10 / 885 sonuç gösteriliyor

Kanun 2559
1934-07-14

POLİS VAZİFE VE SALAHİYET KANUNU

Bu düzenleme polisinin görev ve yetkilerini pratik olarak şu şekilde etkiler: Kamu güvenliğini, asayişi, insanların canını ve mal güvenliğini korumak amacıyla polis genel görevlerini yerine getirir; yardıma muhtaç olanlara yardımcı olur. Suçların önlenmesi için önleyici tedbirler almak ve işlenmiş bir suç hakkında soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek görevin bir parçasıdır. Üstlerden gelen emirler kanuna aykırıysa uygulanmaz ve bildirir; emir yazılı olarak yinelendiğinde uygulanabilir; suça yol açan emirler asla yerine getirilmez ve bu durumda sorumluluk emri verenedir. Durdurma ve kimlik sorma yetkisi, makul sebeplere dayanarak kişileri ve araçları durdurmayı, durdurulanlara sebep bildirmeyi ve kimlik göstermelerini istemeyi kapsar; durdurma süresi gerekli olan kadar sınırlıdır; durdurma sebebi ortadan kalkınca kişiler ayrılabilir; silah veya tehlikeli eşya bulunduğu durumda gerekli güvenlik tedbirleri alınabilir. Kurtarma amacıyla kimliği belirsiz kişiler gözaltına alınabilir ve kimliği tespit edildikten sonra bu hâller son bulur; yabancı durumunda ilgili kanunlara göre işlem yapılır. Parmak izi ve fotoğrafların kayda alınması belirli kişiler için yapılır; bu kayıtlar amaçlarına uygun olarak saklanır ve yalnızca yetkili kişilerin kullanmasına açıktır; kayıtlar güvenli ve denetlenebilir bir sistemde tutulur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin denetimi ve ruhsatlandırılması belediyeler veya il özel idareleri tarafından yürütülür; ruhsat almak zorunludur ve ruhsatsız işletme kapatılır; ruhsat süreçlerinde kolluk görüşü alınır ve ita zararları için itiraz süreçleri uygulanır. Bu tür fiillerin tekrarı halinde ruhsatlar iptal edilebilir. Önleme aramaları tehlikenin önlenmesi amacıyla belirli yerlerde yapılabilir; konutlar ve kamuya açık olmayan işyerlerinde önleme araması yapılamaz; arama kararında sebep, konu, yer ve zaman gibi hususlar bulunur; arama sonucunun raporla makama bildirilmesi gerekir; kimlik ibrazı ve güvenlik kontrolleri uygulanabilir. Silah taşıma ve satışı yasaktır; bazı eski eserlerle ilgili istisnai durumlar bulunabilir. Genel olarak, yönerge ve uygulamalar kamu düzeni, güvenlik ve toplumsal ahlakı gözeten denetim ve yaptırımları içerir.

