10 / 2.367 sonuç gösteriliyor

Kanun 2022
1976-07-10

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

Bu yasa, muhtaç durumda olan 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına aylık bağlama imkanı sağlar ve ayrıca bazı engelli bireyler için de aylık ödemeyi öngörür; bu ödemeler, muhtaçlık devam ettikçe devam eder. Aylıkların miktarı, belirli bir katsayıyla hesaplanan bir tutarda olup, kişinin ve hısımının gelir durumuna göre muhtaçlık şartı sürdürülmelidir; toplam gelir belirli bir seviyenin üzerinde olanlar muhtaç kabul edilmez ve aylık alamaz. 65 yaşına ulaşmadan önce bağlanan aylıklar da bu kapsamda ödenmeye devam eder ve engellilik durumuna göre aylıklar yeniden tespit edilir. Engelliliğin tespiti sağlık kurulu raporuyla yapılır; engelli olanlar ile engelli yakınlarına aylık bağlanabilir ve bazı durumlarda bakımı üstlenenlere, ailenin gelir durumuna göre aylık verilecek şekilde düzenlemeler bulunur. Engelli çocuklar için de özel kapsama dair hükümler uygulanır ve bakımıyla ilgili düzenlemeler yaş gruplarına göre çeşitlilik gösterebilir. Aylıklar peşin olarak ve belirlenen ödeme günlerinde ödenir; durum değişikliği veya ölüm halinda ödemeler kesilir ve haklar bozulursa geri ödeme talep edilebilir. Aylık bağlama ve ödemeyle ilgili gerekli belgeler için uygun usul ve esaslar ortak bir yönetmelikle belirlenir. Yanıltıcı sağlık raporuyla aylık alanlar tespit edilirse ödenen tutarlar geri alınır ve raporları düzenleyenler ile bunlardan yararlananlar hakkında cezai işlemler uygulanabilir. Yersiz ödemelerle ilgili bazı geçici hükümler, önceki ödemelerin terkin edilmesini ve bu kapsamda uygulanacak işlemleri öngörür. Bu kapsamdaki ödemelerin vergiden muaf olduğu hüküm altına alınır.

Kanun 2828
1983-05-27

SOSYAL HİZMETLER KANUNU

Bu metin sosyal hizmetlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin geniş bir çerçeve oluşturur ve hizmetlerin amacı, kapsamı, tanımlar ile genel esaslar ve mali hükümlerini belirler. Sosyal hizmetler, ihtiyaç sahiplerinin maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarını giderici, sorunlarını önleyici ve çözümleyici hizmetleri kapsar ve yaşam standartlarının yükseltilmesini hedefler. Korunmaya ihtiyacı olan çocuklar, engelliler ve yaşlılar gibi temel toplumsal gruplar ile benzer ihtiyaç sahipleri öncelikli olarak hizmetlerden yararlanır. Hizmetler için çeşitli kuruluş türleri ve birimler kurulur; çocuklara yönelik koruma ve bakıma odaklı yuvalar, yetiştirme yurtları, kreş ve gündüz bakım hizmetleri, huzurevleri ve bakım-rehabilitasyon merkezleri gibi birimler ile bu hedeflere uygun çalışır. Hizmetler, kamu kurumları, gönüllü kuruluşlar ve sivil toplumun koordineli işbirliğiyle, denetim ve gözetim altında sunulur; kaynaklar en verimli şekilde kullanılır. Hizmetlere erişimde ayrımcılık yasaktır; talep fazlası olduğunda belirlenen öncelikler uygulanır ve hizmetler insan onuru ve saygısı çerçevesinde sunulur. Personel seçimi ve hizmet içi eğitim, hizmetin niteliğine ve özelliklerine uygun şekilde yapılır; çalışanların nitelikleri hizmetin gerektirdiği standartlara uygun olur. Dış kuruluştan hizmet alınması gerekiyorsa izin ve standartlara uyum zorunludur; coğrafi ve fonksiyonel dağılım dengeli sağlanmaya çalışılır ve hizmet boşlukları giderilir. Engelliler için eşit katılım, erişilebilirlik, eğitimde fırsat eşitliği, istihdam ve sosyal güvenlik konularında hedefler belirlenir; engellilerin karar alma süreçlerine katılımı sağlanır. Ev tipi sosyal hizmet birimleri, merkezler ve koordinasyon yapıları aracılığıyla ihtiyaç tespiti, müdahale ve takibi bir arada ve kolay ulaşılabilir biçimde gerçekleştirilir. Hizmetler için mali kaynaklar genel bütçeden sağlanan yardımlar, hizmetlerden elde edilen gelirler, bağışlar ve benzeri çeşitli kaynaklarla finanse edilir. Kamu ve özel sektör işbirliği, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla koordinasyon esas alınır ve hizmetlerin yayılımı ile etkili kullanımı hedeflenir. Çalışanlar ve özel düzenlemeler konusunda sözleşmeli çalıştırma gibi alternatif istihdam biçimlerine olanak tanınabilir; engellilerin özel istihdam gerekiklikleri de gözetilir.

