - Duruşmalar ve kararlar genel olarak alenidir; bazı durumlarda gizli duruşma veya kısmi gizlilik uygulanabilir; gizli duruşmada alınan kararlar gerekçesiyle birlikte açıklanır. - Taraflar, müdahiller ve ilgili kişiler hukuki dinlenilme hakkına sahiptir; bilgiye erişim, savunma ve delil gösterme hakları güvence altındadır. - Taraflar dürüstlük yükümlülüğüne tabidir; beyanlar gerçeğe uygun olmalıdır. - Usul ekonomisi ilkesi gereği dava makul sürede ve gereksiz gider yapılmadan yürütülmelidir. - Hâkim, uyuşmazlığı aydınlatma ihtiyacı hissederse taraflardan açıklama ve delil talep edebilir; gerekli gördüğü hususlarda soru sorabilir. - Hâkim, yargılamayı yönetir; süreci düzenli ve hızlı ilerletmeye çalışır; hukukun uygulanmasında Türkiye hukukunu resen uygular. - Hâkimin yasaklılığı ve reddi sebepleri bulunabilir; taraflar hâkimin tarafsızlığı konusunda itiraz edebilir; reddedilen hâkimin dışında başka bir merci bu durumu incelemeye yetkilidir; reddin sonucu ve süreci belirlenir. - Çekilme ve reddedilme süreçlerinde belirli usul ve süreler bulunur; ret talepleri yazılı olarak ve ilgili mahkemeye bildirilir; süresinde yapılmayan ret talepleri dikkate alınmaz. - Çekilme kararları incelenirken karar veren merci ve usul belirlenir; gerekli görülürse başka bir mahkeme tarafından incelenir.

Kanun 1593
1930-05-06

UMUMİ HIFZISSIHHA KANUNU

Bu yasa ülkenin sıhhi şartlarını iyileştirmek, salgın hastalıkları önlemek ve milletin sağlığını korumak amacıyla devletin sıhhi teşkilatını kurar; merkezi ve mahalli düzeyde sağlık hizmetlerinin nasıl yürütüleceğine ilişkin esasları belirler. - Sıhhi teşkilat, doğumdan başlayarak anne ve çocuk sağlığını korumaya, bulaşıcı hastalıklar ve salgınlarla mücadeleye, halkı tıbbi ve içtimai muavenetle desteklemeye yönelik hizmetleri yürütür ve bu hizmetlerin niteliğini denetler. - Hizmetler merkezi olarak Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince organize edilir; belediyeler ve diğer mahalli idareler ise bu hizmetlerin uygulanmasına katılır ve yerel düzeyde denetim ve idare sağlar. - Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletine bağlı olarak, sağlık tesisleri kurmak ve işletmek, muayene ve tedavi hizmetlerini yönetmek, laboratuvarlar ve benzeri sağlık birimlerini denetlemekle görevli kadrolar belirlenir; aynı zamanda hastane, dispanser, sütçocukları bakım evleri gibi işletmelerin idaresi planlanır. - Her vilayette sağlık müdürleri, mahalli sıhhiye işleriyle valiyle birlikte sorumlu olur ve sıhhi mevzuatın uygulanmasını sağlar; yerelde tabipler, veterinerler, eczacılar ve diğer sağlık personeli istihdam edilerek görevlerini yapar. - Vilayetler ve belediyeler, içme suyu temini, lağım ve kanalizasyon tesisatı, mezarlıklar, cenaze işleri, halk sağlığına ilişkin temizleşme ve denetim gibi temel hizmetlerden sorumludur; ayrıca hijyen ve sağlık başta olmak üzere çeşitli tesislerin kurulumu ve işletilmesi görevi bulunur. - Mahalli sıhhi meclisler kurulur; bu meclisler vilayet içindeki sağlık durumunu izler, gerekli tedbirleri önerir ve vali/kaymakam aracılığıyla uygulanmasını sağlar; salgınlar hakkında bilgi paylaşımı ve halkı bilinçlendirme çalışmaları yürütülür. - Hudutlar ve sahillerde sağlık tedbirleri uygulanır; limanlar ve gemiler için sağlık kontrolleri, patentalar ve vizeler gibi uygulamalar belirlenir; bulaşıcı hastalık riskine göre gerekli önlemler alınır. - Uluslararası ve limanlar arası hareketler bağlamında sıhhi tedbirler uygulanır; transit gemiler dahil olmak üzere gemilerin sağlık durumuna göre muayene ve gereken tedbirler uygulanır. - Sağlıkla ilgili tüm uygulamalarda, halkın sağlığına zarar veren unsurların giderilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması esas kabul edilir.

