10 / 978 sonuç gösteriliyor

Kanun 5015
2003-12-20

PETROL PİYASASI KANUNU

Petrol piyasasında faaliyet göstermek isteyenler için lisans alma zorunluluğu getirilmiştir; rafineri, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye ile ilgili faaliyetler, ayrıca akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetleri için lisans gerekir. Lisanslar, faaliyetin kapsamı, tesisin türü ve coğrafi konumu, teknolojisi ve kapasitesi gibi unsurları içerecek şekilde düzenlenir. Lisans başvurularının değerlendirilmesi ve karar verilmesi süreci mevcut yetkili kurum tarafından yürütülür; kararlar gerekçeli olarak açıklanır ve gerektiğinde güncellemeler, geçici durdurmalar veya iptaller söz konusu olabilir. Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali konusunda belirlenen esaslar piyasa girişini ve faaliyetin sürdürülebilirliğini gözetir; bazı faaliyetlerde muafiyetler uygulanabilir. Lisans sahipleri, faaliyette bulunacakları kapsamda teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve sürdürülebilirlik gibi kriterlere uygun hareket etmek zorundadır; ayrıca çevreye zarar vermemek, can ve mal güvenliğini sağlamak ve kamuya, ilgili kişilere karşı yükümlülükleri yerine getirmek yükümlülüklerindedir. Zorunlu sigorta yaptırmak, üçüncü kişilere veya çevreye verilecek zararları tazmin etmek, gerekli bilgi ve belgeleri paylaşmak ve incelemelere olanak tanımak da dahil olmak üzere çeşitli yükümlülükler öngörülür. Piyasa aktörleri, kötü niyetli veya tehlikeli eylemlerde bulunmaktan kaçınmak ve riskleri en kısa sürede gidermekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik ve tüketici haklarına ilişkin hükümler çerçevesinde hareket eder. Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmek, satmak veya piyasa faaliyetlerinde kullanmak yasaktır ve buna ilişkin yaptırımlar uygulanır. Bayilik ve dağıtım konularında, belirli teknik ve ekonomik kriterler ile asgari yükümlülükler getirilebilir; bunlar, lisans sahibinin teknolojik ve operasyonel kapasitesini güvence altına almak amacıyla uygulanabilir. Lisans kapsamındaki bazı yükümlülükler teminat mektupları gibi mali güvenceler talep edilerek desteklenebilir. Lisans sahiplerinin veya kullanıcıların kendi faaliyetleri kapsamında lisanslı depolar dışında kalan depolama tesisi veya düzeneklerinin yapımı ve işletilmesi, ilgili mevzuata uygun olduğu sürece serbest kabul edilebilir; bu, diğer mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu durumlar için geçerli bir esneklik sağlar. Kamu güvenliği ve milli savunma açısından gerekli görülen, bazı yakıt ve ürünlerin üretim ve tedariğine ilişkin özel uygulamalar da söz konusu olabilir. Bu kapsamda, piyasa güvenliği ve arz güvenliği için belirli öncelikler uygulanabilir.