CB Yönetmeliği 2419
2020-04-18

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI DARPHANE VE DAMGA MATBAASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN 3 ÜNCÜ MADDESİNİN (B) BENDİ KAPSAMINDA YAPILACAK İHALELERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Bu Usul ve Esaslar, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri için özel olarak belirlenen ihale süreçlerini kapsar ve güvenlik ile gizlilik gerekliliklerini ön planda tutar. - İhale usulleri olarak pazarlık yöntemi esas alınır; ilan yapılmaksızın davet edilen istekliler teklif verebilir; tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi sonucunda en avantajlı teklif üzerinden sonuçlandırma yapılabilir ve gerektiğinde fiyat görüşmesi uygulanır. - Doğrudan temin, ilan yapılmadan yalnızca belirli hallerde ve yazılı gerekçeyle uygulanabilir; sadece tek kişiye özgü ihtiyaçlar, mevcut ürün veya hizmetlerle uyumun zorunlu olduğu durumlar ve taşınmaz alımı/kiralanması gibi haller buna dahildir; acil ihtiyaçlar için de yazılı gerekçeyle doğrudan temin yoluna başvurulabilir. - Alt yüklenici çalıştırılmasına ihtiyaç duyulduğunda izin verilebilir; yüklenici, onay için genel müdürlüğe başvurur ve alt yüklenicilerin yaptığı işlerden yüklenicinin sorumluluğu kalkmaz. - Ortak girişimler ihale süreçlerine katılım sağlayabilir; iş ortaklığı ya da konsorsiyum olarak teklif verilebilir; ihale süreci öncesinde noter tasdikli ilgili sözleşmeler istenebilir ve ortaklar arasındaki sorumluluklar belirlenir. - Tekliflerin hazırlanması ve sunulması için gerekli belgeler kapalı zarfla teslim edilir; teklifler imzalı ve yetkili kişilerce onaylı olarak sunulur; mal alımlarında alternatif teklifler de mümkün olabilir. - Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir; gerektiğinde uzatılabilir. - Geçici teminat alınır; teminat olarak kabul edilen mektuplar ve belgeler belirli kurallara göre uygulanır; ihalenin sonucunda kalan teminatlar iade edilir. - İhale dokümanı değişiklikleri davet sonrası genel olarak zorunlu olmadıkça yapılmaz; yapılması gerektiğinde tutanakla gerekçelendirilir ve zeyilname ile taraflara bildirilir; ek süre gerektiğinde teklife müdahale edilmeden bu süre verilir. - Ortak girişimlerin ihalede kalması durumunda noter tasdikli ortaklık veya konsorsiyum sözleşmeleri sunulur; ortaklar müştereken ve müteselsilen sorumlu olabilir; koordinatör ortak aracılığıyla iş bölümü ve iletişim sağlanır. - İhaleyle ilgili kararlar öncesi ve sırasında, komisyon gerekli incelemeleri yapar, kararlar çoğunlukla alınır ve kararlar belgelerle kayda geçirilir. - İhalenin iptali, gerekçeli olarak ilan edilir; iptal halinde teklif verenlere bilgi verilir ve ihalenin iptal nedeni gözden geçirilip yeniden ihale açılabilir. Bu kapsamda güvenlik ve gizlilik temel ilke olarak korunur; süreçler, güvenli ve uyumlu tedarik sağlanmasına yöneliktir.

Kanun 2464
1981-05-29

BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU

Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde ilan ve reklamlar vergisi uygulanır; ilanı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişiler mükelleftir; ilan ve reklam işlerini mutat meslek olarak yürütenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergiyi mükellefler adına belediyeye yatırmaktan sorumludur. Bazı ilan ve reklamlar istisna veya muaf sayılır; kamu yayınıyla ilgili ilanlar, basılı yayınlarda yapılan ilanlar, ikametgah kapılarına konulan kimlik levhaları, ambalaj üzerindeki ilanlar ve bazı küçük alanlı levhalar gibi belirli tipler vergiden muaftır. İlan ve reklam vergisi için temel uygulama alanı ve türüne göre farklı ölçütlerle hesaplanır; sabit ilânlar, araç içi/çevresi ilânlar, geçici dış mekân ilanları, ışıklı veya projeksiyonla yapılan ilanlar, dağıtılan broşür ve kataloqlar, afişler ve çok yüzeyli ilanlar gibi farklı kategorilerde bedeller belirlenir; hesaplama, süre ve alan gibi öğeler dikkate alınır. Verginin tarhı ve ödenmesi: mükellef veya işi mutad meslek olarak yapanlar beyanname verir ve vergiyi beyannameyi takiben öder; ilgili belediyeye beyanname verilir ve ödenir; bazı durumlarda yıllık ilanlar için taksitli ödeme imkânı bulunabilir; belediyeler gerekli uygulamaları yapabilir. Eğlence vergisi: belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren eğlence işletmeleri bu vergiyi öder; bazı faaliyetler ve işletmeler için istisnalar vardır (örneğin kamuya dönük, kar amacı gütmeyen etkinler ile belirli eğitim, kültür, spor, dini ve benzeri faaliyetler veya belirli içkili yerlerle ilgili düzenlemeler). Eğlence vergisi, genelde biletli giriş için kullanılan bedeller üzerinden alınır; ortak bahisler için ayrı bir hesaplama yapılır; bazı durumlarda günlük ve kişi başına belirlenen tutarlara göre vergi uygulanır; toplanan verginin bir kısmı merkezi idare hesabına, bir kısmı belediyeye aktarılır. Ödeme ve beyanler aylık dönemlerde yapılır. Haberleşme vergisi: belediye sınırları içinde telekomünikasyon işlemlerinden elde edilen ücretler üzerinden alınır; mükellefi bu ücretleri tahsil eden kurumdur; beyanname ve ödemeler aylık olarak yapılır; bazı kurumlar için istisnalar söz konusu olabilir. Elektrik ve havagazı tüketim vergisi: elektrik ve havagazı tüketiminden doğan vergi uygulanır; mükellefler tüketim yapanlardır; tüketim bedelleri üzerinden vergi hesaplanır; bazı amaçlar için tüketim üzerinden belirli istisnalar bulunmaktadır; yasa gereği dağıtım ve temin eden kuruluşlar verginin tahsilinden ve belediyeye ödenmesinden sorumludur; organize sanayi bölgelerinde farklı uygulamalar olabilir. Yangın sigortası vergisi: yangın sigortası primleri üzerinden vergi alınır; mükellef sigorta şirketleridir; vergi matrahı ödemiş olunan primlerdir; sigorta işlemleri iptal edilirse iptale ait primler indirime konu edilebilir. Çevre temizlik vergisi: belediye sınırları ve mücavir alanlarda çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut ve iş yerleriyle ilgili vergi uygulanır; bu vergi, çevre temizlik hizmetlerinin finansmanına yöneliktir.

