10 / 974 sonuç gösteriliyor

Kanun 5188
2004-06-26

ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUN

Bu kanun özel güvenlik hizmetlerinin verilmesi, denetlenmesi ve izin süreçlerini düzenler; hizmeti yürüten kişi ve kuruluşların çalışma biçimlerini belirler. Kamu güvenliği açısından özel güvenlik hizmetinin kurum içi güvenlik birimi olarak veya hizmetin güvenlik şirketlerine gördürtülmesi yoluyla sağlanmasına olanak tanır; bazı geçici veya acil durumlarda özel izne dayalı istisnalar uygulanabilir. İşletmelerin veya kurumların ihtiyaçlarına göre güvenlik hizmetinin hangi yöntemle yürütüleceğine karar verilmesi için yetkili kurul kararına bağlıdır; kararlar çoğunlukla kabul edilir. Faaliyet izni için şirket sahipleri, yöneticiler ve temsilciler belirli nitelikleri taşımalıdır; yöneticilerin eğitim ve temel güvenlik eğitimini tamamlaması gerekir; güvenlik sorumlusu bulunması ve bazı eğitim şartlarının karşılanması beklenir. Yabancı sahiplik konusunda karşılıklılık esasına dayalı bir yaklaşım uygulanır. Güvenlik hizmetlerinde çalışan kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılabilir; olumlu sonuç alanlara uygun eğitim şartlarını tamamlamak koşuluyla çalışma izni verilir. Güvenlik görevlilerinin yetkileri arasında giriş-çıkış kontrolleri, kimlik sorma, üst araması, eşyaların güvenlik taramalarından geçirilmesi ve delillerin korunması; gerektiğinde yakalama ve olay yerinin güvenliğinin sağlanması bulunur. Silah bulundurma ve taşıma yetkisi komisyon tarafından belirlenir; bazı yerlerde silah bulundurulması yasaktır; özel güvenlik şirketleri kendi başına silah bulunduramaz; ancak gerekli hallerde izinle silah kullanımı sağlanabilir. Görev alanı ve yetkileri görev süresiyle sınırlıdır; gerektiğinde korunan kişiyle birlikte ülke genelinde veya il sınırları içinde genişletilebilir. Kimlik kartı taşıma zorunluluğu vardır; kart üzerinde görevli adı ve silahlı/silahsız olduğu bilgisi bulunur ve kart olmadan yetki kullanılamaz. Güvenlik görevlileri üniforma giymekle yükümlüdür; bazı durumlarda komisyon izniyle sivil kıyafetle çalışabilir. Eğitim, temel güvenlik eğitimi ve silah eğitimini içerir; yenileme eğitimi de uygulanır; eğitim niteliği ve uygulama esasları yönetmelikle belirlenir; bazı kurumlar bu eğitimi verebilir; belirli personel için istisnalar bulunabilir. Yaralanma, engellilik veya ölüm halinde tazminat ödenir; bu tazminat diğer ödemelerle karşılaştırılmaz ve kamu kurumlarında ek hükümler uygulanabilir. Kanunun kapsamına giren görevler dışında başka işte çalışılması yasaktır; grev yasağı ve lokavt yasağı uygulanır; bu kurallar güvenlik hizmetlerinin sürekliliğini sağlamayı amaçlar.

