10 / 1.913 sonuç gösteriliyor

CB Kararı 1658
2019-10-10

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI İLE STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞINCA HAZIRLANAN ORTA VADELİ MALİ PLAN (2020-2022)’IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 1658)

Uygulamanın pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir. - Fiyat istikrarını ve finansal istikrarı destekleyen bir maliye politikası çerçevesiyle mali disiplin sürdürülerek, kaynaklar öncelikli ihtiyaçlara yönlendirilecek ve harcamalarda verimlilik artırılacak. - Harcamaların gözden geçirilmesiyle verimsiz alanlar tasfiye edilerek mali alan genişletilecek; tasarruflar öncelikli alanlara aktarılacak ve proje ve programlar daha etkili bir şekilde hayata geçirilecek. - Vergi tabanının güçlendirilmesi, uyum ve kayıt dışılıkla mücadelede etkinlik arttırılması; vergi toplama süreçlerinin modernizasyonu ve gönüllü uyumun teşvik edilmesi sağlanacak. - Vergi ve maliye alanında şeffaflık ve hesap verebilirlik artırılarak bütçe süreçlerinin kamuoyu için daha anlaşılır hale getirilmesi hedeflenecek. - Kamu alımları, merkezi tedarik ve dijitalleşme harcamaların etkinliğini artıracak; elektronik belgeler ve dijital süreçlerle maliyetler düşürülecek ve işlemler hızlandırılacak. - Kamu yatırımlarının öncelikleri belirli ölçüde yeniden şekillendirilerek bakım, onarım ve yenileme odaklı yatırımlar güçlendirilecek; acil olmayan projeler gözden geçirilecek. - Kamu-özel sektör iş birliklerinin çerçevesi netleşecek; projelerin maliyet etkinliği ve bütçe dengeleriyle uyumlu olarak planlanması sağlanacak. - Hizmet sunumunda iyileştirme hedeflenerek sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik alanlarında erişim ve kalitenin artırılması, maliyet etkinliğinin gözetilmesi sağlanacak. - Enerji verimliliği ve çevre dostu uygulamalar kamu yatırımlarında yaygınlaştırılarak çevresel etkilerin azaltılması sağlanacak. - Tarımsal ve kırsal kalkınmanın desteklenmesiyle üretim ve verimlilik artışı hedeflenecek; izleme ve değerlendirme mekanizmalarıyla desteklerin etkisi ölçülecek. - Kamu varlıklarının ekonomiye kazandırılması için taşınmazlar daha etkin kullanılacak veya devreye alınacak; kaynak yaratma ve değer üretimi desteklenecek. - Vergi politikalarında kayıt dışılıkla mücadele, denetim ve bilgi teknolojilerinin kullanımıyla maliye verimliliği artırılacak. - Vergi tabanını genişletici uygulamalar ve vergilendirme adaletini güçlendirecek mevzuat güncellemeleriyle, mevcut vergi sistemi sadeleştirilecek ve güncel tutulacak. - Uluslararası standartlara uyum sürdürülerek vergi ve muhasebe uygulamaları ile uluslararası entegrasyon güçlendirilecek. - Kamu hizmetlerinde sunulan bilgiler ve işlemler elektronik ortama taşınarak erişim kolaylaştırılacak; küçük ölçekli mükellefler için hizmetlerin kullanım kolaylığı artırılacak.

CB Kararı 160
2018-10-11

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI İLE STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞINCA HAZIRLANAN ORTA VADELİ MALİ PLAN (2019-2021)’IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 160)