Kanun 6643
1956-02-02

TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ KANUNU

Bu kanun, eczacıların mesleki örgütlenmesini ve meslek-adabı ile halk sağlığını korumayı hedefleyen kamu hukukuna uygun bir çerçeve kurar; Türk Eczacıları Birliği ile eczacı odalarını oluşturarak mesleğin genel yararını gözetir ve mesleki faaliyetleri kolaylaştırır. Eczacılar mesleğini serbest icra ediyorsa veya hizmetlerde çalışıyorsa başlamadan önce bulunduğu ilin eczacı odasına kaydolmak ve üyelik görevlerini yerine getirmek zorundadır; kamu kurumlarında çalışanlar ve meslekle ilgili hizmetlerde bulunmayanlar ise isterlerse eczacı odalarına kaydolabilirler. Birlik ve odalar, amacı dışına çıkmamak kaydıyla resmi törenlere katılabilir, taşınır ve taşınmaz mal edinebilir ve mesleki ve sosyal amaçlı tesisler açabilir. Birliğin ve odaların görevi, halk sağlığına öncelik veren eczacılık geleneğini korumak ve geliştirmek, üyelerin hak ve menfaatlerini korumak ve bunları kamu menfaatiyle uyumlu kılmak, kanunların uygulanmasına yardımcı olmak, kütüphane kurmak ve dergi çıkarmak, ilmi konferans ve kongreler tertip etmek ve öğrencilerin stajlarını düzenlemek, ilaç fiyat tariflerini tayin etmek ve uygulanmasını denetlemek, halk sağlığını korumak, üyelere iş sahaları ve refah sağlamak, ihtiyacı olan bölgelerde yeni eczane açılmasını teşvik etmek, resmi makamlarla işbirliği yapmak ve mesleki kayıtları düzenlemek gibi görevleri içerir. İlde yeterli sayıda eczacı varsa o ilde eczacı odası kurulması, yeterli yoksa hangi illerin birleşeceği ve bağlılık konularının Merkez Heyeti önerisiyle Büyük Kongre tarafından kararlaştırılması kuralları vardır; odalar tüzelkişiliklerini Birlik aracılığıyla Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına bildirir ve kurucu üyeler atanır; odalar en kısa sürede organlarını seçer ve kurulu sayılır. Odaların ve Birliğin genel kurulu, idare heyeti ve haysiyet Divanı gibi organları bulunur; bu organlar faaliyet raporlarını, bütçeyi ve denetim raporlarını inceler, yönerge ve önerileri görüşür, temsilci ve muhakkak kararlar için görevler atar ve disiplin süreçlerini yürütür. Haysiyet Divanı, üyelerin meslek adap ve haysiyetine aykırı fiil ve hallerini inceleyerek uygun disiplin cezalarını verir; cezalar yazılı ihtar, para cezası, geçici olarak sanat icrasından men ve bölgesel olarak mesleğin icrasından men gibi yaptırımları içerebilir; cezalar için savunma hakkı tanınır ve gerektiğinde yüksek mahiyetteki kurullara itiraz yolu bulunur. Disiplin süreçleri, dosyaların tilmizde en geç karar bağlanması ve savunma hakkının korunması ilkesine dayanır; cezaların uygulanması ve ceza süreçlerinin tamamlanmasına ilişkin usul ve esaslar bu özetin kapsamı dışındadır, ancak adil yargılanma ve karşı taraf savunmasının esas olduğu belirtilir. Bu kapsamda, meslek etiği ve kamu yararı gözetilerek, denetim ve disiplin mekanizmaları aracılığıyla eczacıların davranışları izlenir, müşterinin güveninin sağlanması ve mesleğin saygınlığının korunması amaçlanır.