Kanun 7381
2022-03-08

NÜKLEER DÜZENLEME KANUNU

Bu Kanun kapsamında nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyonla ilgili faaliyetler, yetkili kurumdan lisans, izin veya bildirim alınmadan yürütülemez; başvuru ve süreçler, güvenlik, emniyet ve güvence gerekliliklerini karşılayacak şekilde yönetilir. Yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetin her aşamasında radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyeti sağlamaktan ve gerekli kayıtlara uymaktan sorumludur; yeterli sayıda yetkin personel ve gerekli kaynakları temin etmek zorundadır. Faaliyetler düzenleyici kontrole tabidir; muafiyetler ve şartlar, güvenlik ve emniyeti gözeten bir yaklaşımla yönetmeliklerle belirlenir. Güvenlik, emniyet ve nükleer güvence temel öncelikler olarak ele alınır; risk iletişimiyle çalışanlar ve ilgili kişiler bilgilendirilir. Kurumsal denetim ve yerinde inceleme yetkisi kullanılarak, yetkilendirilenler ve tedarikçiler dahil denetimlere tabidir; denetimler planlı veya plansız, haberli veya habersiz yapılabilir. Yetkilendirilen kişiler, güvenlik ve emniyet açısından gerekli koşulları yerine getirmekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik kültürü ve uygun yönetim sistemi çerçevesinde hareket ederler. Denetim sonuçlarına göre düzeltici ve önleyici faaliyetler yapılır; gerekli görülürse yaptırımlar uygulanabilir. Acil durumlarda saha içi ve saha dışı yönetiminde ilgili kurumlar ve kurumlar arası iş birliği sağlanır. Radyoaktif atıklar, kullanılmış yakıtlar ve özel hesaplar konularında Türkiye sınırları içinde güvenli ve uygun bir şekilde yönetim sağlanır; belirli faaliyetler için transit, ithalat ve ihraç konularında sınırlamalar uygulanır. Nükleer güvence yükümlülükleri yerine getirilir; ulusal ve uluslararası yükümlülüklere uyum gözetilir. Yetkilendirilen kişilerin sorumlulukları, düzenleyici kontrolden çıkma veya yükümlülüklerin sona ermesi durumlarında da güvenliğin sağlanması için gerekli önlemlerin alınmasını gerektirir; sorumluluk, kişiler arası ilişkilere rağmen devam eder.

Kanun 6749
2016-10-29

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA ALINAN TEDBİRLERE İLİŞKİN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

- Olağanüstü hal kapsamında belirlenen yapı, oluşum veya gruplarla ilişkili özel sağlık, özel öğretim, vakıflar ve sendikalar gibi kurumların kapatılması ve varlıklarının uygun bir kamu kurumuna bedelsiz devredilmesi, borçlardan sorumluluk taleplerinin karşılanmaması sonucunu doğurur. Taşınmazlar ve diğer mal varlıkları ilgili kamu otoriteleri tarafından devralınır ve kayıtlar buna göre düzenlenir. - Kapatılan kurum ve kuruluşlarda çalışanlar ve yöneticiler için kamu görevinden çıkarılma tedbirleri uygulanır ve bu kişilerin kamu hizmetinden men edilmesi sağlanır; bazı haklar ve pozisyonlar yeniden yapılandırılır. - Kapatılan yükseköğretim kurumlarındaki öğrenciler için yerleştirme ve geçiş süreçleri yapılır; öğrenciler mevcut durumlarına göre Devlet veya kamuya ait üniversitelere yönlendirilir ve öğrenim sürecinin devamı kapsamında ödemelerin nasıl sürdürüleceği belirlenir. - Yargı ve ilgili meslek grupları için milli güvenliğe tehdit oluşturan yapı, oluşum veya gruplara üyelik veya iltisak bulunanlar hakkında meslekten çıkarılma kararları uygulanır; bu kararlar yayımlanır ve gerektiğinde itiraz süreçleri işletilir. - Kamu görevlileri için geniş kapsamlı çıkarılma yetkileri kullanılır; her kurum kendi yapısına uygun usullerle çalışır ve görevden çıkarılanlar bir daha kamu hizmetinde istihdam edilmez. - Tutuklu ve savunma süreçlerinde güvenlik ve kamu yararı gerekçesiyle denetim, kayıt altına alma ve sınırlamalar uygulanabilir; avukat görüşmeleri denetim ve kayıtlara konu olabilir. - Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde belirlenen güvenlik tedbirleri uygulanır; yakalama, gözaltı ve ifadelerin alınması süreçleri bu tedbirlere uygun olarak yürütülür. - Mağdur ve hak sahiplerine yönelik maddi ve sosyal haklar ile emeklilik ve tazminat konularında ilgili uygulamalar devreye girer; bu haklar belirli şartlar dahilinde sağlanır ve nakdi tazminatlar söz konusu olabilir.

