10 / 4.757 sonuç gösteriliyor

Kanun 5620
2007-04-21

KAMUDA GEÇİCİ İŞ POZİSYONLARINDA ÇALIŞANLARIN SÜREKLİ İŞÇİ KADROLARINA VEYA SÖZLEŞMELİ PERSONEL STATÜSÜNE GEÇİRİLMELERİ, GEÇİCİ İŞÇİ ÇALIŞTIRILMASI İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN

Bu kanun geçici iş pozisyonlarında çalışanların bazılarını sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçirebilmek için temel kurallar ve süreçler getirir. Uygulamanın pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Kapsama giren geçici işçilerden uygun görülenler, çalıştıkları işin niteliğine ve mevcut kadro durumuna göre sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilebilir. İçinde bulundukları kuruluşun ihtiyaçları ve çalışanların özellikleri belirleyici olur. - Geçiş yapılacaklar için hizmet süreleri ve diğer ilgili kriterler dikkate alınır; emeklilik veya yaşlılık aylığı almaya hak kazanmış olanlar geçişten çıkarılır ve iş sözleşmeleri feshedilir. - Geçiş kararları ilgili çalışanlara bildirilir ve çalışanlar belirlenen süre içinde hangi statüde çalışmak istediklerini yazılı olarak iletebilir. Tercih belirtilmezse karar uygulanır. - Geçiş yapılan çalışanların mevcut ücret seviyeleri korunur; ancak yalnızca genel toplu sözleşme artışları uygulanır ve herhangi bir özel ücret artışı yapılmaz. - Geçiş nedeniyle boşalacak geçici pozisyonlar iptal edilmiş sayılır; yeni geçişler bu şekilde tamamlanır. - Mevsimlik, kampanya işleri ve orman yangınıyla mücadele gibi belirli işler için sınırlı sürelerle geçici işçi çalıştırılmasına yönelik istisnalar ve gerekli onay süreçleri bulunabilir. - Engellilik durumu veya ağır engelli yakını bulunan çalışanlar için kurum içi yer değiştirme talebi değerlendirilebilir; engellilik devam ettiği sürece zorunlu yer değiştirme uygulanmaz, durumda değişiklik olursa yeniden değerlendirme yapılabilir. - Aile viya acil hallerde ücretsiz izin gibi ek haklar ve uygulama esasları belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanabilir.

Kanun 6745
2016-09-07

YATIRIMLARIN PROJE BAZINDA DESTEKLENMESİ İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Proje bazlı yatırımlara yönelik kapsamlı destek mekanizması getirerek yatırımcıların projelerini hızlandırmayı ve teknolojik, katma değerli üretimi teşvik etmeyi amaçlar. Teşvik kapsamı yatırım maliyetlerini azaltmaya ve yatırımın getirilerini artırmaya yöneliktir; kurumlar vergisi indirimi veya istisnası, gelir vergisi stopajı teşviki ile gümrük vergisi muafiyeti gibi mali avantajlar öngörülür. İnşa ve işletme aşamasında devlet arazisi üzerinde yatırım yapanlar için bedelsiz irtifak hakkı veya bedelsiz kullanım hakkı tesisi, tamamlanma ve istihdam hedeflerinin karşılanması halinde bedelsiz arazi devri gibi haklar tanınabilir; yatırım tamamlandıktan sonra bu hakların korunması şarttır. İşveren hisselerinin karşılanması suretiyle prim yükümlülüklerinin belirli bir süre için devlet tarafından karşılanması, yatırım döneminde enerji tüketim giderlerinin belirli bir kısmının karşılanması gibi mali destekler öngörülür; ayrıca yatırımın finansmanı için faiz veya kar payı desteği ya da hibe sağlanması imkanları sunulur. Yatırımlar için belirlenen sayıda nitelikli personel istihdamı halinde ücret desteği sağlanması gibi istihdam odaklı teşvikler bulunur; yatırım tutarının belirli bir oranını aşmayan ortaklık yapısı içinde halka arzı veya yatırımcıya satış imkanıyla yatırımlara ortak olunması sağlanabilir. Projelerin hızlı ve kolayca hayata geçirilebilmesi için izin, ruhsat ve diğer düzenleyici işlemlerinde istisnalar veya hızlandırılmış süreçler uygulanabilir; gerekli görüldüğünde altyapı yatırımları da karara bağlanabilir. Yatırımların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenecek; bu esaslara uyulmaması halinde teşviklerin geri alınması ve ilgili vergi alacaklarının tahsiline ilişkin yaptırımlar uygulanabilir. Yatırım devri halinde devir alan yatırımcının aynı şartları yerine getirmesi durumunda mevcut teşviklerden yararlanması devam edebilir. Nükleer enerji projeleri ve uluslararası işbirliğiyle yürütülen ilgili yatırım projeleri için de teşviklerden yararlanma imkanı öngörülür. Teşvikler, genel olarak maliyet olarak karşılanır. Ek Madde kapsamında belirli nükleer enerji projeleri için özel teşvikler uygulanabilir.

