10 / 1.527 sonuç gösteriliyor

KHK 659
2011-11-02

GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ VE ÖZEL BÜTÇELİ İDARELERDE HUKUK HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

Bu Kanun Hükmünde Kararname, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yürütülmesini ve uygulama birliğinin sağlanmasını amaçlar. Hukuk hizmetleri muhakemat hizmetleri ile hukuk danışmanlığına ilişkin iş ve işlemleri kapsar. İdareler için kurulan hukuk birimleri, adli ve idari davalarda idareyi temsil eder, dava ve icra işlemlerini takip eder ve hizmet satın alınması süreçlerini koordine eder. Hukuk birimleri ayrıca mevzuat taslaklarını inceleyerek hukuki mütalaa verir, uyuşmazlıkları önleyici tedbirler konusunda görüş bildirir ve idarenin amaçlarını mevzuata, plan ve programa uygun şekilde gerçekleştirmek için gerekli hukuki teklifleri hazırlar. Hukuk birimleri, hukuk uyuşmazlıklarının komisyon yoluyla değerlendirilmesi ve sekreterya hizmetlerini yürütür. Cumhurbaşkanlığı ve Maliye Bakanlığı gibi kurumların teşkilat kararnamelerindeki hükümler saklıdır. Muhakemat hizmetinin temini, idarenin ihtiyacına göre hukuk birimlerinden veya gerekli görüldüğünde Maliye Bakanlığı aracılığıyla sağlanabilir; özel hallerde doğrudan temin yoluyla serbest avukatlar veya avukatlık ortaklıklarından da hizmet satın alınabilir. Hizmetler, vekil sıfatıyla temsil yetkisini haiz avukatlar ve hukuk birimleri tarafından yürütülür. İdareler kendi iş ve işlemleriyle ilgili adli ve idari davalarda taraf sıfatını haizdir; vekil sıfatıyla temsil yetkisi hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri ve avukatlara aittir. Üst yönetici talimatı ile gerekli görüldüğünde temsil yetkisi, merkez veya taşra birim amirine devredilebilir. Gerekli görüldüğünde belirli durumlarda idare vekili veya temsilcisiyle birlikte duruşmalar yapılabilir; vekil listesi yazılı veya elektronik olarak ilgili mercilere bildirilir ve listede yer alanlar vekaletname olmaksızın temsiliyet yetkisine sahiptir. Yetkinin devrine ilişkin usuller ve sınırlar üst yöneticinin belirleyeceği esaslarla uygulanır. Birden çok idarenin taraf olduğu davalarda ve Cumhurbaşkanlığına bağlı öncelikli hususlarda takip ve müdafaa belirli usuller çerçevesinde yürütülür. Ulusal ve uluslararası mahkeme ve tahkim mercilerinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti veya idareler taraflı veya müdahil olduğunda gerekli görülenler Cumhurbaşkanlığı hukuk birimi tarafından takip edilir. Adli uyuşmazlıklarda sulh yoluyla hallin esas olduğu benimsenir. Sulh için taraflara uygun süreler tanınır ve başvuru sonuçlandırılıncaya kadar dava açma süresi işlemeye devam eder. Sulh başvurularının sonuçlandırılması zorunlu olup süresinin sonunda sonuç alınamazsa istek reddedilmiş sayılır. Sulh anlaşmaları ilam hükmünde sayılır ve icra hükümlerine göre infaz olunur; vadeye bağlanmış alacaklarda vadelerin dolması beklenir, aksi halde kanuni faiz hesaplarıyla takip ve tahsil edilir. Sulh halinde üzerinde anlaşılan hususlar kamu yararına uygun olmadıkça dava açılamaz veya yeniden incelenemez. İdari uyuşmazlıkların sulh yoluyla halli ve vazgeçme yetkileri, maddi ve hukuki olarak kamu menfaati görülen durumlarda karar mercileri tarafından uygulanır. Tutarlara göre kararlar ve yetkilerin devri hususunda üst yönetime başvuru ve onay süreçleri uygulanır; alt kademe yetkilileri belirli sınırlar içinde bu yetkileri kullanabilir. Görüleceği üzere bu çerçeve, hukuk hizmetlerinin planlı, merkezi ve denetimli bir şekilde yürütülmesini; uyuşmazlıkların önlenmesi ve sulh yoluyla çözülmesini; temsil yetkilerinin net biçimde belirlenmesini ve gerektiğinde özel sektöre başvurulmasını amaçlar. Bu yaklaşımla maliyetlerin ve süreçlerin daha öngörülebilir olması hedeflenir.