CB Yönetmeliği 923393
1992-09-11

EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI MENSUPLARI ATAMA VE YER DEĞİŞTİRME YÖNETMELİĞİ

Bu yönetmeliğin uygulanmasıyla emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının atama ve yer değiştirme işlemleri hizmetin kesintisiz yürütülmesini sağlamak amacıyla belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilecektir. Personelin görev yapacağı bölgeler belirlenecek ve bölgeler arasındaki ile bölge içindeki atama esasları uygulanacaktır; bölgelerdeki hizmet süreleri bu esaslara göre yürütülecektir. Kadroların standart kadro sınırlarını aşmaması esastır; gerektiğinde geçici kadro takviyeleri ve iller arası kuvvet kaydırma işlemleri bu sınırlamaya tabi değildir. Personelin atanamayacağı yerler konusunda kurallar uygulanacak; nüfusa kayıtlı olunan yer ve bazı özel durumlar dikkate alınabilir. Aday memurların adaylık süresi içinde yer değiştirme yapılamaz; ancak eşleri kamu kurumlarında kadrolu veya sözleşmeli olarak görev yapanlar için bazı özel durumlar uygulanabilir. Atamalarda rütbe, branş, hizmet yılı ve benzeri hususlar gözetilir; personel tercihleriyle kontenjanlar dengeli biçimde eşleşir; aynı puanda olanlar arasında sicil numarası dikkate alınır. Zamandışı atamalar ve mazeret atamaları için gerekli belgeler belirli süreler içinde sunulur ve bu atamalar öncelikli olarak değerlendirilir. Atama ve yer değiştirme işlemlerinde yetkili makamlar karar alır; onay süreçleri ve ilgili uygulamalar doğrultusunda hareket edilir.

Kanun 5402
2005-07-20

DENETİMLİ SERBESTLİK HİZMETLERİ KANUNU

Bu yasa, denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerini koordine eden yapıların kurulmasını ve bu yapıların görev ve çalışma esaslarını düzenler. Uygulama, insan onuruna saygı, gizlilik ve tarafsızlık ilkelerine dayanır; bilgi güvenliği korunur ve tarafsızlık gözetilir. Denetimli serbestlik kapsamındaki kişiler, belirlenen programlara uymak ve denetim görevlilerinin uyarı ve önerilerine riayet etmek zorundadır; bu yükümlülüklerin ihlali tedbir ihlali sayılır. Kurumlar, denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerinin uygulanmasını düzenler ve koordinasyonu sağlar; planlar ve çalışma raporları hazırlanır, gerektiğinde hizmet alanında bürolar açılır veya kapatılır. Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde sosyal inceleme raporu düzenlenebilir ve gerekirse psiko-sosyal destek sağlanabilir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullananlar için tedaviye tabi olmak ve belirlenen programlara katılmak yükümlülüğü getirilebilir; yükümlülükler ve denetim tedbirleri, ihtiyaca göre değiştirilebilir ve sağlık kurumları ile rehabilitasyon merkezleri devreye girebilir. Tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri için uygun merkezler açılabilir; sağlık kurumları ve diğer kamu kurumları bu hizmetleri destekler. Denetimli serbestlik süreci boyunca gerekli hallerde testler yapılabilir; aile bilgilendirilebilir veya bilgi istenebilir; başvuru ve itiraz süreçleri değerlendirilebilir.