Kanun 5042
2004-01-15

YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN

- Yeni bitki çeşitlerinin korunması için ıslahçı hakları tanımlanır ve hak sahipleriyle onların mirasçılarına özel yetkiler verilir; aynı çeşit üzerinde birden çok hak sahibi olması durumunda müşterek hak sahibi olma durumu ortaya çıkabilir. - Islahçı hakları, korunan çeşitler için çoğaltım materyallerinin üretimi, çoğaltılması, satışı, piyasaya sürülmesi, ihracatı, ithalatı ve depolanması üzerinde tekelci yetkiler sağlar. - Başkasının izni olmadan korunan çeşit üzerinde hak sahibinin belirlediği bu yetkiler kullanılmaz; ihlal halinde hak sahibi yasal yollara başvurabilir. - Hak sahipliği çoğunlukla, çeşit üzerinde çalışan veya geliştiren kişilerin hak sahibi olması; işyerinde geliştirilen çeşitler için ise sahibin işveren olması ilkesine dayanır. - Çalışanlar ve işverenler arasındaki sözleşmelere bağlı olarak, iş ilişkisi dışında geliştirilen çeşitlerde hak sahibliği ve kullanım konusunda ilgili hükümler uygulanır. - Çiftçi istisnası olarak, belirli tarım ürünlerinde korunan çeşitleri kendi tarım alanlarında kendi üretimleri için kullanabilen çiftçiler bulunmaktadır; küçük çiftçiler için özel bir muafiyet ve bildirme/mütalaa yükümlülükleri söz konusudur; diğer çiftçiler ise hak sahibine bedel ödeyerek kullanım yapabilir. - Zorunlu lisans mekanizması, kamu yararı nedeniyle hak sahibinin izni olmadan korunan çeşitlerin belirli koşullarda kullanılmasını sağlayabilir; arabuluculuk süreçleri ve Bakanlığın karar verici rolü vardır. - Arabuluculuk süreciyle lisans görüşmeleri yapılabilir; taraflar uzlaşamazsa lisans verme süreci tek taraflı kararlarla sonuçlanabilir. - İsmin korunması ve kullanımına ilişkin kurallar, korunan çeşit için özel bir isim belirlenmesini ve bu ismin pazarda kullanılması zorunluluğunu getirir; ayrıca ismin yanlış kullanımı veya karışıklık yaratacak durumlar için önlemler vardır. - Koruma süresi kavramsal olarak, hak sahibine belirli bir süre boyunca üstünlük sağlayan bir koruma sağlar; sürenin sonunda çeşitlerin serbestçe kullanılabilir olması gibi sonuçlar doğurur. - Çeşitlerin tescil edildiği siciller ve yayımlanan kataloglar, koruma kapsamını ve piyasaya sürülme süreçlerini belirler; bu kayıtlar kamuya açıklık ve güven sağlar. - Uluslararası ölçekte, UPOV çerçevesinde Türkiye ile karşılıklılık esasına dayalı olarak koruma imkanı bulunmaktadır; bu, uygun şartları sağlayan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin de haklardan yararlanmasını mümkün kılar. - Yasa, hak sahipliği, sınırlandırmalar ve uygulama için gerekli usul ve esasları yönetmelikler ve resmi düzenlemelerle belirler; bu nedenle uygulamalar değişebilir ve uygulamalara dair ayrıntılar yönetmeliklerde yer alır.