Kanun 5307
2005-03-13

SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI KANUNU VE ELEKTRİK PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Bu düzenlemenin pratik etkileri şunlardır: - LPG piyasasında faaliyet gösterebilmek için lisans almak zorunlu hale gelir; lisans kapsamı tüplü LPG dağıtımı ve pazarlaması, dökme LPG ikmali, otogaz istasyonu işletimi, taşıma ve depolama gibi işlemleri kapsar. - Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali yetkisi kuruma aittir ve lisans başvuruları belirlenen kriterlere göre incelenerek karar verilir. - Lisans sahipleri, faaliyetlerini teknik, güvenlik, çevre ve ticari mevzuata uygun yürütmekle yükümlüdür; can güvenliği, çevre koruma ve tüketici haklarına yönelik önlemler almak zorundadır. - Lisans sahipleri, zorunlu sigorta ve gerekli mali sorumluluk sigortalarını yaptırmakla yükümlüdür; meydana gelebilecek zararlardan tazminat sorumluluğu bulunur. - Piyasa aktörleri, gerekli bildirimleri yapmalı, kayıtları tutmalı ve Kurumun talep ettiği bilgi, belge ve numuneleri sunmalıdır. - Kalite kontrol ve lojistik süreçlerinde tutarlılık sağlanır; bayilik sistemi kurulur ve bayilikler sözleşme esaslarına göre yönetilir; bayilik sözleşmesi süresi dolmadan yenilenmezse geçiş süreçleri uygulanır. - Bayilikler, markanın ve ambalajın uygun kullanımını sürdürmeli; bayilere ilişkin iptaller ve gerekçeler Kuruma bildirilmelidir. - Otogaz istasyonlarına LPG ikmali konusunda belirli kurallar uygulanır; yalnızca ruhsatlı ve uygun ruhsatlara sahip istasyonlara ikmal yapılır ve tüplü ile dökme LPG’nin istasyonlar arasındaki dağıtımı kurallara bağlanır. - Dökme LPG için ikmal, yalnızca sözleşmeli kullanıcılara yapılır; tesislerin teknik uygunluk açısından denetlenmesi ve gerekli kontrollerin yapılması gerekir; kullanıcı tesisleri teknik düzenlemelere uygun kurulmalı ve bakım süreçleri takip edilmelidir. - İthalat ve yurtdışından temin süreçleri lisanslı dağıtıcılar için geçerlidir; ithalat teknik uygunluk denetiminden sonra gerçekleştirilir. - Rafineriler LPG üretimini sürdürür, dağıtıcı lisans sahipleri ise dağıtım ve piyasa faaliyetlerini yürütür; stok yükümlülükleri ve ulusal mevzuata uygunluk kurallarına riayet edilir. - Faaliyetler için gerekli olan altyapı ve tesislerin uygunluğu için gerekli ruhsatlar ve belgeler tamamlanmadan lisans başvurusu yapılamaz. - Faaliyetlerin içeriğinde değişiklik yapılması gerektiğinde Kurum onayı gerekir; bu değişiklikler lisansa işlenmezse yürütülemez.