Kanun 5253
2004-11-23

DERNEKLER KANUNU

- Derneklerin Türkiye’deki faaliyetlerinin çerçevesini belirler; amaçları, yapıları, denetimleri ve uygulanacak yaptırımları kapsar. - Dernek kurma hakkını güvence altına alır ve tüzükte bulunması gereken asgari konuları tanımlar. - Genel kurul, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organların görevlerini, yetkilerini ve üyelik süreçlerini düzenler. - Şubeler, temsilcilikler, platformlar, federasyonlar ve konfederasyonlar gibi tüzel kişilikleri ve organları arasındaki ilişkiyi ve yönetimini kurallandırır. - Uluslararası faaliyetlere ilişkin esasları getirir; yurt dışında temsilcilik veya şube açma, yabancı kuruluşlarla işbirliği ve Türkiye’de faaliyet için gerekli izin/görüş süreçlerini belirler. - Tüzel kişilerin oy kullanmasını ve temsil yetkilerini düzenler. - İç denetim zorunluluğu getirir ve bağımsız denetim kuruluşlarıyla denetim yapılmasına olanak tanır; denetim sonuçlarının ilgili kişiler ve kurul tarafından sunulmasını sağlar. - Gelir ve giderlerin belgelenmesini, saklama sürelerini ve mali süreçlerin yürütülmesini standardize eder; bankacılık işlemleri için gereken belgeleri belirtir. - Derneklerin maddi yardım alabileceği ve verebileceği tarafları, kamu kurumlarıyla ortak projeler için mali paylaşımına ilişkin esasları ve ilgili sınırlamaları kurallaştırır. - Sandık kurulumu ile üyelerin zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin esasları düzenler. - Üyelik kabulü, çıkışı, değişiklikler ve organ üyelerinin bildirilmesi gibi işlemlerde uygulanacak usulleri belirler. - Taşınmaz mal edinme ve tasfiye süreçlerini, mal varlığının korunması ve devriyle ilgili esasları düzenler. - Kolluk kuvvetlerinin müdahale yetkileri ve el koyma hallerinde hakim kararının gerekliliğini ve bildirim yükümlülüğünü belirtir. - Yurtdışından yardımların alınması ve yurtdışına yapılacak yardımların bildirilmesi ile kayıt altına alınmasına ilişkin esasları getirir. - Faaliyetlerin ve hesapların şeffaflığı için beyanname verilmesi ve yıl sonunda denetimlerin yapılmasına ilişkin uygulamaları özetler.

CB Kararı 9977
2025-06-17

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK KONSEYİNİN 1267 (1999), 1988 (2011), 1989 (2011) VE 2253 (2015) SAYILI KARARLARIYLA LİSTELENEN KİŞİ, KURULUŞ VEYA ORGANİZASYONLARIN TASARRUFUNDA BULUNAN MALVARLIĞININ DONDURULMASI HAKKINDAKİ 30/9/2013 TARİHLİ VE 2013/5428 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARININ EKİ (1) SAYILI LİSTEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KARAR (KARAR SAYISI: 9977)

HAJJAJ BIN FAHD AL AJMI adlı kişinin malvarlığının dondurulmasına ilişkin hükümlerin yürütülmesi kapsamından çıkarıldığı belirlenmiştir. Bu değişiklik, ilgili kişinin malvarlığı üzerindeki dondurma tedbirinin uygulanmasını sonlandırır. Karara karşı dava açılabilir ve kararın uygulanması ilgili makamlarca denetlenir.