Kanun 4629
2001-03-03

BAZI FONLARIN TASFİYESİ HAKKINDA KANUN

- Bu düzenleme bazı kamu fonlarını kaldırır ve ilgili gelirler ile varlıkları bütçelere devreder; gerektiğinde özel ödenek veya özel tertipler olarak kaydedilir. - Kaldırılan fonlar kapsamındaki personel, bağlı oldukları kurumun genel veya katma bütçesine naklen atamalı olarak devredilir ve eski kadrolardaki özlük hakları korunur; uygun kadroya atananların arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir. - Sözleşmeli personele üç ay içinde uygun boş kadro bulunması halinde atama yapılır; faydalanmak istemeyenlerin sözleşmeleri feshedilir. - Sürekli işçiler ile geçici işçiler, fonların bağlı olduğu kurumlara devredilir; faydalanmak istemeyenlerin ilişikleri kesilir ve hakları ödenir. - Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin (ÖSYM) döner sermaye işletmesi kurulur ve ÖSYM’ye ait varlıklar bu işletmeye devredilir; ilk sermaye karşılığı bütçeden karşılanır; işletmenin giderleri döner sermaye gelirleriyle karşılanır ve uygulama esasları belirlenir. - ÖSYM’nin mevcut personeli dışındaki döner sermaye uygulamasıyla ilgili ödemeler üzerinde düzenleme yapılır; personele maktu fazla mesai ödemesi gibi imkanlar getirilir. - Kültür Bakanlığı’na film gösterimlerinden elde edilen vergilerden pay ayrılır ve bütçede özel gelir olarak kaydedilir; kullanılmayan paylar ertesi yıla devredilebilir. - Turizm tanıtımı için gelecek yıllara yönelik taahhüt yetkisi verilir; kullanılmayan ödenekler aynı amaçla yeniden devredebilinir. - Çevre, karayolları ve maden gibi bazı alanlardaki fon gelirleriyle kredilerin geri dönüşleri yönetmeliklerle düzenlenir; bu gelirler bütçeye gelir olarak kaydedilir ve gerektiğinde özel ödenekler olarak kullanılabilir.

KHK 652
2011-09-14

ÖZEL BARINMA HİZMETİ VEREN KURUMLAR VE BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

- Özel barınma hizmeti veren kurumların kurulması, faaliyete geçmesi ve denetimi için lisans ve uygunluk süreçleri belirlenir; bu kurumlar öğrenci barınma hizmetleriyle sınırlı olarak iş görür ve bazı süreçler kamu ihale kurallarından muaf olabilir. - Kamuya ait taşınmazların veya kullanıma uygun alanların, belirli şartlar altında özel veya tüzel kişilere uzun süreli kullanım/ devri karşılığı kiralanması veya devredilmesi mümkün hale gelir; bu süreçler kullanım amacına uygunluk garantisiyle yürütülür. - Barınma tesislerinin yenilenmesi ve sözleşme yoluyla dış katılım sağlayıcılar tarafından işletilmesi imkanı doğar; eğitim hizmetlerinin dışındaki alanların işletilmesi de sözleşmeyle belirlenen koşullara bağlanabilir. - Milli eğitim kapsamında tesisler ve hizmetler arasındaki koordinasyon ve işbirliği için belirli yapısal düzenlemeler uygulanır; bazı yapı ve görevler yeniden düzenlenebilir veya kaldırılabilir. - Engelli bireylerin özel eğitim giderlerinin bütçeden karşılanması uygulaması devam eder; destek miktarları, engellilik durumuna ve eğitim programının kapsamına göre belirlenir; yanlış beyan durumunda geri ödeme ve yaptırımlar uygulanabilir; engelli öğrencilerin devam ve ölçüm işlemleri biyometrik veya kamera tabanlı doğrulama ile izlenebilir. - Uzak bölgelerde görev yapan öğretmenlerin istihdamı için sözleşmeli veya yerel statüye dair esnek uygulama imkanları doğar; yabancı ülkelerden denkliği kabul edilen programlar için belirli istihdam seçenekleri ortaya çıkabilir. - Sınavlarda görev alanlara ödenen ücretler ile yol giderleri ve ilgili uygulama esasları yeniden düzenlenebilir; sınav süreçlerinde güvenlik ve organizasyon görevlerine yönelik düzenlemeler yapılabilir. - Yasal değişiklikler kapsamında bazı yapılar kaldırılmış veya yeniden yapılandırılmış olabilir; bu, eğitim hizmetlerinin organizasyonu ve kaynak kullanımında etkiler yaratabilir.