Kanun 5300
2005-02-17

TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNU

Bu Kanun tarım ürünlerinin lisanslı depo depolama sistemiyle güvenli, sağlıklı ve standartlara uygun şekilde depolanmasını ve ürün senetleriyle ticaretinin kolaylaştırılmasını amaçlar. Lisanslı depo işletmesi kurulumu, lisans alma şartları ve bu lisansın kapsamı, depolama kapasitesi ve şirket yapısıyla ilgili yükümlülükler getirir; işletme unvanında ilgili ifade zorunlu kılınır ve lisans yalnızca ilgili sisteme özgü olarak geçerlidir. Lisanslı depo teminatı ve sigorta zorunluluğu vardır; teminat çeşitleri ve sigorta kapsamı belirlenir; hasar durumunda tazminat hesaplama esasları ve ödeme süreleri güvence altına alınır. Lisanslı depo işletmecileri, depolanan ürünler için sigorta kapsamı ve teminat koruması sağlayacak şekilde hareket etmekle yükümlüdür; hasar halinde gerekli bildirim ve süreçler işletilir; zarar hesaplamasında belirlenen piyasa göstergeleri temel alınır. Lisanslı depo işletenler için suçlarla ilgili kısıtlamalar uygulanır; lisans iptali veya askıya alınması halinde belirli süreler boyunca faaliyetten men edilme konuları söz konusudur. Depoculuk lisansının temel gereği olarak ürün depolama ve işleme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için lisans alınması gerekir; lisans verilmeden söz konusu faaliyete veya ürün kabulüne izin verilmez; lisans devamı ve değişiklikleri için belirlenen usuller uygulanır. Ürün senetleri düzenlenir; ürün teslimiyle birlikte senet ya da buna denk belgeler mülkiyetin temsilini sağlar; basılı halinde olduğu gibi elektronik formatta da düzenlenebilir; senet kaybolursa ilgili yasal sürece uygun şekilde yeni senet çıkarılabilir; haciz işlemleri yalnız ürün senedine bağlı olarak yapılır. Mudî kavramı kapsamında teslim alınan ürünler için haklar ve teslim süreçleri belirlenir; teslimat, iptal işlemleri ve hapis hakkı gibi konular netleşir; ürün geri alınmazsa belirli süreçlerle satış ve ödeme yapılır; satış sonrasında masraflar düşüldükten sonra kalan tutar hak sahipine ödenir. Borsa ile lisanslı depo arasındaki sözleşme, ürün senetlerinin kota edilmesi, hareketlerin izlenmesi, bilgi akışı ve denetim süreçlerini düzenler; bu sözleşme Bakanlık onayına tabidir. Kayıtlar ve defter tutma yükümlülüğüyle, lisanslı depoya giren ve çıkan tüm ürünler kayıt altına alınır; ürün senetlerine ilişkin işlemler belgelendirilir ve gerekli kayıt düzenlemeleri yapılır. Lisans ücretleri ve diğer ücretler belirli tarifeler üzerinden peşin olarak tahsil edilir; ücret politikaları depolama kapasitesine göre belirlenir ve uygulanır. Yetkili sınıflandırıcılar, tarım ürünlerini analiz etmek, niteliklerini belirlemek ve sınıflandırmakla görevlidir; bu alandaki lisanslama, işleyiş ve denetim usulleri yönetmelikte düzenlenir. Lisansın geçerlilik süresiyle ilgili genel çerçeve belirlenir; lisans süresi sonunda uygun usullerle yenileme yapılır ve değişiklikler için de aynı esaslar uygulanır. Ücret tarifesi ve hizmet bedellerinin belirlenmesi, değişikliklerin onaylanması ve ilan edilmesi süreçleri önceden belirlenen esaslara göre yürütülür. Lisanslı depo işletmesinin hakları arasında depolama hizmetleri karşılığında ücret talep etme, gerekli durumda hapis hakkını kullanma ve depolama ile ilgili diğer haklar bulunur; yükümlülükler arasında şartları koruma, güvenli depolama, uygun teslimat ve kayıt tutma gibi zorunluluklar yer alır. İşleticinin ürünleri karıştırma, prim ve indirim uygulamalarıyla ilgili elli koşulları yönetme yetkisi bulunmaktadır; bu konularda prim/indirim tarifi hazırlanır ve ilgili makamların onayıyla yürürlüğe girer. Teslim yükümlülüğü kapsamında mudî talepleri doğrultusunda ürünler hızlı bir şekilde teslim edilir; teslim alındığında ürün senedi geri alınır ve iptal edilir; ancak mudîlerin talepleriyle kısmi teslimatlar yapılabilir. Ticaretin güvenli ve izlenebilir olması amacıyla borsa ile olan sözleşme ve bilgi akışı düzenli olarak sürdürülür; sözleşme ve değişiklikler onaylandıktan sonra uygulanır. Bu kapsamda işleyecek her tarafın kayıtlar ve defterlerle ilgili yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesi zorunludur.

Kanun 4628
2001-03-03

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNUN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN

Bu kanun, enerji piyasalarını düzenlemek ve denetlemek için gerekli yetki ve yapısal çerçeveyi kurar ve uygulamaya koyar. - Piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere lisans verme, lisans şartlarını belirleme, sözleşmeleri düzenleme ve bu sözleşmeleri denetleme yetkisi sağlar. - Serbest olmayan tüketiciler için uygulanacak fiyatlandırma esaslarını belirler, her yıl için limitleri ayarlayabilir ve enflasyon nedeniyle gerekirse uyarlama formüllerini uygular. - Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik hizmeti sunulmasına yönelik gerekli düzenlemeleri yapar. - Üretim, iletim ve dağıtım tesisleri ile otoprodüktör ve otoprodüktör gruplarının güvenlik standartlarını tespit eder ve bunların uygulanmasını sağlar. - Piyasanın gelişimine uygun yeni ticaret yöntemleri ve satış kanalları için gerekli altyapıyı geliştirir ve uygulanmasını sağlar. - Model anlaşmalar geliştirmek ve ticari sırlar dahil gizli bilgilerin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemek gibi kamu yararıyla ilgili konularda düzenlemeler yapar. - Piyasa katılımcılarının eşitlik ve şeffaflık standartlarına uyumunu denetler ve gerekli tedbirleri alır. - Talep tahminleri, üretim kapasite projeksiyonu ve yatırım planlarının onaylanması gibi planlama ve mali karar süreçlerinde karar alır ve bu planların uygulanmasını denetler. - Lisans sahipleriyle yapılan tarife ve diğer anlaşmalara ilişkin uygunluk ihlallerinde yaptırımlar uygulama yetkisine ve lisans iptaline sahiptir. - Kamu yararı, çevresel etkiler ve güvenlik hedefleri doğrultusunda gerekli tedbirleri alır ve bu konularda kamu kurumlarıyla koordineli çalışır. - Piyasa rekabetini güçlendirmek amacıyla ilişkili standartlar ve kurallar belirler, bu standartların uygulanmasını sağlar ve gerektiğinde kısıtlamalar getirir. - Yıllık raporlar, piyasa gelişimiyle ilgili raporlar ve benzeri belgeler hazırlayarak ilgili mercilere sunar. - Uluslararası mevzuat ve uygulamaları izler, gerekli gördüğünde ilgili düzenlemeleri yapar ve Bakanlığa sunar. - Doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarıyla ilgili ek görevleri de devralır ve bu alanlarda planlama, tarifeler, lisanslar, denetimler ve uyuşmazlık çözümü gibi konuları yönetir.