Kanun 5271
2004-12-17

CEZA MUHAKEMESİ KANUNU

Bu metin, ceza muhakemesinin nasıl işleyeceğine ilişkin kuralları ve bu süreçte tarafların hak, yetki ve yükümlülüklerini düzenler; bu çerçevede süreçlerin adil ve düzenli yürütülmesi amaçlanır. Şüpheli, sanık, müdafi, vekil gibi tarafların kimlikleri ve bu kişilerle ilişkili temsil hakları netleşir; böylece savunma ve zarar görenin temsil hakları güvence altına alınır. Mahkemelerin görev ve yetkilerini belirleyen esaslar sayesinde davaya hangi mahkemenin bakacağına karar verilir; görevin yetkisizlik durumunda nasıl ele alınacağı, mahkemeler arasında uyuşmazlık çıktığında hangi merciin karar vereceği açıklık kazanır. İddianamenin kabulünden sonra davanın görüleceği yerin uygun olmadığının ortaya çıkması halinde davanın uygun yetkili mahkemeye gönderilmesi ve bu yönde karar yolları belirlenir; yetkisizlik kararlarına karşı itiraz yolunun olduğu belirtilir. Bağlantılı suçlar ve toplu davalar açısından birleştirme veya ayrılma olanakları tanınır; böylece benzer veya bağlantılı suçlar tek bir yerde, verimli bir şekilde değerlendirilebilir. Yetkinin belirlenmesinde suçun işlendiği yer, son olarak fiilin işlendiği yer, eser basım merkezi gibi kriterler rol oynar; yabancı ülkelerde işlenen suçlarda ise gerektiğinde yetkinin başka bir yargı yerine kaydırılabilmesi için usuller öngörülür. Deniz, hava veya demiryolu taşıtlarıyla işlenen suçlarda yetki, taşıtın bulunduğu veya ilk uğradığı yere göre belirlenir; bu sayede taşıtla ilgili suçlarda uygun mahkeme tespit edilmiştir. Bağlantılı suçlarda yetkideki uyuşmazlıklar olduğunda, mevcut yetkili mahkemeler arasındaki uzlaşma veya birleştirme yoluyla davalar birlikte görülebilir veya ayrı tutulabilir; bu süreç, adli yürütme açısından esneklik sağlar. Yetkisizlik iddiası, hangi aşamada bildirileceği ve kararların nasıl ortaya çıkacağı bakımından belirli usullerle düzenlenir; bu iddiaya karşı kararlar konusunda itirazlar yoluyla başvuru imkanı vardır. Davanın nakline ilişkin kararlar, görevli ya da yetkili mahkeme kamu güvenliği açısından uygun gördüğünde, davanın başka bir yerde devam ettirilmesine olanak verir; bu kararlar için gerekli kanuni yollar açık tutulur. Yetkili olmayan hâkim veya mahkeme tarafından yapılan işlemler, bazı durumlarda hükümsüz sayılmaz ve bu tür işlemlerin düzeltilmesi için ek kurallar öngörülür; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde işlemlerin yürütülmesi için esneklik sağlanır. Hâkimin reddi ve çekinmesi konularında, reddin hangi sebeplerle istenebileceği, bu reddin nasıl karara bağlanacağı, ret kararına karşı hangi yolların izleneceği ve reddin kabulü halinde hangi hâkimin görevlendirileceği gibi hususlar ayrıntılı şekilde belirlenir. Kararların verilmesi, gerekçeli olması, taraflara açıklanması ve tebliğ edilmesi kuralları netleşir; kararların nasıl yazılacağı ve gerekçelerin nasıl sunulacağı, ilgili tarafların savunmalarını takip ederek karar verilmesini sağlar. Tebligat ve yazışma usulleri, uluslararası ilişkiler bağlamında tebligatların nasıl yapılacağı ve gerekli özel hükümler ile tebligat süreçlerinin uygulanacağı şeklinde somutlaştırılır. Bu kapsamda, ceza muhakemesinin işleyişini etkileyen temel etkiler şunlar olur: davanın hangi mahkemede görüleceği konusunda net kurallar ve karar mekanizmaları, bağlı veya bağlantılı suçların davalarının nasıl birleştirilip birleştirilmeyeceğine dair esneklik, yurt içi ve yurt dışı ile ilgili yetki kuralları ve gerektiğinde yetkinin değiştirilmesi imkanı, hâkimin reddi ve çekinmesi süreçlerinin adil ve şeffaf işlemesi, kararların gerekçeli ve usule uygun olarak açıklanması ile tebliğ süreçlerinin düzenli işlemesi.