CB Kararı 6405
2022-11-11

BAZI OVALARIN BÜYÜK OVA KORUMA ALANI OLARAK BELİRLENMESİNE İLİŞKİN EKLİ KARARIN YÜRÜRLÜĞE KONULMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 6405)

Bu karar ile bazı ovalar büyük ova koruma alanı olarak belirlenmiş ve bu alanların sınırları haritalarda güncellenmiştir. Koruma kapsamı içindeki alanlarda toprak kaybı ve arazi bozulmalarını önlemek için uygun planlama ve kullanım kısıtlamaları uygulanacaktır; bazı alanlar ise onaylı planlı alanlar veya mevzuata göre kullanma izni verilmiş alanlar olarak koruma kapsamı dışında tutulmaktadır. Listeye giren ovalar ve sınırları revize edilmiştir ve bazı ovaların sınırları değiştirilmiştir.

Kanun 2004
1932-06-19

İCRA VE İFLAS KANUNU

Bu metnin amacı, icra ve iflas işlemlerinin nasıl organize edildiğini, hangi kurallar çerçevesinde yürütüleceğini ve hangi süreçlerin uygulanacağını belirlemek; böylelikle icra ve iflas dairelerinin işleyişinin daha düzenli, denetlenebilir ve güvenilir hale getirilmesidir. - İcra ve iflas işlemlerinin yürütülmesi için gerekli daire sayısı ve bunlarda görevli personelin düzenlenmesi sağlanır; görev dağılımları ve atama süreçleri belirli esaslara bağlanır. - İcra daireleriyle ilgili idari yapıların uyumlu çalışmasını sağlamak amacıyla başkanlık veya benzeri bir koordinasyon birimi kurulabilir; bu birimde görevli kişiler ve yetkiler netleşir. - İcra daireleri ve iflas daireleri tarafından yapılan işlemler için iç denetim ve denetim mekanizmaları öngörülür; işleyişin düzgünlüğü ve hesap verebilirlik güvence altına alınır. - Şikayet ve itirazlar, icra mahkemesi tarafından incelenir; gerektiğinde işlemler düzeltilir veya uygun görülen şekilde yürütülür. - Her türlü işlem ve kararlar tutanaklara geçirilmeli; tutanaklar gerekçeli olmalı ve ilgili kişiler tarafından imzalanmalıdır; tutanaklar, hukuki bağlayıcılık taşır. - İşlemlerde kullanılan elektronik sistemler zorunlu hâle getirilir; veriler bu sistem üzerinden işlenir, saklanır ve elektronik imza belgeleri senet hükmünde sayılır; bazı durumlarda fiziksel belgelerin incelenmesi hâlâ mümkün olabilir. - Alacaklılar, sistem üzerinden dosya hâkimiyetine ilişkin bilgiler ve borçlunun mal varlığıyla ilgili durumu sorgulayabilir; bu sorgulamalarda uygulanacak ücretler belirli sınırlar içinde düzenlenir ve borçludan ayrıca alınmaz. - Ödemeler ve değerli evrakların muhafazası için güvenli yöntemler uygulanır; ödemeler uygun hesaplara yönlendirilir ve gerekli süreler içinde yerine getirilir; kıymetli evraklar güvenli şekilde saklanır. - Memurlar arasında çıkar çatışması yasaktır; menfaat teması veya yasa dışı ilişkiler, disiplin cezaları ve diğer yaptırımlarla önlenir. - İcra ve iflas işlemlerine ilişkin sorumluluklar ve zimmet konuları netleşir; zarar doğması durumunda devletin rücu hakkı saklıdır ve zararın tazmini için hukuki başvurular yapılır. - Denetim süreçleri sürdürülür; savcılar ve ilgili denetim görevlileri tarafından denetim uygulanır; uygun görülen durumlarda disiplin cezaları uygulanabilir. - Harçlar ve giderler konusunda temel ilkeler benimsenir; giderler genelde borçluya yüklenirdi, uygulama esasları buna göre belirlenir. - İcra ve iflas işlemlerinin bir dairede toplanması veya iş akışının sadeleşmesi amacıyla birleştirme olanakları değerlendirilebilir; bu, işlemlerin daha verimli yürütülmesini hedefler. - Uygulama ve yargısal kararlar, ilgili mevzuata göre yönlendirilir ve gerektiğinde yayımlanır; bu sayede önceki uygulamalarla ilgili kesin ve tutarlı kurallar benimsenir.