CB Kararı 6832
2023-02-23

ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş. TARAFINDAN TARIMSAL ÜRETİME DAİR DÜŞÜK KÂR PAYI ORANLI YATIRIM VE İŞLETME FİNANSMANI KULLANDIRILMASINA İLİŞKİN KARAR (KARAR SAYISI: 6832)

Bu karar tarımsal üretim finansmanı için Ziraat Katılım Bankası tarafından uygulanacak usul ve esasları belirler ve finansman sağlama biçimini somutlaştırır. Kapsam, başvuranlar ve kullanım amacı açısından, gerçek ve tüzel üreticiler, sözleşmeli üretim yapanlar, tarımsal amaçlı kooperatifler ve ilgili kamu kurumları için uygun finansman imkanı öngörülür; finansman Türkiye sınırları içinde yapılacak tarımsal üretim faaliyetlerinde kullanılabilir. Birden çok üretim dalında talep olması durumunda, toplam finansman üst limiti o dallardan en yüksek olanına göre belirlenir. Üretim konularına göre yatırım ve işletme kredisi için uygulanacak indirimli oranlar belirlenir; bu indirimler üretim dalına, üretici profilinin bazı özel kriterlerine göre değişiklik gösterebilir ve toplam indirim oranı belirli bir üst değeri aşmaz. Kapsamda yer alan başlıca konular arasında süt ve kombine hayvancılık, damızlık yetiştiriciliği, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, arıcılık, kanatlı sektörü, su ürünleri, meyve yetiştiriciliği ve bağcılık, geleneksel ve estratejik bitkisel üretim, yem bitkisi üretimi, seracılık ve kontrollü örtüaltı tarımı, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları ile genç ve kadın çiftçilerin avantajlı konumları bulunur; ayrıca modern sulama sistemleri, jeotermal/yenilenebilir enerji kullanımı, sertifikalı tohum/fide/fidan kullanımı ve sözleşmeli üretim gibi alanlar için de indirimli finansman sağlanır. Bu uygulama, üreticilerin finansman ihtiyacını uygun koşullarda karşılamayı ve yatırım/üretim kararlarını desteklemeyi hedefler.

Kanun 6446
2013-03-30

ELEKTRİK PİYASASI KANUNU

Bu mevzuat, elektrik piyasasında rekabetçi, istikrarlı ve şeffaf bir yapı oluşturmayı hedefler ve bağımsız bir denetim ve düzenlemenin uygulanmasını sağlar. Faaliyet gösterebilmek için üretim, iletim, dağıtım, toptan ve perakende satış, piyasa işletimi, ithalat, ihracat ve toplu aracılık gibi alanlarda lisans almak gerektiğini düzenler. Her tesis için ayrı lisans verilmesi kuralı getirilerek lisans yapısında tesis odaklı bir yaklaşım sağlanır. Lisans sahipleri finansal defter ve kayıtlarını tutmak, denetime açık olmak ve gerekli bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlü tutulur; ayrıca tarifelerle ilgili mevzuata uymak durumundadır. İletim ve dağıtım sistemine eşit erişim ve kullanım imkanı sağlanır; bağlantı ve kullanım şartları belirlenir. Tarife ve maliyet yapısının belirlenmesi için usul ve esaslar oluşturulur ve hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartlar belirli kurallara bağlanır. Piyasa yapısına toplu aracılık ve elektrikli araç şarj altyapısı gibi yeni faaliyetler dahil edilir; bu alanlarda lisanslar, sertifikasyon ve veri paylaşım mekanizmaları öngörülür. Şarj ağlarının halka açık olması, gerçek zamanlı verilerin paylaşılması ve şarj hizmetinin sunulması hedeflenir. Tesis sahipliğinin değişmesi veya kullanım haklarının devri gibi durumlarda denetleyici onay süreçleri bulunur. Uluslararası entegrasyon ve ticaret kapsamında ithalat ve ihracat faaliyetleri için uyum ve düzenleme mekanizmaları kurulabilir.