Kanun 5000
2003-11-19

PATENT VE MARKA VEKİLLİĞİ İLE BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN

- Bu kanun patent ve marka vekilliği mesleğini düzenler; gerçek kişi vekilleri ile tüzel kişi vekillerinin niteliklerini, sınavlarını ve sicil kayıtlarını belirler. - Gerçek kişi vekili olmak için genel nitelikler ve meslek için gerekli eğitim şartları aranır; ayrıca uygun bir sınavı geçme ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu vardır. - Tüzel kişi vekili için Türkiye’de kurulu uygun bir işletme yapısına sahip olma şartı getirilir; vekilliği sadece gerçek kişi vekillerin kullanması ve temsil edilen tüzel kişinin sorumlulukları konusunda esaslar oluşturulur. - Patent ve marka vekilliği sınavları düzenli olarak yapılır; sınavı kazananlar sicile kayıt olur; sicil işlemleri ve bu işlemler için gerekli ücretler kurum tarafından belirlenir. - Meslek kuralları ve disiplin cezaları belirlenir; uyarı, kınama, geçici vekillik yasağı ve vekillikten çıkarma gibi yaptırımlar uygulanabilir; soruşturma süreçleri ve savunma hakları güvence altındadır; kesinleşen kararlar uygulanır ve bazı durumlarda tekrar vekillik mümkün değildir. - Disiplin Kurulu’nun yapısı, üyelerin atanması ve görev süresi gibi kurallar ile disiplin işlemlerinin yönetimi düzenlenir. - Nihai kararlar için idari yargıya başvurma hakları tanınır; disiplin kararları kesinleşince vekillik ilişkisi sona erer. - Kurum, sınav, sicil ve diğer işlemler için ücretler ve uygulamalar konusunda yetkiye sahiptir; elde edilen gelirler mali işlemler kapsamında yönetilir.

Kanun 5651
2007-05-23

İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN

Bu mevzuat internet ortamında ana aktörleri etkiler: içerik sağlayıcılar, yer sağlayıcılar ve erişim sağlayıcılar. İçerik sağlayıcılar, sunmuş oldukları içerikten sorumludur; kendi sunduğu içeriğe ilişkin sorumluluk, başkasına ait içerik için her durumda uygulanmaz. Yer sağlayıcılar, kendileri tarafından yayımlanan içeriği kontrol etmekle yükümlü değildir; ancak kendilerine iletilen hukuka aykırı içerikleri yayımdan kaldırmakla yükümlüdürler. Ayrıca trafik bilgilerini saklamak ve bu bilgilerin doğruluk ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdürler. Erişim sağlayıcılar, uygun olan kararlar doğrultusunda içeriğe erişimi engellemeye yönelik yükümlülükler taşılar; trafik kayıtlarını saklamak ve gerekli bildirimleri yapmak konusunda esaslara uymakla yükümlüdürler. İçerik çıkartılması ve/veya erişimin engellenmesi kararları belirli suçlar için uygulanabilir ve kararlar ilgili taraflara bildirilerek yerine getirilir. Bu süreçlerin uygulanması için koordinasyon ve gerekli teknik altyapı gerekir. Toplu kullanım sağlayıcılar için izin ve denetim süreçleri uygulanır ve çocukların korunması gibi amaçlarla tedbirler alınır. Bu düzenlemenin amacı internetin güvenli ve sağlıklı kullanımını desteklemek ve suçlarla mücadeleyi sağlamaktır.