CB Yönetmeliği 263
2018-10-31

VAKIF KÜLTÜR VARLIKLARININ ONARIMLARI VE RESTORASYONLARI İLE ÇEVRE DÜZENLEMESİNE İLİŞKİN MAL VE HİZMET ALIMLARINA DAİR USUL VE ESASLAR

Bu düzenlemenin uygulanmasıyla vakıf kültür varlıklarının onarımı, restorasyonu ve çevre düzenlemesi için mal ve hizmet alımlarında uygulanacak usul ve esaslar netleşir ve süreçler standart hale getirilir. Kapsam olarak rölöve, restitüsyon, restorasyon, çevre düzenleme, statik güçlendirme, konservasyon, kazı çalışmaları, değerlendirme ve muhafaza çalışmalarına ilişkin ihale süreçleri ile bunlara yönelik mal ve hizmet alımları kapsama alınır. Proje ve ihale süreçleri açısından restorasyon uygulamaları yurt içi ve yurt dışı olarak ayrışabilir; yurt içindeki eserler için gerekli onay süreçleri belirlenir, yurt dışındaki işler için işlemler genel olarak yönetilir. Uygulama ilkeleri, restorasyonların mesleki yeterlilik ve mali güçleri kabul edilmiş yükleniciler tarafından yürütülmesini öngörür; bakım ve onarım sözleşmeleri uzun vadeli olarak planlanabilir; proje hazırlanması ve restorasyon ihalesi ayrı ayrı veya gruplanarak yapılabilir. Bütçe ve ödenek açısından ihale öncesi ödenek programlaması zorunludur; saydamlık, rekabet, eşit muamele ve gizlilik gibi ilkelere uyulması beklenir. Yaklaşık maliyetin belirlenmesi için kapsamlı maliyet analizi ve piyasa araştırması yapılır; maliyetler, çeşitli fiyat göstergeleri ve geçmiş maliyetler üzerinden belirlenir; döviz ve vergi giderleri gibi unsurlar dikkate alınabilir. Maliyet hesaplamalarında yüklenici karı ve genel giderler için uygun bir ek uygulanır ve hesaplar ilgili sunum dosyasında yer alır. Teknik şartnameler ve standartlar, ihale dokümanlarına dahil edilir; ulusal veya uluslararası standartlara uyum esas alınır; belirli bir marka veya modele zorunluluk verilmez, ancak gerekli olduğu durumlarda dengi kavramı kullanılabilir. Sözleşme taslağı ihale dokümanı kapsamında yer alır ve işin niteliğine göre teklif türleri uygulanabilir. Yurt dışı projelerde yerel mevzuata uygunluk ve yerel yüklenici/kurumlardan yararlanma imkanı değerlendirilir; maliyet ve hesaplamalarda yerel vergi, gümrük gibi giderler dikkate alınabilir. Tasarım yarışmaları gerektiğinde ödüllü veya ödülsüz yarışmalar düzenlenebilir. Proje ve raporlar, rölöve, restitüsyon, restorasyon, güçlendirme ve çevre düzenlemesi gibi çalışmaların ihale öncesi ve süreci için temel oluşturur ve ilgili onay mekanizmaları buna göre işler. Proje ve çalışmaların kalite güvence ve denetim mekanizmalarıyla uygun şekilde yürütülmesi hedeflenir.

