Radyasyon güvenliği ile ilgili mevcut düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durum, alandaki mevcut uygulamaların geçerliliğinin sona ermesi ve gelecekte yeni düzenlemelerin getirilmesi ihtiyacının doğabileceğini gösterir.
Bu düzenleme, siber güvenliği ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçası olarak ele alır ve kritik altyapı ile kamu hizmetlerinin güvenliğini güçlendirmeyi amaçlar. Kamu kurumları ve kritik altyapı sahipleri varlık envanteri oluşturmaya, risk analizleri yapmaya ve güvenlik tedbirlerini uygulamaya zorunlu kılınır; güvenlik önlemleri hizmet ve ürün yaşam döngüsü boyunca uygulanır. Siber olaylara müdahale yeteneklerini geliştirmek için müdahale ekipleri oluşturulur, tatbikatlar yapılır ve ülkeler arası işbirliğiyle koordinasyon geliştirilebilir; siber tehdit istihbaratı elde edilmesi ve paylaşılması teşvik edilir. Yazılım, donanım, ürün, sistem ve hizmetler için standartlar hazırlanır; uygun bulunanlar benimsenir; üreticilerden veya sağlayıcılardan güvenlik kriterlerine uyum istenir; uyumsuzluk halinde tedbirler uygulanabilir. Güvenlik açısından kritik olan veri envanteri tutulması ve varlık güvenliğinin sağlanması için gerekli adımlar belirlenir; güvenlik açısından izin verilen yetkilendirmeler ve denetimlerle bu envanterin korunması sağlanır. Yetkili denetim ve güvenlik denetimleri yürütülür; bağımsız denetçiler ve bağımsız kurumlar denetim yapabilir; denetim kapsamı elektronik ortamlar ile sınırlı değildir. Loglar toplanır, saklanır ve analiz edilir; bu bilgiler güvenlik kararlarını desteklemek için paylaşılır. Belirli hallerde siber güvenlik tedbirlerinin alınması için talep edilen bilgi ve belgeler talep edilip değerlendirilir; bilgi ve bilgi işlem altyapısı üzerinde yetkili kişiler tarafından irtibat kurulabilir. Kişisel veriler ilgili hukuki çerçeve içinde, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenir; amaç kalmadığında verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonimleştirilmesi sağlanır. Güvenlik alanında ürün ve hizmetler için asgari güvenlik kriterleri belirlenir; bunlara uymayanların kullanımı engellenebilir ve sertifikasyon süreçleri uygulanabilir. Ulusal güvenlik politikaları ve yol haritaları kapsamında kararlar alınır, uygulanacak alanlar ve öncelikli konular belirlenir. Kurallara aykırı faaliyetlerde uyum için denetim ve yaptırımlar mekanizmaları işletilir; kamu kurumları için uygulama esasları belirlenir. Siber güvenlik kültürü ve yetkinliğinin artırılması için eğitimler ve farkındalık çalışmaları desteklenir. Hızlı veya istisnai denetim gereken durumlarda kararlar hızlıca alınabilir; denetimler kamu yararı gözetilerek yürütülür.
- Güvenli elektronik imza, imza sahibine bağlı olan ve imzalanan verinin kimlik doğrulama ile bütünlüğünü sağlayan bir imzadır ve elle atılan imza ile aynı hukuki sonuç doğurur. - Güvenli elektronik imza oluşturma ve doğrulama araçları, imza verilerinin gizliliğini ve bütünlüğünü koruyacak şekilde tasarlanmalı; veriler üçüncü kişiler tarafından elde edilememeli ve sahteciliğe karşı korunmalıdır. - Elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları, sertifikalar ve imzalarla ilgili hizmetleri güvenilir şekilde sunmalı; sertifikaların taklit ve tahrif edilmesini önlemek için gerekli güvenlik tedbirlerini almalıdır. - Nitelikli elektronik sertifikalar, imza sahibinin kimliğini güvenilir biçimde tespit eden bilgilerle ve imza doğrulama verisiyle bağ kuran içeriklerle birlikte bulunmalı; sertifikada kullanım şartları ve sınırlamalar belirtilmelidir. - Sertifika sağlayıcılarının yükümlülükleri arasında kimlik doğrulama, ilgili bilgileri resmi belgelere dayandırarak güvenilirlik sağlama, sertifika iletileri ve kayıtları güvenli şekilde tutma ve