10 / 1.296 sonuç gösteriliyor

Kanun 5015
2003-12-20

PETROL PİYASASI KANUNU

Petrol piyasasında faaliyet göstermek isteyenler için lisans alma zorunluluğu getirilmiştir; rafineri, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye ile ilgili faaliyetler, ayrıca akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetleri için lisans gerekir. Lisanslar, faaliyetin kapsamı, tesisin türü ve coğrafi konumu, teknolojisi ve kapasitesi gibi unsurları içerecek şekilde düzenlenir. Lisans başvurularının değerlendirilmesi ve karar verilmesi süreci mevcut yetkili kurum tarafından yürütülür; kararlar gerekçeli olarak açıklanır ve gerektiğinde güncellemeler, geçici durdurmalar veya iptaller söz konusu olabilir. Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali konusunda belirlenen esaslar piyasa girişini ve faaliyetin sürdürülebilirliğini gözetir; bazı faaliyetlerde muafiyetler uygulanabilir. Lisans sahipleri, faaliyette bulunacakları kapsamda teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve sürdürülebilirlik gibi kriterlere uygun hareket etmek zorundadır; ayrıca çevreye zarar vermemek, can ve mal güvenliğini sağlamak ve kamuya, ilgili kişilere karşı yükümlülükleri yerine getirmek yükümlülüklerindedir. Zorunlu sigorta yaptırmak, üçüncü kişilere veya çevreye verilecek zararları tazmin etmek, gerekli bilgi ve belgeleri paylaşmak ve incelemelere olanak tanımak da dahil olmak üzere çeşitli yükümlülükler öngörülür. Piyasa aktörleri, kötü niyetli veya tehlikeli eylemlerde bulunmaktan kaçınmak ve riskleri en kısa sürede gidermekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik ve tüketici haklarına ilişkin hükümler çerçevesinde hareket eder. Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmek, satmak veya piyasa faaliyetlerinde kullanmak yasaktır ve buna ilişkin yaptırımlar uygulanır. Bayilik ve dağıtım konularında, belirli teknik ve ekonomik kriterler ile asgari yükümlülükler getirilebilir; bunlar, lisans sahibinin teknolojik ve operasyonel kapasitesini güvence altına almak amacıyla uygulanabilir. Lisans kapsamındaki bazı yükümlülükler teminat mektupları gibi mali güvenceler talep edilerek desteklenebilir. Lisans sahiplerinin veya kullanıcıların kendi faaliyetleri kapsamında lisanslı depolar dışında kalan depolama tesisi veya düzeneklerinin yapımı ve işletilmesi, ilgili mevzuata uygun olduğu sürece serbest kabul edilebilir; bu, diğer mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu durumlar için geçerli bir esneklik sağlar. Kamu güvenliği ve milli savunma açısından gerekli görülen, bazı yakıt ve ürünlerin üretim ve tedariğine ilişkin özel uygulamalar da söz konusu olabilir. Bu kapsamda, piyasa güvenliği ve arz güvenliği için belirli öncelikler uygulanabilir.