CB Yönetmeliği 923809
1993-01-18

NAKDİ TAZMİNAT VE AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

Bu Yönetmelik, güvenlik ve asayişin korunması amacıyla görev yapanler ile bu görevler nedeniyle ölen, yaralanan veya engelli hale gelenler ile bunların bakıma muhtaç yakınlarına maddi tazminat, aylık bağlanması ve öğrenim/sağlık yardımı sağlanmasına ilişkin esasları belirler. Uygulamada temel amaç, görev sırasında zarar görenlerin ve ailelerinin maddi ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamaktır. Pratik etkiler - Ölen veya engelli hale gelenlerin yaklaşık olarak kendisi ile yakınları için tazminat ve aylık hakları düzenlenir; bu haklar talep edilerek, öncelik sırasına göre paylaştırılır ve bazı durumlarda mirasçıların hakları devreye girer. - Engellilik durumunda, engellilik derecesine göre belirlenen tutarlarda ödeme yapılır; bu tutarlar, bakım gereksinimi ve yaşam sürdürme etkileri gözetilerek hesaplanır. - Yaralanma halinde yapılan ödeme, yaralanmanın ciddiyetine göre belirli oranlarda gerçekleştirilir; tedavi sürecinde geçici olarak avans ödenmesi ve sonrasında kesin tutarın netleşmesi söz konusudur. - Ölenler ve engelli hale gelenler için bağlanacak aylıklar, ilgili sigorta kurumunun işlemleriyle belirlenir ve bu aylıklar çeşitli durumlarda dul ve yetimlere devredilir; bazı durumlarda artış uygulanabilir. - Öğrenim yardımları ve sağlık yardımları ile ilgili haklar güvence altına alınır: çocukların eğitimleri için uygun imkanlar (kamu kurumlarına ilişkin yatılılık/sınav esasları) ve yükseköğrenim için yurt/kredi destekleri sağlanır; tedavi giderleri kamu kurum ve hastanelerinde karşılanır. - Nakdi tazminatın ödenmesi, ilgili kurumlarca incelenen bir süreçle belirlenir ve onaylanan kararlar doğrultusunda ödemeler gerçekleştirilir. - Kapsama, sadece iç güvenlik göreviyle sınırlı kalmaz; yabancı ülkelerde veya uluslararası sahalardaki görevler nedeniyle meydana gelen kayıplar için de haklar aynen uygulanır. - Tazminat ve yardımların izlenmesi, kayıtların tutulması ve gerektiğinde yeniden değerlendirme süreçleri ile yürütülür; bu çerçevede ilgili kurumlar arasındaki koordinasyon sağlanır.