gizliliği koruma yer alır; iptal ve devri gibi süreçleri yönetme gerekir. - Nitelikli sertifikaların iptali, talep veya bilgilerdeki hatalar ya da fiil ehliyetinin sınırlanması gibi durumlarda derhal gerçekleşir ve iptalin kayda geçmesini güvenli biçimde sağlanır; faaliyetten çekilme durumunda devretme süreci uygulanabilir. - Kişisel verilerin korunması esastır; sertifika talep edenin bilgilerinin amacı dışında kullanılmaması ve üçüncü taraflara izinsiz paylaşılmaması gerekir. - Sertifika sağlayıcıları, kanun ihlallerinden doğan zararlardan sorumlu olabilirler; kusursuzluk ispat edilse bile tazminat sorumluluğu sınırlı değildir; ayrıca sertifika mali sorumluluk sigortası yaptırılması gerekir. - Yabancı sertifikalar, kabul ve tanınma durumuna göre Türkiye’de kullanılabilir ve doğacak zararlardan Türkiye’deki sağlayıcı da sorumlu olabilir. - Denetimler gerektiğinde yapılır; defter, kayıt ve altyapı dahil tüm işlemler denetlenebilir. - Elektronik imza oluşturma verilerinin izinsiz kullanımı suçtur ve buna ilişkin ihlaller cezalandırılır; sahte sertifika oluşturma veya kullanma fiilleri de cezai yaptırımlara tabidir. - Elektronik mühür, diğer elektronik verilerle ilişkili olarak doğrulama amacıyla kullanılan bir araçtır ve sahibinin bilgilerini güvenilir biçimde doğrulamak için kullanılır.
Hız sınırı ve ilgili trafik işaretlemelerinin güncel standartlara uygunluğu, konumu, görünürlüğü ve sürücü davranışları üzerindeki etkileri yeniden değerlendirilecek. Meskûn mahal dışında kurulu hemzemin yaya geçitlerinin standartlara uygunluğu kontrol edilecek; okul ve hastane bölgeleri dışındaki geçitler kaldırılacak. Ülke genelinde uygulanmakta olan isaretlemeler üzerinden belirlenen hız sınırları yeniden gözden geçirilecek ve gerekli görülen yerlerde yeniden belirlenecek. Yol yapısı, trafik yoğunluğu ve yaya hareketliliği gibi etkenler dikkate alınarak uygun görülen kesimlerde hız sınırları yeniden düzenlenecek; değişiklikler kapsamında altyapı düzenlemeleri yapılacak. Can ve mal güvenliğini tehlikeye atan orta refüj açıklarının kapatılması ve yaya geçidi/durak uygulamalarının sonlandırılması gibi altyapı önlemleri uygulanacak. Şehirlerarası karayollarında meskun mahal levhalarının gerekliliği ve konumları yeniden değerlendirilecek. Yerleşim yeri içinden geçen ve taşıma kapasitesi yüksek olan yollarda can ve mal güvenliği için tedbirler alınacak ve hız sınırları gözden geçirilecek. Hız sınırı uygulamaları ve trafik işaretleri standardize edilerek sürücüler için algılanabilirlik artırılacak.
Bu yasa afet riski altındaki alanlarda güvenli ve sağlıklı yaşama olanaklarını artırmaya yönelik olarak riskli yapıların tespiti, tasfiye ve yenilenmesini düzenler. Riskli yapıların tespiti maliklerin masrafları kendilerine ait olacak şekilde lisanslı kuruluştan ya da yetkili birimlerce yaptırılır; sonuçlar tapu kaydına bildirilir ve ilgili hak sahiplerine duyurulur. Riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki taşınmazlarla ilgili işlemler kamu yararına devri veya devri seçenekleriyle ele alınabilir ve gerekli hallerde taşınmazlar üzerinde imar ve yapılaşma işlemleri geçici olarak durdurulabilir. Tahliye ve yıkım süreçlerinde öncelik maliklerle anlaşma sağlamaktır; anlaşma sağlanamazsa geçici konut veya kira yardımı ile yapım için yardım gibi destekler sağlanabilir ve masraflar maliklerden payları oranında tahsil edilir. Uygulama kapsamında hak sahiplerinin görüşü alınır ve tespit sonuçları ilan edilerek bildirilir. Riskli yapı tespiti yapan lisanslı kuruluşlar ve ilgili mühendisler için denetimler ve ihlal halinde cezai yaptırımlar uygulanabilir; raporlarda hatalı veya usulsüz işlem yapılması durumunda uyarı, para cezası veya lisans iptali gibi yaptırımlar söz konusu olabilir.
