ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUNU
Bu kanun esnaf ve sanatkârların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetleri kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının güvenli ve dürüst ilişkilerini korumak ve meslekî eğitim ile disiplinin esas olduğu bir kurumsal çerçeve oluşturmak amacıyla odalar, birlik, federasyon ve konfederasyonu düzenler.
Oda, birlik, federasyon ve konfederasyon şeklinde örgütlenen esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşları için çalışma bölgeleri tanımlar ve aynı bölgede aynı mesleğe ilişkin birden çok odanın kurulmasına engel olur; kuruluş ve yürütme süreçlerinde resmi onay ve denetim mekanizmalarını öngörür.
Üyelik için sicile kayıt zorunluluğu getirir; kayda dayalı hizmetler ve meslekî destekler üyelik üzerinden sağlanır; kayıtlı olmayanlara oda hizmeti verilmez; ikamet veya işyeri değişiklikleri halinde üyelikler ilgili oda veya birlik üzerinden devredilir; belirli şartların kaybolmasıyla veya başka nedenlerle üyelik sona erebilir ve gerektiğinde yeniden kazanılabilir.
Oda organları genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulundan oluşur; bu organlar başkan ve diğer yöneticileri seçer, çalışma programı ve bütçeyi onaylar, faaliyet raporlarına ilişkin kararlar alır, üyelerin sicillerini güncel tutar, meslekî eğitim programlarını planlar ve üyelerin haklarını korumak için gerekli girişimlerde bulunur; meslekî kararlar ve disiplin işlemleri gibi konularda yetkili kararlar alır ve gerektiğinde birliğe bağlı olarak ortak çalışmalar ve projeler için yetki verir.
Resmî ve özel kuruluşlarla ilişkiler odaların önemli işlevlarındandır; odalar meslekî belgeleri düzenler ve verir, karar süreçlerinde görüşleri talep edilir ve temsil edilmek üzere görevli bulundurulur; belediyeler ruhsat işlemlerinde odadan ilgili belgenin ibrazını ister; kamu kurumları, iktidar veya finansal kuruluşlar odaların üye bilgilerini talep edebilir ve bu bilgiler üzerinden işlem yapabilir.
Odaların gelir kaynakları kayıt ücreti, yıllık aidat, düzenlenen belgeler ve hizmetler karşılığında alınan ücretler, meslekî yeterlilik belgeleri, yayın ve sınav gelirleri, danışmanlık ve eğitim faaliyetleri, tasfiye veya iştiraklerden elde edilen gelirler ve bağışlar gibi çeşitli kalemlerden oluşur.
Odaların feshi ve tasfiye süreçleri, üye sayısının azalması, mevzuata aykırı kararların düzeltilmemesi veya mali durumun iyileştirilememesi gibi durumlarda uygulanabilir; bu süreçler ilgili kurumlar tarafından gözetim ve denetim altında yürütülür.
Genel olarak bu çerçeve, esnaf ve sanatkârların kurumsal temsilini güçlendirmek, meslekî eğitim ve etik standardının yükseltilmesini sağlamak, üyelerin hak ve çıkarlarını korumak ve kamu yararına uygun olarak mesleki gelişmeyi desteklemek amacıyla işlemler yürütür.