Kanun 7036
2017-10-25

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

Bu metnin iş mahkemelerinin kuruluşu, görev ve yargılama usulüne ilişkin temel sonuçları, taraflar için pratik etki olarak şu şekilde özetlenebilir. - İş mahkemeleri, tek hâkimli şekilde kurulup iş ilişkilerine ve buna bağlı uyuşmazlıklara bakar; ihtisaslaşma amacıyla bazı yerlerde bölümler veya daireler oluşturulabilir ve dava, bu kapsamda belirlenen yerlerde görülür. - Arabuluculuk zorunluluğu uygulanır; işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebi gibi konularda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir; taraflar arabuluculuk sürecinde iletişim bilgilerini paylaşır ve arabuluculuk sonucunda varılan anlaşma veya varılamaması davayı doğrudan etkiler. - Arabuluculuk süreci belirli bir sürede sonuçlandırılmaya çalışılır; taraflar görüşmelere katılmazsa veya iletişim sağlanamazsa arabuluculuk faaliyeti sona erer ve bazı durumlarda yargılama giderlerinin paylaşımı konusunda yaptırımlar uygulanır; ayrıca arabuluculuk süresince zamanaşımı durur. - Arabuluculuk şartının istisnaları bulunmaktadır; iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri gibi bazı konular için bu şart uygulanmaz. - Arabuluculuk bürosunun görevi, uygun mediatori belirlemek, tarafların iletişimlerini organize etmek ve yetkili büroyu kurumsal olarak belirlemektir; yetki konusunda tarafların itirazları olduğunda yetkili büro ve mahkeme karar verir. - Arabuluculuk sonucunda taraflar eşit olarak ücret ve giderleri paylaşabilir; anlaşma halinde taraflar belirlenen şekilde ödemeyi yapar; anlaşma olmaması durumunda giderler belirli kurallara göre karşı tarafa yüklendirilebilir. - Bazı kararlar temyiz yoluna kapalıdır; bu, fesih bildirimine itiraz, disiplin cezalarının iptali gibi belirli tür kararlar için geçerlidir; bu, bu tür kararların istinaf veya temyiz yoluyla denetlenemeyeceği anlamına gelir. - Sosyal güvenlik mevzuatına ilişkin uyuşmazlıklarda, Sosyal Güvenlik Kurumu veya ilgili kurumlar davaya taraf olarak müdahil veya ihbar edilmiş olarak katılabilir; bu durum süreçte kurumun görüş ve işlemlerinin dikkate alınmasını sağlar. - Yürürlük, geçiş ve uygulama açısından yeni kurallar mevcut davalara uygulanır; eski davaların akışı devam eder ve bazı hükümler yeni davalarda uygulanır. - Genel olarak, dava süreçleri basit yargılama usulüne uygun olarak yürütülür; tarafların ispat yükü ve delillerinin değerlendirilmesi, dava birikiminin her talep açısından ayrı ele alınması gibi hususlar uygulanır.

Kanun 5502
2006-05-20

SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA İLİŞKİN BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN

- Birçok madde yürürlükten kaldırılarak kurumun iç yapısı ve görevleri sadeleştirilmiştir; bu, karar alma süreçlerinde esneklik ve basitleştirme doğurabilir. - Taşınmazlar ve mal varlığına ilişkin hükümler, devlet malı statüsünü ve kuruma ilişkin sınırlamaları belirginleştirir; kurumun malvarlığı haczedilemez ve teminat yatırma zorunluluğundan muaf tutulabilir; taşınır ve taşınmaz işlemlerinde yetkiler belirli kurumlarca yönlendirilir. - Dava ve icra süreçlerinde teminat yatırma yükümlülüğü olmadığından, kurumun yargı süreçlerindeki finansal riskleri sınırlı kalır. - Veri güvenliği ve paylaşımı konusunda net çerçeve getirilmiştir; kişisel ve sağlık verilerinin korunması ve paylaşımına ilişkin kurallar uygulanır; paylaşımlar anonimliğin korunması ve belirli kamu veya araştırma amaçları için açık bir usul ile yapılabilir; paylaşılan verinin güvenliğini paylaşım yapanlar üstlenir. - Sağlık ve diğer özel verilerin paylaşımı için noter onaylı muvafakat veya e-Devlet üzerinden kimlik teyidi gibi şartlar öngörülür; kamu idareleri, Merkez Bankası ve üniversiteler gibi kurumlarla belirli hallerde ücretsiz paylaşım yapılabilir. - Sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek personel sınırlı sayıda ve belirli alanlarda (örneğin teknik ve bilgisayar hizmetleri) istihdam edilebilir; ücretlendirme ve sözleşme esasları, üst yönetim ve maliye ile ortak belirlenir; çalışanlar için özel haklar ve ek ödemeler öngörülebilir. - Yönetim kurulu üyeleri ve kurum personeli kamu görevlisi sayılır ve ilgili mevzuat hükümlerine tabidir; görevden uzaklaştırma gibi tedbirler uygulanabilir durumlar öngörülebilir. - Kurumun faaliyet alanında belirli danışma ve yardımcı birimlerinin yapısında değişiklikler veya kaldırmalar gerçekleşmiş olabilir; bu durum operasyonel odakların ve hizmet sunumunun yeniden yapılandırılmasına yol açabilir.