Kanun 5737
2008-02-27

VAKIFLAR KANUNU

Vakıfların yönetimi, denetimi ve mal varlığı ile ilgili esaslar netleşir; vakıflar kendi türlerine göre belirlenen yönetim biçimlerine tabi olur. Mazbut vakıflar Genel Müdürlük tarafından yönetilir ve temsil edilir; mülhak, cemaat ve esnaf vakıfları ise Meclis’in atayacağı yöneticilerle yönetilir; yeni vakıfların yönetim organları vakıf senedine göre oluşturulur ve yöneticilerin Türkiye’de yerleşik bulunması gerekir. Yönetim organlarında ölüm, istifa veya başka nedenlerle boşluk doğduğunda yeni yöneticilerin nasıl belirleneceğine ilişkin süreçler düzenlenir; bazı durumlarda yönetim organı oluşuncaya kadar vakıf işlerinin Genel Müdürlükçe yürütülmesi mümkün olur. Vakıf yöneticileri, yönetici olamayacaklar için belirlenen suçlardan hüküm giymişse görevden alınır; görevden alınma durumlarında sürece ilişkin koruyucu ve denetim mekanizmaları uygulanır. Vakıfların amacıyla mevzuata uygun hareket etmeleri zorunludur; amaç dışı faaliyetler, vakıf mallarını amacına aykırı kullanma, ağır ihmal veya zarara yol açma gibi hallerde görevden alınma ve denetim yolları öngörülür; yöneticiler mahkeme kararı olmaksızın görevlerinden uzaklaştırılamaz. Vakıflar mal edinme yetkisine sahiptir; mevcut mallar üzerinde her türlü tasarrufta bulunabilirler; hayrat taşınmazlar özel koruma altındadır ve bunların kullanımıyla ilgili değişiklikler Meclis kararı ile yapılır; bazı taşınmazlar tamamen ya da kısmen hayra dönüştürülebilir, başka hayratlara devredilebilir veya paraya çevrilebilir; bedelsiz değiştirmeler çoğu durumda bedeller karşılığı yapılır ve bedellerin ödenmesi tamamlanmadan işlem tescil edilmez. Hayrat taşınmazlar haczedilemez veya rehnedilemez; hayra uygunluk kaybettiğinde veya uygun olmayan kullanım ortaya çıktığında başka hayra dönüştürülebilir veya başka bir işlev verilerek gelir elde edilebilir. Vakıfların taşınmazları hakkında tasarruf süreçlerinde tapu tescil işlemleri yapılır; yabancı kökene sahip kurucusu olan vakıfların taşınmaz ediniminde belirli şartlar uygulanabilir. Taviz bedeli, taşınmaz üzerinde serbest tasarruf sağlanması için ödenir ya da başka değerlerle karşılanabilir; bedelin tamamı ödenmeden tasarruflar tescil edilmez ve bedelin tahsiline ilişkin usuller uygulanır. Kiralama uygulamaları belirli sınırlar ve usuller çerçevesinde yürütülür; kira süreleri ve şartlar, yatırım karşılığı kiralamalar, tarımsal faaliyetle ilişkili kiralamalar ve teminat uygulamaları düzenlenir; bazı durumlarda uzun vadeli kira ve yatırım karşılığı kiralamalar için özel onaylar gerekebilir. Vakıf mallarına ilişkin denetim ve uyumsuzluk hallerinde idari para cezaları uygulanabilir; beyanname ve bilgi verme zorunluluğu ile toplantı esaslarına uyum konularında yaptırımlar öngörülür. Vakıflarda yönetim ve denetim organlarının kusurlu fiillerinden doğan zararlar için sorumluluk hükümleri vardır; çalışan ve yöneticiler durumlarına göre sorumluluk taşır. İntifa hakları ve bu hakların kullanımı vakıf şartlarına göre sınırlı ve denetlenebilir; hak kullanımıyla ilgili usuller netleştirilir. Vakıflar, vakfiyelerindeki şartları fiilen veya hukuken yerine getiremeyecek durumda kaldıklarında, şartları değiştirmek veya gelirleri vakıf gelirlerine uygun şekilde güncellemek üzere Meclis’in yetkilerini kullanabilir; mal varlığı ve gelirlerin işlevi, vakıf amaçlarıyla uyumlu olarak güncellenir. Bu düzenlemeler vakıfların yönetim, mal varlığı yönetimi, hayrat taşınmazların korunması ve işlerliğinin sağlanması açısından değişiklikler getirir; vakıf mallarının korunması, kullanımı ve kamu yararına uygun bir şekilde işletilmesi amaçları doğrultusunda uygulama alanı yaratır.