CB Kararı 7322
2023-06-23

BAZI SANAYİ ÜRÜNLERİNİN İTHALATINDA TARİFE KONTENJANI UYGULANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 7322)

Bu karar, bazı sanayi ürünlerinin ithalinde tarife kontenjanı uygulanmasını ve buna bağlı olarak vergi indirimi sağlanmasını kapsamaktadır. İlgili ürünler için belirlenen amaçlar doğrultusunda yapılan ithalatta vergi oranında indirim uygulanır; indirim yalnızca ürün tanımında belirtilen amaçlar için geçerlidir ve nihai kullanım mevzuatına tabidir. İthalat için lisans düzenlenir; lisans geçerliliği süresince beyanların kaydedilmesi gerekir. Kontenjan dahilinde yapılacak ithalatta belirtilen vergi uygulanır; kontenjan dışında yapılan ithalatta ise mevcut ithalat rejimine göre vergiler uygulanır. Kontenjanların dağıtımı, yönetimi ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça yayımlanan tebliğlerle belirlenecektir. Bu karar kapsamındaki ürünler, klima ve soğutma ile ilgili ekipmanları içermekte olup, indirime ilişkin vergi oranı sadece ürün tanımlarında belirtilen amaçlar için geçerlidir ve nihai kullanıma ilişkin hükümler uygulanır.

CB Kararı 10020
2025-07-01

BAZI SANAYİ ÜRÜNLERİNİN İTHALATINDA TARİFE KONTENJANI UYGULANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 10020)

Bu karar bazı sanayi ürünlerinin ithalatında tarife kontenjanı uygulanmasını ve bu kontenjan dahilinde belirli bir vergi uygulanmasını öngörür. Kontenjan dahilinde yapılacak ithalatta tarife uygulanır; kontenjan dışında yapılan ithalatta ise mevcut ithalat rejimi hükümleri uygulanır. Bu çerçevede ithalat için ithal lisansı düzenlenir ve lisans geçerlilik süresi içinde ilgili gümrük beyannamelerinin kaydedilmesi gerekir. Kontenjanlara başvuru, dağıtımı ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar daha sonra yayımlanacak tebliğlerle belirlenir. Bu karar kapsamındaki ürünler arasında bazı kimyasal maddeler ile fermuar üretiminde kullanılan parçalar bulunmaktadır. Bu karar kapsamında bulunmayan hususlarda mevcut mevzuat uygulanır.

Kanun 3100
1984-12-15

KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFLERİNİN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARI KULLANMALARI MECBURİYETİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa, bazı tüccar türlerinin ödeme kaydedici cihaz kullanmasını zorunlu kılar ve bu kapsam dışı durumlar için muafiyetler öngörür. Ödeme kaydedici cihazlar, alışveriş başına satış fişi ve günlük kapanış fişi düzenler; bu fişler, faturaya alternatif olarak satışın belgelendirilmesini sağlar. Cihazlar güvenli ve müdahaleye karşı korunur yapıda olur; mali hafızası sayesinde vergi tutarlarını kaydeder ve işlevini korumak için enerji ihtiyacı olan dış müdahalelere karşı güvenliğe sahiptir; kullanıcı dışı müdahaleyi engelleyecek tedbirler uygulanır; cihazların sicil numarası kayıtlıdır. Satış fişlerinde satıcının adı/üzerine ilişkin bilgi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, satılan malların cinsi ve bedeli, verginin uygulanıp uygulanmadığı, fiş numarası, işlem tarihi, cihaz onay sembolü ve cihaz sicil numarası gibi bilgiler bulunur. Üretici veya ithalatçı firmalar, cihazlara ilişkin ruhsatname düzenler ve cihazların kimlere satıldığına dair bildirimde bulunur; arıza durumunda yetkili servisler tamir yapar ve tamir kayıtları ruhsatta ayrıntılı biçimde tutulur; bakım ve onarım servislerinin şartları denetlenir ve belirlenir; cihazlar ruhsatsız olarak satılamaz, kiralanamaz veya devredilemez. Modellerin onayı, ilgili kurumlarca belirlenen şartlara uygunluk üzerinden yapılır; onay süresiyle sınırlı olabilir; şartlara uyulmadığında onay iptal edilebilir. Kullanım mecburiyetinin başlaması, satış hacmi gibi ölçütlere dayanır; bu ölçütler büyütülebilir veya değiştirilir. Mükellefler, cihazlar için amortisman veya vergi matrahı düşüşü imkanlarından yararlanabilir; uygulanacak usul ve esaslar belirlenir. Cezalar ve sorumluluklar, usulsüzlük cezaları dahil olarak düzenlenir; üretici/ithalatçıların özel mühür ve servis yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde cezai yaptırımlar uygulanır; cihazları kayıtlı biçimde satışa sürmeyenler veya çalışır durumda tutmayanlar için sorumluluk doğar; usul ve esaslar maliye tarafından belirlenir. Bakım ve onarım için teknik görevlilerin sicilleri tutulur, kendilerine yetki belgeleri ve özel mühürler verilir; bu görevlilerden istenen yardımı sağlamaları beklenir ve denetlenir. Diğer mevzuat hükümleri bu alanla ilgili olarak uygulanır. Cihazlar, vergi borçları nedeniyle mükellefin hesabı sürerken haczedilemez.