Kanun 5307
2005-03-13

SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI KANUNU VE ELEKTRİK PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Bu düzenlemenin pratik etkileri şunlardır: - LPG piyasasında faaliyet gösterebilmek için lisans almak zorunlu hale gelir; lisans kapsamı tüplü LPG dağıtımı ve pazarlaması, dökme LPG ikmali, otogaz istasyonu işletimi, taşıma ve depolama gibi işlemleri kapsar. - Lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, durdurulması veya iptali yetkisi kuruma aittir ve lisans başvuruları belirlenen kriterlere göre incelenerek karar verilir. - Lisans sahipleri, faaliyetlerini teknik, güvenlik, çevre ve ticari mevzuata uygun yürütmekle yükümlüdür; can güvenliği, çevre koruma ve tüketici haklarına yönelik önlemler almak zorundadır. - Lisans sahipleri, zorunlu sigorta ve gerekli mali sorumluluk sigortalarını yaptırmakla yükümlüdür; meydana gelebilecek zararlardan tazminat sorumluluğu bulunur. - Piyasa aktörleri, gerekli bildirimleri yapmalı, kayıtları tutmalı ve Kurumun talep ettiği bilgi, belge ve numuneleri sunmalıdır. - Kalite kontrol ve lojistik süreçlerinde tutarlılık sağlanır; bayilik sistemi kurulur ve bayilikler sözleşme esaslarına göre yönetilir; bayilik sözleşmesi süresi dolmadan yenilenmezse geçiş süreçleri uygulanır. - Bayilikler, markanın ve ambalajın uygun kullanımını sürdürmeli; bayilere ilişkin iptaller ve gerekçeler Kuruma bildirilmelidir. - Otogaz istasyonlarına LPG ikmali konusunda belirli kurallar uygulanır; yalnızca ruhsatlı ve uygun ruhsatlara sahip istasyonlara ikmal yapılır ve tüplü ile dökme LPG’nin istasyonlar arasındaki dağıtımı kurallara bağlanır. - Dökme LPG için ikmal, yalnızca sözleşmeli kullanıcılara yapılır; tesislerin teknik uygunluk açısından denetlenmesi ve gerekli kontrollerin yapılması gerekir; kullanıcı tesisleri teknik düzenlemelere uygun kurulmalı ve bakım süreçleri takip edilmelidir. - İthalat ve yurtdışından temin süreçleri lisanslı dağıtıcılar için geçerlidir; ithalat teknik uygunluk denetiminden sonra gerçekleştirilir. - Rafineriler LPG üretimini sürdürür, dağıtıcı lisans sahipleri ise dağıtım ve piyasa faaliyetlerini yürütür; stok yükümlülükleri ve ulusal mevzuata uygunluk kurallarına riayet edilir. - Faaliyetler için gerekli olan altyapı ve tesislerin uygunluğu için gerekli ruhsatlar ve belgeler tamamlanmadan lisans başvurusu yapılamaz. - Faaliyetlerin içeriğinde değişiklik yapılması gerektiğinde Kurum onayı gerekir; bu değişiklikler lisansa işlenmezse yürütülemez.