Kanun 6001
2010-07-13

KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN HİZMETLERİ HAKKINDA KANUN

Bu Kanunun uygulamasıyla Karayolları Genel Müdürlüğü, karayollarını üç ana sınıfta (otoyolları, devlet yollarını ve il yollarını) kapsayacak şekilde planlar, yönetir ve bu yolların kamu yararı ve milli ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesini sağlar. Karayolları ağının hangi yolları kapsayacağına ilişkin kararlar ilgili kurumların görüşleriyle birlikte Bakanlık onayıyla uygulanır; hak ve sorumluluklar, bu ağlardan çıkarılan yollar için gerekli bildirimlerin yapıldığı andan itibaren ilgili idarelere devredilir. Geçiş ve kullanım koşullarıyla ilgili olarak geçiş ücretli yollar ve erişme kontrolü uygulaması, Genel Müdürün teklifi üzerine Bakanın onayıyla belirlenir; ücretler, yolun sınıfı, trafik yoğunluğu ve diğer ilgili faktörler dikkate alınarak belirlenir ve sözleşmelere uygun şekilde uygulanır. Ücretli olmayan kesimler ile işletme hakkı verilen veya devredilen alanlar için geçişler genel hükümler doğrultusunda belirlenir. Erişme kontrolü uygulanan karayollarına bağlantılar ve şehir geçişleri, Genel Müdürlük önerisi ve Bakanlık ile belediyelerin ortak kararıyla düzenlenir; erişim kontrollü yol çevresindeki taşınmaz sahiplerinin doğrudan giriş-çıkış hakları yoktur ve bağlantıların ulaşımı toplayıcı yol veya bağlantı noktaları üzerinden sağlanır. Belediyeler ve mücavir alanlar dışında kalan yerlerde imar planı çalışmalarında Genel Müdürlük görüşü aralıklı olarak dikkate alınır; kesinleşen güzergâh planları imar planlarına işlenir ve bu süreçler koordineli yürütülür. Tesisler ve yapılarla ilgili olarak erişme kontrollü karayolları sınırları içinde Genel Müdürlük izniyle kurulacak tesisler, mimari ve mühendislik sorumluluğu Genel Müdürlükte olmak üzere plan, ruhsat ve lisans süreçlerine tabi değildir; ancak bu tesislerin bulunduğu alanlar karayoluna bağlı olarak yürütülür ve ilgili izinler bu kapsamda değerlendirilir. Kamulaştırma ve trampa yetkileri, gerekli taşınmazların temini için Genel Müdürlük tarafından kullanılır; trampa yoluyla taşınmazlar kamu yararı amacıyla uygun görüldüğünde değiş tokuş edilerek kullanıma alınır; kamulaştırılan taşınmazlar devlet malı olarak kabul edilir. Genel Müdürlüğün mal ve gelirleri devlet malı hükmünde olup haczedilemez; bazı vergilerden ve harçlardan muaf olabilir; gelirler vergiden istisnai olarak etkilenebilir; bu muafiyetler mevzuat çerçevesinde uygulanır. Güzergâh planları ve imar planı uyumu üzerinde yoğun bir koordinasyon vardır; güzergâhlar, imar planlarına işlenmek üzere belediye ve ilgili kurumlarla paylaşılarak değerlendirilir; itirazlar Genel Müdürlükçe karara bağlanır ve karayolu güzergâhı kesinleşince ilgili kurum ve kamu kurumlarına bildirilir; jeolojik, jeoteknik ve fotogrametrik raporlar bu süreçlerde temel alınır. Çevre ve güvenlik açısından, karayolları kenarında atık bırakılması yasaktır; güvenlik ve trafik güvenliğinin sağlanması amacıyla gerektiğinde müdahaleler Genel Müdürlük gözetiminde veya yetkili makamlarca gerçekleştirilir ve zarar veya masraflar sorumlu kişilerden talep edilir. Ulaşımın sürekliliği amacıyla, erişme kontrolü uygulanması nedeniyle yolların kapatılması durumunda, taşınmaz sahipleri için en kısa mesafeden alternatif erişim sağlanır ve bu haklar korunur. Özetle, bu yapılandırma karayolları ağını planlama, sınıflandırma, erişim ve geçiş koşullarını belirleme, kamulaştırma ve taşınmaz temin süreçlerini düzenleme, bağlantı ve şehir geçişlerini koordine etme, tesisleşme ve güvenlik konularını merkezi bir yönetim altında tutar; kamu yararı, çevre güvenliği ve imar alanıyla uyum ilkeleri doğrultusunda karar alınmasını ve uygulanmasını hedefler.

