Kapsama giren kurumlarda çalışan işçilere yönelik ilave ödemenin taksitlerle ödenmesine karar verilmiştir.
Bu kanun geçici iş pozisyonlarında çalışanların bazılarını sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçirebilmek için temel kurallar ve süreçler getirir. Uygulamanın pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Kapsama giren geçici işçilerden uygun görülenler, çalıştıkları işin niteliğine ve mevcut kadro durumuna göre sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilebilir. İçinde bulundukları kuruluşun ihtiyaçları ve çalışanların özellikleri belirleyici olur. - Geçiş yapılacaklar için hizmet süreleri ve diğer ilgili kriterler dikkate alınır; emeklilik veya yaşlılık aylığı almaya hak kazanmış olanlar geçişten çıkarılır ve iş sözleşmeleri feshedilir. - Geçiş kararları ilgili çalışanlara bildirilir ve çalışanlar belirlenen süre içinde hangi statüde çalışmak istediklerini yazılı olarak iletebilir. Tercih belirtilmezse karar uygulanır. - Geçiş yapılan çalışanların mevcut ücret seviyeleri korunur; ancak yalnızca genel toplu sözleşme artışları uygulanır ve herhangi bir özel ücret artışı yapılmaz. - Geçiş nedeniyle boşalacak geçici pozisyonlar iptal edilmiş sayılır; yeni geçişler bu şekilde tamamlanır. - Mevsimlik, kampanya işleri ve orman yangınıyla mücadele gibi belirli işler için sınırlı sürelerle geçici işçi çalıştırılmasına yönelik istisnalar ve gerekli onay süreçleri bulunabilir. - Engellilik durumu veya ağır engelli yakını bulunan çalışanlar için kurum içi yer değiştirme talebi değerlendirilebilir; engellilik devam ettiği sürece zorunlu yer değiştirme uygulanmaz, durumda değişiklik olursa yeniden değerlendirme yapılabilir. - Aile viya acil hallerde ücretsiz izin gibi ek haklar ve uygulama esasları belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanabilir.
- Bu yasa işyerlerinde sağlık ve güvenlik için gerekli tedbirlerin alınması, risklerin önlenmesi ve iyileştirilmesi, çalışanlara bilgi ve talimat verilmesiyle ilgili temel yükümlülükleri belirler. - İşverenler, çalışanların sağlık güvenliğini sağlamak için riskleri önleyici veya azaltıcı her türlü tedbiri almak, risk değerlendirmesi yapmak ve bu tedbirleri işin değişen şartlarına göre güncellemekle yükümlüdür; çalışanların sağlık açısından uygunluğu gözetilir ve tehlikeli alanlara girilmesi için gerekli önlemler alınır. - Risklerden korunma ilkeleri uygulanır; riskler kaynağında ele alınır, işyeri tasarımı, ekipman seçimi ve çalışma yöntemleri sağlık ve güvenliğe uygun şekilde yapılır; tehlikeli olan tehlikesizi ya da daha az tehlikelisini tercih etmek ve toplu korunmayı önceliklendirmek gerekir; çalışanlara uygun talimatlar verilir. - İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işverenler kendi içinden iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirebilir veya ortak sağlık ve güvenlik birimi gibi hizmetlerden yararlanabilir; gerektiğinde bu hizmetler koordineli şekilde yürütülür ve mevzuata uygun olarak uygulanır. - Hizmet sunan kuruluşlar ve görevlendirilen kişiler, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini yerine getirmekle yükümlüdür; ihmal veya hatalar nedeniyle oluşabilecek zararlar konusunda sorumluluk doğar ve gerekli bildirimler yapılır. - Çalışanlar için güvenli çalışma koşulları sağlanır; özellikle genç çalışanların korunmasına yönelik önlemler uygulanır ve gerekli eğitimler verilir. - Kanun kapsamı dışında kalan bazı faaliyetler ve kişiler için hükümler uygulanmayabilir; bu durumlar net olarak belirtilir. - İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine yönelik destekler ve uygulanabilirlik esasları, uygun kurallar ve yönetmeliklerle belirlenir; küçük işletmelere yönelik desteğin şartları ve finansman kaynağına ilişkin düzenlemeler yapılabilir. - Kamu kurumlarındaki uygulamalar için de özel düzenlemeler bulunabilir; hizmet alanında görev alan kişilerle ilgili haklar ve sorumluluklar ortaya konulur.