Kanun 506
1964-07-29

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU

- Bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ile borsalar ve bunların teşkil ettikleri sandıklar, çalışanlarına yönelik sosyal güvenlik yardımlarını SGK’ya devredecek; bu sayede çalışanların sosyal güvenlik hakları tek bir sistem içinde sürdürülmüş olacak. - Devirle birlikte sandıkların varlıkları ve yükümlülükleri SGK’ya aktarılacak; aktüerya hesapları yapılarak ortaya çıkacak fiili ve teknik açklar belirlendikten sonra ilgililerden tahsil edilerek SGK’ya ödenecek. - Devir işlemleri sırasında doğacak vergi, resim ve harçlar muaf olacak. - Devir sonrası çalışanların hizmet süreleri ve primleri karşılığı, SGK’da emeklilik ve diğer haklar açısından mevcut kıstaslara uygun biçimde intibak edilecek; haklar SGK’da karşılığı olan şekilde düzenlenecek. - Devir kapsamındaki çalışanlar için hak ve yükümlülükler, ilgili sandıklar arasında geçiş yapılması halinde, geçiş yapılan sandıkla SGK arasında uygun şekilde aktarılacak; bu süreçte hak sahiplerinin menfaatleri korunacak. - Bu düzenlemenin kapsamına giren yeni sandıkların ileride kurulması halinde bu hükümlerin uygulanamayacağı belirtilecek. - Sandıklar ve ilgili teşekküller için mali durum ve denetim, ilgili kurumlar tarafından ortak kontrol ve gözetim altında yürütülecek; gerektiğinde sürenin uzatılması gibi esneklikler uygulanabilecek. - Geçmiş hizmetler ve mevcut emeklilik/ölüm aylıklarıyla ilgili hakların SGK’da birleştirilerek bağlanması ve gerekli ödemelerin bu çerçevede yapılandırılması sağlanacak.

Kanun 4924
2003-07-24

ELEMAN TEMİNİNDE GÜÇLÜK ÇEKİLEN YERLERDE SÖZLEŞMELİ SAĞLIK PERSONELİ ÇALIŞTIRILMASI İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN

- Eleman temininde güçlük çekilen yerlerde sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli yürütülmesi amacıyla sözleşmeli sağlık personeli istihdamı için bir çerçeve kurulur ve bu kişiler için hizmet şartları, nitelikler, işe alınma ve işten ayrılma hallerı, görev ve yetkiler, hak, yükümlülük ve ödemeler ile özlük işleri belirlenir. - Sözleşmeli personel sayısı ve hangi hizmet birimlerinde çalışacağı konuları her yıl belirlenen bir yöntemle kararlaştırılır; pozisyonlar sınırlı tutulur ve ekli cetvelde gösterilen unvanlar ile nitelikler esastır. - Sözleşmeli personel istihdamı, belirlenen hizmet birimlerinde ve ekli unvanlarda, bazı kamu personeli mevzuatına bağlı olmaksızın, ilgili bütçenin onaylandığı çerçevede gerçekleştirilir. - Hizmet sözleşmesi, taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri içeren yazılı bir sözleşme ile kurulur; sözleşmenin uygulanma süresi mali yıl ile sınırlıdır ve fesih koşulları yazılı bildirimle düzenlenir. - Sözleşmeli personele ait damga vergisi ve diğer giderler ilgili mali mevzuat kapsamında karşılanır. - Sözleşmeli personel hiçbir şekilde ek iş yapamaz, maaşlı veya sözleşmeli olarak başka bir iş alamaz; siyasi parti üyeliği gibi bazı kısıtlar uygulanır; ikametgah çalışılan hizmet birimlerinin bulunduğu yerde olmak zorundadır. - Haftalık çalışma süresi, emsal devlet çalışanlarıyla paraleldir; belirli işler için normal çalışma saatlerinin dışında çalışma gerekebilir; bu çalışmalar için ek ücret ödenmez, ancak dinlenme süreleri başka günlerde kullandırılır. - İzinler 657 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kullanılır; uzun süreli hastalık hallerinde yarım sözleşme ücreti ödenebilir; yıllık izinler birleştirilemez ve mazeret izni verilmez. - Sözleşmeli personel, gerektiğinde başhekimlik gibi yönetim görevlerinde bulunabilir; bu görevler için ek ödeme yapılmaz. - Performans esaslı ödüller verilebilir; ödül miktarı ve uygulanma usulleri ilgili mercilerce belirlenir; ödüller, hizmeti takip eden dönemde ödenir. - Sözleşmelerin feshi ve sürekli sözleşmeli statüsünün kazanılması kuralları belirlidir; hizmet süreleri ve iyi sicil gibi şartlar sağlandığında, uzun süreli hizmet sonrası sürekli sözleşmeli statüsüne geçiş için hak doğabilir; bu durumda belirlenen kurallar dahilinde yeniden yerleştirme ve geçiş işlemleri gerçekleştirilir. - Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel kamu personeli mevzuatı uygulanır. - Sözleşmeli personel Emeklilik ve diğer sosyal güvenlik konularında belirli seçeneklere göre düzenlenir; disiplin cezaları ve diğer mali yaptırımlar, ilgili disiplin mevzuatı ve yönetime göre uygulanır.