Kanun 2576
1982-01-20

BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ, İDARE MAHKEMELERİ VE VERGİ MAHKEMELERİNİN KURULUŞU VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN

Bu mevzu bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin kurulmasını ve bağımsız genel görevli mahkemeler olarak görev yapmasını sağlar. Bölge idare mahkemeleri, yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemeleri arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer, istinaf başvurularını inceler ve diğer kanunlarla verilen görevleri yerine getirir. Bölge idare mahkemeleri yapısı, başkanlıktan ve dairelerden oluşur; her daire en az başkan ve üye ile çalışır; bölge idare mahkemesi başkanlığı ve daire başkanlıkları atama ile yürütülür ve gerektiğinde kurul halinde çalışabilir. Bölge idare mahkemesi başkanları ve daire başkanları, mahkemenin uyumlu ve verimli çalışmasını sağlama, genel yönetimi yürütme, personeli denetleme ve benzeri görevleri üstlenir. Daire başkanları ise daire içi işlerin koordinasyonunu sağlar, dosyaların uygun üyelere yönlendirilmesini denetler, personelin özlük işlerini yönetir ve daire ile ilgili diğer görevleri yapar. Üyeler ise kendilerine verilen dosyaları inceler, kararları yazar ve duruşmalara katılır. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu, daireler arasındaki iş bölümü uyuşmazlıklarını karara bağlar ve gerektiğinde uyumsuzlukları gidermek amacıyla karar verir; bazı durumlarda konuyla ilgili kararı istinaf yoluna başvurma hakkını kullanarak Danıştay gibi merciye yönlendirme yolunu da izleyebilir. Başkanlar kurulu eksiksiz toplanır ve çoğunlukla karar verir. Dairelerin görevleri, istemler doğrultusunda istinaf başvurularını inceleyip karara bağlamak, yürütmenin durdurulması kararlarına itirazları değerlendirmek ve yargı alanı içindeki yetkili mahkemeler arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözmek olarak belirlenir. Aynı zamanda benzer veya uyuşmazlık doğuran hâller için gerektiğinde daireler birlikte karar alabilir. Adalet komisyonu her bölge mahkemesinde bulunur; komisyon başkanlık görevini üstlenen ve daire başkanları arasından belirlenen üyelerden oluşur; komisyon çoğunlukla karar verir ve iş bölümüne ilişkin tedbirler alır, ayrıca mahkeme içi adalet işlerini denetler. Müdürlükler ve memurlar bölge mahkemelerinin yazı işleri ve idari işlerini yürütür; gerektiğinde mali, teknik ve diğer müdürlükler kurulur ve her müdürlükte ilgili görevleri yürütecek personel bulunur. Soruşturma ve kovuşturma usulü çerçevesinde, başkan, daire başkanı ve üyelerin görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçlarıyla ilgili işlemler, ilgili mevzuata göre yürütülür; bu süreçler bulunduğu yerin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesinin uygulamasına göre yürütülür. İdare ve Vergi Mahkemelerinin yapısı, başkan ve üyelerden oluşan bir kurulu ve bu kurulun başkan ile iki üye etrafında düzenli çalışmasını içerir; başkan yokluğunda vekalet uygulanır. Danıştay üyelerinin geçici olarak bölge idare mahkemesi veya daire başkanlıklarına atanabilmesi; bu görevlendirme süresince Danıştay üyeliği korunur ve bütçe, disiplin gibi hususlar ilgili hükümler çerçevesinde yürütülür; görevin sonunda eski görevlerine geri dönebilirler. Tek hâkimle çözülecek bazı basit davalar, belirli türdeki idari işlemler ve vergiyle ilgili bazı davalar tek hâkim tarafından çözümlenebilir; daha karmaşık davalar ise daireler tarafından ele alınır. Vergi mahkemelerinin görevleri, vergi, harç ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin davaları çözer; vergi alacaklarının tahsine ilişkin davalarla ilgili işlerle ilgilenir ve diğer kanunlarda verilen görevleri yerine getirir. Yönetmelik, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin idari işleri ve kalem hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli usul ve esasları belirler.