Kapsama giren kurumlarda çalışan işçilere ilave tediyenin bölümlere ayrılarak ödenmesi kararlaştırılmıştır; ödemeler bu şekilde gerçekleştirilecektir.
Bu karar COVID-19 nedeniyle etkilenmiş olan çalışanlar için kısa çalışma ödeneğinin süresinin uzatılmasını sağlar. Uzatılan süre kapsamında kısa çalışma başvurusu yapan işyerlerindeki çalışanlar için ödemelerin bu yeni sürenin sonuna kadar devam etmesi öngörülür. Böylece kısa çalışma döneminin bitimine kadar gelir kaybını azaltmaya yönelik destek devam eder. Kararın uygulanmasıyla birlikte bu süre uzatması geçerli hale gelir.
Bu yasa, kamu hizmetlerinde emeklilik veya yaşlılık aylığı alan kişiler için istihdam sınırlamaları getirirken kamu taşınmazlarının yönetimi ve özelleştirme süreçlerinde önemli değişiklikler öngörmektedir ve bazı özel durumlar ile istisnaları da içermektedir. - Emeklilik aylığı alanlar için geniş bir kadro ve görev ataması yasağı uygulanır; ancak Cumhurbaşkanlığı, bakanlık görevi veya yasama organı üyeliği gibi bazı özel durumlar ile üniversite ve kamu hizmetinin belirli alanlarında istisnalar bulunmaktadır. Ayrıca sadece toplantı veya huzur ücreti karşılığı yürütülen bazı görevler ve belirli özel mevzuatla çalıştırılma hakkı verilenlerden istisna olunanlar kapsam dışı değildir. - Emeklilik aylıkları kesilirse, yazılı talep üzerine sigortalılık durumunun sona erdiği kabul edilerek aylıkların yeniden bağlanması sağlanabilir. - Taşınmazlarla ilgili olarak devlet demiryolları ve havacılık alanında bulunan taşınmazların satışına ilişkin kapsamlı süreçler belirlenir; değer tespiti, ihale süreçleri ve satış kararları şeffaf ve alenî yürütülür. Satış bedelleri operasyonel giderlere yönlendirilir; bazı taşınmazlar ilgili mevzuat çerçevesinde belediyelere veya diğer kamu kurumlarına devredilebilir veya bedelsiz kullanım/özel hak tesisi gibi seçeneklerle değerlendirilebilir. - Taşınmazların satış ve değerlendirme süreçlerinde gerekli görüldüğünde özel komisyonlar ve ihale birimleri kurulur; değer tespiti ve ihale kararları iç denetim ve onay süreçlerine tabi olur; süreçler kamuya açık, rekabete dayalı ve şeffaf bir şekilde yürütülür. - Özelleştirme kapsamına giren taşınmazlar için ilgili mevzuat çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile uygulamalar yürütülür ve elde edilecek gelirler ilgili giderler düşüldükten sonra bu kapsamda değerlendirilir. - Devlet hava meydanları ve bağlı tesisler için, 49 yılı geçmemek üzere Build-Operate-Transfer veya benzeri modellerle işletilmesi amacıyla özel sektör tüzel kişilerine devir yapılabilir; bu süreçler ihale yoluyla ve kamuya açık şekilde gerçekleştirilir, işletim süresi boyunca denetim ve standarda uygunluk sağlanır. - Savaş veya barış halindeki yardım işlerinde Türkiye Kızılay Derneği ile buna bağlı işletmelerin faaliyetleri, bu düzenlemenin kapsamı dışında tutulabilir. - Genel olarak, kamu hizmetlerinin verimliliği ve planlı personel dağılımı hedeflenirken taşınmazların yönetimi, satış süreçleri ve özelleştirme uygulamaları için yeni prosedürler ve denetim mekanizmaları getirilir; bu sayede kamuya ait varlıkların kullanımı, gelir elde edilmesi ve kamu hizmetlerinin sürdürülmesi konusunda daha açık ve belirli kurallar uygulanır.