Kanun 5300
2005-02-17

TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNU

Bu Kanun tarım ürünlerinin lisanslı depo depolama sistemiyle güvenli, sağlıklı ve standartlara uygun şekilde depolanmasını ve ürün senetleriyle ticaretinin kolaylaştırılmasını amaçlar. Lisanslı depo işletmesi kurulumu, lisans alma şartları ve bu lisansın kapsamı, depolama kapasitesi ve şirket yapısıyla ilgili yükümlülükler getirir; işletme unvanında ilgili ifade zorunlu kılınır ve lisans yalnızca ilgili sisteme özgü olarak geçerlidir. Lisanslı depo teminatı ve sigorta zorunluluğu vardır; teminat çeşitleri ve sigorta kapsamı belirlenir; hasar durumunda tazminat hesaplama esasları ve ödeme süreleri güvence altına alınır. Lisanslı depo işletmecileri, depolanan ürünler için sigorta kapsamı ve teminat koruması sağlayacak şekilde hareket etmekle yükümlüdür; hasar halinde gerekli bildirim ve süreçler işletilir; zarar hesaplamasında belirlenen piyasa göstergeleri temel alınır. Lisanslı depo işletenler için suçlarla ilgili kısıtlamalar uygulanır; lisans iptali veya askıya alınması halinde belirli süreler boyunca faaliyetten men edilme konuları söz konusudur. Depoculuk lisansının temel gereği olarak ürün depolama ve işleme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için lisans alınması gerekir; lisans verilmeden söz konusu faaliyete veya ürün kabulüne izin verilmez; lisans devamı ve değişiklikleri için belirlenen usuller uygulanır. Ürün senetleri düzenlenir; ürün teslimiyle birlikte senet ya da buna denk belgeler mülkiyetin temsilini sağlar; basılı halinde olduğu gibi elektronik formatta da düzenlenebilir; senet kaybolursa ilgili yasal sürece uygun şekilde yeni senet çıkarılabilir; haciz işlemleri yalnız ürün senedine bağlı olarak yapılır. Mudî kavramı kapsamında teslim alınan ürünler için haklar ve teslim süreçleri belirlenir; teslimat, iptal işlemleri ve hapis hakkı gibi konular netleşir; ürün geri alınmazsa belirli süreçlerle satış ve ödeme yapılır; satış sonrasında masraflar düşüldükten sonra kalan tutar hak sahipine ödenir. Borsa ile lisanslı depo arasındaki sözleşme, ürün senetlerinin kota edilmesi, hareketlerin izlenmesi, bilgi akışı ve denetim süreçlerini düzenler; bu sözleşme Bakanlık onayına tabidir. Kayıtlar ve defter tutma yükümlülüğüyle, lisanslı depoya giren ve çıkan tüm ürünler kayıt altına alınır; ürün senetlerine ilişkin işlemler belgelendirilir ve gerekli kayıt düzenlemeleri yapılır. Lisans ücretleri ve diğer ücretler belirli tarifeler üzerinden peşin olarak tahsil edilir; ücret politikaları depolama kapasitesine göre belirlenir ve uygulanır. Yetkili sınıflandırıcılar, tarım ürünlerini analiz etmek, niteliklerini belirlemek ve sınıflandırmakla görevlidir; bu alandaki lisanslama, işleyiş ve denetim usulleri yönetmelikte düzenlenir. Lisansın geçerlilik süresiyle ilgili genel çerçeve belirlenir; lisans süresi sonunda uygun usullerle yenileme yapılır ve değişiklikler için de aynı esaslar uygulanır. Ücret tarifesi ve hizmet bedellerinin belirlenmesi, değişikliklerin onaylanması ve ilan edilmesi süreçleri önceden belirlenen esaslara göre yürütülür. Lisanslı depo işletmesinin hakları arasında depolama hizmetleri karşılığında ücret talep etme, gerekli durumda hapis hakkını kullanma ve depolama ile ilgili diğer haklar bulunur; yükümlülükler arasında şartları koruma, güvenli depolama, uygun teslimat ve kayıt tutma gibi zorunluluklar yer alır. İşleticinin ürünleri karıştırma, prim ve indirim uygulamalarıyla ilgili elli koşulları yönetme yetkisi bulunmaktadır; bu konularda prim/indirim tarifi hazırlanır ve ilgili makamların onayıyla yürürlüğe girer. Teslim yükümlülüğü kapsamında mudî talepleri doğrultusunda ürünler hızlı bir şekilde teslim edilir; teslim alındığında ürün senedi geri alınır ve iptal edilir; ancak mudîlerin talepleriyle kısmi teslimatlar yapılabilir. Ticaretin güvenli ve izlenebilir olması amacıyla borsa ile olan sözleşme ve bilgi akışı düzenli olarak sürdürülür; sözleşme ve değişiklikler onaylandıktan sonra uygulanır. Bu kapsamda işleyecek her tarafın kayıtlar ve defterlerle ilgili yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesi zorunludur.

Kanun 4628
2001-03-03

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNUN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN

Bu kanun, enerji piyasalarını düzenlemek ve denetlemek için gerekli yetki ve yapısal çerçeveyi kurar ve uygulamaya koyar. - Piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere lisans verme, lisans şartlarını belirleme, sözleşmeleri düzenleme ve bu sözleşmeleri denetleme yetkisi sağlar. - Serbest olmayan tüketiciler için uygulanacak fiyatlandırma esaslarını belirler, her yıl için limitleri ayarlayabilir ve enflasyon nedeniyle gerekirse uyarlama formüllerini uygular. - Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik hizmeti sunulmasına yönelik gerekli düzenlemeleri yapar. - Üretim, iletim ve dağıtım tesisleri ile otoprodüktör ve otoprodüktör gruplarının güvenlik standartlarını tespit eder ve bunların uygulanmasını sağlar. - Piyasanın gelişimine uygun yeni ticaret yöntemleri ve satış kanalları için gerekli altyapıyı geliştirir ve uygulanmasını sağlar. - Model anlaşmalar geliştirmek ve ticari sırlar dahil gizli bilgilerin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemek gibi kamu yararıyla ilgili konularda düzenlemeler yapar. - Piyasa katılımcılarının eşitlik ve şeffaflık standartlarına uyumunu denetler ve gerekli tedbirleri alır. - Talep tahminleri, üretim kapasite projeksiyonu ve yatırım planlarının onaylanması gibi planlama ve mali karar süreçlerinde karar alır ve bu planların uygulanmasını denetler. - Lisans sahipleriyle yapılan tarife ve diğer anlaşmalara ilişkin uygunluk ihlallerinde yaptırımlar uygulama yetkisine ve lisans iptaline sahiptir. - Kamu yararı, çevresel etkiler ve güvenlik hedefleri doğrultusunda gerekli tedbirleri alır ve bu konularda kamu kurumlarıyla koordineli çalışır. - Piyasa rekabetini güçlendirmek amacıyla ilişkili standartlar ve kurallar belirler, bu standartların uygulanmasını sağlar ve gerektiğinde kısıtlamalar getirir. - Yıllık raporlar, piyasa gelişimiyle ilgili raporlar ve benzeri belgeler hazırlayarak ilgili mercilere sunar. - Uluslararası mevzuat ve uygulamaları izler, gerekli gördüğünde ilgili düzenlemeleri yapar ve Bakanlığa sunar. - Doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarıyla ilgili ek görevleri de devralır ve bu alanlarda planlama, tarifeler, lisanslar, denetimler ve uyuşmazlık çözümü gibi konuları yönetir.

