Bu kanun içindeki maddeler yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle konuya ilişkin mevcut düzenlemeler uygulanmamaktadır.
Bu düzenlemede yabancı unsur taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuk ve bu konudaki ihtilafın çözümüne ilişkin temel kurallar belirlenir. Taraflar arasındaki meselelerde hangi ülkenin hukukunun uygulanacağına karar verirken, hangi ülkenin yetkili olduğu ve yabancı kararların tanınması gibi meseleler de dikkate alınır. Yetkili hukuk, tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri veya mutad meskeni gibi bağlarla belirlenir; aksi kararlaştırılmadıkça bu bağlar esas alınır. Yetkili hukuk toplu olarak tarafların mutabakatıyla değiştirilebilir; aksi açıkça kararlaştırılmadıkça söz konusu hüküm uygulanır. Yabancı hukuk belirli bir olay için uygulanabilirken, bu hukuk kamu düzenine aykırı olduğunda Türk hukuku uygulanabilir. Yetkili yabancı hukukun uygulanmasının amacı ve kapsamı açısından Türk hukukunun doğrudan uygulanabilir kuralları da devreye girebilir. Hukukî işlemlerin şekline ilişkin esaslar, işlemin yapıldığı ülkenin veya esasta uygulanacak olan hukukun öngördüğü şekil kurallarına bağlıdır. Zamanaşımı, ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tabidir. Ehliyet ve kısıtlılık gibi hususlarda haklar çoğunlukla kişinin millî hukukuna tabidir; bazı istisnai durumlarda Türkiye’deki mutad mesken hükümleri devreye girebilir. Vasiyet, gaiplik ve ölmüş sayılma gibi konularda karar verilecek kişinin millî hukuku belirleyici olur; bazı durumlarda malların bulunduğu ülke etkili olabilir. Nişanlanma ve evlilik gibi aile hayatı konularında ehliyet, şartlar ve geçerlik genelde tarafların millî hukukuna bağlıdır; evlilik şekli ise evliliğin yapıldığı ülke hukuku tarafından belirlenir; ortak evlilik hukuku, tarafların müşterek millî hukukuna bağlı olarak ya da Türk hukuku uygulanarak çözülebilir. Boşanma ve ayrılık konuları tarafların müşterek millî hukukuna göre incelenir; nafaka, velayet ve geçici önlemler Türk hukuku kapsamına girebilir. Evlilik malları konusunda taraflar mutabık kaldıkları millî hukukunu esas alabilir; aksi halde mutad mesken hukuku veya Türk hukuku uygulanır; taşınmazlar için ilgili ülke hukuku esas alınır. Soybağı ve soybağına ilişkin hükümler, çocuğun doğum anındaki millî hukuka göre kurulur; kurulamıyorsa çocuğun mutad meskeni veya diğer yakın bağlar dikkate alınır. Evlât edinme, vesayet ve kayyımlık gibi koruma tedbirleri ile ilişkilere ilişkin hükümler çoğunlukla tarafların millî hukukuna göre uygulanır. Nafaka ve miras gibi konularda uygulanacak hukuk, alacaklı veya mirasçıların çoğu duruma göre belirlenir; taşınmazlar ve muvazaa gibi durumlarda yerleşim ya da malın bulunduğu ülke etkili olur. Taşınır ve taşınmaz üzerindeki aynî haklar, hareket halindeki mallar ve taşıma sözleşmeleri gibi alanlarda uygulanan hukuk, malın bulunduğu ülke veya tarafların seçimlerine göre belirlenir; taşınmaz haklarında ise esas olarak taşınmazın bulunduğu ülke hukuku geçerli olur. Fikri mülkiyet haklarına ilişkin işlemlerde hangi