- Eleman temininde güçlük çekilen yerlerde sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli yürütülmesi amacıyla sözleşmeli sağlık personeli istihdamı için bir çerçeve kurulur ve bu kişiler için hizmet şartları, nitelikler, işe alınma ve işten ayrılma hallerı, görev ve yetkiler, hak, yükümlülük ve ödemeler ile özlük işleri belirlenir. - Sözleşmeli personel sayısı ve hangi hizmet birimlerinde çalışacağı konuları her yıl belirlenen bir yöntemle kararlaştırılır; pozisyonlar sınırlı tutulur ve ekli cetvelde gösterilen unvanlar ile nitelikler esastır. - Sözleşmeli personel istihdamı, belirlenen hizmet birimlerinde ve ekli unvanlarda, bazı kamu personeli mevzuatına bağlı olmaksızın, ilgili bütçenin onaylandığı çerçevede gerçekleştirilir. - Hizmet sözleşmesi, taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri içeren yazılı bir sözleşme ile kurulur; sözleşmenin uygulanma süresi mali yıl ile sınırlıdır ve fesih koşulları yazılı bildirimle düzenlenir. - Sözleşmeli personele ait damga vergisi ve diğer giderler ilgili mali mevzuat kapsamında karşılanır. - Sözleşmeli personel hiçbir şekilde ek iş yapamaz, maaşlı veya sözleşmeli olarak başka bir iş alamaz; siyasi parti üyeliği gibi bazı kısıtlar uygulanır; ikametgah çalışılan hizmet birimlerinin bulunduğu yerde olmak zorundadır. - Haftalık çalışma süresi, emsal devlet çalışanlarıyla paraleldir; belirli işler için normal çalışma saatlerinin dışında çalışma gerekebilir; bu çalışmalar için ek ücret ödenmez, ancak dinlenme süreleri başka günlerde kullandırılır. - İzinler 657 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kullanılır; uzun süreli hastalık hallerinde yarım sözleşme ücreti ödenebilir; yıllık izinler birleştirilemez ve mazeret izni verilmez. - Sözleşmeli personel, gerektiğinde başhekimlik gibi yönetim görevlerinde bulunabilir; bu görevler için ek ödeme yapılmaz. - Performans esaslı ödüller verilebilir; ödül miktarı ve uygulanma usulleri ilgili mercilerce belirlenir; ödüller, hizmeti takip eden dönemde ödenir. - Sözleşmelerin feshi ve sürekli sözleşmeli statüsünün kazanılması kuralları belirlidir; hizmet süreleri ve iyi sicil gibi şartlar sağlandığında, uzun süreli hizmet sonrası sürekli sözleşmeli statüsüne geçiş için hak doğabilir; bu durumda belirlenen kurallar dahilinde yeniden yerleştirme ve geçiş işlemleri gerçekleştirilir. - Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel kamu personeli mevzuatı uygulanır. - Sözleşmeli personel Emeklilik ve diğer sosyal güvenlik konularında belirli seçeneklere göre düzenlenir; disiplin cezaları ve diğer mali yaptırımlar, ilgili disiplin mevzuatı ve yönetime göre uygulanır.