CB Kararı 5874
2022-07-27

2022-2023 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILINDA YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDA CARİ HİZMET MALİYETLERİNE ÖĞRENCİ KATKISI OLARAK ALINACAK KATKI PAYLARI VE ÖĞRENİM ÜCRETLERİNİN TESPİTİNE DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 5874)

Bu karar öğrencilerin yükseköğretimdeki katki payı ve öğrenim ücretlerinin program türü ve öğrencinin durumuna göre belirlendiğini ve devletin bazı katkılar veya karşılamalar yapabildiğini ifade eder. Birinci öğretim ve açıköğretimde devlet ile öğrencinin katkı payları birlikte belirlenir; ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise farklı esaslar uygulanır. Bazı öğrenciler için ödenecek katkı payı alınmaz veya devletçe karşılanır; bu durum, program süresi ve öğrenci durumuna göre değişiklik gösterir. Engelli öğrenciler için engellilik oranı kadar indirim uygulanır; bu kapsamda indirime hak kazananlar için belirli sürece göre ödemelerde düzenleme yapılır. KKTC vatandaşları ve bazı yabancı öğrenci grupları için ücretlendirme farklı düzenlenir; burslar veya özel protokoller kapsamında destekler uygulanabilir. Yurt dışından kabul edilen öğrenciler için ücretler kontenjan ve protokollere göre belirlenir; bazı durumlarda burslar dış kaynaklı olarak aktarılır. Yatay geçiş yapan öğrenciler için geçiş öncesi ve sonrası ödemeler belirli kurallara bağlanır; önceden ödenen tutarlar iade koşullarına tabi olabilir. Başarıya dayalı olarak, başarılı öğrenciler için dönem sonunda belirli bir sınırlamaya göre daha avantajlı ödeme durumları uygulanabilir. Kayıt yenilememe, öğrenimi dondurma veya program kapatma durumlarında ödemeler ve haklar belirli şekilde uygulanır; bazı durumlarda geri ödeme yapılmaz. Açık öğretim programlarına geçişte katkı payı/öğrenim ücreti belirli oranlarda diğer fakülte ve yükseköğretim kurumlarına aktarılabilir.

CB Kararı 1842
2019-12-24

2019-2020 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILINDA YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDA CARİ HİZMET MALİYETLERİNE ÖĞRENCİ KATKISI OLARAK ALINACAK KATKI PAYLARI VE ÖĞRENİM ÜCRETLERİNİN TESPİTİNE DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 1842)

Bu karar, yükseköğretim kurumlarındaki cari hizmet maliyetlerine karşı öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretlerinin uygulanmasını ve bu tutarların hangi öğrenci grupları için nasıl belirleneceğini düzenler. Birinci öğretim ve açıköğretim ile ikinci öğretim için uygulanacak katkı payı ve ücretler ayrı cetvellerle belirlenir. Bir eğitim-öğretim yılında iki dönem eğitim yapan kurumlarda ödenecek katkı payları ve ücretler her dönem için belirlenen tutarlara göre hesaplanır. Bazı öğrenci grupları için katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz; devlet bu tutarları karşılar ve bazı durumlarda ek indirimler uygulanır; engellilik durumunda özel indirim hakları ve belgelerin ibrazı şartları bulunur. KKTC vatandaşları ve belirli özel durumdaki yabancı öğrenciler için burs ve karşılıksız destekler uygulanabilir; yurtdışından gelen öğrenciler için kontenjanlar ve ücretler belirli esaslara göre uygulanır. Yatay geçişler ve program değişikliklerinde ödenecek tutarlar geçiş yapılan programa göre belirlenir ve geçiş öncesi ödenen tutarların iadesi kurallarla düzenlenir. Yabancı dil ile öğretim yapan programlarda ücretler artışlı uygulanır ve program süresi aşıldığında ek ücretler söz konusu olur. Öğrencilerin program değişiklikleri ve geçişlerindeki katki payı/öğrenim ücreti yükümlülükleri, devletçe karşılanan süreler ve ilgili gruplar için özel esaslar içerir. Okullar bu gelirleri bütçelerine aktarır ve sosyal hizmetler ile diğer amaçlar için kullanma esaslarını belirler.