Kanun 2709
1982-11-09

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

Bu metin devletin cumhuriyet olduğunu, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına aldığını belirtir; toplumun huzuru, adalet ve refahı ile kişilerin maddi ve manevi gelişimini öncelik olarak hedefler. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlük ilkesine bağlıdır; Türkçe resmi dil olarak önceliklidir; milli bayrak, marş ve başkent gibi simgeler devletin kimliğini somutlaştırır. Değiştirilemeyecek hükümler, devletin temel nitelikleri ve Cumhuriyetin yapısal esaslarını korur, bu temel ilkeler üzerinde normalenin üzerinde değişiklikler yapılamaz. Egemenlik millete aittir; milletin iradesiyle kararlar alınır; devlet organları bu gücü anayasadan aldığı sınırlar içinde kullanır; hiçbir kişi veya organ kaynağını Anayasadan almayan yetkiler kullanamaz. Yasama, yürütme ve yargı bağımsız ve tarafsız olarak iş görür; kuvvetler arasındaki işbirliği ve sınırlı yetki paylaşımı, devletin medeni iş bölümünü güvence altına alır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin korunması; dil, ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi düşünce gibi unsurlara dayalı ayrımcılık yasaktır; eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirler makul ve haklar üzerinde dengeleyici olarak kabul edilebilir. Temel hak ve hürriyetler kişiliğe bağlı, dokunulmaz ve devredilemez olarak tanımlanır; bu haklar, toplum karşısındaki ödev ve sorumlulukları da içerir ve demokratik toplumun gerekleriyle ölçülür. Temel hakların kötüye kullanılmaması gerekir; hak ve özgürlükleri amaç göstererek, devleti veya milleti bölmeyi hedefleyen faaliyetler yasa dışı sayılır. Savaş veya olağanüstü hallerde haklar üzerinde geçici sınırlamalar yapılabilir; buna karşın yaşam hakkı ve kişilerin güvenliği korunur, kararlar yargı denetimine tabidir. Kişinin hürriyeti ve güvenliği güvence altındadır; yasa gereği yakalama ve tutuklama durumları belirli usullerle ve haklar bildirilerek gerçekleştirilir; adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi geçerlidir; uzun süreli tutukluluklarda özellikle denetim ve hızlı yargılanma güvence altındadır. Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme özgürlüğü korunur; bu haklar ancak kanunla ve gerektiğinde mahkeme kararıyla sınırlanabilir; kararlar belirli sürelerde onaylanır ve gerekçeyle açıklanır. Konut dokunulmazlığı yalnızca yetkili merciin kararlarıyla ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ihlal edilebilir; karar süreci belirli sürelerde onaylanır ve açıklanır. Haberleşme özgürlüğü ve gizliliği korunur; engelleme ve müdahale için usule uygun hâkim kararı gerekir; kararlar belirli süre içinde onaylanır ve gerekçeli olarak açıklanır. Yerleşme ve seyahat özgürlüğü vardır; yurtdışına çıkış ve sınır dışı edilmeye ilişkin sınırlamalar kanunla belirlenir; vatandaşlar temel olarak sınır dışı edilemez ve yurda girme haklarından yoksun bırakılamaz. Din ve vicdan özgürlüğü güvence altındadır; ibadet ve dini uygulamalar serbesttir; dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi devlet gözetimindedir; din ve manevi yaşamla ilgili haklar kişilerin baskı altında kalmaksızın korunur.