Bu karar, bütçe disiplininin korunması ve mali istikrarın güçlendirilmesi amacıyla orta vadede uygulanacak politika ve uygulamaların kapsamlı bir uyum içinde yürütülmesini hedefler. - Fiyat istikrarı ve finansal istikrarın kısa vadede yeniden tesis edilmesi, bütçe dengelerinin sağlanması ve sürdürülebilir büyüme ile adaletli paylaşım hedeflenir. - Kamu kaynaklarının verimli kullanılması için tasarruf ve gelir artırımı programı uygulanır; harcamalar maliyet etkinliği ve etki odaklı olarak yönetilir. - Harcamalarda program temelli bütçeleme ve önceliklendirme uygulanır; verimsiz ve prioritesi düşen projeler sonlandırılarak kalıcı ve ihtiyaç odaklı projelere odaklanılır. - Kamu maliyesi süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik artırılır; iç kontrol, risk yönetimi ve denetim kapasitesi güçlendirilir; süreçler elektronik olarak izlenir ve iyileştirilir. - Kamu bütçesinin toplum için daha kolay anlaşılan hale gelmesi, mali istatistikler ve raporlama standartlarının iyileştirilmesi sağlanır. - Vergi sistemi sadeleştirilir, taban genişletilir ve gönüllü uyum artırılır; vergi kaçak ve kayıt dışılıkla mücadele güçlendirilir. - Enerji ve çevre odaklı vergilendirme ile vergi politikaları sürdürülebilirlik hedeflerine uygun hale getirilir. - Yerel yönetimlerin mali kapasitesi güçlendirilir ve genel bütçeye olan bağımlılık azaltılır. - Kamu alımları ve yatırımları uzun vadeli planlama ile yürütülür; yerli üretim, Ar-Ge ve yeniliği destekleyen uygulamalar yaygınlaştırılır. - Kamu taşınmazlarının verimli kullanımı sağlanır; kullanılmayanlar ekonomiye kazandırılır. - Tarım ve gıda güvenliği alanında destekler üretici ve tüketici yararına yapılandırılır; tedarik zinciri güvenilirliği artırılır. - Sağlık ve eğitim alanlarında maliyet etkinliği sağlanır; önleyici hizmetler güçlendirilir ve hizmet sunumunun kapsayıcılığı artırılır. - İklim değişikliğiyle mücadele ve enerji tasarrufunu destekleyen politikalar sürdürülerek maliyet düşüşü hedeflenir.

CB Yönetmeliği 5681
2022-06-04

DÜZENLEYİCİ ETKİ ANALİZİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Bu metin, taslak yasa ve Cumhurbaşkanı kararnamesi için düzenleyici etki analizi yapılmasını öngören ve bu analizle bütçe, mevzuat, sosyal, ekonomik, ticari ve çevresel etkilerin ön değerlendirmesini hedefleyen bir çerçeve sunar. Analizin uygulanmasıyla, mevcut durumun incelenmesi, sorunların belirlenmesi, paydaşların tespit edilmesi ve istişare sürecinin planlanması beklenir. Amaç ve hedefler net, ölçülebilir ve belirli politika çerçeveleriyle uyumlu biçimde ifade edilir. Seçenekler geliştirilir ve her birinin amacı ve hedefleri tanımlanır; mevcut durumun devamı da bir referans noktası olarak ele alınır ve seçenekler anayasa, evrensel hukuk ilkeleri ve mevcut mevzuata uygun biçimde yapılandırılır. Fayda ve maliyet analizinin uygulanması temel yaklaşım olarak benimsenir; analizde topluma ve paydaşlara yayılan etkiler de dikkate alınır. Maliyetler ve faydalar mümkün olduğunca parasal olarak hesaplanır; parasallaştırılamayan durumlarda gerekçeler açıklanır ve ayrıca paydaşlar arasındaki dağılım etkileri değerlendirilir. Ayrıca çok kıstaslı karar analizi, maliyet-etkinlik analizi veya en düşük maliyet analizi gibi alternatif analiz yöntemleri gerektiğinde kullanılabilir. Analiz sonucunda en uygun seçenek belirlenir ve uygulanabilirlik ile izleme ve değerlendirme planı oluşturulur. Elde edilen bulgular ve karar gerekçeleriyle birlikte rapor halinde sunulur. Analiz süreci, ilgili idare tarafından yürütülür ve taslak rapor merkezi birimlere yönlendirilerek değerlendirilir; eksiklikler varsa geri gönderilerek düzeltme yapılır ve nihai hale getirildikten sonra karar vericiye iletilır. Hızlı karar gerektiren durumlar dışında, düzenleyici etki analizi genel olarak uygulanır. Tereddütlerin giderilmesi yetkisi bir merkezi birimde bulunmaktadır.