ülkenin koruma talebinde bulunduğu esas alınır; taraflar arasında hukuk seçimi yapılmışsa o hukuk uygulanır. Sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde, taraflar açıkça bir hukuk seçmezse en sıkı ilişkili olduğu hukuk uygulanır; bu, sözleşmenin kuruluşundaki mutad mesken veya işyeri gibi kriterlerle belirlenir. Taşınmazlara ilişkin sözleşmeler, taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Tüketici sözleşmeleri için tüketicinin mutad meskeninin emredici hükümleri korunur; tarafların hukuk seçimi yoksa da mutad mesken hukuku uygulanır; bazı istisnalar paket turlar kapsamında uygulanmaz. İş sözleşmeleri, tarafların belirlediği hukuka tabidir; taraflar seçim yapmamışsa işçinin mutad işyeri hukuku uygulanır; işin sürekli olarak birden çok ülkede yapıldığı durumlarda esas işyerinin bulunduğu ülke uygulanır. Fikrî mülkiyet sözleşmeleri, tarafların seçtikleri hukuka tabidir; seçim yoksa işyeri veya mutad mesken hukuku uygulanır. Sözleşmeden doğan ilişkilerde, taraflarca sıkı ilişkiyle bağlanan başka bir hukuk varsa o hukuk uygulanabilir. İnsan hakları ile ilgili durumlarda zarar görenin seçimine göre ilgili ülkelerin yasaları uygulanabilir; bu, ihlâllerin niteliğine göre değişir. Haksız fiil durumunda zarar görenin veya zararın meydana geldiği ülkenin hukuku uygulanır; sigorta ilişkilerinde hak sahipleri doğrudan sigortacıyı hedef alabilir. Kişilik haklarının ihlâliyle ilgili talepler ve cevap hakları, çeşitli bağlara göre farklı ülkelerin hukukuna tabi olabilir. İmalât ülkesinin tercihi ve mutad mesken veya işyeri gibi kriterler zarar verenin veya zararın bulunduğu ülkeye göre belirlenir. Haksız rekabet konusunda talepler, piyasaya etki eden ülkenin hukukuna tabidir; rekabetin engellenmesi ve zararlar bu bağlamda ilgili ülke hukukuna göre çözümlenir.
Bu düzenlemenin pratik etkisi yargı, medya hizmet sağlayıcıları ve iç güvenlik alanlarında mevcut düzenlemelerin güncellenmesi ve uyumlaştırılmasıdır. Yargı alanında yapılan güncellemeler, mahkemelerin görev ve yetkileriyle ilgili mevcut kuralların güncel çerçeveye uyumlu biçimde uygulanmasını hedefler. Medya hizmet sağlayıcılarına ilişkin hükümler, dijital ve geleneksel hizmet sağlayıcılarının yükümlülüklerinin ve denetim çerçevesinin netleşmesini sağlar. İç güvenlik alanında yapılan değişiklikler, güvenlik birimlerinin yetki ve görevlerinin daha net ve uyumlu bir yapıda düzenlenmesini amaçlar. Geçici hükümler, yürütülmekte olan davalarda yeni düzenlemeler nedeniyle görevsizlik ya da yetkisizlik kararı verilemeyeceğini ve davaların bulunduğu mahkemede devam edeceğini öngörür. Bu değişiklikler, mevcut uygulamaları yeni kurallara uygun olarak yürütmeyi hedefler.
Bu Kanun, olağanüstü hal kapsamında çıkarılan bazı düzenlemelerin değiştirilerek kabul edilmesini sağlar. Güvenlik ve millî savunma alanlarında mevcut hükümleri günceller ve bu alanlara ilişkin çerçeveyi yeniler. Taşınmaz malların değerlenmesi ve kefaletlerle ilgili uygulamalarda değişiklikler getirir; bu alandaki bazı hükümler iptal edilmiştir. Kanun yürürlüğe girer ve uygulanır.