CB Kararı 7804
2023-11-18

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI TARAFINDAN 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN 3 ÜNCÜ MADDESİNİN (N) BENDİ KAPSAMINDA YAPILACAK MAL VE HİZMET ALIMLARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (KARAR SAYISI: 7804)

Bu karar savunma ve güvenlik alanında acil ihtiyaçlar için mal ve hizmet alımları ile hava yoluyla taşıma hizmetlerini kapsayan bir uygulama çerçevesi koyar ve uygulanacak esasları belirler. Acil ihtiyaçların hızlı ve etkili teminini sağlamak için uygun alım yöntemleri ve bu yöntemlerin hangi hallerde uygulanacağı açıklanır. Şeffaflık, rekabetçilik, eşit muamele, güvenilirlik, gizlilik ve kaynakların verimli kullanımı temel ilkeler olarak öne çıkar; ihtiyaç hâlinde güvenlik ve milli çıkarlar öncelikli olarak değerlendirilir. Garanti edilmis yararlanma hakki ve uyuyan sözleşme gibi mekanizmalar mevcut olabilir; bu tür sözleşmeler yükümlülük doğurmazken, ihtiyaca göre esneklik ve hazırlıklı olma imkanı sunar. Ulusal ve uluslararası güvenlik ve gizlilik gereklilikleri nedeniyle bazı aktörlerin ihalelere katılamayacağı durumlar kabul edilebilir. İhale süreçleri bir alım komisyonu tarafından yürütülür; kararlar çoğunlukla alınır, çekimser oy kullanılmaz ve kararlar gerekçelendirilir. Yaklaşık maliyet belirlenmesi gereken hâllerde fiyat araştırması yapılarak bir maliyet tahmini oluşturulur; bazı özel durumlarda maliyet belirsiz olabilir ve bu durum açıklanır. İhaleye katılım için gerekli belgeler ve yeterlilikler belirlenir; hangi belgelerin hangi amaçla kullanılacağı ve hangi belgelerin taahhütname olarak sunulabileceği önceden bildirilir; yanlış bilgiler katılımın reddedilmesine yol açabilir. Birçok kâğıt işinin uygun şekilde hazırlanması ve belgelendirilmesi gerekir; bazı durumlarda mevcut belgelerle yeterlilik sağlanabilir veya belgelerin eksikliği nedeniyle değerlendirmeye alınmayabilir. Kapsama giren dokümanlar, teknik şartnameler ve stok/standart kullanımı yoluyla alım gerçekleştirilebilir; gerektiğinde dokümanda değişiklik yapılması için gerekli kurallar öngörülür. Davete bağlı olarak yapılan çalışmaların dışında, bazı durumlarda ek onaylar ile dokümanlarda değişiklik yapılabilir. Teklifler belirlenen usullere uygun olarak zarflara konulur ve kapalı olarak sunulur; açılış, eksiklerin tespiti ve değerlendirme süreçleri bu çerçevede yürütülür. Tekliflerin geçerlilik süresi ve gerektiğinde uzatma imkanları ortaya konur; değerlendirme süreci belirlenen kriterlere göre gerçekleştirilir.