CB Yönetmeliği 20124096
2012-01-17

SERBEST AVUKATLARDAN HİZMET SATIN ALINMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Bu yönetmeliğin amacı, kamu idarelerinin yargı süreçlerinde serbest avukatlardan hizmet satın alımını düzenlemek ve bu alımın kapsadığı nitelikler, görevler, sorumluluklar ve denetim unsurları ile uyulacak esasları ortaya koymaktır. - Hizmet alımının kapsamı: kamu idareleri, özel bütçeli idareler ve ilgili yargı mercileri nezdinde gerektirdiği hallerde serbest avukatlardan hizmet alınmasına olanak sağlar; özel uzmanlık gerektiren durumlarda bu süreç uygulanır. - Rol ve yapı ayrımı: hukuk birimi, birim amiri, koordinasyon görevi üstlenen avukatlar ve serbest avukatlar arasındaki görevler ve iletişim, idarenin merkezi ve dairesel yapılarında belirli bir düzen içinde yürütülür. - Seçim ve karar süreçleri: hizmet almak için bir komisyon kurulur; teklifler toplanır, eksiksiz değerlendirme yapılır ve uygun serbest avukat belirlenerek kararlar harcama yetkilisine sunulur. - Sözleşme ve temsil: karar onaylandıktan sonra avukatla sözleşme yapılır; avukatlara idareyi temsil etmek üzere uygun yetki belgesi verilir; dosya takip ve işlerin yürütülmesi bu çerçevede organize edilir. - Dosya yönetimi ve raporlama: avukatlar yürütülen işlerle ilgili kayıt ve raporlar tutar, süre ve süreç içinde ilgili birim amirine bilgi verir; dosya ve evrakların düzgün korunması sağlanır. - Sorumluluklar ve etik yükümlülükler: avukatlar mevzuat, meslek kuralları ve sözleşme hükümlerine uyar; idarenin çıkarlarını önceleyerek davranır; çıkar çatışması, bilgi paylaşımı ve benzeri yasaklara riayet eder. - Denetim ve fesih: idare tarafından denetimler yapılabilir; uygunsuzluk halinde sözleşmenin feshi ve gerekli yaptırımlar uygulanabilir; fesih durumlarında bildirim ve usuller işletilir. - Ücretlendirme ve ödemeler: sözleşme bedeli ve vekalet ücreti belirlenir; ödeme şekilleri ve şartları uygulanır; gerekli kesintiler ve mali hükümler dikkate alınır. - Bildirim ve tebligat: taraflar işyeri adresi ve iletişim bilgilerini güncellemek zorundadır; tebligatlar ilgili adreslere yapılır. - Hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak genel hükümler: özel hükümlerin uygulanmadığı hallerde genel hükümler devreye alınır.