Ateşli silahlar, mermiler ve bu silahlara ait parçalar ile özel olarak salt saldırı veya savunma amacıyla üretilen diğer aletlerin ülkeye sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulması bu yasa kapsamına alınmıştır ve mevzuya uygun olarak sınırlı amaçlar dışındaki işlemler yasaktır. Ülkede silah ve ilgili teçhizatların ithali ve üretimi, sadece kamu kurumlarının ve silah taşıma yetkisine sahip kişiler ile sınırlı gereksinimler için geçerli olan istisnalar dışındaki taleplere kapalıdır; gerektiğinde bu alımlar için başka kanunlarla çerçeve çizilir. Ülke içinde belirli silahlar ve benzeri aletlerin üretimi yapmak veya bulundurmak çoğu durumda yasaktır; bunun istisnaları ise belirli bir meslek veya sanat için gerekli olan durumlar için İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Kama, hançer, şiş, rastgele müdafaa amaçlı kullanıma uygun çeşitli aletler gibi bazı kesici ve saldırı nitelikli aletlerin üretilmesi ve bulundurulması genel olarak yasağa tabidir; yalnızca gerekli özel şartları sağlayanlar izin alabilir. Sporda kullanılan ateşsiz silahlar ve av tüfekleri gibi belirli ekipmanlar ile bunlara ait malzemelerin kullanıldığı bazı meslekler veya spor faaliyetleri için gerekli olanlar bu yasa kapsamı dışında değerlendirilebilir. Yurda girişte veya ülke içinde silah taşıma ve bulundurmanın lisansla mümkün olduğu kabul edilir; lisanslar belirli bir süre için geçerlidir ve durum değiştikçe bildirilmesi gerekir; uygun görülenlere lisanslar yenilenebilir; bazı kişilere ilişkin özel kolaylıklar ve istisnalar uygulanabilir. Silah taşıma hakkı sadece belirli kişiler tarafından kullanılabilir; bu kişiler üst düzey devlet görevlileri, bazı yargı ve güvenlik görevlileri ile belirli resmi görevlerde bulunanlar gibi sınırlı bir grubu oluşturur; disiplin soruşturması veya cezai hüküm bulunanlar için taşıma izni verilmez. Bazı durumlarda Cumhurbaşkanı kararıyla belirli yerlerde toplu silah taşıma iznine olanak tanınabilir. Silah taşıma izni olanlar başkalarına silah satamaz; silah vesikasının kullanımıyla ilgili ihmal veya başkalarının zarar görmesi durumunda vesikanın geri alınması ve yeni izin verilmemesi söz konusu olabilir. Bir silahın ele geçirilmesi veya zaptı halinde bu silah ve ilgili mermiler devletin ihtiyaçlarına yönelik olarak bir plan doğrultusunda kullanılmak üzere belirli makamlara devredilir; kalan ihtiyaçlar için gerekli bütçe ve talepler çerçevesinde dağıtım yapılır. Bazı durumlarda hediye veya miras yoluyla intikal eden silahlar için vergi, resim veya harç gibi yükümlülükler bakımından özel muafiyetler veya kolaylıklar uygulanabilir. Silah taşıma izni için gerekli kimlik kartları ve belgeler düzenli olarak güncellenebilir veya geri alınabilir; bu süreçler ilgili kurumlardan koordineli olarak yürütülür. Ağır suçlar nedeniyle hüküm giymiş olanlara veya belirli güvenlik ve kamu düzenini tehdit eden kişilere silah taşıma izni verilemez; aynı şekilde bazı durumlarda süreyle sınırlı kısıtlamalar uygulanabilir.
- Türkiye’deki işletme ve müesseseler, işlemlerini Türkçe olarak yürütmek ve defterlerini Türkçe tutmak zorundadır. - Yabancı şirket ve müesseseler için bu zorunluluk, Türkiye’deki muameleler ile devlet kurumlarına ibraz edilen evrak ve defterler için geçerlidir; Türkçe ana dil olarak kabul edilir ve Türkçe dışında da yazılı kayıtlar bulunabilir, ancak Türkçe metin esas alınır; imza, Türkçe metin üzerinde başka bir dilde yazılmış olsa dahi Türkçe kısmın geçerliliği korunur. - Birinci ve ikinci maddelere aykırı olarak düzenlenen evrak ve vesikalar, şirkete karşı aleyhe olan bir durumda dikkate alınmaz. - Bu düzenlemelere aykırı hareket edenler için cezai yaptırım öngörülmüştür. - Kanuna ekleyen mevzuat yürürlüğe girer ve bu değişiklikler mevcut uygulamaya yansır.