Bu yönetmelik, sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik ile ilgili hizmetlerin koordine, denetimli ve sürekli biçimde yürütülmesini sağlamayı amaçlar ve uluslararası güvenlik standartlarının benimsenip uygulanmasına odaklanır. Genel güvenliğin sağlanması, giriş-çıkışların düzenli ve güvenli biçimde gerçekleştirilmesi ile yolcu ve yük akışının güvenli şekilde sürdürülmesini sağlar. Giriş kartı uygulamaları ve güvenlik taramalarıyla buralara giriş-çıkışlar güvenlik kontrolünden geçirilir; gerektiğinde arama yetkileri kullanılarak güvenlikle ilgili unsurlar incelenir. Kurumlar arasında bilgi paylaşımı ve geçici personel, araç ve ekipman yardımlarıyla güvenlik tedbirlerinin etkili uygulanması sağlanır. Güvenlik yatırım ve altyapı projelerinin zamanında hayata geçirilmesi için ilgili mekanizmaların koordinasyonu ve izleme süreçleri kurulabilir. Bölgelerde güvenlik politikalarının uygulanması için karar alma süreçleri tanımlanır ve eksiklikler hızla giderilir. Güvenlik tedbirleri, yolcu ve bagaj kontrolünden uçak ve saha güvenliğine kadar tüm aşamaları kapsar; silah, patlayıcı ve tehlikeli maddelerin varlığına karşı önlemler alınır. Operasyonel güvenliğin sağlanması amacıyla muhtemel olaylara karşı acil durum planları ve yönlendirme protokolleri oluşturulur ve tatbikatlar yapılır. Denetim ve disiplin süreçleriyle güvenliğin sürekliliği ve standartlara uyum sağlanır; güvenlik performansının iyileştirilmesi için raporlar ve geri bildirimler kullanılır. Yatırımlar, hizmetlerin güvenli, verimli ve kesintisiz sürdürülmesi için sürekli izlenir ve gerektiğinde düzeltici tedbirler istenir.
Bu kanun özel güvenlik hizmetlerinin verilmesi, denetlenmesi ve izin süreçlerini düzenler; hizmeti yürüten kişi ve kuruluşların çalışma biçimlerini belirler. Kamu güvenliği açısından özel güvenlik hizmetinin kurum içi güvenlik birimi olarak veya hizmetin güvenlik şirketlerine gördürtülmesi yoluyla sağlanmasına olanak tanır; bazı geçici veya acil durumlarda özel izne dayalı istisnalar uygulanabilir. İşletmelerin veya kurumların ihtiyaçlarına göre güvenlik hizmetinin hangi yöntemle yürütüleceğine karar verilmesi için yetkili kurul kararına bağlıdır; kararlar çoğunlukla kabul edilir. Faaliyet izni için şirket sahipleri, yöneticiler ve temsilciler belirli nitelikleri taşımalıdır; yöneticilerin eğitim ve temel güvenlik eğitimini tamamlaması gerekir; güvenlik sorumlusu bulunması ve bazı eğitim şartlarının karşılanması beklenir. Yabancı sahiplik konusunda karşılıklılık esasına dayalı bir yaklaşım uygulanır. Güvenlik hizmetlerinde çalışan kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılabilir; olumlu sonuç alanlara uygun eğitim şartlarını tamamlamak koşuluyla çalışma izni verilir. Güvenlik görevlilerinin yetkileri arasında giriş-çıkış kontrolleri, kimlik sorma, üst araması, eşyaların güvenlik taramalarından geçirilmesi ve delillerin korunması; gerektiğinde yakalama ve olay yerinin güvenliğinin sağlanması bulunur. Silah bulundurma ve taşıma yetkisi komisyon tarafından belirlenir; bazı yerlerde silah bulundurulması yasaktır; özel güvenlik şirketleri kendi başına silah bulunduramaz; ancak gerekli hallerde izinle silah kullanımı sağlanabilir. Görev alanı ve yetkileri görev süresiyle sınırlıdır; gerektiğinde korunan kişiyle birlikte ülke genelinde veya il sınırları içinde genişletilebilir. Kimlik kartı taşıma zorunluluğu vardır; kart üzerinde görevli adı ve silahlı/silahsız olduğu bilgisi bulunur ve kart olmadan yetki kullanılamaz. Güvenlik görevlileri üniforma giymekle yükümlüdür; bazı durumlarda komisyon izniyle sivil kıyafetle çalışabilir. Eğitim, temel güvenlik eğitimi ve silah eğitimini içerir; yenileme eğitimi de uygulanır; eğitim niteliği ve uygulama esasları yönetmelikle belirlenir; bazı kurumlar bu eğitimi verebilir; belirli personel için istisnalar bulunabilir. Yaralanma, engellilik veya ölüm halinde tazminat ödenir; bu tazminat diğer ödemelerle karşılaştırılmaz ve kamu kurumlarında ek hükümler uygulanabilir. Kanunun kapsamına giren görevler dışında başka işte çalışılması yasaktır; grev yasağı ve lokavt yasağı uygulanır; bu kurallar güvenlik hizmetlerinin sürekliliğini sağlamayı amaçlar.
