NÜFUS HİZMETLERİ KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
Bu düzenleme nüfus hizmetleriyle ilgili bazı hükümlerin mevcut mevzuatla uyumlu hâle getirilmesini sağlar. Eyüpsultan adının resmî olarak kullanılmasını sağlar.
Bu düzenleme nüfus hizmetleriyle ilgili bazı hükümlerin mevcut mevzuatla uyumlu hâle getirilmesini sağlar. Eyüpsultan adının resmî olarak kullanılmasını sağlar.
Bu yasa nüfus olaylarının belirlenmesini, kayda geçirilmesini ve bu kayıtların merkezi ile yerel düzeyde tutulmasını sağlar; adres bilgilerinin ilişkilendirilmesi ve elektronik ortamda yürütülmesini hedefler. Nüfus kütükleri ve ilgili özel kütükler aracılığıyla kişinin kimlikleri, yerleşim yeri, aile bağları, vatandaşlık durumu ve medeni hâli gibi bilgiler düzenli olarak kaydedilir ve saklanır; bu kayıtlar elektronik ortamla da tutulabilir. Kayıtlar gizli tutulur; yalnızca yetkili görevliler ve denetim kapsamında bulunanlar görebilir; gereken durumlarda veri paylaşımı yapılabilir. Kişiler ve uygun durumlarda yabancılar, nüfus kütüğüne yazdırılır ve kimlik kartı alma işlemiyle yükümlü tutulur; bazı özel durumlarda yabancı kimlik numarası düzenlemeleri uygulanır. Doğum, evlilik, boşanma, ölüm gibi nüfus olaylarının kayda alınması için istenen belgelerle dayanak sağlanır ve bu kayıtlar uygun şekilde arşivlenir; gerekli güncellemeler kayıt üzerinde yapılır. Kamu hizmetlerini sunan kurumlar, nüfus kayıtlarını esas alarak işlemleri yürütür; kayıtlar arasında farklılık olması halinde nüfus kayıtları temel referans olarak kullanılır. Veri paylaşımı ve elektronik kimlik doğrulama amacıyla merkezi bir sistem ile işlemler desteklenir; kurumlar bu sistem üzerinden gerekli veriyi talep edebilir. Yabancı vatandaşlar için yabancı kimlik numarası ve yabancılar kütüğü oluşur; bu kayıtlar üzerinden karşılıklı işlemler yürütülür. Okul yönetimleri, bakım kuruluşları, işverenler gibi bazı kurumlar, beyan ve doğrulama işlemlerini kolaylaştırmak için nüfus müdürlüklerine bilgi vermekle görevlendirilir. Biyometrik verilerin toplanması ve elektronik kimlik doğrulama sisteminin kullanılması, kimlik tespitinin güvenli ve etkili yapılmasını sağlar.
Bu yönetmelik nüfus hizmetlerinin nasıl yürütüleceğini ve kişilerin medeni durum bilgilerinin kaydedilmesini merkezi bir veritabanına iletilebilmesini sağlayacak şekilde düzenler; hizmetlerin birliğini ve tutarlılığını hedefler. Nüfus kütüklerinin kâğıt ve elektronik ortamda tutulmasına, dış temsilcilikler ve yetkili kurumlarca dayanak belgelerinin merkezi veritabanına gönderilmesine veya tesciline ilişkin usul ve esasları belirler. Aile kütüğü, özel kütük ve diğer kayıt türlerini, bu kayıtların hangi belgelerle ve nasıl tutulacağını standartlaştırır; kayıtların arşivlenmesi ve muhafazasıyla ilgili esasları ortaya koyar. Genel Müdürlük’e nüfus hizmetlerini düzenlemek, yürütmek, izlemek ve denetlemek gibi yetkiler ve sorumluluklar verir; hatalı veya eksik kayıtların dayanak belgelere uygun şekilde düzeltilmesini sağlar. Kayıtların doğruluğunu ve tutarlılığını korumak amacıyla düzeltme, birleştirme, silme ve taşıma işlemlerinin usul ve esaslarını belirler; saklı nüfus ve tescil işlemlerine ilişkin kuralları düzenler. Doğum, evlenme, boşanma, ölüm gibi nüfus olaylarının kaydedilmesi ve tescil