- Bu kanun basın ve yayın yoluyla işlenen belirli suçlar için adli süreçlerin ertelenmesine ve gerektiğinde cezaların infazının da ertelenmesine imkan tanır. - Erteleme kararı verilen durumda kamu davası açılmaz veya kovuşturma düşebilir; ancak erteleme süresi içinde yeni bir suç işlenirse, bu suçla ilgili kovuşturmaya devam edilir veya yeni dava açılır. - Erteleme kararının uygulanmasıyla mevcut suçla ilgili haklar bakımından özel bir sonuç doğmaz; ancak erteleme süresinde yeni bir suç işlenmesi halinde, kesinleşen hükümle cezaya ilişkin durumlar devreye girer ve cezai sonuçlar uygulanabilir. - Erteleme kararları adlî sicile kaydedilir ve yalnızca belirli amaçlar için talep edilmesi halinde görülebilir. - Bu kanun kapsamındaki erteleme kararlarının verilmesi, dava zamanaşımı ve dava sürelerinin erteleme süresi boyunca durmasını sağlar. - Erteleme kapsamına giren suçlar için yapılanlar, suç tipine ilişkin mevcut yasalarla ilişkilendirilir; ertelenen civalarda cezaların infazı çeşitli yönlerden etkilenebilir. - Özellikle basın, yayın ve temel hizmetlere ilişkin kırılgan alanlarda zararın giderilmesi halinde cezai yaptırımların uygulanmaması ya da cezaların etkisinin kaldırılması gibi konular üzerinde esneklik sağlar. - İyi hâl göstergesiyle başlayan uygulamalar çerçevesinde hükümlülerin bazı durumlarda denetimli serbestlik kapsamında infaz sürecinin yönetilmesi seçenekleri getirilir. - Değişiklikler diğer mevcut mevzuatla uyumlu hâle getirilmek üzere çeşitli kanun ve mevzuat hükümlerinin kapsayıcı olarak güncellenmesini içerir. - Uygulama ve yürütme yetkisi hükümet tarafından belirlenir.
- FETÖ/PDY ile iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen ve ekli listelerde yer alan kişiler kamu görevinden çıkarılır ve bu işlem için ayrıca tebliğ yapılmaz; haklarında özel kanun hükümleri uygulanır. - Kamu görevinden çıkarılanların rütbeleri alınır, yeniden kamu hizmetine alınmazlar; doğrudan ya da dolaylı olarak görevlendirilemezler; uhdelerinde bulunan görev ve yetkiler sona ermiş sayılır; silah ruhsatı ve benzeri belgeleri iptal edilir; kamu konutlarından tahliye edilmeleri sağlanır; özel güvenlik şirketlerinde kurucu, ortak ya da çalışan olarak çalışamazlar. - Kamu görevlisinden sayılanlar arasında görevlerine iade edilmesi gerekenler varsa, uygun kadro ve pozisyonlara atanabilirler; bu durumda önceki görevden çıkarılma tarihinden itibaren kazanılmış haklar ve mali haklar bakımından belirli ödemeler yapılır; diğer tutarlar ise uygulanmaz. - Ekli listelerde yer alan kamu görevlileri belirli durumlarda geri çağrılabilirler; ancak yeniden göreve alınmaları için ilgili mevzuatta öngörülen şartlar sağlanır. - Yurtdışında öğrenim görenlerden milli güvenliğe tehdit oluşturan iltisakı veya irtibatı olanlar ile bunlarla ilişkisi bulunanlar, öğrencilikle ilişiklerinin kesildiği şekilde uygulanır. - Terör örgütüyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu düşünülen yayın kuruluşları kapatılır; bu kapsamda bulunan medya organlarıyla ilgili işlemler uygulanır. - Banka ve finans işlemlerinde cezai sorumluluk açısından, ilgili kurumlar tarafından sağlanan hizmetlere ilişkin olarak belirli koşullarda cezai sorumluluk yükümlülüğü uygulanmaz; bu, söz konusu işlemlerin güvenlik gerekçesiyle değerlendirileceğini ifade eder. - FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan gerçek ve tüzel kişilerin yönetimdeki ortaklık payı yüzde elliden az olan şirketlere kayyım atanabilir; kayyım şirketin yönetimi ve temsilini üstlenir. - Peşin olarak ödenen mali ve sosyal haklar ile mecburi hizmet yükümlülükleri ve buna bağlı borçlar, çıkarılma tarihinden sonraki süre için geçerli değildir; bu kapsamda öngörülen bazı ödemeler geri alınmaz ve hizmet süresiyle ilgili yükümlülükler ortadan kalkar; vekalet ücreti ve yargılama giderleri hükmedilmez. - Gazilik unvanı, darbe teşebbüsü ve buna bağlı eylemlerin sonucunda malul olan kamu görevlileri ve sivillere, etkilendikleri durumlarda yaralanma derecesine bakılmaksızın verilir; uygulanmasına ilişkin esaslar belirlenir. - İhraç edilen personelin bildirilmesi zorunludur; belirlenen süre içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirimde bulunulur. - Dava ve takip usulleriyle ilgili olarak mevcut davalarda ve icra/iflas işlemlerinde belirli usul kuralları uygulanır; bu kapsamda dava şartı ve reddedilme kararları belirli çerçeveler içinde yapılır.