Kanun 5228
2004-07-31

BAZI KANUNLARDA VE 178 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN

- Kanun, araç muayene hizmetlerinin nasıl yürütüleceğini ve denetleneceğini düzenler; muayene istasyonları yetkili gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilir ve bu yetki alt işleticilere devredilebilir; işletme belgesi Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilir. - Muayene ücretleri araç türlerine göre belirlenir ve yıllık olarak yeniden değerlemeyle ayarlanır; belirli durumlarda ödemede gecikme olduğu takdirde ek ücret ve cezalar uygulanabilir; ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda Hazine payı toplanır ve ilgili vergi dairesine bildirimle ödenir. - Yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler ile alt işleticiler tarafından elde edilen muayene hasılatının belirli oranlarda Hazine payına dönüşmesi amaçlanır; bu payın ödenmesi için belirli süreler ve bildirim yükümlülükleri getirilir; süresinde ödenmeyen tutarlar ilgili kurumlarca tahsil edilir ve eksik bildirim durumunda cezai yaptırımlar uygulanabilir. - Muayene istasyonlarının yönetmeliklere uygunluğu denetlenir; uygunluk sağlanmadığı takdirde para cezası uygulanır ve belirli durumlarda işletme belgesinin iptali söz konusu olabilir. - Özelleştirme kapsamında araç muayene istasyonları için değerleme işlemlerinde belirli bir hesaplama yönteminin kullanılması öngörülür. - Ceza ödemeleriyle ilgili uygulamalarda gecikme faizi ve ödeme koşulları düzenlenir; cezaların belirli usullere göre tahsil edilmesi güvence altına alınır. - Geçici hükümlerle bazı kurumlar için vergi muafiyetleri, tecil imkanları ve ödemelerin yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümler getirilir; bu kapsamda önceki uygulamalara ilişkin bazı talepler için özel düzenlemeler öngörülür. - Kanunun yürürlüğe girmesiyle mevcut mevzuatta kapsamlı değişiklikler yapılır ve farklı alanlardaki uygulamalar bu çerçevede yeniden düzenlenir.

CB Kararı 3076
2020-10-08

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI İLE STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞINCA HAZIRLANAN ORTA VADELİ MALİ PLAN (2021-2023)'IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 3076)

Bu karar ile orta vadeli mali planı, yeni ekonomi programı ile uyumlu ve çok yıllı bütçe yaklaşımına göre kamu gelir ve giderlerinin politika önceliklerine göre tahsis edilmesini hedefleyen bir çerçeve olarak uygulanabilir hale getirilmektedir. Kamu maliyesinde mali disiplinin sürdürülmesi, program bütçeleme yoluyla kaynakların verimli kullanılması ve kalıcı gelirlerle borçlanmanın sürdürülebilirlik düzeylerinde tutulması amaçlanmaktadır. Kamu hizmet sunumunun ve idari kapasitenin etkinliğini artırmaya yönelik adımlar atılacak, harcamaların gelişen vatandaş taleplerine ve uzun vadeli üretkenlik odaklarına göre önceliklendirilecektir. Harcama gözden geçirmeleri ile verimsiz alanlar tasfiye edilerek elde edilecek mali alan, öncelikli harcama alanlarına yönlendirilecektir. Dönem boyunca konjonktüre bağlı geçici gelirler için kalıcı harcamalar oluşturulmayacaktır. Program bütçeleme yaklaşımı benimsenerek, kamu idarelerinin politika öncelikleri, makro göstergeler ve ödenek teşkilatları dikkate alınarak çok yıllı bütçeleme anlayışına uygun kendi bütçe tekliflerini sunmaları sağlanacaktır. Bütçe uygulamaları sade ve anlaşılır bir dille kamuoyuna aktarılacak, Vatandaş Bütçe Rehberi ile bütçe şeffaflığı artırılacaktır. e-hizmetler ve dijital altyapı güçlendirilecek; e-devlet kurumsal mimarisi kurularak kurumlar arası veri ve belge paylaşımı ile tebligatların elektronik ortamda yapılması yaygınlaştırılacak, kamu hizmetlerinin sunum kanalları çeşitlendirilecektir. Kamu yatırımları, yatırım verimliliğini artıran projelere odaklanacak ve bölgesel kalkınmayı destekleyen, yenilikçi ve üretimi güçlendiren yatırımlar teşvik edilecektir. Kamu alımında ve tedarik süreçlerinde etkinlik ve verimlilik artırılacak; Kamu Malzeme Ofisi’nin uluslararası ölçekte öncü bir merkezi satın alma kurumu olarak rolü güçlendirilecektir. Sağlık hizmetlerinde maliyetlerin azaltılması ve etkinliğin artırılması için arz ve talep taraflı düzenlemeler ile birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi hedeflenecektir; ilaç kullanımı ve tedavi maliyetlerinde iyileştirmeler uygulanacaktır. Sosyal güvenliğin mali sürdürülebilirliği güçlendirilecek; sosyal yardımlar isgücü piyasasına etkileri gözetilerek yürütülecek ve mükerrerlikler azaltılacaktır. Tarımsal üretimin verimliliği artırılacak; yüksek katma değerli üretim ve sürdürülebilir destekler izlenecek, desteklerin etkililiği düzenli olarak ölçülecek ve ihtiyaç olmayan uygulamalar sonlandırılacaktır. İç denetim kapasitesi artırılacak; iç denetim uygulamaları kamu kurumlarında yaygınlaştırılacak ve bu alanda insan kaynağı kapasitesi geliştirilecektir. Kamu malları ve atık tesislerin yeniden değerlenmesiyle milli ekonomiye katma değer yaratılması hedeflenecektir. Enerji verimliliği artırılarak kamu binalarında çevre dostu uygulamalara ağırlık verilecektir. Vergi politikaları ile vergi adaleti güçlendirilecek, mevzuat sadeleştirilecek ve maliyetli muafiyetler ile istisnaların gözden geçirilecektir. Vergi uyumunu artırmak için davranışsal kamu politikaları kullanılacak, dijital ekonominin vergilendirilmesi ve e-ihracat teşvikleri gibi alanlarda vergi ortamı iyileştirilecektir. Uzaktan denetim ve risk bazlı incelemelerin yaygınlaştırılması için RADAR benzeri sistemler kurulacak ve farklı veri kaynaklarından elde edilen bilgilerle risk analizleri yapılacaktır.