Kanun 6136
1953-07-15

ATEŞLİ SİLAHLAR VE BIÇAKLAR İLE DİĞER ALETLER HAKKINDA KANUN

Ateşli silahlar, mermiler ve bu silahlara ait parçalar ile özel olarak salt saldırı veya savunma amacıyla üretilen diğer aletlerin ülkeye sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulması bu yasa kapsamına alınmıştır ve mevzuya uygun olarak sınırlı amaçlar dışındaki işlemler yasaktır. Ülkede silah ve ilgili teçhizatların ithali ve üretimi, sadece kamu kurumlarının ve silah taşıma yetkisine sahip kişiler ile sınırlı gereksinimler için geçerli olan istisnalar dışındaki taleplere kapalıdır; gerektiğinde bu alımlar için başka kanunlarla çerçeve çizilir. Ülke içinde belirli silahlar ve benzeri aletlerin üretimi yapmak veya bulundurmak çoğu durumda yasaktır; bunun istisnaları ise belirli bir meslek veya sanat için gerekli olan durumlar için İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Kama, hançer, şiş, rastgele müdafaa amaçlı kullanıma uygun çeşitli aletler gibi bazı kesici ve saldırı nitelikli aletlerin üretilmesi ve bulundurulması genel olarak yasağa tabidir; yalnızca gerekli özel şartları sağlayanlar izin alabilir. Sporda kullanılan ateşsiz silahlar ve av tüfekleri gibi belirli ekipmanlar ile bunlara ait malzemelerin kullanıldığı bazı meslekler veya spor faaliyetleri için gerekli olanlar bu yasa kapsamı dışında değerlendirilebilir. Yurda girişte veya ülke içinde silah taşıma ve bulundurmanın lisansla mümkün olduğu kabul edilir; lisanslar belirli bir süre için geçerlidir ve durum değiştikçe bildirilmesi gerekir; uygun görülenlere lisanslar yenilenebilir; bazı kişilere ilişkin özel kolaylıklar ve istisnalar uygulanabilir. Silah taşıma hakkı sadece belirli kişiler tarafından kullanılabilir; bu kişiler üst düzey devlet görevlileri, bazı yargı ve güvenlik görevlileri ile belirli resmi görevlerde bulunanlar gibi sınırlı bir grubu oluşturur; disiplin soruşturması veya cezai hüküm bulunanlar için taşıma izni verilmez. Bazı durumlarda Cumhurbaşkanı kararıyla belirli yerlerde toplu silah taşıma iznine olanak tanınabilir. Silah taşıma izni olanlar başkalarına silah satamaz; silah vesikasının kullanımıyla ilgili ihmal veya başkalarının zarar görmesi durumunda vesikanın geri alınması ve yeni izin verilmemesi söz konusu olabilir. Bir silahın ele geçirilmesi veya zaptı halinde bu silah ve ilgili mermiler devletin ihtiyaçlarına yönelik olarak bir plan doğrultusunda kullanılmak üzere belirli makamlara devredilir; kalan ihtiyaçlar için gerekli bütçe ve talepler çerçevesinde dağıtım yapılır. Bazı durumlarda hediye veya miras yoluyla intikal eden silahlar için vergi, resim veya harç gibi yükümlülükler bakımından özel muafiyetler veya kolaylıklar uygulanabilir. Silah taşıma izni için gerekli kimlik kartları ve belgeler düzenli olarak güncellenebilir veya geri alınabilir; bu süreçler ilgili kurumlardan koordineli olarak yürütülür. Ağır suçlar nedeniyle hüküm giymiş olanlara veya belirli güvenlik ve kamu düzenini tehdit eden kişilere silah taşıma izni verilemez; aynı şekilde bazı durumlarda süreyle sınırlı kısıtlamalar uygulanabilir.

