Kapsama giren kurumlarda çalışan işçilere yönelik ilave ödemenin taksitlerle ödenmesine karar verilmiştir.
Kapsama giren kurumlarda çalışan işçilere ilave tediyenin bölümlere ayrılarak ödenmesi kararlaştırılmıştır; ödemeler bu şekilde gerçekleştirilecektir.
- Bu yasa işyerlerinde sağlık ve güvenlik için gerekli tedbirlerin alınması, risklerin önlenmesi ve iyileştirilmesi, çalışanlara bilgi ve talimat verilmesiyle ilgili temel yükümlülükleri belirler. - İşverenler, çalışanların sağlık güvenliğini sağlamak için riskleri önleyici veya azaltıcı her türlü tedbiri almak, risk değerlendirmesi yapmak ve bu tedbirleri işin değişen şartlarına göre güncellemekle yükümlüdür; çalışanların sağlık açısından uygunluğu gözetilir ve tehlikeli alanlara girilmesi için gerekli önlemler alınır. - Risklerden korunma ilkeleri uygulanır; riskler kaynağında ele alınır, işyeri tasarımı, ekipman seçimi ve çalışma yöntemleri sağlık ve güvenliğe uygun şekilde yapılır; tehlikeli olan tehlikesizi ya da daha az tehlikelisini tercih etmek ve toplu korunmayı önceliklendirmek gerekir; çalışanlara uygun talimatlar verilir. - İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işverenler kendi içinden iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirebilir veya ortak sağlık ve güvenlik birimi gibi hizmetlerden yararlanabilir; gerektiğinde bu hizmetler koordineli şekilde yürütülür ve mevzuata uygun olarak uygulanır. - Hizmet sunan kuruluşlar ve görevlendirilen kişiler, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini yerine getirmekle yükümlüdür; ihmal veya hatalar nedeniyle oluşabilecek zararlar konusunda sorumluluk doğar ve gerekli bildirimler yapılır. - Çalışanlar için güvenli çalışma koşulları sağlanır; özellikle genç çalışanların korunmasına yönelik önlemler uygulanır ve gerekli eğitimler verilir. - Kanun kapsamı dışında kalan bazı faaliyetler ve kişiler için hükümler uygulanmayabilir; bu durumlar net olarak belirtilir. - İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine yönelik destekler ve uygulanabilirlik esasları, uygun kurallar ve yönetmeliklerle belirlenir; küçük işletmelere yönelik desteğin şartları ve finansman kaynağına ilişkin düzenlemeler yapılabilir. - Kamu kurumlarındaki uygulamalar için de özel düzenlemeler bulunabilir; hizmet alanında görev alan kişilerle ilgili haklar ve sorumluluklar ortaya konulur.
Bu kanun geçici iş pozisyonlarında çalışanların bazılarını sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçirebilmek için temel kurallar ve süreçler getirir. Uygulamanın pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Kapsama giren geçici işçilerden uygun görülenler, çalıştıkları işin niteliğine ve mevcut kadro durumuna göre sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilebilir. İçinde bulundukları kuruluşun ihtiyaçları ve çalışanların özellikleri belirleyici olur. - Geçiş yapılacaklar için hizmet süreleri ve diğer ilgili kriterler dikkate alınır; emeklilik veya yaşlılık aylığı almaya hak kazanmış olanlar geçişten çıkarılır ve iş sözleşmeleri feshedilir. - Geçiş kararları ilgili çalışanlara bildirilir ve çalışanlar belirlenen süre içinde hangi statüde çalışmak istediklerini yazılı olarak iletebilir. Tercih belirtilmezse karar uygulanır. - Geçiş yapılan çalışanların mevcut ücret seviyeleri korunur; ancak yalnızca genel toplu sözleşme artışları uygulanır ve herhangi bir özel ücret artışı yapılmaz. - Geçiş nedeniyle boşalacak geçici pozisyonlar iptal edilmiş sayılır; yeni geçişler bu şekilde tamamlanır. - Mevsimlik, kampanya işleri ve orman yangınıyla mücadele gibi belirli işler için sınırlı sürelerle geçici işçi çalıştırılmasına yönelik istisnalar ve gerekli onay süreçleri bulunabilir. - Engellilik durumu veya ağır engelli yakını bulunan çalışanlar için kurum içi yer değiştirme talebi değerlendirilebilir; engellilik devam ettiği sürece zorunlu yer değiştirme uygulanmaz, durumda değişiklik olursa yeniden değerlendirme yapılabilir. - Aile viya acil hallerde ücretsiz izin gibi ek haklar ve uygulama esasları belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanabilir.