Kanun 5042
2004-01-15

YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN

- Yeni bitki çeşitlerinin korunması için ıslahçı hakları tanımlanır ve hak sahipleriyle onların mirasçılarına özel yetkiler verilir; aynı çeşit üzerinde birden çok hak sahibi olması durumunda müşterek hak sahibi olma durumu ortaya çıkabilir. - Islahçı hakları, korunan çeşitler için çoğaltım materyallerinin üretimi, çoğaltılması, satışı, piyasaya sürülmesi, ihracatı, ithalatı ve depolanması üzerinde tekelci yetkiler sağlar. - Başkasının izni olmadan korunan çeşit üzerinde hak sahibinin belirlediği bu yetkiler kullanılmaz; ihlal halinde hak sahibi yasal yollara başvurabilir. - Hak sahipliği çoğunlukla, çeşit üzerinde çalışan veya geliştiren kişilerin hak sahibi olması; işyerinde geliştirilen çeşitler için ise sahibin işveren olması ilkesine dayanır. - Çalışanlar ve işverenler arasındaki sözleşmelere bağlı olarak, iş ilişkisi dışında geliştirilen çeşitlerde hak sahibliği ve kullanım konusunda ilgili hükümler uygulanır. - Çiftçi istisnası olarak, belirli tarım ürünlerinde korunan çeşitleri kendi tarım alanlarında kendi üretimleri için kullanabilen çiftçiler bulunmaktadır; küçük çiftçiler için özel bir muafiyet ve bildirme/mütalaa yükümlülükleri söz konusudur; diğer çiftçiler ise hak sahibine bedel ödeyerek kullanım yapabilir. - Zorunlu lisans mekanizması, kamu yararı nedeniyle hak sahibinin izni olmadan korunan çeşitlerin belirli koşullarda kullanılmasını sağlayabilir; arabuluculuk süreçleri ve Bakanlığın karar verici rolü vardır. - Arabuluculuk süreciyle lisans görüşmeleri yapılabilir; taraflar uzlaşamazsa lisans verme süreci tek taraflı kararlarla sonuçlanabilir. - İsmin korunması ve kullanımına ilişkin kurallar, korunan çeşit için özel bir isim belirlenmesini ve bu ismin pazarda kullanılması zorunluluğunu getirir; ayrıca ismin yanlış kullanımı veya karışıklık yaratacak durumlar için önlemler vardır. - Koruma süresi kavramsal olarak, hak sahibine belirli bir süre boyunca üstünlük sağlayan bir koruma sağlar; sürenin sonunda çeşitlerin serbestçe kullanılabilir olması gibi sonuçlar doğurur. - Çeşitlerin tescil edildiği siciller ve yayımlanan kataloglar, koruma kapsamını ve piyasaya sürülme süreçlerini belirler; bu kayıtlar kamuya açıklık ve güven sağlar. - Uluslararası ölçekte, UPOV çerçevesinde Türkiye ile karşılıklılık esasına dayalı olarak koruma imkanı bulunmaktadır; bu, uygun şartları sağlayan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin de haklardan yararlanmasını mümkün kılar. - Yasa, hak sahipliği, sınırlandırmalar ve uygulama için gerekli usul ve esasları yönetmelikler ve resmi düzenlemelerle belirler; bu nedenle uygulamalar değişebilir ve uygulamalara dair ayrıntılar yönetmeliklerde yer alır.

CB Kararı 5403
2022-04-07

FİKİR VE SANAT ESERİ SAHİPLERİ İLE BAĞLANTILI HAK SAHİPLERİ MESLEK BİRLİKLERİ VE FEDERASYONLARI HAKKINDA TÜZÜĞÜN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 5403)

Bu karar, hak sahiplerinin meslek birlikleri ve federasyonlarıyla ilgili tüzüğün yürürlükten kaldırılmasına yol açmıştır. Sonuç olarak mevcut kuruluşlar için yasal çerçeve belirsizleşmiş, üyelik, yönetim ve faaliyetlerin nasıl yürütüleceği konusunda netlik kaybolabilir ve yeni bir düzenleme gelene kadar uyum ve denetim konularında belirsizlik doğabilir.

CB Kararı 5241
2022-02-25

RİZE İLİ, İYİDERE İLÇESİ, FETİYE MAHALLESİNDE BULUNAN 144 ADA, 5, 11, 12, 14 VE 15 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARIN, 2021 YILINDA GERÇEKLEŞEN SEL FELAKETLERİ SONRASINDA MUHTEMEL AFET RİSKLERİNE KARŞI TEDBİR ALINMASI AMACIYLA İYİDERE BELEDİYE BAŞKANLIĞI TARAFINDAN ACELE KAMULAŞTIRILMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 5241)

Bu karar, sel sonrasında olası afet risklerini azaltmak amacıyla bazı taşınmazların belediyeye acele kamulaştırılmasına karar verilmesini sağlar. Uygulama, kamulaştırılan taşınmazların kamu yararı için kullanılmasına ve kullanım haklarında değişikliklere yol açabilir. Sahipler için bu süreç, mülkiyetin devri veya kullanım haklarında kısıtlamalar gibi sonuçları doğurabilir; ayrıca tazminat ve hak taleplerinin karşılanması gerekecektir. Amaç, afetlerden kaynaklanan zararları azaltmak ve güvenliği artırmaktır.