Kanun 5255
2004-11-13

İZMİR KENTİNDE YAPILACAK DÜNYA ÜNİVERSİTELERARASI SPOR OYUNLARI (UNİVERSİADE) KANUNU

İzmir’de yapılacak Universiade’nin hazırlık ve organizasyonu için özel bir yönetim yapısı kurulur ve bu yapıların görevleri belirlenir. Bu yapılar spor ve kamu kurumları ile üniversite temsilcilerinden oluşan bir organizasyon ağı çererek oyunların planlanması, koordinasyonu ve uygulanması sürecini yürütür. Organizasyon Komitesi’nin görevi, oyunlarla ilgili gerekli tedbirleri almak, talimat ve yönergeleri hazırlamak ve uygulanmasını ilgili kurum ve kuruluşlardan talep etmek, kamu işlemlerini koordine etmek ve gerekirse yeni birim veya komisyonlar kurmaktır. İcra Kurulu’nun görevi ise oyunların organizasyonu için gerekli tüm iş ve işlemleri yapmak, mal ve hizmetleri satın almak veya kiralamak, gerekli yazışmaları yürütmek, geçici personeli görevlendirmek ve ödemelerini yönetmek, yerli ve yabancı personeli istihdam etmek ve ilgili görevleri yerine getirmektir. Giderlerin ve gelirlerin kaynakları; bütçeden paylar, sponsorluklar ve reklam ile yayın gelirleri, bağışlar ve diğer gelirlerden oluşur. Kamu kurumları oyunlar için gelen talepleri karşılamada öncelik sağlar. Tasfiye süreci tamamlandığında varlıklar ve kayıtlar ilgili kuruma devredilir; belgeler ve teminatlar aktarılır. Alım, satım ve ihale işlemleri standart mevzuattan bağımsız olarak yürütülür; uygulanacak usuller yönergelerle belirlenir. Gönüllüler, hazırlık ve düzenleme çalışmalarında görev alır; sigortalı sayılmazlar ve vergisel muafiyetler bu kapsamda uygulanır; gönüllülere sağlanan ayni veya nakdi yardımlar vergiden muaf olarak değerlendirilir. İzmir’deki üniversitelerden temsilciler belirlenir ve bu temsilcilerin konaklamaları düzenlenir. Eski Organizasyon Komitesi’nin yetkileri devralınır ve bu devir kapsamındaki giderler karşılanır.