edilmesi ile ilgili genel kuralları ve gerekli belgeleri belirler; kayıtların hangi makamlarca hangi yollarla yapılacağını tanımlar. Doğum bildirimlerinin hangi kişi veya kurumlar tarafından nasıl yapılacağını ve kayıtların nasıl tescil edileceğini düzenler; yurt dışı doğumlarda bildirim ve tescil süreçlerini açıklar. Soybağının kurulması ve bunun tescil işlemlerine ilişkin esasları belirler. Kapatılmış kayıtlar ve denetim açısından erişim, muhafaza ve yetkili makamların denetimine ilişkin kuralları düzenler; mahkeme taleplerine ilişkin istisnaları belirtir. Saklı nüfus kavramını ve bu nüfusun aile kütüklerine tesciline ilişkin esasları ortaya koyar; vatandaşlık farklılıklarını gözeterek kayıtlama süreçlerini düzenler. Kayıt dışı kalmış kişilerin başvurusunda hangi belgelerin gerektiğini ve başvuru sahiplerinin işlemler için hangi yerlere başvuracağını belirtir; başvuru sürecinin nasıl işleyeceğini özetler. Çok vatandaşlığa sahip olan kişilerin nüfus olaylarının aile kütüklerine tesciline ilişkin başvuru şartlarını ve hangi durumlarda tescilin mümkün olacağını açıklar; başvuruların nasıl değerlendirileceğini özetler. Uluslararası belge düzenleme, tescil ve arşivleme işlemlerinin nasıl yürütüleceğini ve bu belgelerin ilgili kütüklere nasıl dahil edileceğini belirtir. Genel olarak, nüfus olaylarının kaydı, tescili ve doğrulaması için gerekli süreçleri, yetkili kurumlar arasında koordinasyonu ve arşivleme düzenini getirir; kimlik, vatandaşlık ve yerleşim ile ilgili kayıtların tutarlı ve izlenebilir şekilde yönetilmesini amaçlar.
Bu düzenleme, vatandaşların ve Türkiye’de uzun süreli yabancı olarak ikamet eden kişilerin adres bilgilerinin merkezi olarak tutulması, güncellenmesi ve paylaşılması amacını taşır; bu sayede kamu hizmetlerinin adres verilerine dayanarak sunulması hedeflenir. Yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin tutulması, güncellenmesi ve kullanılması için merkezi bir sistem kurulmasını öngörür; yerleşim yeri sadece bir konut olarak kaydedilir ve geçici adresler gerektiğinde diğer adres olarak tutulabilir. Adres bilgileri, MERNIS ile ulusal adres veri tabanı aracılığıyla ilişkilendirilir ve elektronik ortamda saklanır; bu bilgiler kamu hizmetlerinin sunumunda esas alınır. Adres bildirim formları elektronik olarak veya mümkün olmadığında posta yoluyla iletilebilir; beyanlar doğru ve eksiksiz olarak kurumlara iletilir ve gerektiğinde ilgili nüfus müdürlüklerine aktarılır. Adres değişikliklerinin gerekli kurumlar ve kişiler tarafından bildirilmesi için belirli yükümlülükler getirilir; bildirimler süresince takip ve koordinasyon sağlanır, ilgili kişiler ve konut sahipleri bu süreci birlikte yürütür. Disiplin ve güvenlik konuları dikkate alınarak adres bilgileri yalnızca yetkili kurumlarca hizmet amacıyla kullanılır ve erişim sınırlı tutulur; verilerin gizliliği korunur. Eski adres kayıtları saklanır ve son yerleşim yeri adresi kayıt altında tutulur; gerektiğinde doğruluk ve güncellik için düzeltmeler yapılır, hatalı kayıtlar sistemden kaldırılır. Kurumsal işleyişin uyum içinde yürütülmesi amacıyla uygulama ve entegrasyon süreçleri belirli bir koordinasyon içinde yürütülür; belediyeler ve ilgili yerel idareler güncel bilgileri sisteme işler ve güncel datayı destekler.