Kanun 5346
2005-05-18

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN

Bu düzenlemenin temel etkileri şu şekilde pratik olarak ortaya çıkar. - Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimi için kullanımı yaygınlaştırılır ve bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli şekilde ekonomiye kazandırılması hedeflenir; kaynak çeşitliliği artırılır ve çevresel faydalar desteklenir. - Yenilenebilir enerji alanlarının belirlenmesi, korunması ve bu alanlarda üretime ilişkin işlemlerin belgelendirilmesi için net bir çerçeve kurulur; üretim sahalarının planlama ve kullanım süreçleri standartlaştırılır. - Üretilen elektriğin kaynağının izlenmesi ve tanımlanması amacıyla belgelendirme sistemi kurulur; belgelendirme üreticiye ve piyasaya güven sağlar. - Yenilenebilir enerji üreticilerine uzun vadeli destek mekanizması yoluyla belirli koşullarda fiyat ve süre açısından güvenli bir fayda sağlanır; bu destek, piyasa aktörleri arasındaki ödeme akışları üzerinden işletilir. - Kapasite tahsisi ve yatırım süreçleri rekabetçi mekanizmalarla yürütülür; yenilenebilir projelerin uygun maliyetli ve hızlı hayata geçirilmesi amaçlanır. - Yerli üretim ve yerli parçaların kullanımına yönelik teşvikler uygulanır; yerli katkı fiyatları ve ilgili usuller belirli koşullarda uygulanarak tedarik zincirinin yerellik açısından güçlendirilmesi hedeflenir. - Lisanssız üretim kapsamında kendi tüketimini karşılayanlar için fazla üretimin sisteme verilmesi halinde belirli avantajlar getirilir; sistemden yararlanmanın şartları ve uygulanması netleşir. - Yenilenebilir enerji tesislerinin arazileri üzerinde planlama ve kamulaştırma süreçleriyle ilgili hususlar belirginleşir; yatırımların hayata geçirilmesi için uygun hukuki ve idari çerçeve sağlanır. - Şebeke güvenliği ve dengeleme piyasaları ile yan hizmetler piyasasında yer almak isteyen üreticilerin uyması gereken yükümlülükler ve haklar netleştirilir; piyasalarda adil rekabet ve istikrar hedeflenir. - Bölgesel olarak teşvikler ve öncelikler uygulanabilir; bazı bölgelerde jeotermal ve güneş enerji kaynaklarının kullanımı özellikle desteklenir. - Elektrik tedarikçileri ve dağıtım şirketleri için ödeme yükümlülükleri ve fatura süreçleri aracılığıyla gelir akışları ve pay dağılımları düzenli bir şekilde yürütülür; üreticilere yapılan ödemelerin güvenli yönetimi sağlanır.