Kanun 5718
2007-12-12

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN

Bu düzenlemede yabancı unsur taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuk ve bu konudaki ihtilafın çözümüne ilişkin temel kurallar belirlenir. Taraflar arasındaki meselelerde hangi ülkenin hukukunun uygulanacağına karar verirken, hangi ülkenin yetkili olduğu ve yabancı kararların tanınması gibi meseleler de dikkate alınır. Yetkili hukuk, tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri veya mutad meskeni gibi bağlarla belirlenir; aksi kararlaştırılmadıkça bu bağlar esas alınır. Yetkili hukuk toplu olarak tarafların mutabakatıyla değiştirilebilir; aksi açıkça kararlaştırılmadıkça söz konusu hüküm uygulanır. Yabancı hukuk belirli bir olay için uygulanabilirken, bu hukuk kamu düzenine aykırı olduğunda Türk hukuku uygulanabilir. Yetkili yabancı hukukun uygulanmasının amacı ve kapsamı açısından Türk hukukunun doğrudan uygulanabilir kuralları da devreye girebilir. Hukukî işlemlerin şekline ilişkin esaslar, işlemin yapıldığı ülkenin veya esasta uygulanacak olan hukukun öngördüğü şekil kurallarına bağlıdır. Zamanaşımı, ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tabidir. Ehliyet ve kısıtlılık gibi hususlarda haklar çoğunlukla kişinin millî hukukuna tabidir; bazı istisnai durumlarda Türkiye’deki mutad mesken hükümleri devreye girebilir. Vasiyet, gaiplik ve ölmüş sayılma gibi konularda karar verilecek kişinin millî hukuku belirleyici olur; bazı durumlarda malların bulunduğu ülke etkili olabilir. Nişanlanma ve evlilik gibi aile hayatı konularında ehliyet, şartlar ve geçerlik genelde tarafların millî hukukuna bağlıdır; evlilik şekli ise evliliğin yapıldığı ülke hukuku tarafından belirlenir; ortak evlilik hukuku, tarafların müşterek millî hukukuna bağlı olarak ya da Türk hukuku uygulanarak çözülebilir. Boşanma ve ayrılık konuları tarafların müşterek millî hukukuna göre incelenir; nafaka, velayet ve geçici önlemler Türk hukuku kapsamına girebilir. Evlilik malları konusunda taraflar mutabık kaldıkları millî hukukunu esas alabilir; aksi halde mutad mesken hukuku veya Türk hukuku uygulanır; taşınmazlar için ilgili ülke hukuku esas alınır. Soybağı ve soybağına ilişkin hükümler, çocuğun doğum anındaki millî hukuka göre kurulur; kurulamıyorsa çocuğun mutad meskeni veya diğer yakın bağlar dikkate alınır. Evlât edinme, vesayet ve kayyımlık gibi koruma tedbirleri ile ilişkilere ilişkin hükümler çoğunlukla tarafların millî hukukuna göre uygulanır. Nafaka ve miras gibi konularda uygulanacak hukuk, alacaklı veya mirasçıların çoğu duruma göre belirlenir; taşınmazlar ve muvazaa gibi durumlarda yerleşim ya da malın bulunduğu ülke etkili olur. Taşınır ve taşınmaz üzerindeki aynî haklar, hareket halindeki mallar ve taşıma sözleşmeleri gibi alanlarda uygulanan hukuk, malın bulunduğu ülke veya tarafların seçimlerine göre belirlenir; taşınmaz haklarında ise esas olarak taşınmazın bulunduğu ülke hukuku geçerli olur. Fikri mülkiyet haklarına ilişkin işlemlerde hangi ülkenin koruma talebinde bulunduğu esas alınır; taraflar arasında hukuk seçimi yapılmışsa o hukuk uygulanır. Sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde, taraflar açıkça bir hukuk seçmezse en sıkı ilişkili olduğu hukuk uygulanır; bu, sözleşmenin kuruluşundaki mutad mesken veya işyeri gibi kriterlerle belirlenir. Taşınmazlara ilişkin sözleşmeler, taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Tüketici sözleşmeleri için tüketicinin mutad meskeninin emredici hükümleri korunur; tarafların hukuk seçimi yoksa da mutad mesken hukuku uygulanır; bazı istisnalar paket turlar kapsamında uygulanmaz. İş sözleşmeleri, tarafların belirlediği hukuka tabidir; taraflar seçim yapmamışsa işçinin mutad işyeri hukuku uygulanır; işin sürekli olarak birden çok ülkede yapıldığı durumlarda esas işyerinin bulunduğu ülke uygulanır. Fikrî mülkiyet sözleşmeleri, tarafların seçtikleri hukuka tabidir; seçim yoksa işyeri veya mutad mesken hukuku uygulanır. Sözleşmeden doğan ilişkilerde, taraflarca sıkı ilişkiyle bağlanan başka bir hukuk varsa o hukuk uygulanabilir. İnsan hakları ile ilgili durumlarda zarar görenin seçimine göre ilgili ülkelerin yasaları uygulanabilir; bu, ihlâllerin niteliğine göre değişir. Haksız fiil durumunda zarar görenin veya zararın meydana geldiği ülkenin hukuku uygulanır; sigorta ilişkilerinde hak sahipleri doğrudan sigortacıyı hedef alabilir. Kişilik haklarının ihlâliyle ilgili talepler ve cevap hakları, çeşitli bağlara göre farklı ülkelerin hukukuna tabi olabilir. İmalât ülkesinin tercihi ve mutad mesken veya işyeri gibi kriterler zarar verenin veya zararın bulunduğu ülkeye göre belirlenir. Haksız rekabet konusunda talepler, piyasaya etki eden ülkenin hukukuna tabidir; rekabetin engellenmesi ve zararlar bu bağlamda ilgili ülke hukukuna göre çözümlenir.