Kanun 7179
2019-06-26

ASKERALMA KANUNU

Bu mevzuat erkek Türk vatandaşlarının askerlik yükümlülüğünü yerine getirmesi ve bunun farklı statülerde nasıl tamamlanabileceğini belirler. - Yükümlü, silahaltına alınarak hizmet görür ve yedek subay, yedek astsubay, erbaş ve er olarak farklı şekillerde görev yapabilir; ihtiyaçlar ve durumlar doğrultusunda bu sınıflar için uygulanacak esaslar düzenlenir. - Askerlik işlemleri ve atama süreçleri savunma bakanlığı ile ilgili makamlarca yürütülür; savaş veya benzeri bir durumda uygulanacak esaslar belirlenir. - Hizmet süresi ve şekilleri, yükümlülerin durumuna göre değişebilir; bazı durumlarda hizmetin devamına yönelik tercihler ve karşılamalar dikkate alınır. - Yedek subay ve yedek astsubay adaylarının seçimi ihtiyaçlar ve yükümlülerin istekleri doğrultusunda yapılır; ihtiyaç fazlası durumlarda adaylar farklı askerlik kademelerine yönlendirilebilir. - Bedelli askerlik uygulaması, istekli olanlar için belirlenen kurallar çerçevesinde bedel ödenmesi ve temel askerlik eğitiminin tamamlanmasıyla askerlik hizmetinin tamamlandığı sayılmasını sağlar. Talep yoğunluğuna göre kura hariç tüm istekli bedelli hizmetine kabul edilebilir; bedelliden yararlanma hakkı elde edip de vazgeçenlere yeni hak verilmez. Bedellilik kapsamında ek bedel uygulamaları ve bazı durumlarda bedelliden yararlanamama kuralları bulunur; savaş halinde bu uygulamalar geçerli değildir. - Öğretmenler açısından, Milli Eğitim Bakanlığı ihtiyaç ve uygunluklarına göre, öğretmenlik yapanlar arasından seçilerek bedeli karşılığı temel askerlik eğitiminin ardından Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilirler; görev süresi boyunca emrine bağlı olarak hizmet ederler, belirlenen durumda asteğmen olarak terhis edilirler; bu yükümlüler öğretmenlik mesleğinden ayrıldığında kalan hizmetlerini er olarak tamamlarlar ve Milli Eğitim Bakanlığı ile ilişkileri kesilir; firar veya hava değişimi gibi disiplin cezaları söz konusu olduğunda ilgili mevzuata göre disiplin hükümleri uygulanır. - Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları ile polis eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenim görenler veya bu kurumların sınavlarını kazanmış olanlar, askerlik hizmetini yapmamış olanlar için tüm askerlik işlemleri ertelenir; bu kişiler sadece mevcut görevlerine bağlı olarak uygulanan disiplin ve usullere tabidir. - Savaş halinde uygulanacak özel kararlar alınabilir; bu süreçte bazı yükümlülükler erteleme veya değiştirme ihtiyacı doğabilir. - Yoklama, sevk, bakaya ve yoklama kaçağı durumları, yükümlülerin askerlik durumunu doğrudan etkiler; yoklama kaçağı veya bakaya kalanlar için ek yükümlülükler veya cezai sonuçlar uygulanabilir.