Kanun 5368
2005-06-29

LİSANSLI HARİTA KADASTRO MÜHENDİSLERİ VE BÜROLARI HAKKINDA KANUN

Lisanslı harita kadastro mühendislik faaliyetleri ve büroları bu kanunla düzenlenir ve denetim altında yürütülür. Lisans almak için gereken genel şartlar vatandaşlık, kamu haklarından mahrum olmama ve medeni hakları kullanma ehliyetini içerir; güvenilirlik ve diğer ilgili kriterler de aranır. Özel şartlar arasında meslek odasına kayıtlı olmak, meslekte belirli bir deneyime sahip olmak, meslekten geçici men veya ihraç cezalarının olmaması ile teminat yatırma gibi hususlar bulunur. Lisanslı bürolar il sınırları içinde kurulur ve lisans sahibi kişinin talebiyle yetkilendirilir; bürolarda nitelikli personel istihdamı gerekir ve en az bir kişinin lisans sahibi dışında bir mühendis olması gerekir. Lisanslar, sicillerin tutulması ve hizmetlerin denetlenmesi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Disiplin cezaları uyarma, kınama ve lisansın geçici veya sürekli iptali gibi yaptırımları içerir; cezaların uygulanmasıyla ilgili usul ve savunma hakları belirlenir. Lisans sahibi göreve başlamadan önce yemin eder ve yapılan işlerle ilgili sorumluluklar üstlenir. İmza yetkisi gerektiğinde geçici olarak başka bir deneyimli mühendisle devredilebilir; devre eden kişi sorumluluğunu sürdürür. Lisanslı büroların büro tescili zorunludur ve tescil işlemleri bu çerçevede yürütülür. Lisans devri ve çoklu büro açma konularında yasaklar bulunur; belirli sınırlar içinde il içi esneklikler olabilir. Defter ve kayıt tutma ile ücret tarifelerinin belirlenmesi yönetmelikte düzenlenir. Yönetmelikler, ilgili odanın görüşü alınarak hazırlanır ve uygulanır. Geçiş hükümleri ve uygulama süreçleri yönetmeliklerle belirlenir.

Kanun 5147
2004-04-30

ENTEGRE DEVRE TOPOĞRAFYALARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN

Bu düzenleme, orijinal entegre devre topoğrafyalarının korunmasını sağlayarak bu alanda rekabetin korunmasına ve sanayinin gelişimine katkıda bulunur. Koruma yalnızca topoğrafyanın kendisine uygulanır; içeriğe, işlem süreçlerine veya topoğrafyanın dayandığı tekniklere olan etkisi kapsama dahil değildir. Korumadan yararlanma, topoğrafyanın ilk ticari sürümü yapılmış olması veya tescil başvurusunun yapılması halinde başlar ve belirli bir süre boyunca sürer; kullanım yoksa veya başvuru süreci tamamlanmamışsa koruma talebi reddedilebilir. Korumanın süresi dolduğunda topoğrafya kamu malı olur ve ilan edilir. Koruma, tasarımcının fikri emeğiyle oluşan ve bütün halinde özgünlük gösteren topoğrafyalar için geçerlidir; bilinen elemanların düzenlenmesinden oluşanlar da kapsama alınabilir. Hak sahibi, topoğrafyayı tasarlayan kişi veya onların mirasçılarına aittir; hizmet sözleşmesi kapsamında tasarlananlar ise hakları işverene aittir. Üniversite mensuplarının tasarladığı topoğrafyaların hakları öğretim elemanlarına aittir; kurum bu konumda pay talep ederse talep edilecek tutarı belirli koşullarda alabilir. Hizmet sözleşmesi dışında kalan iş görme sözleşmeleriyle tasarlanan topoğrafyalar için hak, aksine bir anlaşma olmadıkça işi veren kişiye aittir. Hak sahibi, izni olmadan topoğrafyanın tamamını veya bir kısmını çoğaltma, bir entegre devreye dahil etme veya bununla ilişkili ürünleri ithal etme, satma veya ticarî amaçla dağıtma fiillerine karşı tekelleştirilmiş yetkilerini kullanır. Koruma kapsamı dışında kalan fiiller arasında ticari olmayan kişisel kullanım, analiz ve değerlendirme amacıyla yapılan çoğaltmalar ile bu tür çalışmalar sonucu ortaya çıkan özgün topoğrafyaya uygulanması sayılabilir; bunun dışında kalan durumlarda ilgili fiiller yasağa tabidir. Başka birinin bağımsız olarak aynı topoğrafyayı tasarlaması halinde bazı istisnalar uygulanabilir. Haklar devredilebilir, miras yoluyla intikal eder ve rehin ile haciz gibi işlemler için sicile kayıt ve ilan gerekir. Lisans sözleşmeleri yapılabilir; lisans sicilde kaydedilmediği sürece üçüncü taraflara karşı ileri sürülemez; münhasır lisans halinde lisans veren başka bir tarafla lisans veremez ve kendisi de kullanamaz. Hükümsüzlük talepleriyle hak geçerliliğini yitirebilir; hükümsüzlük kararının etkileri belirli koşullarda geriye dönük olarak uygulanabilir. Hak sona erdiğinde konu kamu malı olur ve ilgili ilan yapılır. Hak sahipleri haklarından vazgeçebilir; vazgeçme yazılı olarak bildirilir ve sicile kaydedildiği anda hüküm doğurur; üçüncü kişilerden izin alınmazsa vazgeçilemez. Yetkili işlemler, başvuru yapanlar ve sicile kayıtlı vekiller tarafından yürütülür.