Bu düzenlemenin pratik etkileri aşağıdaki gibi özetlenebilir. Kamu göreviyle ilgili tedbirler - Terör örgütleriyle bağlantılı görülen kişiler kamu görevinden çıkarılır; ayrıca bu kişiler için başka bir tebligat yapılmaz ve haklarında özel kanun hükümleri uygulanır. - Kamu görevinden çıkarılanların rütbe ve memuriyetleri alınır, kamu hizmetinde yeniden kabul edilmezler; görev yaptıkları teşkilatlar içinde bulundukları her türlü yönetim ve denetim görevi sona erer. - Silah ruhsatları, ilgili belgeler ve lisanslar iptal edilir; kamu konutlarından tahliye edilmeleri gerekir; özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı veya çalışanı olamazlar. - Pasaport gibi temasları sınırlanabilir ve bu konularda gerekli bildirimler yapılır. İade hükümleriyle ilgili etkiler - Ekli listelerdeki bazı kişilere ilişkin hükümler uygulanmaz hale getirilir; devri yapılan personelin göreve başladıkları döneme ilişkin hakları korunur ve bu süreçler ilgili kurumlarca yürütülür. - Devreden personelin haklarıyla ilgili bazı mali ve sosyal ödemeler bakımından düzenlemeler yapılır; bu kapsamda haklar ve ödemeler belirli koşullarda aynen veya ilave olarak ödenebilir. Rütbesi alınan Türk Silahlı Kuvvetleri personeliyle ilgili tedbirler - Belirlenen kişiler için rütbeleri alınır, emeklilik kimlikleri iptal edilir; kamu görevine yeniden kabul edilmezler ve doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler. - Bunlar uhdelerinde bulunan unvan ve sıfatları kullanamaz; bu unvan ve sıfatlara bağlı haklardan yararlanmazlar. - Silah ruhsatları, pasaportları ve ilgili belgeleri iptal edilir; özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı veya çalışanı olamazlar. - Görev yaptıkları kurumlar içindeki benzer yönetim/denetim görevleri sona erer. Kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler - Terör örgütlerine veya milli güvenliğe karşı faaliyet yöneldiğine karar verilen kurum ve kuruluşlar kapatılır. - Bu kapatılanlara ait taşınırlar, haklar ve belgeler devredilmiş sayılır; taşınmazlar Hazine adına tescil edilir. - Kapatma işlemleri ve devre ilişkin süreçler ilgili kurumlarca yürütülür. Genel pratik sonuçlar - Belirlenen kişilere ilişkin kamu hizmeti ve kamu hakları üzerinde kapsamlı kısıtlamalar uygulanır; bu kişiler kamu görevlerinden tamamen ayrılır ve gelecekte kamu hizmetinde çalışmaları engellenir. - Kapatılan kurum ve kuruluşların varlıkları devredilir ve devlet adına yönetilir; ilgili süreçler yürütülür ve mali işlemler düzenlenir.