Bu düzenleme resmi istatistiklerin üretilmesi, derlenmesi, yayımlanması ve dağıtımı için merkezi bir çerçeve oluşturur ve bu çalışmaları ilgili kurumlar arasında koordine eder. Kalite ilkelerini, güvenilirlik ve tarafsızlık ilkesini temel alır; gizlilik ve şeffaflık sağlanır; kullanılan yöntemler kamuya açıklanır ve paylaşılır. Resmi istatistik programı, ihtiyaçlar ve kaynaklar gözetilerek belirlenen konuları kapsar ve sayım ile araştırmaları bu program çerçevesinde yürütür; program için istişari görüşler alınır ve uygulanır. Kurumlar, resmi istatistiklerin üretimi için gerekli veri ve bilgileri talep edilmesine uygun şekilde sağlar; doğruluk ve tutarlılık için gerekli kontroller yapılabilir; süreçler elektronik olarak yürütülebilir ve arşivlenebilir. Kurumlar, programda yer almayan konulardaki çalışmalarını resmi istatistik olarak kabul etmez; araştırma sonuçları kamuoyuna açıklanan bilgilerle birlikte, yöntemi ve örneklemi de şeffaf biçimde paylaşmakla yükümlüdür. Veri toplama ve dağıtım, belirlenen süre ve standartlarda yapılır; verilerin güvenli ve eşit erişilebilir şekilde kullanıcılarla buluşturulması için gerekli tedbirler alınır; dağıtım öncesi veriler gizli değildir ifadesiyle paylaşılmaz. Gizli veriyle ilgili kurallar sıkı tutulur; yetkili kişiler dışında kimseye verilmez; toplulaştırılmış veya dolaylı tanımlama ile bile olsa veriler kişileri belirleyecek şekilde yayımlanamaz; verilerin istatistik amacı dışında kullanımı yasaktır; gizli verilerin açıklanması yasakları, görevi bitmiş çalışanlar için de geçerlidir. Bireysel verilerin kullanımı, kimliği belirleyici unsurlar gizlendiğinde ve belirli amaçla sınırlı olduğunda izinle ve bilimsel çalışmalarda yapılabilir; üçüncü taraflara verilmesi yasaktır. Araştırma sonuçlarının yayımlanması halinde, çalışmaların kapsamı, örnekleme ve veri toplama yöntemleri açıklanır; böylece şeffaflık ve güven sağlanır. İstatistik örgütlenmesi, ana hizmet birimleri ve danışma birimlerinin varlığıyla düzenlenir; bu yapı resmi istatistiklerin koordinasyonu ve kalite kontrollerinin yürütülmesini sağlar.
Bu metin devletin cumhuriyet olduğunu, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına aldığını belirtir; toplumun huzuru, adalet ve refahı ile kişilerin maddi ve manevi gelişimini öncelik olarak hedefler. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlük ilkesine bağlıdır; Türkçe resmi dil olarak önceliklidir; milli bayrak, marş ve başkent gibi simgeler devletin kimliğini somutlaştırır. Değiştirilemeyecek hükümler, devletin temel nitelikleri ve Cumhuriyetin yapısal esaslarını korur, bu temel ilkeler üzerinde normalenin üzerinde değişiklikler yapılamaz. Egemenlik millete aittir; milletin iradesiyle kararlar alınır; devlet organları bu gücü anayasadan aldığı sınırlar içinde kullanır; hiçbir kişi veya organ kaynağını Anayasadan almayan yetkiler kullanamaz. Yasama, yürütme ve yargı bağımsız ve tarafsız olarak iş görür; kuvvetler arasındaki işbirliği ve sınırlı yetki paylaşımı, devletin medeni iş bölümünü güvence altına alır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin korunması; dil, ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi düşünce gibi unsurlara dayalı ayrımcılık yasaktır; eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirler makul ve haklar üzerinde dengeleyici olarak kabul edilebilir. Temel hak ve hürriyetler kişiliğe bağlı, dokunulmaz ve devredilemez olarak tanımlanır; bu haklar, toplum karşısındaki ödev ve sorumlulukları da içerir ve demokratik toplumun gerekleriyle ölçülür. Temel hakların kötüye kullanılmaması gerekir; hak ve özgürlükleri amaç göstererek, devleti veya milleti bölmeyi hedefleyen faaliyetler yasa dışı sayılır. Savaş veya olağanüstü hallerde haklar üzerinde geçici sınırlamalar yapılabilir; buna karşın yaşam hakkı ve kişilerin güvenliği korunur, kararlar yargı denetimine tabidir. Kişinin hürriyeti ve güvenliği güvence altındadır; yasa gereği yakalama ve tutuklama durumları belirli usullerle ve haklar bildirilerek gerçekleştirilir; adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi geçerlidir; uzun süreli tutukluluklarda özellikle denetim ve hızlı yargılanma güvence altındadır. Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme özgürlüğü korunur; bu haklar ancak kanunla ve gerektiğinde mahkeme kararıyla sınırlanabilir; kararlar belirli sürelerde onaylanır ve gerekçeyle açıklanır. Konut dokunulmazlığı yalnızca yetkili merciin kararlarıyla ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ihlal edilebilir; karar süreci belirli sürelerde onaylanır ve açıklanır. Haberleşme özgürlüğü ve gizliliği korunur; engelleme ve müdahale için usule uygun hâkim kararı gerekir; kararlar belirli süre içinde onaylanır ve gerekçeli olarak açıklanır. Yerleşme ve seyahat özgürlüğü vardır; yurtdışına çıkış ve sınır dışı edilmeye ilişkin sınırlamalar kanunla belirlenir; vatandaşlar temel olarak sınır dışı edilemez ve yurda girme haklarından yoksun bırakılamaz. Din ve vicdan özgürlüğü güvence altındadır; ibadet ve dini uygulamalar serbesttir; dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi devlet gözetimindedir; din ve manevi yaşamla ilgili haklar kişilerin baskı altında kalmaksızın korunur.
Bu kanun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ilişkin temel ilkeleri ve elde edilen verilerin kullanılmasına dair esasları belirler. Uygulama kapsamı ve amaçları: Kamuya atama ve bazı görevler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yürütülür; milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip birim, proje, tesis ve hizmetlerde çalışanlar için bu süreç uygulanır. Arşiv araştırması kapsamında incelenenler: Kişinin adli sicil kaydı, kolluk faaliyetleriyle ilgili durumlar, mevcut kısıtlar ve hakkında hüküm veya devam eden soruşturma/kovuşturmaları içeren kayıtlar mevcut olup olmadığının tespit edilmesi hedeflenir. Güvenlik soruşturması kapsamı: Görev için needed olan niteliklerle ilgili bilgiler, yabancı ilişki durumu ve terör örgütleriyle bağlılık veya irtibat ihtimali gibi hususların mevcut kayıtlardan denetime elverişli şekilde değerlendirilmesi amaçlanır. Süreç ve yetkili birimler: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, ilgili güvenlik ve idari birimler tarafından yürütülür; taleple sınırlı olarak gerekli bilgi ve belgelerden elde edilenler toplanır. Gizlilik ve veri güvenliği: Soruşturmayı yürütenler tarafından bilgiler gizli tutulur; sorgulama, paylaşma veya duyurma yetkisiz kişilerle yapılmaz; gerekli güvenlik önlemleri alınır. Değerlendirme Komisyonu ve karar süreci: Elde edilen veriler nesnel ve gerekçeli şekilde yazılı olarak atamaya yetkili makamlara sunulur; atama kararı bu veriler ışığında verilir. Kişisel verilerin korunması: Kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel ilkelere uyulur; elde edilen veriler amaca uygun kullanılır, doğru ve güncel tutulur; istihbarat kapsamında olan bilgiler kişiyle paylaşılmaz. Veri güvenliği ve gizlilik konusunda haklar: İşlenen kişisel verilerle ilgili bilgi, erişim, düzeltme ve silme talepleri için uygun tedbirler uygulanır; süreç boyunca gizlilik korunur ve yetkili olmayan kişilerle paylaşım yapılmaz. Silme ve yok etme uygulaması: Amaç kalmadığında veya belirli bir sürenin sonunda veriler silinir ve yok edilir; dava açılması durumunda karar kesinleşene kadar veriler silinemez. Cezai hükümler: Kişisel verilerin korunmasını ihlal edenler için cezai yaptırımlar uygulanır. Yönetmelik ve uygulanabilirlik: Süreç ve usuller için yönetmelikler çıkarılarak uygulanabilirlik sağlanır. Genel sonuç: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, uygunluk değerlendirmesinin güvenli, gizli ve amaca uygun şekilde yapılmasını, verilerin korunmasını ve gerektiğinde nesnel kararların alınmasını hedefler.
E-posta ile Devam Et