CB Kararı 10042
2025-07-09

2025-2026 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILINDA YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDA CARİ HİZMET MALİYETLERİNE ÖĞRENCİ KATKISI OLARAK ALINACAK KATKI PAYLARI VE ÖĞRENİM ÜCRETLERİNİN TESPİTİNE DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 10042)

Bu karar, yükseköğretim kurumlarında cari hizmet maliyetlerine karşılık alınacak katki payı ve öğrenim ücretlerinin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin pratik etkileri kapsar. - Birinci öğretim ve açık öğretimde öğrenim gören bazı öğrenciler için katki payı alınmaz; devlet bu ödemeyi karşılar ve devlet katkısında artırıma ilişkin düzenlemeler uygulanır. - İkinci öğretim ve uzaktan öğretim programlarında öğrenim ücretleri, belirlenen esaslara göre uygulanır. - Engelli olan öğrenciler için uygulanacak indirimler belirli oranda yapılır; engellilik raporu ibraz edenler için indirim mümkün olur; haklarını kullanabilmek için gerekli belgeler sunulmazsa iade uygulanır. - Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti uyruklu öğrenciler için birinci öğretim/açık öğretim ile ikinci öğretim arasındaki uygulamalar farklılık gösterebilir; lisansüstü programlar için ayrı hükümler geçerli olur. - Yurt dışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak ücretler, kurumların belirlediği esaslar doğrultusunda belirlenir; kardeş indirimi ve bazı özel burslar dahilinde destekler uygulanabilir. - Erasmus ve Mevlana programları kapsamındaki yükümlülükler, öğrencinin kendi kurumunun mevzuatına tabidir; bu programlar için ödemeler kurumlarca belirlenen usullerde yapılır. - Yabancı dilde öğretim yapan programlarda ödenecek katki payı ve ücretler, ana akıma göre daha yüksek olarak belirlenir. - Kayıt yenileme, geçiş ve program kapatma süreçlerinde ödemeler ve haklar, geçişin veya kapatılmanın nasıl olması gerektiğine göre hesaplanır; geçişten önce ödenenler için iade süreçleri öngörülebilir. - Mecburi hizmet karşılığı öğrenim gören öğrencilerin ödemeleri tamamen ilgili bakanlık ya da kurum tarafından karşılanır. - Devlet burslusu öğrencilerin sağlık giderleri ve sigorta primleri, ilgili hükümler doğrultusunda karşılanır; bazı durumlarda ek destekler ve özel düzenlemeler uygulanabilir. - Fakülte/ad değişikliği veya yeni fakültelerin kurulması durumunda, yeni yapıya giren öğrencilerin katki payı ve öğrenim ücretleri, bağlı oldukları programa göre uygulanır. - Bir yükseköğretim programına kayıt yapan ancak aynı anda başka bir yükseköğretim kurumuna geçiş yapan öğrenciler, geçiş yapılan programın esaslarına göre ödeme yapar; geçiş öncesi ödemeler, iade edilebilir. - Öğrenci sayısı az olan ikinci öğretim programlarının kapatılması veya birinci öğretim programına aktarılması durumunda ödemeler bu aktarmanın esaslarına göre belirlenir. - Devlet burslusu olarak kayıtlı öğrencilerin sağlık giderleri ve sigorta yükümlülükleri, ilgili düzenlemelere göre karşılanır; bazı durumlarda özel destekler uygulanır. - Özet olarak, hangi öğrenci grubunun hangi durumda ne kadar ödeme yapacağı, hangi hallerde muafiyet veya indirim olacağı ve hangi koşullarda ödemelerin iade edilebileceği net kurallarla belirlenir; ödemelerin kullanım amacı ise öğrenci hizmetleri ile üniversite bütçesi arasında dengeli dağıtılır.