- Eleman temininde güçlük çekilen yerlerde sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli yürütülmesi amacıyla sözleşmeli sağlık personeli istihdamı için bir çerçeve kurulur ve bu kişiler için hizmet şartları, nitelikler, işe alınma ve işten ayrılma hallerı, görev ve yetkiler, hak, yükümlülük ve ödemeler ile özlük işleri belirlenir. - Sözleşmeli personel sayısı ve hangi hizmet birimlerinde çalışacağı konuları her yıl belirlenen bir yöntemle kararlaştırılır; pozisyonlar sınırlı tutulur ve ekli cetvelde gösterilen unvanlar ile nitelikler esastır. - Sözleşmeli personel istihdamı, belirlenen hizmet birimlerinde ve ekli unvanlarda, bazı kamu personeli mevzuatına bağlı olmaksızın, ilgili bütçenin onaylandığı çerçevede gerçekleştirilir. - Hizmet sözleşmesi, taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri içeren yazılı bir sözleşme ile kurulur; sözleşmenin uygulanma süresi mali yıl ile sınırlıdır ve fesih koşulları yazılı bildirimle düzenlenir. - Sözleşmeli personele ait damga vergisi ve diğer giderler ilgili mali mevzuat kapsamında karşılanır. - Sözleşmeli personel hiçbir şekilde ek iş yapamaz, maaşlı veya sözleşmeli olarak başka bir iş alamaz; siyasi parti üyeliği gibi bazı kısıtlar uygulanır; ikametgah çalışılan hizmet birimlerinin bulunduğu yerde olmak zorundadır. - Haftalık çalışma süresi, emsal devlet çalışanlarıyla paraleldir; belirli işler için normal çalışma saatlerinin dışında çalışma gerekebilir; bu çalışmalar için ek ücret ödenmez, ancak dinlenme süreleri başka günlerde kullandırılır. - İzinler 657 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kullanılır; uzun süreli hastalık hallerinde yarım sözleşme ücreti ödenebilir; yıllık izinler birleştirilemez ve mazeret izni verilmez. - Sözleşmeli personel, gerektiğinde başhekimlik gibi yönetim görevlerinde bulunabilir; bu görevler için ek ödeme yapılmaz. - Performans esaslı ödüller verilebilir; ödül miktarı ve uygulanma usulleri ilgili mercilerce belirlenir; ödüller, hizmeti takip eden dönemde ödenir. - Sözleşmelerin feshi ve sürekli sözleşmeli statüsünün kazanılması kuralları belirlidir; hizmet süreleri ve iyi sicil gibi şartlar sağlandığında, uzun süreli hizmet sonrası sürekli sözleşmeli statüsüne geçiş için hak doğabilir; bu durumda belirlenen kurallar dahilinde yeniden yerleştirme ve geçiş işlemleri gerçekleştirilir. - Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel kamu personeli mevzuatı uygulanır. - Sözleşmeli personel Emeklilik ve diğer sosyal güvenlik konularında belirli seçeneklere göre düzenlenir; disiplin cezaları ve diğer mali yaptırımlar, ilgili disiplin mevzuatı ve yönetime göre uygulanır.
Pratik etki özeti: - Kanun, devlet memurlarını ve bağlı kurumlarda çalışan ilgili personeli, esnek çalışma biçimleriyle ve özel hükümlerle kapsar; kanunun çeliştiği durumlarda ilgili özel kanun hükümleri uygulanabilir. - Amaç olarak hizmet şartlarını, atanma ve yetiştirme süreçlerini, ilerleme ve yükselmeyi, görev ve sorumlulukları, ödemeler ve diğer özlük işlerini düzenler. - Temel ilkeler, görevler için niteliklere göre sınıflandırma yapmayı, kariyer içinde ilerleme imkânı sunmayı ve liyakat esasını güvenli ve eşit şekilde uygulamayı öngörür. - Memur olarak kabul edilenler, genel idareye yönelik asli ve sürekli hizmetleri yürütenler ile bazı diğer işlemleri yapanlar için geçerli olan esaslar belirlenir. - Sözleşmeli personel, belirli nitelikler gerektiren geçici hizmetler için sözleşmeli olarak çalıştırılabilir; bu kişiler belirli şartlar sağlandığında memur kadrolarına atama talebinde bulunabilir ve bazı haklar kazanabilir; fakat bazı durumlarda iş sonu tazminatı veya benzeri uygulamalar özel olarak düzenlenir. - Yurtiçi ve yurtdışı teşkilatlarda istihdam konularında özel düzenlemeler bulunabilir. - Dört istihdam biçimi dışında personel çalıştırılamayacağına ilişkin sınırlama bulunur. - Ödevler ve sorumluluklar kapsamında memurlar Anayasaya, kanunlara ve devletin çıkarlarına bağlı kalmakla yükümlüdür; tarafsızlık ve eşitlik ilkelerini korumalıdır, siyasi veya ideolojik faaliyetlere katılamazlar. - Memurlar, devlet itibarını korumak ve güven, saygı ve güven ortamını sürdürmek için davranışlarında sorumlu olmak zorundadır; işbirliği esas olarak yürütülür. - Yurtdışında görev yapanlar, itibarını zedeleyecek fiil ve davranışlardan kaçınmak zorundadır. - Amir durumda olan yöneticiler, görevi yürütmekten ve maiyetindekileri yetiştirmekten sorumludur; karar verirken adalet ve kanunlara uygunluk esaslarına riayet ederler.