Bu karar Bölgesel Gelisme Ulusal Stratejisi ile Bölge Planlarının uygulanmasına yönelik kapsamlı bir çerçeve oluşturur. Bölgesel rekabet gücünü artırmayı, refahı yükseltmeyi ve bölgesel dinamiklerle kapsayıcı kalkınmayı hedefler. Mekânsal odaklı hedefler ve stratejiler belirlenir; küresel entegrasyon, rekabetçilik, yerel ekonomik yapılar, nüfus hareketliliği ve afet sonrası iyileşme gibi konular ele alınır. Kentleşme, kırsal kalkınma, sosyal gelişme, turizm, sanayi ve lojistik, yeşil büyüme ve dijitalleşme gibi temalar için özel hedefler ve öncelikler tanımlanır. AR-GE ve yenilikçilik, girişimcilik, inovasyon ekosisteminin mekânsal dağılımı ve finansman olanakları gibi konular için stratejiler belirlenir. Afet sonrası ekonomik ve sosyal iyileşmenin sağlanması ana hedeflerden biri olarak öne çıkar. Mekânsal planlama ve yönetişim çerçeresi kurulur; izleme ve değerlendirme mekanizmaları ile uygulamanın izlenmesi güvence altına alınır. Politikaların, iller ve bölgeler arasındaki gelişmişlik farklılıklarını azaltmaya odaklandığı ve bölgesel planların yatırım kararlarını yönlendirdiği belirtilir.
Nüfus politikalarının eşgüdümlü ve bütüncül bir şekilde geliştirilmesi ve uygulanması amacıyla bir kurul kurulmuştur. Kurul, kamu kurumları ve ilgili paydaşlar arasında işbirliğini güçlendirmeyi ve planlı bir yaklaşımla çalışmaları koordine etmeyi hedefler. Demografik yapıdaki değişiklikleri izlemek, etkilerini değerlendirmek ve gerektiğinde politika tedbirleri önermek için izleme ve değerlendirme süreçleri oluşturulur. Doğurganlık hızının yenilenme seviyesini koruması ve aile kurumunun güçlendirilmesi amacıyla kısa, orta ve uzun vadeli politikalar geliştirilir ve uygulanır. Kurul kararları ile eylem planının uygulanması sonuçları izlenir ve değerlendirilir. Sekretarya, eylem planını hazırlama, uygulama ve izleme süreçlerini koordine eder; toplantı hazırlıkları ve gündem çalışmalarını yürütür. Kurul çalışmalarına ve eylem planının uygulanmasına ilişkin ilerleme raporları hazırlanır ve gerektiğinde paydaşlarla paylaşılır. Komiteler ve çalışma grupları oluşturarak farklı kurumların görev alanlarına giren konularda iş programları belirlenir ve uygulanır.