CB Kararı 1618
2019-10-04

ORTA VADELİ PROGRAM (2020-2022)'IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 1618)

- Fiyat istikrarını sağlamak için para ve maliye politikaları uyum içinde uygulanır; böylece enflasyon baskısı azaltılarak belirsizlikler düşer ve fiyatlar daha öngörülebilir hale gelir. - Cari işlemler dengesinin güçlendirilmesi hedeflenir; ihracatın çeşitlendirilmesi ve turizm gelirlerinin artırılması yoluyla dış denge iyileştirilir. - Büyümenin üretim ve verimlilik odaklı olması sağlanır; iç talep ve yatırım ortamındaki dengelerle ekonomik büyüme sürdürülebilir hâle getirilmeye çalışılır. - Kamu maliyesinde mali disiplin sürdürülür; harcamalar verimliliğe yönlendirilir, vergi tabanı genişletilir ve vergi adaleti güçlendirilir. - Kamu yatırımları stratejik sektörler ve altyapı ile Ar-Ge, dijitalleşme, insan kaynakları ve enerji alanlarında yoğunlaştırılır; böylece uzun vadeli kalkınma kapasitesi güçlenir. - Türkiye Varlık Fonu ve benzeri mekanizmalar dış dengeyi desteklemek ve özel sektör yatırımlarını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. - Vergi reformu ile kayıt dışılığın azaltılması ve vergi gelirlerinin güvenilirliği artırılarak kamu finansmanı güçlendirilir. - İşgücü piyasasında beceri uyumu artırılır; esneklik adımları sosyal tarafların mutabakatı ile yürütülerek istihdam artırılır. - Bankacılık sektörünün dayanıklılığı güçlendirilir; kredi kullanımında verimlilik teşvik edilerek reel sektörü uzun vadeli finansmanla desteklemek amaçlanır. - Finansal piyasalar derinleşir; emeklilik ve altyapı reformları sermaye akışlarını güvence altına alır ve yatırımlar için istikrarlı kaynaklar sağlar. - Kamu yönetiminde yeniden yapılandırma ve iç denetim kapasitesi artırılarak şeffaflık ve hesap verebilirlik sağlanır; uygun nitelik ve performansa dayalı insan kaynağı yönetimi uygulanır. - Kamu-özel işbirlikleri çerçevesiyle projeler planlanır ve yürütülür; maliyet-etkinlik ve bütçe dengesi gözetilir, performans esaslı bütçeleme uygulanır. - Gıda enflasyonunu düşürmek için üretim ve arzı güçlendiren tedbirler alınır; piyasa şeffaflığı artarak rekabetçi fiyat oluşumu desteklenir. - Tarımda arz güvenliğini artırmak amacıyla üretim modelleri güçlendirilir; kooperatifçilik ve örgütlenme desteklenir, erken uyarı sistemiyle arz istikrarı sağlanır. - Kayıt dışı istihdamın azaltılması için veri analizine dayalı, risk odaklı denetim faaliyetleri yaygınlaştırılır.