Bu Kanunun uygulanması, işverenler ile çalışanlar arasındaki çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumlulukları netleştirmeyi amaçlar ve kapsamı büyük ölçüde geniştir; bazı istisnalar hariç tüm işyerlerini kapsar. - İşveren, işveren vekili ve işçi kavramları netleşir; vekil de işverenin sorumluluklarını taşır. - Alt işverenlik ilişkisinde asıl işverenin sorumlulukları devam eder; muvazaalı bir uygulama tespit edilirse çalışanlar başlangıçtan itibaren asıl işverenin çalışanı sayılır; böylece çalışan hakları korunur. - İşin bölünerek alt işverene verilmesi konusunda sınırlamalar bulunur; ana işin çoğu veya tamamı dışındaki işler için alt işverenlik kurulabilir; bu durumda taraflar birlikte sorumluluk taşıyabilir. - İşyerinin devri durumunda mevcut iş sözleşmeleri devralana geçer; devralan, çalışanın hizmet süresi esas alınan haklarını bu devretme sürecinde korur; devreden ve devralandan önceki borçlar için ortak sorumluluk olabilir; bazı durumlarda ortak sorumluluk sınırlı olabilir. - Geçici iş ilişkileri belirli koşullarda kurulabilir; süre ve yenileme sınırları öngörülür; geçici işçi, geçici iş veren ve özel istihdam bürosu arasındaki yazılı sözleşmeye bağlı olarak çalışır; ücret ödemeleri ve sigorta hakları güvence altındadır; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve tedbirler alınır; geçici işçiler için sosyal hizmetlerden eşit muamele sağlanır. - Eşit davranma ilkesi uygulanır; dil, ırk, cinsiyet, engellilik gibi sebeplerle ayrım yapılamaz; eşit işe eşit ücret ilkesi geçerli olur; cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapılamaz; ihlal halinde haklar ve tazminat doğabilir. - İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve gerekli tedbirler tüm çalışanlar için sağlanır; özellikle geçici işçiler için yükümlülükler belirlenmiştir. - İş yerinin veya bölümünün devri, hakların korunması ve yükümlülüklerin paylaşılması açısından kurallara tabi tutulur; tescil ve bildirim gibi hususlar uygulanır. - Kanunun uygulanmaması gereken bazı işler ve iş ilişkileri de öngörülmüştür (örneğin bazı tarım, aile ekonomisi kapsamındaki işler ve ev içi hizmetler gibi alanlar). - Muvazaalı işlem nedeniyle çalışan haklarının ihlal edildiği durumlar için gerekli denetim ve itiraz mekanizmaları öngörülür; tespit halinde işçiler başlangıçtan itibaren haklarını talep edebilir. Bu düzenlemeler, çalışanların korunmasını, adil çalışma koşullarını sağlamayı ve işverenler için çalışan hakları ile sorumluluklarının netleşmesini hedefler.
- Bu kanun, devlete ait bir anonim şirketinin savunma ve ilgili alanlarda geniş kapsamlı üretim, ticaret ve hizmetler yapmasını sağlar; amaç, güvenlik ve kalkınma hedeflerine uygun üretim ve çözümler sunmaktır. - Şirketin faaliyet alanı içinde yerlı ve yabancı amaçlı üretim, pazarlama, temsil ve danışmanlık, araştırma geliştirme, tasarım, test, montaj, entegrasyon ve satış sonrası hizmetler bulunur; ayrıca tematik araştırma merkezi, özel endüstri bölgesi veya eğitim kurumu kurma imkanı sunulur. - Bakanlık envanterinde bulunan malzeme ve taşınmazlar, gerekli görüldüğünde şirketin kullanımına verilebilir; kullanımın bedeli veya koşulları belirli usullere göre düzenlenir. - Şirket, iç ve dış pazarda yeni şirketler kurma, mevcut şirketleri satın alma veya iştirak etme, gerektiğinde yurtdışında faaliyet gösterme ve yatırım projeleri için gerekli kararlarla hareket etme yetkisine sahiptir; bazı kararlar için özel işlemler ve onaylar gerekebilir. - Şirket ve bağlı ortaklıklarının alım süreçlerinde özel muafiyetler uygulanabilir; bazı kamu ihaleleriyle ilgili hükümlerin bu şirkete özgü olarak esnetildiği veya değiştirildiği alanlar bulunabilir. - Şirket bağımsız denetimden geçirilir; denetim sonuçları genel kurul ve ilgili mercilere iletilir. - Yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve genel müdürün belirlenmesi, esas sözleşmede tanımlanan çerçeveye göre yapılır; yönetim kurulu üyelerinin bazı ödemelerle ilişkilendirildiği durumlar olabilir. - Personel istihdamı iş mevzuatına tabidir; yabancı personel de çalıştırılabilir; kamu kurumlarına ilişkin bazı personel mevzuatları bu şirkette uygulanmaz; işçilik, ücret ve diğer haklar iç düzenlemelerle belirlenir ve genel kurul tarafından yönlendirilir. - Şirket ile hisselerinin devri veya satışı, özel hukuk gerçek veya tüzel kişilerine yönelik olarak sınırlı veya yasak olabilir; sermaye süreçleri ve ilgili hükümler genel çerçevede belirlenir. - Mevcut çalışanların hakları korunur; emeklilik, kıdem ve hizmet süreleri gibi haklar transfer sürecinde dikkate alınır; geçiş sürecinde personelin mevcut statüleri ve hakları korunmaya çalışılır. - Geçiş sürecine ilişkin hükümlerde, devralınan hizmet sürelerinin ve emeklilik haklarının korunmasına yönelik uygulamalar yer alır; gerektiğinde personel hareketleri ve yer değiştirme işlemleri düzenlenir.