Kanun 6087
2010-12-18

HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU KANUNU

- Hâkimler ve Savcılar Kurulu bağımsız bir organ olarak çalışır ve hiçbir organ, makam veya kişi ona emir veremez. - Kurulun temel amacı, adaletin ve hâkimlik ile savcılık teminatının korunmasını sağlamak ve mahkemelerin bağımsızlığını gözetmektir. - Hâkim ve savcıların mesleğe kabulü, ataması, nakli, geçici yetkisi, yükselmesi, kadro dağıtımı ve meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme gibi mesleki işlemleri yürütür. - Hâkim ve savcıların görevlerini kanun ve mevzuata uygun yapıp yapmadıklarını denetler ve gerektiğinde inceleme ve soruşturma işlemlerini başlatır; ihbar ve şikayetleri inceler. - Hâkim ve savcılarla ilgili etik ilkelerin belirlenmesi ve bunlara uyumun sağlanmasına ilişkin düzenlemeler yapar. - Yargıtay ve Danıştay üyesi seçimi işlemlerini gerçekleştirir. - Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir. - Hâkim ve savcıların mesleğe kabulü, atama, nakil, geçici yetki, yükselme, kadro dağıtımı ve disiplin gibi konularda yönetmelik çıkarma ve genelgiler düzenleme yetkisine sahiptir. - Kurulun işleyişinin yönetsel ve mali yönleri Genel Sekreterlik tarafından yürütülür; ayrıca Kurulun dava ve icra işlerinde avukatlar aracılığıyla temsil ve takip işlemleri yapılır. - Kurulun büro işlemlerini yürüten Genel Sekreterlik, hâkim ve savcıların sicillerini ve şahıs dosyalarını tutar, arşiv hizmetlerini sağlar, mali hizmet ve strateji geliştirme birimlerine ilişkin hizmetleri yürütür, izin ve emeklilik işlemlerini takip eder ve özlük işlerini yürütür. - Teftiş Kurulu, Kurulun denetim ve teftiş görevlerini yerine getirir; başkan yardımcıları, müfettişler ve tetkik hâkimlerini atayarak inceleme ve soruşturma süreçlerini yönetir. - Kurul, birimlerin ve dairelerin görev ve işbölümü konularında karar verir; gerekli görüldüğünde etik ve mesleki standartlar ile ilgili uygulamaları belirler.

Kanun 7540
2025-02-27

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ KANUNU

Bu kanun Türkiye Adalet Akademisi’nin kuruluşunu ve görevlerini düzenler. Akademi, kamu tüzel kişiliğine sahip, bilimsel, idari ve mali özerkliğe sahip bir kurum olarak kurulur ve kendi bünyesinde başkanlık, daire başkanlıkları ve bir hukuk araştırmaları merkezi ile eğitim kurulu gibi organları barındırır. Amaç hâkim ve savcı yardımcıları ile hâkim ve savcılar için eğitim planları hazırlamak, yayımlamak ve uygulamaktır; noterler ve avukatlar ile eğitim ve öğretim hizmetlerinden faydalanması uygun görülen diğer kişilere yönelik programlar da oluşturulur ve yürütülür. Ayrıca hukuk ve adalet alanında araştırma ve bilimsel çalışmalar yapmak, ihtiyaçları tespit etmek, uluslararası gelişmeleri takip etmek, proje geliştirmek ve uygulamak amaçlanır. Uzmanlık ve sertifika programları ile kurs, seminer, sempozyum ve benzeri etkinlikler düzenlemek, bilgi bankası ve kütüphane kurmak, yayımlar yapmak da akademinin faaliyetleri arasındadır. Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin strateji ve hedeflerini belirlemek, yurt içi ve yurt dışındaki kurumlarla iş birliği yapmak, hâkim ve savcı yardımcıları ile hâkim ve savcıların lisansüstü ve yabancı dil eğitimlerini desteklemek amacıyla ilgili kurumlarla iş birliği yapmak ve bu konularda görüş bildirmek de kanunun kapsamındadır. Bunun yanında mevzuatla verilen diğer görevler de yerine getirilir. Başkanlık, daire başkanlıkları ve Eğitim Kurulu ile Hukuk Araştırmaları Merkezi’nden oluşan yapı içinde çalışılır; eğitim müfredatı, yıllık eğitim plan taslakları ve standartlar belirlenir, Akademi mevzuatıyla ilgili görüş ve öneriler geliştirilebilir. Akademide görev yapan personelin atama ve görevlendirme süreçleri ile öğretim elemanlarının görevlendirme süreçleri yürütülür; hizmetler için gerekli idari işlemler yapılır ve bazı hizmetlerden ücret alınabilir. Akademinin gelirleri çeşitli kaynaklardan sağlanır ve mali özerklikle faaliyette bulunur. Denetim mekanizması işletilir ve kadrolar ile ilgili düzenlemeler bu yapıya göre yürütülür; gerekli yönetmelikler çıkarılır.