Kanun 5718
2007-12-12

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN

Bu düzenlemede yabancı unsur taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuk ve bu konudaki ihtilafın çözümüne ilişkin temel kurallar belirlenir. Taraflar arasındaki meselelerde hangi ülkenin hukukunun uygulanacağına karar verirken, hangi ülkenin yetkili olduğu ve yabancı kararların tanınması gibi meseleler de dikkate alınır. Yetkili hukuk, tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri veya mutad meskeni gibi bağlarla belirlenir; aksi kararlaştırılmadıkça bu bağlar esas alınır. Yetkili hukuk toplu olarak tarafların mutabakatıyla değiştirilebilir; aksi açıkça kararlaştırılmadıkça söz konusu hüküm uygulanır. Yabancı hukuk belirli bir olay için uygulanabilirken, bu hukuk kamu düzenine aykırı olduğunda Türk hukuku uygulanabilir. Yetkili yabancı hukukun uygulanmasının amacı ve kapsamı açısından Türk hukukunun doğrudan uygulanabilir kuralları da devreye girebilir. Hukukî işlemlerin şekline ilişkin esaslar, işlemin yapıldığı ülkenin veya esasta uygulanacak olan hukukun öngördüğü şekil kurallarına bağlıdır. Zamanaşımı, ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tabidir. Ehliyet ve kısıtlılık gibi hususlarda haklar çoğunlukla kişinin millî hukukuna tabidir; bazı istisnai durumlarda Türkiye’deki mutad mesken hükümleri devreye girebilir. Vasiyet, gaiplik ve ölmüş sayılma gibi konularda karar verilecek kişinin millî hukuku belirleyici olur; bazı durumlarda malların bulunduğu ülke etkili olabilir. Nişanlanma ve evlilik gibi aile hayatı konularında ehliyet, şartlar ve geçerlik genelde tarafların millî hukukuna bağlıdır; evlilik şekli ise evliliğin yapıldığı ülke hukuku tarafından belirlenir; ortak evlilik hukuku, tarafların müşterek millî hukukuna bağlı olarak ya da Türk hukuku uygulanarak çözülebilir. Boşanma ve ayrılık konuları tarafların müşterek millî hukukuna göre incelenir; nafaka, velayet ve geçici önlemler Türk hukuku kapsamına girebilir. Evlilik malları konusunda taraflar mutabık kaldıkları millî hukukunu esas alabilir; aksi halde mutad mesken hukuku veya Türk hukuku uygulanır; taşınmazlar için ilgili ülke hukuku esas alınır. Soybağı ve soybağına ilişkin hükümler, çocuğun doğum anındaki millî hukuka göre kurulur; kurulamıyorsa çocuğun mutad meskeni veya diğer yakın bağlar dikkate alınır. Evlât edinme, vesayet ve kayyımlık gibi koruma tedbirleri ile ilişkilere ilişkin hükümler çoğunlukla tarafların millî hukukuna göre uygulanır. Nafaka ve miras gibi konularda uygulanacak hukuk, alacaklı veya mirasçıların çoğu duruma göre belirlenir; taşınmazlar ve muvazaa gibi durumlarda yerleşim ya da malın bulunduğu ülke etkili olur. Taşınır ve taşınmaz üzerindeki aynî haklar, hareket halindeki mallar ve taşıma sözleşmeleri gibi alanlarda uygulanan hukuk, malın bulunduğu ülke veya tarafların seçimlerine göre belirlenir; taşınmaz haklarında ise esas olarak taşınmazın bulunduğu ülke hukuku geçerli olur. Fikri mülkiyet haklarına ilişkin işlemlerde hangi ülkenin koruma talebinde bulunduğu esas alınır; taraflar arasında hukuk seçimi yapılmışsa o hukuk uygulanır. Sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde, taraflar açıkça bir hukuk seçmezse en sıkı ilişkili olduğu hukuk uygulanır; bu, sözleşmenin kuruluşundaki mutad mesken veya işyeri gibi kriterlerle belirlenir. Taşınmazlara ilişkin sözleşmeler, taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Tüketici sözleşmeleri için tüketicinin mutad meskeninin emredici hükümleri korunur; tarafların hukuk seçimi yoksa da mutad mesken hukuku uygulanır; bazı istisnalar paket turlar kapsamında uygulanmaz. İş sözleşmeleri, tarafların belirlediği hukuka tabidir; taraflar seçim yapmamışsa işçinin mutad işyeri hukuku uygulanır; işin sürekli olarak birden çok ülkede yapıldığı durumlarda esas işyerinin bulunduğu ülke uygulanır. Fikrî mülkiyet sözleşmeleri, tarafların seçtikleri hukuka tabidir; seçim yoksa işyeri veya mutad mesken hukuku uygulanır. Sözleşmeden doğan ilişkilerde, taraflarca sıkı ilişkiyle bağlanan başka bir hukuk varsa o hukuk uygulanabilir. İnsan hakları ile ilgili durumlarda zarar görenin seçimine göre ilgili ülkelerin yasaları uygulanabilir; bu, ihlâllerin niteliğine göre değişir. Haksız fiil durumunda zarar görenin veya zararın meydana geldiği ülkenin hukuku uygulanır; sigorta ilişkilerinde hak sahipleri doğrudan sigortacıyı hedef alabilir. Kişilik haklarının ihlâliyle ilgili talepler ve cevap hakları, çeşitli bağlara göre farklı ülkelerin hukukuna tabi olabilir. İmalât ülkesinin tercihi ve mutad mesken veya işyeri gibi kriterler zarar verenin veya zararın bulunduğu ülkeye göre belirlenir. Haksız rekabet konusunda talepler, piyasaya etki eden ülkenin hukukuna tabidir; rekabetin engellenmesi ve zararlar bu bağlamda ilgili ülke hukukuna göre çözümlenir.