Kanun 2709
1982-11-09

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

Bu metin devletin cumhuriyet olduğunu, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına aldığını belirtir; toplumun huzuru, adalet ve refahı ile kişilerin maddi ve manevi gelişimini öncelik olarak hedefler. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlük ilkesine bağlıdır; Türkçe resmi dil olarak önceliklidir; milli bayrak, marş ve başkent gibi simgeler devletin kimliğini somutlaştırır. Değiştirilemeyecek hükümler, devletin temel nitelikleri ve Cumhuriyetin yapısal esaslarını korur, bu temel ilkeler üzerinde normalenin üzerinde değişiklikler yapılamaz. Egemenlik millete aittir; milletin iradesiyle kararlar alınır; devlet organları bu gücü anayasadan aldığı sınırlar içinde kullanır; hiçbir kişi veya organ kaynağını Anayasadan almayan yetkiler kullanamaz. Yasama, yürütme ve yargı bağımsız ve tarafsız olarak iş görür; kuvvetler arasındaki işbirliği ve sınırlı yetki paylaşımı, devletin medeni iş bölümünü güvence altına alır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin korunması; dil, ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi düşünce gibi unsurlara dayalı ayrımcılık yasaktır; eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirler makul ve haklar üzerinde dengeleyici olarak kabul edilebilir. Temel hak ve hürriyetler kişiliğe bağlı, dokunulmaz ve devredilemez olarak tanımlanır; bu haklar, toplum karşısındaki ödev ve sorumlulukları da içerir ve demokratik toplumun gerekleriyle ölçülür. Temel hakların kötüye kullanılmaması gerekir; hak ve özgürlükleri amaç göstererek, devleti veya milleti bölmeyi hedefleyen faaliyetler yasa dışı sayılır. Savaş veya olağanüstü hallerde haklar üzerinde geçici sınırlamalar yapılabilir; buna karşın yaşam hakkı ve kişilerin güvenliği korunur, kararlar yargı denetimine tabidir. Kişinin hürriyeti ve güvenliği güvence altındadır; yasa gereği yakalama ve tutuklama durumları belirli usullerle ve haklar bildirilerek gerçekleştirilir; adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi geçerlidir; uzun süreli tutukluluklarda özellikle denetim ve hızlı yargılanma güvence altındadır. Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme özgürlüğü korunur; bu haklar ancak kanunla ve gerektiğinde mahkeme kararıyla sınırlanabilir; kararlar belirli sürelerde onaylanır ve gerekçeyle açıklanır. Konut dokunulmazlığı yalnızca yetkili merciin kararlarıyla ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ihlal edilebilir; karar süreci belirli sürelerde onaylanır ve açıklanır. Haberleşme özgürlüğü ve gizliliği korunur; engelleme ve müdahale için usule uygun hâkim kararı gerekir; kararlar belirli süre içinde onaylanır ve gerekçeli olarak açıklanır. Yerleşme ve seyahat özgürlüğü vardır; yurtdışına çıkış ve sınır dışı edilmeye ilişkin sınırlamalar kanunla belirlenir; vatandaşlar temel olarak sınır dışı edilemez ve yurda girme haklarından yoksun bırakılamaz. Din ve vicdan özgürlüğü güvence altındadır; ibadet ve dini uygulamalar serbesttir; dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi devlet gözetimindedir; din ve manevi yaşamla ilgili haklar kişilerin baskı altında kalmaksızın korunur.