Kanun 2575
1982-01-20

DANIŞTAY KANUNU

- Danıştay bağımsızdır ve idari yargı alanında danışma ve inceleme ile karar verme işlevlerini yürütür; yönetim ve temsil işi başkan tarafından yürütülür. - Meslek mensupları Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerden oluşur; bu kişiler yüksek mahkeme hakimleri olarak güvence altındadır. - Danıştay’ın karar organları daireler, Genel Kurul, İdari İşler Kurulu, İdari Dava Daireleri Kurulu ve Vergi Dava Daireleri Kurulu ile İçtihatları Birleştirme Kurulu, Başkanlar Kurulu ve Başkanlık Kurulu ile Disiplin süreçlerini yürüten kurullardır. - Genel Kurul, Danıştay’ın kararlarını esas alır ve kararlar çoğunlukla oy çokluğu ile verilir; eşitlik halinde Başkanın tarafı üstün sayılır. - İçtihatları Birleştirme Kurulu, farklı dairelerin içtihatlarını birleştirmek suretiyle uyuşmazlıklar için ortak prensipler oluşturur ve bu sayede içtihadın tutarlılığı artırılır. - Danıştay Başkanlığı ve ilgili kurullar, dairelerin işleyişini yönetir, karar süreçlerini koordine eder ve idari işlemlerle ilgili kararlar için organizasyonel çerçeveyi sağlar. - Üyelikler için adaylar idari yargı hakim ve savcılığı ile diğer kamu görevlerinden gelen kişiler arasından seçilir; adayların gerekli mesleki niteliklere sahip olması ve ilgili görevlerde deneyim kazanmış olması beklenir; üyelikler belirli sürelerle yapılır ve yeniden görevlendirme veya atama süreçleri vardır. - Tetkik hakimleri ve savcıları, idari yargı alanında deneyimli kişiler arasından atanır; görev yerleri ve yer değiştirme esasları belirli kurallara tabidir. - Memurların nitelikleri, atanmaları ve görevlendirilmeleri merkezi düzeyde belirli esaslara göre yürütülür; atama süreçleri ve sınavlar ile ilgili uygulamalar yönetmelikle düzenlenir. - Daireler, her biri başkan ve üyelerden oluşan yapılandırmaya sahiptir; kararlar gizli görüşmelerde alınır ve her dairede yazı işlerini yürütecek bir kalem bulunur. - Bu yapı, idari ve vergi dava daireleriyle ilgili kararların bir arada ve tutarlı şekilde verilmesini, içtihat birliğinin korunmasını ve Danıştay’ın idari yargıda genel yönelimlerin belirlenmesini hedefler.

Kanun 5549
2006-10-18

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi amacıyla yükümlülükler, denetim ve yaptırımları düzenler; yükümlü sayılan finansal ve ilişkili alanlardaki gerçek ve tüzel kişiler için sıkı uyum yükümlülükleri getirir. - Yükümlüler, işlemler başlamadan önce müşterinin kimliğini tespit etmek ve kimliklerle ilgili gerekli tedbirleri almak zorundadır; hangi belgelerin gerekli olduğuna ilişkin usul ve esaslar belirlenir. - Şüpheli işlem bulunduğunda yükümlüler bu işlemleri Başkanlığa bildirmek zorundadır; bildirimin güvenli ve gizli kalması sağlanır. - Yükümlüler, risk temelli bir yaklaşımla eğitim, iç denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri kurar ve uygular; finansal grup içindeki bilgi paylaşımı mümkün olabilir ve buna ilişkin çerçeve gerektiğinde ayrıntılandırılır. - Devamlı bilgi verme kapsamında belirli işlemler ve tutarlar aşan işlemler için sürekli bildirimler yapılır; hangi işlem türlerinin kapsamda olduğu ve nasıl bildirileceği yönetmelikte belirlenir. - Kamu kurumları bilgi ve belge talep edebilir; sunulan bilgiler doğru ve eksiksiz olur; paylaşılan bilgiler güvenli biçimde korunur. - Belgeler ve kimlik tespitine ilişkin kayıtlar belirli süreler boyunca saklanır ve istenildiğinde ibraz edilir. - Kamu kurumlarının bilgi sistemlerine Başkanlıkla birlikte erişim sağlanabilir; elektronik tebligat uygulanabilir ve elektronik olarak cevap istenebilir. - Yükümlülük ihlallerinde idari para cezaları ve adlî cezalar uygulanır; ihlaller için çeşitli tedbirler (faaliyetleri kısıtlama veya iptal dahil) ile yaptırımlar öngörülür. - Başkasının hesabına hareket edildiğini bildirmemenin tespiti halinde cezai yaptırımlar uygulanabilir. - Gümrük idaresine ilişkin açıklama yükümlülüğü vardır; yanlış veya eksik beyan halinde para cezası uygulanabilir. - Denetim, bilgi talepleri ve uyum konularında yürütülen işlemler, ilgili denetim elemanları ve kurumlar tarafından sürdürülebilir. - Yasal olarak yükümlü olmayanlar için sorumluluk doğmazken, uyum sağlanmayanlara yönelik güvenlik ve yaptırım süreçleri uygulanır.