Kanun 3065
1984-11-02

KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

- Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetler ile mal ithalatı katma değer vergisine tabidir; kapsamı geniş olup bazı işlemler için istisnalar bulunmaktadır. - Teslim ve hizmet kavramları, teslimin mal üzerindeki tasarruf hakkının devri veya hizmetin yerine getirilmesiyle oluşur; enerji dağıtımı gibi bazı durumlar da teslim olarak vergiye tabi sayılır; her işlem bağımsız olarak vergilendirilir. - Vergiyi doğuran olay, genellikle teslimin yapılması veya hizmetin yerine getirilmesiyle meydana gelir; faturaya dayalı olarak da vergi hesaplanabilir; kısmi teslimler veya hizmetler halinde her bir kısmın vergilendirilmesi gerekir. - Vergi mükellefi, mal teslimi ve hizmet ifası yapanlar ile mal ve hizmet ithal edenlerdir; transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemleriyle ilgili taraflar da vergiden sorumlu olabilir; ayrıca bazı özel işlemleri yapanlar da mükellef olarak kabul edilir. - Vergi sorumluluğu, Türkiye’de ikametgahı veya işyeri bulunmayanlar için belirli durumlarda Maliye Bakanlığı’nın verginin ödenmesini güvence altına almasını gerektirebilir; belgesiz mal veya hizmet alımları için süreç ve yaptırımlar uygulanabilir. - Uluslararası taşımacılık ve transit taşımacılık işlemlerinde vergilendirme, Türkiye içinde gerçekleştirilen kısmı kapsayacak şekilde uygulanır. - İhracat istisnası kapsamında yapılan teslimler ve ihracatla ilişkili hizmetler vergiden istisnadır; ihracatçıya vergi iadesi veya tecil yoluyla vergi iadesi/ödeme ertelemesi uygulanabilir; belirli şartların sağlanması halinde iade veya tecil işlemleri gerçekleştirilir. - Türkiye’de ikametgahı olmayanların yurt dışına götürmek üzere yaptıkları alışlar üzerinden ödenen verginin, çıkışta iade edilmesi veya iade edilme koşulları bulunmaktadır; serbest bölgeler ve roaming hizmetleri gibi bazı işlemler de istisnalar kapsamındadır. - Turistik amaçlı satın alınan mallarda vergi uygulamaları ve çıkışta iade süreçleri söz konusudur; bazı durumlarda bu iade talepleri karşılanabilir. - Müzayede, depoculuk ve benzeri özel alanlarda da vergilendirme ile ilgili özel kurallar vardır; uygulanacak vergi, beyan ve iade süreçleri bu alanlara göre şekillenir.