Bu yönetmelik kamu kurum ve kuruluşlarında işçi alımlarını merkezi bir süreçte yürütmeyi ve adil, şeffaf uygulamaları sağlamayı amaçlar. - İşçi talepleri merkezi bir kurum aracılığıyla yapılır ve uygun bulunan talepler karşılanır; kariyer meslek talepleri ise ulusal düzeyde ele alınır; diğer taleplerin hangi düzeyde karşılanacağı kurumlarca belirlenir. - Taleplerin ilanı kamuoyuna duyurulur; başvurular belirlenen süre içinde gerçekleştirilir; adres bilgilerinin doğrulanması için mevcut nüfus kayıt sistemi kullanılır. - İşe alınacaklarda belirlenen temel şartlar aranmaktadır; engelli adaylar için sağlık raporu gereklidir; gerekli görülürse geçici istihdam için özel kurallar uygulanabilir. - Öncelik hakkına sahip olanlar için belirlenen kategoriler vardır ve bu haklar belgelenmelidir; hak sahiplerinin başvurma ve yerleşme süreçleri buna göre yürütülür; haklar kötüye kullanılmamalıdır. - Başvuru süreçlerinde engellilik ve diğer özel durumlar açısından eşitlik sağlanır; cinsiyet ayrımcılığına yer verilmemesi esastır. - İlçe düzeyinde karşılanamayan talepler ise il, bölge veya ulusal düzeye kaydırılarak tamamlanabilir. - Kurumlar, gerekli gördüklerinde bazı durumlarda işçi talebini doğrudan kendi faaliyet alanı içinde veya ilgili kurumsal yapı ile uyumlu olarak yürütme esnekliğine sahiptir. - Adaylar için başvuru süreci boyunca gerekli belgeler ve başvuru için izlenecek yol net biçimde belirlenir; ayrıca taleplerin sonucunda ilanlar ve duyurular yoluyla bilgilendirme yapılır.
Bu düzenlemenin pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir. - Memur ve kamu görevlileri için aylık ve kıdem aylıkları hizmet süresi ve gösterge temelinde hesaplanır; gösterge seviyeleri ve katsayılar yoluyla ödemeler belirlenir; gerektiğinde göstergelerde ve ödemelerde artışlar yapılabilir. - Hizmet yıllarına bağlı olarak kıdem aylığı verilir; kıdem aylığı hesaplamasında kazanılmış hak aylığında kullanılan süreler esas alınır. - Yabancı dil tazminatı; yabancı dil düzeyine göre belirli tutarlarda aylık olarak ödenebilir; diller ve düzeyler farklılık gösterebilir ve ödemeler aylık katsayılarla çarpılarak hesaplanır; bu tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi değildir. - Görev tazminatı; belirli kadro ve görevler için ödenmesi öngörülen ek bir tazminat uygulanabilir; uygulanış esas ve usulleri belirli kurallara göre tespit edilir ve bu tazminat da damga vergisi hariç vergiden ve kesintiden muaf değildir. - Ek tazminat; olağanüstü hal bölgeleri, kritik yöreler ve özel harekat gibi durumlarda, görevin risk ve zorluğu dikkate alınarak fiilen görev yapılan sürece bağlı olarak ek tazminatlar ödenebilir; miktar ve ödeme usulleri ilgili kararlarla belirlenir ve damga vergisi hariç vergiden muaf değildir. - Dış görevler için harcırah kapsamında ödemeler yapılabilir; yabancı ülkelere gönderilenler için ödenecek tazminatlar damga vergisi dahil hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir. - Konut tahsisi halinde yurtdışında veya belirli koşullarda konut kira bedeli ve konut giderleri ödenir; mefruşat, elektrik, su, gaz, telefon, garaj ve genel giderleri ilgili personelce karşılanır. - Emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlar ile sözleşmeli personel ve benzeri durumlarda da belirli tazminat ödemelerinin uygulanmasına ilişkin usuller öngörülür; bu ödemelerin kazanılmış hak teşkil etmediği belirtilir. - Kamu idaresine bağlı bazı kurumlar dışında kalan personel için ek tazminat ödemelerinin yapılması veya yapılmaması hususu, ilgili kurumların mali imkanları ve kapsamına göre belirlenebilir. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri, kapsam içindeki personeli için ödeme yapma veya yapmama konusunda kendi imkanlarını esas alabilir; ödemelerin miktarları ve kapsamı bu çerçevede belirlenir. - Bu ödemelerin tamamı, damga vergisi hariç hiçbir vergi ve kesintiye tabi değildir ve ödemeye hak kazanma durumu, kazanılmış hak oluşturmaz niteliktedir.