Kanun 4686
2001-07-05

MİLLETLERARASI TAHKİM KANUNU

Bu yasa, yabancı unsuru taşıyan ve tahkimin Türkiye’de yer alması veya tarafların tahkim yolunu seçmesi halinde uluslararası nitelikteki uyuşmazlıkları tahkim yoluyla çözüme kavuşturmayı amaçlar; Türkiye’de bulunan taşınmazlar üzerindeki aynî haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradesine tâbi olmayan uyuşmazlıklar ise kapsamın dışında kalır. Yabancılık unsuru şu göstergelerle ortaya çıkabilir: tarafların yerleşim yerleri veya işyerleri farklı devletlerde olması; yükümlülüklerin önemli bölümünün ifa edileceği yerin diğer bir devlette bulunması; ana sözleşmenin yabancı sermayeyi içerdiğini veya yurtdışından kredi/garanti sözleşmelerinin gerekli olduğunu gösteren durumlar; sözleşme veya hukuki ilişkinin bir ülkeden diğerine sermaye/mal geçişini içermesi. Tahkim anlaşması, taraflar arasındaki ilişkiden doğan tüm uyuşmazlıkların ya bazılarını ya da tümünü tahkim yoluyla çözmeyi amaçlayan yazılı bir anlaşmadır; bu anlaşma tarafların belirlediği hukuka uygun olabileceği gibi, taraflar tarafından başka bir hukuk seçilmemişse Türk hukukuna da uygun olabilir. Tahkim anlaşmasına karşı, asıl sözleşmenin geçerli olmadığı ya da tahkim anlaşmasının henüz doğmamış olan bir uyuşmazlığa ilişkin olduğu yönündeki itirazlar kabul edilmez. Bir uyuşmazlık mahkemede dava edilirse, karşı taraf tahkime itiraz edebilir; tahkim itirazı kabul edilirse dava mahkemenin usulüne uygun olarak reddedilir ve dosya ilgili hakem veya hakem kuruluna gönderilir. Tahkim öncesi veya sırasında taraflardan birinin talebiyle mahkeme ya da hakem kurulu ihtiyatî tedbir veya ihtiyatî haciz kararı verebilir; hakem kurulu, uygun güvence karşılığında bu tür kararları verebilir; bu kararların uygulanması için gerekli destek, gerektiğinde yetkili mahkeme tarafından sağlanabilir. Hakem sayısı tarafların kararlaştırmasına bağlıdır; aksi kararlaştırılmamışsa bir hakemli veya çok sayıda hakemli bir tahkim yoluna gidilir; hakemler bağımsız ve tarafsız olmalı; reddedilecek durumlar net olarak belirlenir ve reddin kararları kesinleşir; hakemlerin reddi durumunda tahkim sonlanabilir veya hakemler yeniden seçilir. Hakemler kendi yetkilerini ve tahkim sürecinin usulünü belirler; yetkilerini aşan konularda itirazlar en erken cevap dilekçesinde yapılır; yetkisizlik itirazı, tarafların kendi seçtikleri hakemleri ve usulleri etkilemez; yetkileri aşan bir itiraz ileri sürülmezse geçerli olmazsa, sonraki aşamada kabul