Bu kanun nüfus planlaması konusunda devletin politika ve uygulama çerçevesini belirler. Amaç, bireylerin istedikleri zamanda ve istedikleri sayıda çocuk sahibi olmalarını sağlamak ve gebeliği önleyici tedbirlerin temin ve uygulanmasını güvence altına almaktır. Gebeliğin sona erdirilmesi ve sterilizasyon, devletin gözetim ve denetimi altında yapılır; öngörülen haller dışında bu işlemler yapılamaz. Gebeliğin sona erdirilmesi, anne sağlığı açısından sakınca yoksa istek üzerine gerçekleşir; süreyi aşırı ve ağır durumlarda objektif sağlık raporlarıyla karar verilir; acil hallerde hemen müdahale gerekir ve müdahaleden sonra kimlik ve gerekçeler bildirilir. İzinler; gebe kadının rızası gerekir; küçüklükteki kişiler için velinin rızası ve vesayet altındakiler için ilgili rızalar gerekir; acil müdahale durumunda izin şartı aranmaz. Sterilizasyon ve bazı hallerde kastrasyon, rıza temel olup tıbbi sakınca veya acil durumlarda özel durumlar da uygulanabilir; evlilik halinde eşin rızası gerekir. İlaç ve araçların imal, reklam ve propagandası hükümleriyle bu alanda uyarı ve cezai yaptırımlar öngörülür; saptanmamış ilaç ve araçların kullanımı da cezai yaptırımlara tabidir. Yönetmelikler ve uygulama esaslarıyla denetim ve gözetim sağlanır; eğitim ve hizmetler yoluyla halka nüfus planlaması konusunda bilgi ve olanaklar sunulur; muhtaç olanlara maliyetine uygun temin olanakları sağlanabilir. Kanun değişiklikleri ve uygulama geçişleri yönetmeliklerle netleştirilir.
Kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt altına alınması ve envanterinin tutulması ile birlikte taşınmazların sahiplik, yönetim ve kullanım durumları tek bir sistemde izlenebilir hale gelir. Taşınmazlar değerine göre kaydedilir; maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden bu kayıtlar oluşturulur ve gerektiğinde bu değerler güncellenir. Taşınmazların kimlik numaraları belirlenir ve dosyalanır; böylece işlemler için gerekli belgeler tek bir çatı altında takip edilebilir. Edinim, elden çıkarım, devir, kira, irtifak gibi işlemler için gerekli belgeler kayda geçirilir ve icmal cetvelleri mali hizmetler birimine iletilerek konsolide edilir. Değişiklikler meydana geldiğinde kayıtlarda yeni durumlar tesis edilir; terkin veya devrin gerektiği durumlarda kayıtlarda kapatma işlemi uygulanır. Cins tashihi gerektiğinde mevcut kullanım şekli ile tapu kaydı arasındaki uyumsuzluk giderilir; savunma, güvenlik ve istihbarat taşınmazları için özel istisnalar söz konusu olabilir. Kayıt ve kontrol işlemlerini yürüten birimler, kayıtların mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir olmasını sağlamalı, kayıtlarla ilgili belgelerin denetime hazır şekilde korunmasını güvence altına almalıdır. Taşınmaz kayıtları güncellendiğinde ilgili birimlere ve mali hizmetler birimine bildirim yapılır ve bu değişiklikler takip edilerek gerektiğinde mali tablolara yansıtılır. Mevcut taşınmaz kayıtlarının yenilenmesi sürecinde eski kayıtlar kapatılıp yeni kayıtlara aktarılır; böylece varlık yönetiminde bütünlük sağlanır. Bu düzenleme ile idarelerin taşınmazlarıyla ilgili kayıtlar ve raporlama süreçleri standartlaşır, denetim ve hesap verebilirlik güçlenir.