CB Yönetmeliği 20169430
2016-11-12

ŞEHİTLİK YÖNETMELİĞİ

Aşağıda özetlenen konu başlıklarıyla bu yönetmelik, şehitliklerin tespiti, tescili, tahsisi, yönetimi, inşası, bakımı, onarımı ve koruma işlemlerini ile şehitliklere kime defnedileceğine ilişkin esasları belirler. - Şehitlik olarak kabul edilecek yerler ve bu yerlerin oluşturulmasıyla ilgili genel ilkeler için kurallar getirir; şehitliklerin nerede bulunacağı ve kimlerin defnedileceği temel olarak belirlenir. - Şehitliğe defnedilecekler, belirli askerî ve kolluk kuvvetlerinde görev yapan personel ile bu bağlamda hayatını kaybedenler ve bu kapsamda ölümlerin meydana geldiği hallerde defnedilebilirler. Ayrıca bazı kamu görevlileri ve ilgili durumlarda hayatını kaybettiği değerlendirilenler de kapsama alınır. - Şehitliğe defnedilmesi uygun görülmeyen durumlar açıkça belirlenir; kasti hatalı eylemlerle, hastalıkla veya intihar gibi sebeplerle hayatını kaybedenler gibi hallerde defnin uygun olmadığı belirtilir. - Defin kararı, ilgili makamlarca verilir; her kategori için hangi makamın yetkili olduğu ve defin işlemlerinin nasıl yürütüleceği genel hatlarıyla ifade edilir. - Defin süreci, hayatını kaybeden kişinin en yakın akrabalarının belirli bir sıraya göre hangi şehitliğe veya mezarlığa defin talep edeceğine dair yazılı beyanının alınmasıyla başlar; beyan yalnızca en yakın yakınından alınır ve beyan ilgili valiliğe bildirilir; defin hazırlıkları valilikler tarafından organize edilir. - Şehitliğe defni mümkün olmayan hallerde, yakınların talebi doğrultusunda şehitlik dışındaki mezarlıklara defni yapılabilir ve bu durumda gerekli organizasyonlar yerel yönetimlerle koordine edilir. - Gaiplik kararı halinde temsil mezar yapılması, eşin veya yakınlarının talebiyle ilgili valilik tarafından yürütülür. - Şehitlik yerlerinin belirlenmesi, yurtiçinde valilikler tarafından ve yurtdışında ilgili ülkelerle mutabakatlar doğrultusunda yürütülür; yerlerin tapuya tescili, belirlenen alanlarda gerçekleşir. - Şehitliklerin yönetimi ve bakımı, yurtiçinde valilikler tarafından, yurtdışında büyükelçilikler veya Dışişleri Bakanlığı gibi ilgili kurumlar tarafından yürütülür; Dışişleri Şehitliği gibi özel alanların işlemleri ilgili kurumlardan sorumludur. - Şehitliklerin düzenlenmesi ve altyapı standartları için belirli tasarım ve uygulama ilkeleri öngörülür; yeterli tören alanı, güvenlik duvarı, idari yapı ve bekçi evi gibi unsurlar planlarda yer alır; altyapı, aydınlatma, sulama, bahçe düzenlemesi ve yollar gibi konularda standartlar oluşturulur. - Mezarlık planı, ada ve parseller, yollar, çiçek tarhları ve çevre düzenlemeleri için ayrıntılı planlar hazırlanır; mezarlıklar adlandırılır ve defin işlemleri buna göre gerçekleştirilir; şehitliklerde şeref defteri ve kişinin özgeçmişini içeren albüm bulundurulur. - Yurtiçi şehitlikler için bütçe ve ödenek süreçleri öngörülen kurallar çerçevesinde yürütülür; defnin gerekmesi halinde ilgili ödeneklerin planlaması ve bütçeden karşılanması sağlanır; yurtdışında oluşacak giderler için ilgili kurumlar bütçelerinden ödeme yapılır. - Mezarların inşa, bakım ve onarımı, defin edilebilecekler için belirlenen tip mezar projelerine göre valilikler tarafından yürütülür; dışına defni tercih edilenler için bakım ve onarım işleri valilikler tarafından yaptırılır. - Şehitliklerde tutulacak kayıtlar için bir kayıt defteri kullanılır; defnedilen kişinin kimlik bilgisi, fotoğraf, ölüm ve defin tarihleri, defnin nedeni, kararın yazılı referansı ve mezarın konumu gibi bilgiler bu defterde tutulur; gerektiğinde bazı bilgiler talep halinde kayıt dışı tutulabilir. - Dışişleri Şehitliği ile ilgili işlemler, ilgili kurumsal makamlar tarafından yürütülür. - Defin kararının alınmasından defin işleminin tamamlanmasına kadar geçen süreçte, bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak işlemler yürütülür. - Bu yönetmelik kapsamındaki uygulamalar, defin kararının hukuki sonuçlarını hak sahipliği açısından otomatik olarak belirlemez; hak sahipliği ilgili mevzuata göre ayrı olarak tespit edilir.