edilebilir. Hakemler, taraflarca kararlaştırılan niteliklere sahip olmadıkları veya tarafsızlığı şüphe uyandıran koşullar bulunduğunu görürlerse reddedebilirler; taraflar hakemin reddi usulünü serbestçe kararlaştıralabilirler. Hakemler görevi kabul ettiğinde, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, görevlerini yerine getirmekten kaçınmaları halinde zarardan sorumlu tutulurlar; hakemler fiilen görevlerini hiç ya da zamanında yerine getiremediğinde görevi sona erebilir ve yeni bir hakem seçilir; tahkim süresi, hakemlerin değiştirilmesi nedeniyle durmaz. Hakemler yetkilerini kendi kararlarıyla belirler; hakem veya hakem kurulunun yetkisizliğine ilişkin itiraz en geç ilk cevap dilekçesinde yapılmalıdır; yetkili olduğuna karar verilirse tahkim sürer ve karar verilir; yetkisizlik itirazı ön sorun olarak incelenir ve karara bağlanır; yetkili olduğuna karar verilirse davaya devam edilir. Tahkim yargılamasında uygulanacak usuller taraflarca serbestçe kararlaştırılabilir; aksi belirtilmemişse kanun hükümleri uygulanır; taraflar eşit haklara sahiptir ve yabancı taraflar da temsil edilebilir; tahkim dilinin seçimi taraflarca belirlenebilir, aksi kararlaştırılmamışsa hakemler karar verir; dil ve çeviri için gerektiğinde belgeler sunulur. Tahkim yeri, taraflarca veya seçilen tahkim kurumu tarafından serbestçe belirlenir; anlaşma yoksa hakemler olayın özelliklerine göre yer belirler; gerektiğinde toplantı başka bir yerde yapılabilir. Dava dilekçesi ve cevap, taraflarca belirlenen süreler içinde hakem veya hakem kuruluna sunulur; taraflar delillerini ekleyebilir ve ileride sunacakları delillere yönelik yol gösterimi yapabilirler; taraflar uyuşmazlığı tahkim kapsamı içinde değiştirme veya genişletmede bulunabilir fakat kapsam dışına çıkacak şekilde değiştirme yapılamaz. Görev belgesi, hakemler ve taraflarca imzalanır ve tarafların iletişim adresleri, istemler, hakemlerin kimlikleri, tahkim deren yeri ve süresi gibi bilgiler içerir. Duruşma veya yazılı yargılama kararıyla karar verilir; taraf olma niteliğini kaybetme durumunda tahkim süreci ertelenir; bildirim yapılmaması durumunda belirli süre sonunda tahkim sona erebilir. Tahkim yoluyla çözülen uyuşmazlıklar için Türkçe veya tanınan başka bir devletin resmi dilinde yargılama yapılabilir; dil seçimi belirlenmezse hakemler karar verir; belgelerin çevirileri de gerektiğinde sunulur. Türkiye’deki taşınmazlar üzerindeki aynî hak uyuşmazlıkları bu düzenlemenin kapsamı dışındadır.