- Kamu kurumları ve politika yapıcılar aile ve nüfus politikalarını ana odak olarak ele alacak, plan ve programlara entegre edecek. - Tüm kamu politikaları ve araştırmalar, aile kurumuna ve nüfus değişimine etkileri açısından değerlendirilecek ve sonuçlar uygulamalara yansıtılacak. - Aileyi koruyan ve nüfusu artıran bir yaklaşım benimsenerek ilgili görevler yürütülecek; kavramsal çerçeve aile ve nüfus politikası için rehber olarak sağlanacak. - Cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlıklar ve bağımlılıklar gibi olumsuz etkiler karşısında bütüncül bir politika çerçevesi uygulanacak; çocukların sağlığı ve gelişimi korunacak. - Annelik ve babalık değeri toplumsal bir değer olarak güçlendirilecek; çok çocuklu aileler desteklenecek; çocuk sahibi olmayı teşvik eden uygulamalar hayata geçirilecek. - Evliliğin toplumsal itibarı korunacak; evliliklerin sağlam temeller üzerine kurulması ve sürdürülmesi için destek mekanizmaları güçlendirilecek. - Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesi sağlanacak; yaşlılar için sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemi ile aile merkezli bakım modelleri geliştirilecek; kuşaklar arası dayanışma güçlendirilecek. - Mevzuat ihtiyaçlar doğrultusunda gözden geçirilecek ve gerekli olduğunda yeni düzenlemeler yapılacak. - Nüfusun dengeli dağılımı için kırsal alanların desteklenmesi ve kentlerde yoğunlaşmanın dengelenmesi yönünde tedbirler uygulanacak; aile ve çocuk odaklı mekân dönüşümleri hedeflenecek. - Aile ve nüfus yapısındaki değişimler izlenecek ve analiz edilecek; bu alanda akademik altyapı güçlendirilecek. - Türkiye’nin uluslararası platformlarda öncü konumunu güçlendirecek diplomasi faaliyetleri yürütülecek ve benzer tutum sergileyen ülkelerle iş birliği geliştirilecek. - Kurumsal yapılanma, teknik altyapı ve personel yetkinliği güçlendirilecek; yerel uygulama kapasitesi artırılacak. - Zararlı içeriklerin tespit ve önlenmesine yönelik dijital önlemler uygulanacak; aile dostu yayıncılık teşvik edilecek ve sorumlu medya kullanımı yaygınlaştırılacak. - Aile ve nüfusu destekleyen iletişim kampanyaları yürütülecek ve bu konular toplumun farkındalığı için temel bir bileşen olarak kullanılacak. - Aile ve Nüfus politikaları koordinasyonunda yapılan çalışmalar Bakanlık koordinasyonunda yürütülecek; kurumlar faaliyetlerini raporlayacak ve ihtiyaç duyulan destek Bakanlığa sağlanacak.
- Bu düzenlemenin amacı Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, ispatı ve çok vatandaşlığa ilişkin işlemlerde uygulanacak usul ve esasları belirleyerek uygulamada birlik sağlamaktır. - Vatandaşlık başvuruları yurt içinde ilgili makamlarca, yurt dışında ise dış temsilcilikler tarafından yürütülür. - Türk vatandaşlığını kazanmanın yolları ikiye ayrılır: doğumla kazanılan ve sonradan kazanılan. - Doğumla kazanılan vatandaşlık, anne veya baba ile soy bağına dayanılarak veya doğum yerine göre kendiliğinden kazanılır; bazı durumlarda doğumdan itibaren vatandaşlık gerçekleşir. - Doğumla kazanılan vatandaşlık çocuk için, evlilik birliği içindeki çocuklar için ve baba tarafından vatandaşlık durumuna bağlı olarak uygulanır. - Sonradan vatandaşlık, yetkili makam kararıyla veya evlat edinme ya da seçme hakkının kullanılmasıyla mümkün olur. - Genel olarak vatandaşlık kazanımı için adayların, uzun süreli ikamet, yasal ikamet ve toplumsal uyum göstergeleri, sağlık durumu, iyi ahlak ve kamu güvenliği açısından engel olmama, Türkiye’de geçimini sağlayacak gelir veya mesleğe sahip olma ile Türkçe dil becerisi gibi şartları karşılaması gerekir. - Başvurular ön inceleme, gerekli belgelerin incelenmesi, güvenlik ve adli soruşturma süreçleriyle değerlendirilir; mülakat yapılabilir ve son karar bu değerlendirme sonucunda verilir; şartları taşımayanların başvurusu reddedilebilir. - İstisnai olarak vatandaşlık kazanımı, devletin kararına bağlı olarak belirli yatırım veya katkı türleriyle sağlanabilir; bu kapsamda yatırım, konut edinimi, istihdam yaratma ve benzeri alanlarda şartlar bulunur. - Çocuklar için doğumla vatandaşlık kazanımı veya sonradan kazanım süreçleri ayrıca belirlenen prosedürler çerçevesinde uygulanır; ispat ve kayıt işlemleri buna göre gerçekleştirilir.
E-posta ile Devam Et