Kanun 3996
1994-06-13

BAZI YATIRIM VE HİZMETLERİN YAP-İŞLET-DEVRET MODELİ ÇERÇEVESİNDE YAPTIRILMASI HAKKINDA KANUN

- Bu yasa, ileri teknoloji veya yüksek maddi kaynak gerektiren bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeliyle yaptırılmasını mümkün kılar; kamu kurumları bu tür projeleri özel sermaye şirketleri veya yabancı şirketler aracılığıyla hayata geçirebilir. - Kapsamda yer alan alanlar geniş bir yelpazeye yayılarak altyapı ve hizmet yatırımlarını kapsar; köprü, tünel, baraj, su tesisleri, haberleşme, kültür ve turizm yatırımları, konaklama ve spor tesisleri, yurtlar, tema parklar, lojistik merkezleri, terminaller ve limanlar ile demiryolu ve diğer ilgili altyapıları içerir. - İşleyişte idare ile sermaye şirketi veya yabancı şirket arasında özel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşme kurulur; şirket yatırım, finasman, inşa ve işletmeyi üstlenir ve projenin devlete devriyle sonuçlanır. - Şirketler, projenin tasarımı, finansmanı, kurulumu ve işletilmesinden sorumludur; sözleşmede belirlenen yükümlülükler yerine getirilmediğinde tazminat gibi yaptırımlar düzenlenir. - Ücretler ve katkı payları belirli kurallar çerçevesinde saptanır; bazı ödemeler ilgili kamu idaresinin bütçesinden karşılanabilir; ücretler tüketim veya kullanım miktarlarına göre ve farklı kriterlere göre uygulanabilir. - Proje süresinin sonunda yatırım ve hizmetler bakımlı ve çalışır durumda bedelsiz olarak idareye geçer. - Gerekli kamulaştırma işlemleri yapılır; kamulaştırılan taşınmazlar idareye aittir ve ilgili bedeller sözleşmede belirlenir. - Kamu tarafının çeşitli garantileri verebilmesi ve gerektiğinde borç üstlenimi ya da finansmanın teminine yönelik yükümlülükler üstlenilmesi mümkün olabilir; bu çerçevede mali riskler belirlenen şartlar içinde paylaşılır veya garanti edilir. - Muafiyetler ve bazı mali işlemlere ilişkin özel düzenlemeler bulunur; bazı hallerde ihaleye tabi olmayan hizmet alımları yapılabilir. - Uygulanmayacak veya saklı tutulan hükümler ile ek hükümler sayesinde, belirli projeler için özel kararlar ve ek düzenlemeler uygulanabilir.

CB Kararı 6294
2022-10-25

2023 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI YILLIK PROGRAMININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 6294)

Dünya ekonomisinde Covid‑19 sonrası toparlanmaya rağmen arz sıkıntıları, enflasyon ve enerji-gıda fiyatlarındaki yüksek seyir ticaret ve yatırım ortamını belirsizleştirmektedir. Rusya-Ukrayna savaşı enerji ve temel hammadde arzında istikrarsızlıklara yol açmış ve fiyatlar üzerinde oynaklığa neden olmuştur; Türkiye’nin enerji maliyetleri ve dış ticaret dengesi bu değişimlerden etkilenmiştir; diplomatik girişimlerin bu etkileri hafifletme potansiyeli olduğuna işaret edilmiştir. Türkiye’de iç talebin güçlenmesi, üretim ve hizmetler sektörlerinin büyümeyi yönlendirmesi ve turizm ile ihracatın dış talebe katkı yapması gibi dinamikler ön plana çıkmıştır; tarım sektörü ise olumsuz etkileşim göstermiştir. Dış talep belirsizliği, enerji maliyetleri ve küresel finansal koşullardaki değişimler riskler olarak vurgulanmıştır; buna rağmen Türkiye’nin makro politikalarının istikrarı sürdürmesi ve esnek üretim kapasitesi bu riskleri sınırlayabilir görülmüştür. Program, dış şoklara karşı dayanıklılığı güçlendirmek, dış ticaret ile enerji dengesini korumak ve üretim yapısını güçlendirmek amacıyla politika önceliklerini ortaya koymaktadır.