Bu Kanunun uygulanması, işverenler ile çalışanlar arasındaki çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumlulukları netleştirmeyi amaçlar ve kapsamı büyük ölçüde geniştir; bazı istisnalar hariç tüm işyerlerini kapsar. - İşveren, işveren vekili ve işçi kavramları netleşir; vekil de işverenin sorumluluklarını taşır. - Alt işverenlik ilişkisinde asıl işverenin sorumlulukları devam eder; muvazaalı bir uygulama tespit edilirse çalışanlar başlangıçtan itibaren asıl işverenin çalışanı sayılır; böylece çalışan hakları korunur. - İşin bölünerek alt işverene verilmesi konusunda sınırlamalar bulunur; ana işin çoğu veya tamamı dışındaki işler için alt işverenlik kurulabilir; bu durumda taraflar birlikte sorumluluk taşıyabilir. - İşyerinin devri durumunda mevcut iş sözleşmeleri devralana geçer; devralan, çalışanın hizmet süresi esas alınan haklarını bu devretme sürecinde korur; devreden ve devralandan önceki borçlar için ortak sorumluluk olabilir; bazı durumlarda ortak sorumluluk sınırlı olabilir. - Geçici iş ilişkileri belirli koşullarda kurulabilir; süre ve yenileme sınırları öngörülür; geçici işçi, geçici iş veren ve özel istihdam bürosu arasındaki yazılı sözleşmeye bağlı olarak çalışır; ücret ödemeleri ve sigorta hakları güvence altındadır; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve tedbirler alınır; geçici işçiler için sosyal hizmetlerden eşit muamele sağlanır. - Eşit davranma ilkesi uygulanır; dil, ırk, cinsiyet, engellilik gibi sebeplerle ayrım yapılamaz; eşit işe eşit ücret ilkesi geçerli olur; cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapılamaz; ihlal halinde haklar ve tazminat doğabilir. - İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve gerekli tedbirler tüm çalışanlar için sağlanır; özellikle geçici işçiler için yükümlülükler belirlenmiştir. - İş yerinin veya bölümünün devri, hakların korunması ve yükümlülüklerin paylaşılması açısından kurallara tabi tutulur; tescil ve bildirim gibi hususlar uygulanır. - Kanunun uygulanmaması gereken bazı işler ve iş ilişkileri de öngörülmüştür (örneğin bazı tarım, aile ekonomisi kapsamındaki işler ve ev içi hizmetler gibi alanlar). - Muvazaalı işlem nedeniyle çalışan haklarının ihlal edildiği durumlar için gerekli denetim ve itiraz mekanizmaları öngörülür; tespit halinde işçiler başlangıçtan itibaren haklarını talep edebilir. Bu düzenlemeler, çalışanların korunmasını, adil çalışma koşullarını sağlamayı ve işverenler için çalışan hakları ile sorumluluklarının netleşmesini hedefler.
E-posta ile Devam Et