Kanun 5271
2004-12-17

CEZA MUHAKEMESİ KANUNU

Bu metin, ceza muhakemesinin nasıl işleyeceğine ilişkin kuralları ve bu süreçte tarafların hak, yetki ve yükümlülüklerini düzenler; bu çerçevede süreçlerin adil ve düzenli yürütülmesi amaçlanır. Şüpheli, sanık, müdafi, vekil gibi tarafların kimlikleri ve bu kişilerle ilişkili temsil hakları netleşir; böylece savunma ve zarar görenin temsil hakları güvence altına alınır. Mahkemelerin görev ve yetkilerini belirleyen esaslar sayesinde davaya hangi mahkemenin bakacağına karar verilir; görevin yetkisizlik durumunda nasıl ele alınacağı, mahkemeler arasında uyuşmazlık çıktığında hangi merciin karar vereceği açıklık kazanır. İddianamenin kabulünden sonra davanın görüleceği yerin uygun olmadığının ortaya çıkması halinde davanın uygun yetkili mahkemeye gönderilmesi ve bu yönde karar yolları belirlenir; yetkisizlik kararlarına karşı itiraz yolunun olduğu belirtilir. Bağlantılı suçlar ve toplu davalar açısından birleştirme veya ayrılma olanakları tanınır; böylece benzer veya bağlantılı suçlar tek bir yerde, verimli bir şekilde değerlendirilebilir. Yetkinin belirlenmesinde suçun işlendiği yer, son olarak fiilin işlendiği yer, eser basım merkezi gibi kriterler rol oynar; yabancı ülkelerde işlenen suçlarda ise gerektiğinde yetkinin başka bir yargı yerine kaydırılabilmesi için usuller öngörülür. Deniz, hava veya demiryolu taşıtlarıyla işlenen suçlarda yetki, taşıtın bulunduğu veya ilk uğradığı yere göre belirlenir; bu sayede taşıtla ilgili suçlarda uygun mahkeme tespit edilmiştir. Bağlantılı suçlarda yetkideki uyuşmazlıklar olduğunda, mevcut yetkili mahkemeler arasındaki uzlaşma veya birleştirme yoluyla davalar birlikte görülebilir veya ayrı tutulabilir; bu süreç, adli yürütme açısından esneklik sağlar. Yetkisizlik iddiası, hangi aşamada bildirileceği ve kararların nasıl ortaya çıkacağı bakımından belirli usullerle düzenlenir; bu iddiaya karşı kararlar konusunda itirazlar yoluyla başvuru imkanı vardır. Davanın nakline ilişkin kararlar, görevli ya da yetkili mahkeme kamu güvenliği açısından uygun gördüğünde, davanın başka bir yerde devam ettirilmesine olanak verir; bu kararlar için gerekli kanuni yollar açık tutulur. Yetkili olmayan hâkim veya mahkeme tarafından yapılan işlemler, bazı durumlarda hükümsüz sayılmaz ve bu tür işlemlerin düzeltilmesi için ek kurallar öngörülür; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde işlemlerin yürütülmesi için esneklik sağlanır. Hâkimin reddi ve çekinmesi konularında, reddin hangi sebeplerle istenebileceği, bu reddin nasıl karara bağlanacağı, ret kararına karşı hangi yolların izleneceği ve reddin kabulü halinde hangi hâkimin görevlendirileceği gibi hususlar ayrıntılı şekilde belirlenir. Kararların verilmesi, gerekçeli olması, taraflara açıklanması ve tebliğ edilmesi kuralları netleşir; kararların nasıl yazılacağı ve gerekçelerin nasıl sunulacağı, ilgili tarafların savunmalarını takip ederek karar verilmesini sağlar. Tebligat ve yazışma usulleri, uluslararası ilişkiler bağlamında tebligatların nasıl yapılacağı ve gerekli özel hükümler ile tebligat süreçlerinin uygulanacağı şeklinde somutlaştırılır. Bu kapsamda, ceza muhakemesinin işleyişini etkileyen temel etkiler şunlar olur: davanın hangi mahkemede görüleceği konusunda net kurallar ve karar mekanizmaları, bağlı veya bağlantılı suçların davalarının nasıl birleştirilip birleştirilmeyeceğine dair esneklik, yurt içi ve yurt dışı ile ilgili yetki kuralları ve gerektiğinde yetkinin değiştirilmesi imkanı, hâkimin reddi ve çekinmesi süreçlerinin adil ve şeffaf işlemesi, kararların gerekçeli ve usule uygun olarak açıklanması ile tebliğ süreçlerinin düzenli işlemesi.