Kanun 5147
2004-04-30

ENTEGRE DEVRE TOPOĞRAFYALARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN

Bu düzenleme, orijinal entegre devre topoğrafyalarının korunmasını sağlayarak bu alanda rekabetin korunmasına ve sanayinin gelişimine katkıda bulunur. Koruma yalnızca topoğrafyanın kendisine uygulanır; içeriğe, işlem süreçlerine veya topoğrafyanın dayandığı tekniklere olan etkisi kapsama dahil değildir. Korumadan yararlanma, topoğrafyanın ilk ticari sürümü yapılmış olması veya tescil başvurusunun yapılması halinde başlar ve belirli bir süre boyunca sürer; kullanım yoksa veya başvuru süreci tamamlanmamışsa koruma talebi reddedilebilir. Korumanın süresi dolduğunda topoğrafya kamu malı olur ve ilan edilir. Koruma, tasarımcının fikri emeğiyle oluşan ve bütün halinde özgünlük gösteren topoğrafyalar için geçerlidir; bilinen elemanların düzenlenmesinden oluşanlar da kapsama alınabilir. Hak sahibi, topoğrafyayı tasarlayan kişi veya onların mirasçılarına aittir; hizmet sözleşmesi kapsamında tasarlananlar ise hakları işverene aittir. Üniversite mensuplarının tasarladığı topoğrafyaların hakları öğretim elemanlarına aittir; kurum bu konumda pay talep ederse talep edilecek tutarı belirli koşullarda alabilir. Hizmet sözleşmesi dışında kalan iş görme sözleşmeleriyle tasarlanan topoğrafyalar için hak, aksine bir anlaşma olmadıkça işi veren kişiye aittir. Hak sahibi, izni olmadan topoğrafyanın tamamını veya bir kısmını çoğaltma, bir entegre devreye dahil etme veya bununla ilişkili ürünleri ithal etme, satma veya ticarî amaçla dağıtma fiillerine karşı tekelleştirilmiş yetkilerini kullanır. Koruma kapsamı dışında kalan fiiller arasında ticari olmayan kişisel kullanım, analiz ve değerlendirme amacıyla yapılan çoğaltmalar ile bu tür çalışmalar sonucu ortaya çıkan özgün topoğrafyaya uygulanması sayılabilir; bunun dışında kalan durumlarda ilgili fiiller yasağa tabidir. Başka birinin bağımsız olarak aynı topoğrafyayı tasarlaması halinde bazı istisnalar uygulanabilir. Haklar devredilebilir, miras yoluyla intikal eder ve rehin ile haciz gibi işlemler için sicile kayıt ve ilan gerekir. Lisans sözleşmeleri yapılabilir; lisans sicilde kaydedilmediği sürece üçüncü taraflara karşı ileri sürülemez; münhasır lisans halinde lisans veren başka bir tarafla lisans veremez ve kendisi de kullanamaz. Hükümsüzlük talepleriyle hak geçerliliğini yitirebilir; hükümsüzlük kararının etkileri belirli koşullarda geriye dönük olarak uygulanabilir. Hak sona erdiğinde konu kamu malı olur ve ilgili ilan yapılır. Hak sahipleri haklarından vazgeçebilir; vazgeçme yazılı olarak bildirilir ve sicile kaydedildiği anda hüküm doğurur; üçüncü kişilerden izin alınmazsa vazgeçilemez. Yetkili işlemler, başvuru yapanlar ve sicile kayıtlı vekiller tarafından yürütülür.