Bu esaslar, afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi kapsamında özel bilgi ve uzmanlık gerektiren işlerde çalıştırılacak sözleşmeli personelin unvanını, sayısını, ücretini ve diğer çalışma koşullarını belirler. Sözleşmeli personelde aranacak şartlar, ilgili yükseköğretim mezunu olmak, konuyla ilgili eğitim almak ve Bakanlıkça yapılacak sınavda başarılı olmak gibi genel gereklilikleri içerir; ayrıca özel şartlar Bakanlıkça belirlenip duyuruda belirtilir. Başvuru ve atama süreci elektronik olarak yürütülür; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile beyanlar istenir ve teyit edilir. Sınav ve seçim usulleri, yazılı ve/veya sözlü olarak uygulanabilir; yazılı sınavdan başarılı olanlar sözlü sınava çağrılır; kopya tespit edilirse sınav geçersiz sayılır; sınav ve değerlendirme komisyon tarafından yürütülür; komisyon üyeleri yükseköğretim mezunu olmalıdır. Duyuru ve sonuçlar, atama ve yedek aday listesi belirlenerek ilan edilir; sonuçlar resmi internet sayfasında yayımlanır. Göreve başlama ve sözleşme süresi, başarılı adaylara bilgilendirme yapılır; sözleşme belirli bir dönem için yapılır ve gerektiğinde Bakanlığın onayıyla yenilenebilir. Görev yeri ve geçici görevlendirme, sözleşmeli personelin ilgili mevzuat kapsamındaki uygulamalarda çalışmasını içerir; geçici görevlendirmeler için giderler belirlenen sınırlamalar içinde ödenir. Devir, teslim ve ilişik kesme, görevden ayrılan veya farklı görevlendirme yapılan personelin sahip olduğu mal ve evrakları devretmesini gerektirir. Görev ve sorumluluklar, verilen asli görevlerin yerine getirilmesini ve sözleşmede belirtilen diğer görevlerin ifasını kapsar; ayrıca hizmet süresi boyunca eğitimlere katılım zorunludur. Sözleşmenin sona ermesi ve yeniden hizmete alınma, çeşitli sebeplerle sözleşmenin sonlanmasını ve talep halinde yeniden istihdam sürecini düzenler; yeniden istihdam edilenler önceki sözleşmenin devamı niteliğinde olabilir. Çalışma saatleri ve izinler, yasal emsallerle uyumlu olarak uygulanır; gerektiğinde fazla çalışma yapılabilir; yıllık izinler verilir ve hastalık izinleri uygulanır. Sosyal güvenlik, sözleşmeli personelin sosyal güvenlik hükümlerine tabi olmasını sağlar. İş sonu tazminatı, belirli sebeplerle sözleşmenin sona ermesi halinde ödenir ve hesaplama yöntemi mevcut mevzuata göre belirlenir; daha önceki ödemeler bu hesaplamada dikkate alınmaz. Başka iş yapma yasağı, sözleşmeli personelin ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmasını engeller.
E-posta ile Devam Et