- İstiklal Madalyası verilmiş olanlar ile Kore ve Kıbrıs’ta fiilen görev yapan Türk vatandaşları vatani hizmet tertibi üzerinden aylık alır; bu ödeme yaşamları boyunca sürer. - Ölüm halinde dul eşe aylık bağlanır; dul eşin yeniden evlenmesi durumunda aylık kesilir. - Bu hüküm, kanundan önce başka bir özel kanunla aylık bağlananlar için uygulanmaz. - Vatani hizmet tertibinden bağlanan aylıklar hiçbir şekilde haczedilemez. - Mevcut aylıklar, asgari seviyeye yaklaşması amacıyla artırılabilir. - Geçici hükümler gereğince geçmişe dönük toplu ödemeler yapılabilir ve bu ödemeler vergiden muaf tutulur; haciz uygulanmaz. - Kanun kapsamına girmeyen kişiler için aylık ödemesi yapılmaz.
Bu kanun özel güvenlik hizmetlerinin verilmesi, denetlenmesi ve izin süreçlerini düzenler; hizmeti yürüten kişi ve kuruluşların çalışma biçimlerini belirler. Kamu güvenliği açısından özel güvenlik hizmetinin kurum içi güvenlik birimi olarak veya hizmetin güvenlik şirketlerine gördürtülmesi yoluyla sağlanmasına olanak tanır; bazı geçici veya acil durumlarda özel izne dayalı istisnalar uygulanabilir. İşletmelerin veya kurumların ihtiyaçlarına göre güvenlik hizmetinin hangi yöntemle yürütüleceğine karar verilmesi için yetkili kurul kararına bağlıdır; kararlar çoğunlukla kabul edilir. Faaliyet izni için şirket sahipleri, yöneticiler ve temsilciler belirli nitelikleri taşımalıdır; yöneticilerin eğitim ve temel güvenlik eğitimini tamamlaması gerekir; güvenlik sorumlusu bulunması ve bazı eğitim şartlarının karşılanması beklenir. Yabancı sahiplik konusunda karşılıklılık esasına dayalı bir yaklaşım uygulanır. Güvenlik hizmetlerinde çalışan kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılabilir; olumlu sonuç alanlara uygun eğitim şartlarını tamamlamak koşuluyla çalışma izni verilir. Güvenlik görevlilerinin yetkileri arasında giriş-çıkış kontrolleri, kimlik sorma, üst araması, eşyaların güvenlik taramalarından geçirilmesi ve delillerin korunması; gerektiğinde yakalama ve olay yerinin güvenliğinin sağlanması bulunur. Silah bulundurma ve taşıma yetkisi komisyon tarafından belirlenir; bazı yerlerde silah bulundurulması yasaktır; özel güvenlik şirketleri kendi başına silah bulunduramaz; ancak gerekli hallerde izinle silah kullanımı sağlanabilir. Görev alanı ve yetkileri görev süresiyle sınırlıdır; gerektiğinde korunan kişiyle birlikte ülke genelinde veya il sınırları içinde genişletilebilir. Kimlik kartı taşıma zorunluluğu vardır; kart üzerinde görevli adı ve silahlı/silahsız olduğu bilgisi bulunur ve kart olmadan yetki kullanılamaz. Güvenlik görevlileri üniforma giymekle yükümlüdür; bazı durumlarda komisyon izniyle sivil kıyafetle çalışabilir. Eğitim, temel güvenlik eğitimi ve silah eğitimini içerir; yenileme eğitimi de uygulanır; eğitim niteliği ve uygulama esasları yönetmelikle belirlenir; bazı kurumlar bu eğitimi verebilir; belirli personel için istisnalar bulunabilir. Yaralanma, engellilik veya ölüm halinde tazminat ödenir; bu tazminat diğer ödemelerle karşılaştırılmaz ve kamu kurumlarında ek hükümler uygulanabilir. Kanunun kapsamına giren görevler dışında başka işte çalışılması yasaktır; grev yasağı ve lokavt yasağı uygulanır; bu kurallar güvenlik hizmetlerinin sürekliliğini sağlamayı amaçlar.
E-posta ile Devam Et