Kanun 4646
2001-05-02

DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNU (ELEKTRİK PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE DOĞAL GAZ PİYASASI HAKKINDA KANUN)

- Piyasa faaliyeti gösterecek tüm tüzel kişiler için lisans alma zorunluluğu getiriliyor; lisans başvurularına belirlenen süre içinde yanıt verilecek ve reddedilirse gerekçesiyle bildirilecek. - Lisans kapsamına ithalat, üretim, iletim, depolama, dağıtım, toptan satış ve ihracat ile bunlara ilişkin hizmetler giriyor; faaliyetler için belirli şartlar ve yükümlülükler uygulanacak. - İthalatçılar için her ithalat bağlantısı ayrı lisans gerekecek; teknik ve ekonomik kapasite, kaynağa dair garantiesi ve güvenilirlik istenecek; depolama yükümlülükleri ve yıllık planlama konularında taahhütler alınacak; iç pazarda satış veya ihracat için bağlantılar kurulacak. - Üreticiler için arama ve üretim ruhsatı, satış ve ihracat lisansları gerekli olacak; üretilen gazın hangi kanallardan pazarlanabileceği, ihracat imkanları ve depolama/iletim bağlantıları gibi hususlar belirlenmiş olacak; üretim kapasitesine bağlı olarak belirli satış kanalları kullanılacak. - İletim (transit) faaliyetlerini yürütenler için sisteme erişim, bağlantı taleplerinin değerlendirilmesi ve reddedilmesi durumunda süreçler, güvenli ve verimli işletim ile sistemin işleyişinin korunması temel amaç olarak vurgulanacak; teknik bilgilerinin paylaşılması ve farklı iletim işletmecileriyle koordinasyon zorunlu olacak; ulusal iletim altyapısına ilişkin yatırım planlarının hazırlanması ve onaylanması süreçleri işletilecek. - Depolama faaliyeti için lisans gerekecek; lisans başvuru şartları ve depolama kapasitesiyle ilgili esaslar belirlenecek; depolama kapasitesinin sağlanması ve düzenli çalışma için uygun çerçeve oluşturulacak. - Piyasa işlemleri ve ticaret: teslim sözleşmeleri ve taşıma sözleşmeleri gibi ticari sözleşmelerin akıcı işlemesi için taraflar arasındaki yükümlülükler ve usuller netleştirilecek; tarifeler ve hizmet şartları ile ilgili düzenlemeler uygulanacak. - Piyasa yapısı açısından organize toptan doğal gaz satış piyasası ve ilgili işlemler üzerinde düzenlemeler bulunacak; son kaynak tedarikine ilişkin mekanizmalar ve piyasa işlemlerine yönelik kurallar uygulanacak. - Genel olarak, piyasanın serbestleşmesi ve rekabetin sağlanması hedeflenirken, piyasa aktörlerinin güvenli, şeffaf ve istikrarlı bir şekilde faaliyette bulunabilmesi için lisanslar, kapasite taahhütleri ve karşılıklı yükümlülükler üzerinden net bir çerçeve kuruluyor.