Kanun 3568
1989-06-13

SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU

Pratik Etki Özeti - Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik meslekleri düzenlenerek, işletmelerin muhasebe, mali müşavirlik ve denetim ihtiyaçlarının güvenilir ve bağımsız şekilde karşılanması hedeflenir; hizmet kapsamı muhasebe kayıtlarının tutulması, mali tabloların ve beyannamelerin hazırlanması ile ilgili danışmanlığı ve gerektiğinde raporlama işlemlerini içerir. - Unvan kullanımı sıkı bir şekilde sınırlanır; yetkisi olmayanların serbest muhasebeci mali müşavirlik veya yeminli mali müşavirlik unvanını kullanması yasaktır; bu tür ihlallerin takibi ve yaptırımları meslek odaları tarafından denetlenir. - Meslek mensupları için genel ve özel nitelikler belirlenir; vatandaşlık, medeni haklar, güvenlik ve meslek onuru gibi şartlar aranır; bazı ağır cezalar veya suçlardan dolayı engeller söz konusu olabilir. - Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için ilgili alanlarda üniversite diploması, staj ve meslek sınavını geçme gibi özel şartlar öngörülür; vergi inceleme yetkisi kazananlar için bazı istisnalar veya farklı yol haritaları bulunur. - Staj ve hizmet sürelerinin sayılmasına ilişkin kurallar getirilir; belirli kamu hizmeti veya denetim görevi yapan süreler staj süresine sayılabilir; bu süreler meslek kazanım sürecine katkı sağlar. - Meslek sınavları, sınav komisyonlarının nasıl oluşacağı ve sınavın nasıl yürütüleceğine dair esaslar belirlenir; sınav sonuçlarının adaletli ve mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi gerekir. - Yabancı uyruklu adaylar için karşılıklılık amacıyla bazı şartlar ve onay süreçleri uygulanabilir; bu, uluslararası katılım imkânını sınırlamaya veya kolaylaştırmaya yöneliktir. - Vergi iadeleri gibi belirli alanlarda rapor düzenletme yetkisi ve sorumluluklar tanımlanır; raporların doğru olması halinde müştereken ve müteselsilen vergi cezaları ve giderlerinden sorumluluk doğar. - Yeminli mali müşavirlik mesleğine kabul edilenler için meslek öncesi yemin zorunluluğu getirilir; tasdik kapsamı ve raporlar için kanunlar çerçevesinde sorumluluk doğar. - Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk, tasdik edilen mali tabloların ve beyannamelerin mevzuata uygunluğunu denetlemeyi ve bu kapsamda doğan sorumlulukları içerir; hatalı tasdik halinde ilgili mali zararlardan müşterek ve müteselsilen sorumluluk doğabilir. - Mesleğin uygulanması sırasında işbirliği veya istihdam konusunda bazı sınırlamalar vardır; meslekten men edilene veya mesleği yapması yasaklananlara ait durumlarda bu kişilerle işbirliği yapılamaz. - Odalar, meslek mensuplarını ve odaların görev alanını belirler; meslek mensuplarının faaliyet sınırları ve meslek etiği konularında denetim ve düzenleyici görevler üstlenir.