Kanun 6023
1953-01-31

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ KANUNU

Bu mevzuat, Türkiye’de hekimlik yapanların meslek etiğini ve dayanışmayı korumak, meslek mensuplarının hak ve çıkarlarını savunmak amacıyla kurulan kamu niteliğinde bir meslek kuruluşu ile tabip odalarından oluşan bir yapıyı kurar. Kurumun yapısı tabip odaları, Merkez Konseyi, Yüksek Haysiyet Divanı ve Büyük Kongreden oluşur ve tüzel kişiliğe sahiptir. Birlik ve odalar amaçları dışında faaliyette bulunamaz; resmi törenlere katılabilir, amaçlarına uygun işlerde kullanılmak üzere mal varlığı ve sosyal tesisler edinebilirler. Birliğin ve odaların başlıca amacı halk sağlığını geliştirmek, meslek mensuplarının haklarını korumak ve bu amaçla resmi makamlarla karşılıklı işbirliği yapmaktır; halk sağlığını ve tıp mesleğini ilgilendiren konularda resmi makamlardan yardım sağlamaya çalışılır. Odaların ve Birliğin gelirleri üyelik aidatları, eğitim ve kültürel faaliyetler, yayınlar ve diğer hizmetlerden sağlanan gelirler gibi kalemlerden oluşur; bazı giderler için ödenecek ücretler ve bağışlar da bu kapsam içinde düzenlenir; bazı ödemeler yeniden değerlemeye göre ayarlanır. Üyelik, tabip odalarına kayıtlı hekimler açısından zorunlu kabul edilir; bazı gruplar için üye olma imkanı bulunur; üyelik süreçlerinde belirli kurallar uygulanır ve üyelerin hak ve yükümlülükleri belirlenir. Oda organları Umumi Heyet, İdare Heyeti ve Haysiyet Divanından oluşur; Genel Kurul, İdare Heyeti ve Haysiyet Divanı arasında görev ve yetki paylaşımı sağlanır; üyelerin katılımı ve hesap verebilirlik gözetilir. İdare Heyetinin görevi, odanın yıllık durumunu ve hesaplarını G enerel Heyete sunmak, bütçeyi hazırlamak ve denetim raporlarını incelemektir; meslek etiğinin korunması ve meslek içi düzenin sağlanmasına yönelik çalışmalar yürütülür. Haysiyet Divanı, meslek etiğiyle ilgili şikayetleri inceleyen ve uygun gördüğü disiplin cezalarını veren organdır; yazılı ihtar, para cezaları, meslek icrasından geçici veya kalıcı men gibi yaptırımlar uygulanabilir; kararlar için itiraz yolu ve üst merciye başvuru imkanı bulunur. Disiplin cezalarına ilişkin kararlar, uygun görüldüğünde gereğini yerine getirmek üzere uygulanır ve gerektiğinde itiraz süreci başlatılabilir; kararların adil ve bağımsız şekilde incelemesi hedeflenir. Merkez teşkilatı, yüksek etik kurulunu, tabip odalarını, Merkez Konseyi ve Büyük Kongreyi kapsar ve sağlık politikalarına ilişkin görüş ve önerilerin merkezi düzeyde oluşturulmasına katkı sağlar. Kamu sağlık makamları ile ilişkilerde, meslek mensuplarının onurunu savunmak ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi yönünde görüş ve talepler iletilir; meslek mensuplarının gelişimini destekleyici faaliyetler (kütüphane, eğitim) teşvik edilir.