Kanun 6570
2014-11-29

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU

- Bu kanunun temel amacı, İstanbul Tahkim Merkezi’nin kurulması ve merkeziyle ilgili usul ve esasların düzenlenmesi yoluyla uyuşmazlıkların tahkim veya alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleriyle çözümünü sağlamaktır; yabancı unsurlu uyuşmazlıklar da dahil edilebilir. - Merkez, tüzel kişiliğe sahip özel hukuk hükümlerine tabi bir kurum olarak faaliyet gösterir ve tahkim ile ADR kurallarını belirleme, hizmetleri yürütme, tanıtım ve yayın yapma, bilimsel çalışmaları teşvik etme ve uluslararası iş birliğini geliştirme görevlerini üstlenir. - Merkezin yapısı çeşitli organlardan oluşur ve bu organlar yoluyla merkez işleyişi, karar alma süreçleri ve yönetim faaliyetleri yürütülür. - Genel Kurul, temsilci gruplarını da içeren çeşitli çıkar gruplarını temsil eden üyelerden oluşarak merkezi yöneten ve denetleyen kararlar alır; bütçe, düzenlemeler ve işleyişle ilgili konuları onaylar. - Yönetim Kurulu merkezi günlük olarak yönetir, uygulanacak kuralları ve bütçeyi hazırlar ve merkezi idare eder. - Denetçi, merkez faaliyetlerini denetler ve raporlar sunar; iç denetim süreci merkez sağlığını ve hesap verebilirliği güvence altına alır. - Danışma Kurulu, tahkim ve ADR konularında deneyimli üyelerden oluşur ve merkez için görüş ve yönlendirme sağlar. - Millî Tahkim Divanı ve Milletlerarası Tahkim Divanı, merkez bünyesinde çalışır; taraflar arasındaki uyuşmazlıkları inceleyip kararlar alır ve karar süreçleriyle ilgili belirli itiraz mekanizmaları bulunur. - Genel Sekreterlik, merkezi günlük işleyişi yürütür, gerekli personeli yönetir ve tahkim ile ADR kurallarının uygulanmasını sağlar; bu personelin gizlilik ve etik yükümlülükleri vardır. - Gizlilik ve çıkar çatışması konularında, merkez organlarının üyeleri ve çalışanları görevi süresince ve sonrasında gizli kalmayı, öğrendikleri bilgileri açıklamamayı ve ilgili taraflarla paylaşmamayı taahhüt eder. - Merkezin gelir ve gider yönetimi, sunulan hizmetlerden elde edilen gelirler ve paylar üzerinden sağlar; bazı üyeler için özel finansman uygulamaları söz konusu olabilir ve merkez gerekli harcamaları yapabilir. - Hükümler, hüküm içermeyen konularda genel medeni hukuk ve dernekler kanunu hükümlerinin uygulanmasına dayanır. - Geçiş süreci, merkez kurulmadan önce hizmetlerin nasıl yürütüleceğini belirler ve temsilci atama süreçleriyle ilk toplantının yapılması gibi pratik adımları içerir; ayrıca başlangıç mali kaynaklarıyla ilgili düzenlemeler de bulunur.

Kanun 5253
2004-11-23

DERNEKLER KANUNU

- Derneklerin Türkiye’deki faaliyetlerinin çerçevesini belirler; amaçları, yapıları, denetimleri ve uygulanacak yaptırımları kapsar. - Dernek kurma hakkını güvence altına alır ve tüzükte bulunması gereken asgari konuları tanımlar. - Genel kurul, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organların görevlerini, yetkilerini ve üyelik süreçlerini düzenler. - Şubeler, temsilcilikler, platformlar, federasyonlar ve konfederasyonlar gibi tüzel kişilikleri ve organları arasındaki ilişkiyi ve yönetimini kurallandırır. - Uluslararası faaliyetlere ilişkin esasları getirir; yurt dışında temsilcilik veya şube açma, yabancı kuruluşlarla işbirliği ve Türkiye’de faaliyet için gerekli izin/görüş süreçlerini belirler. - Tüzel kişilerin oy kullanmasını ve temsil yetkilerini düzenler. - İç denetim zorunluluğu getirir ve bağımsız denetim kuruluşlarıyla denetim yapılmasına olanak tanır; denetim sonuçlarının ilgili kişiler ve kurul tarafından sunulmasını sağlar. - Gelir ve giderlerin belgelenmesini, saklama sürelerini ve mali süreçlerin yürütülmesini standardize eder; bankacılık işlemleri için gereken belgeleri belirtir. - Derneklerin maddi yardım alabileceği ve verebileceği tarafları, kamu kurumlarıyla ortak projeler için mali paylaşımına ilişkin esasları ve ilgili sınırlamaları kurallaştırır. - Sandık kurulumu ile üyelerin zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin esasları düzenler. - Üyelik kabulü, çıkışı, değişiklikler ve organ üyelerinin bildirilmesi gibi işlemlerde uygulanacak usulleri belirler. - Taşınmaz mal edinme ve tasfiye süreçlerini, mal varlığının korunması ve devriyle ilgili esasları düzenler. - Kolluk kuvvetlerinin müdahale yetkileri ve el koyma hallerinde hakim kararının gerekliliğini ve bildirim yükümlülüğünü belirtir. - Yurtdışından yardımların alınması ve yurtdışına yapılacak yardımların bildirilmesi ile kayıt altına alınmasına ilişkin esasları getirir. - Faaliyetlerin ve hesapların şeffaflığı için beyanname verilmesi ve yıl sonunda denetimlerin yapılmasına ilişkin uygulamaları özetler.