CB Kararı 3030
2020-09-29

ORTA VADELİ PROGRAM (2021-2023)?IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 3030)

- Üretim, ihracat ve istihdamın korunmasına yönelik tedbirler işletmelerin likiditeye erişimini kolaylaştırır, iflas riskini azaltır ve çalışanların istihdamını sürdürmeye katkı sağlar. - Maliye politikalarıyla mali disiplin ve tasarruf yaklaşımı sürdürülebilir bütçe davranışını destekler, kriz dönemlerinde verilen desteklerin sürekliliğini güvence altına alır. - Dijitalleşme ve e-hizmetlerin yaygınlaştırılması iş süreçlerini daha verimli hale getirir ve hibrit çalışma modellerinin benimsenmesini kolaylaştırır. - Yeni dengelenme ve yeni normale uyum süreci üretim ve yatırım ortamını istikrara kavuşturarak arz güvenliğini ve rekabet gücünü artırır. - İhracat ve turizm gelirlerindeki toparlanma ile cari işlemler dengesinin iyileştirilmesi hedeflenir; bu dış finansman talebini azaltabilir ve finansal istikrarı destekler. - Pandeminin devamı, küresel talepte dalgalanmalar ve tedarik zinciri kırılmaları gibi riskler politika uygulanabilirliğini etkileyebilir ve dikkatli esneklik gerektirebilir.

Kanun 4760
2002-06-12

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU

Bu yasa kapsamında özel tüketim vergisi, malların Türkiye’ye giriş yaptığı andan itibaren satışa sunulana kadar olan süreçlerde uygulanabilir hale gelir; vergiyi doğuran olay çoğunlukla malın teslimi veya ilk iktisabıdır ve bu süreçte faturanın düzenlenmesi, kısım kısım teslimler ve komisyon/konşinyasyon yoluyla yapılan satışlar da vergiyi etkileyen haller olarak dikkate alınır. Mükellefler ve sorumluluklar açısından, malların üretimi, inşası veya ithaliyle uğraşanlar ile bu malların müzayedeyle satışını gerçekleştirenler verginin nihai yükümlüleri olarak kabul edilir; bazı durumlarda vergi ödemesiyle ilgili sorumluluk, malın Türkiye içinde kim tarafından ne şekilde kullanıldığına bağlı olarak genişletilebilir. İhracat istisnası kapsamında, malların yurtdışına teslim edilmesi ve Türkiye’nin Gümrük Bölgesi dışına çıkması şartıyla vergiden muaf tutulabilir; ayrıca ihracat için özel olarak beyan edilen işlemler üzerinde iade yapılabilir. Diplomatik istisna ve diğer özel istisnalar, yabancı devletlerin temsilcilikleri, uluslararası kuruluşlar ve bunların Türkiye’deki bazı personelleri için vergiden muafiyetler sağlar. Diğer istisnalar arasında belirli kamu kurumlarına teslim edilen mallar, bazı enerji ve güvenlikyle ilgili işlemler, engellilik durumlarına yönelik özel muafiyetler ve afetler sonrası hurdaya çıkarma durumları için muafiyetler bulunabilir. Bu istisnalar, malların türüne ve teslim şekline bağlı olarak uygulanır. Belgesiz mal bulundurma veya vergiyi ödemeden işlem yapılması halinde cezai tarhiyat ve vergi ziyaı cezası gibi yaptırımlar uygulanabilir; belgenin ibrazı gerektiğinde belirli süreler içinde belgelere ilişkin işlemlerin tamamlanması gerekir ve aksi halde tarhiyat yapılabilir. İhracat veya serbest bölge teslimleri gibi özel durumlarda verginin tecil/terkin edilmesi veya iadeye konu edilmesi gibi uygulamalar söz konusu olabilir; bu durumda gerekli belgelerin ve beyanların uygun şekilde yürütülmesi gerekir.