Radyasyon güvenliği ile ilgili mevcut düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durum, alandaki mevcut uygulamaların geçerliliğinin sona ermesi ve gelecekte yeni düzenlemelerin getirilmesi ihtiyacının doğabileceğini gösterir.
Bu yönetmelik, sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik ile ilgili hizmetlerin koordine, denetimli ve sürekli biçimde yürütülmesini sağlamayı amaçlar ve uluslararası güvenlik standartlarının benimsenip uygulanmasına odaklanır. Genel güvenliğin sağlanması, giriş-çıkışların düzenli ve güvenli biçimde gerçekleştirilmesi ile yolcu ve yük akışının güvenli şekilde sürdürülmesini sağlar. Giriş kartı uygulamaları ve güvenlik taramalarıyla buralara giriş-çıkışlar güvenlik kontrolünden geçirilir; gerektiğinde arama yetkileri kullanılarak güvenlikle ilgili unsurlar incelenir. Kurumlar arasında bilgi paylaşımı ve geçici personel, araç ve ekipman yardımlarıyla güvenlik tedbirlerinin etkili uygulanması sağlanır. Güvenlik yatırım ve altyapı projelerinin zamanında hayata geçirilmesi için ilgili mekanizmaların koordinasyonu ve izleme süreçleri kurulabilir. Bölgelerde güvenlik politikalarının uygulanması için karar alma süreçleri tanımlanır ve eksiklikler hızla giderilir. Güvenlik tedbirleri, yolcu ve bagaj kontrolünden uçak ve saha güvenliğine kadar tüm aşamaları kapsar; silah, patlayıcı ve tehlikeli maddelerin varlığına karşı önlemler alınır. Operasyonel güvenliğin sağlanması amacıyla muhtemel olaylara karşı acil durum planları ve yönlendirme protokolleri oluşturulur ve tatbikatlar yapılır. Denetim ve disiplin süreçleriyle güvenliğin sürekliliği ve standartlara uyum sağlanır; güvenlik performansının iyileştirilmesi için raporlar ve geri bildirimler kullanılır. Yatırımlar, hizmetlerin güvenli, verimli ve kesintisiz sürdürülmesi için sürekli izlenir ve gerektiğinde düzeltici tedbirler istenir.
Bu plan, afet risklerini en aza indirmek için afet öncesi hazırlık, planlama ve risk azaltma çalışmalarıyla ilgili sorumlulukları ve süreçleri netleştirir; kaynakların etkin ve hedefe uygun kullanılmasını sağlar. İller düzeyinde uygulanabilir il afet risk azaltma planları ile taranan riskler için operasyonel eylem adımları belirlenir; böylece risk azaltma faaliyetleri sahada hayata geçirilebilir. Stratejik öncelikler ve eylemler her tür afet için net hedefler içerir ve hangi kurumun sorumlu olduğu, kimlerin destek vereceği gibi hususlar tanımlanır; planlar, izleme ve güncelleme süreçleriyle canlı tutulur. İzleme ve değerlendirme mekanizmaları kurulur; uygulamalar takip edilir, ihtiyaç halinde revize edilerek etkililiğin artırılması hedeflenir. Kamu, özel sektör ve sivil toplum arasında koordinasyon ve işbirliği güçlendirilir; paydaşların katılımı yoluyla kaynaklar daha verimli kullanılır ve müdahale kapasitesi artırılır. Erken uyarı, güvenilir haberleşme ve toplumsal bilinçlendirme konuları güçlendirilir; afet anında müdahale hızlı ve etkili hale gelir. Dayanıklı yerleşim alanları ve altyapı geliştirme hedefleriyle rehabilitasyon ve yeniden inşa süreçleri daha güvenli ve sürdürülebilir şekilde yürütülür.
Bu yönetmelik, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirleyerek ilgili kişiler için hangi bilgiler toplanabileceğini, bu bilgilerin nasıl korunacağını ve nasıl değerlendirileceğini düzenler. - Kapsamı, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak kişileri ve bu işlemleri talep eden kamu kurum ve birimleri ile yapılacak birimleri kapsar. - Gizlilik ve kişisel verilerin korunması açısından, hangi bilgiler üzerinde çalışılabileceği, bu bilgilerin kimlerde hangi koşullarda ele alınabileceği ve hangi birimlerin bu bilgileri saklayıp kullanabileceği belirlenir; elde edilen veriler yalnızca işin gerektirdiği amaçla, sınırlı ve ölçülü biçimde kullanılır. - Arşiv araştırması, kişinin adli sicili, kolluk kaydı, tahdit durumu ve ilgili kararlar gibi mevcut kayıtlardan tespit yapılmasını sağlar; güvenlik soruşturması ise görev için gerekli olgusal veriler, yabancı ilişkiler ve terör örgütleriyle bağlantılar gibi unsurları yerinde değerlendirme yoluyla inceler. - Hangi statüde veya görev biçiminde çalışacak kişiler için bu incelemenin yapılacağına ilişkin kapsam geniştir ve kamu kurumlarındaki çeşitli görevler için uygulanır; ayrıca öğretmenler ve üst kademe yöneticiler gibi belirli kategoriler için de güvenlik incelemesi yapılır; özel kanunlar ve milli güvenlik açısından stratejik önemi olan birimlerde çalışanlar da kapsama dahildir. - Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yürütmekle görevli birimler, ilgili bilgi ve belgeleri gerekli gördüklerinde arşivlerden ve elektronik kayıtlardan temin edebilir; işlemler sırasında verilerin güvenliği ve gizliliği ana ilke olarak korunur; yetkisiz erişim, değiştirme veya paylaşım engellenir. - Elde edilen veriler, Değerlendirme Komisyonu tarafından analiz edilerek kişinin memuriyete veya kamu görevine uygunluğu hakkında nesnel ve gerekçeli bir karar için amire sunulur; bu süreçte yalnızca doğrulanabilir ve somut bilgiler dikkate alınır. - Kişisel verilerin korunması konusunda temel ilkelere uyulur; verilerin doğru ve güncel olması; işlenme amacıyla sınırlı ve uygun şekilde kullanılmasına özen gösterilir; istihbarat ve milli güvenlik kapsamındaki bilgiler vatandaşla paylaşılamaz. - Çalışan adayları ve mevcut çalışanlar için elde edilen kişisel veriler, belirlenen amaçlar ortadan kalktığında veya işlemi gerektirmeyen hallerde yürütülen süreçler sonlandırılarak silinir ve yok edilir; dava süreçleri devam ederken karar kesinleşene kadar saklanabilir; karar kesinleştiğinde gerekli imha işlemleri gerçekleştirilir. - Bu sürecin genel amacı, uygun adayları belirlemek ve güvenlik açısından kritik öneme sahip görevlerdeki yerleşimleri güvenli ve uygun kılmaktır.
Bu yönetmelik afet ve acil durum müdahale hizmetlerinin ulusal ve yerel düzeyde planlanmasını, olay yerine hızlı ve etkili bir şekilde ulaşımı ve bu hizmetlerin koordinasyonunu sağlayacak bir çerçeve kurar. İlgili tüm paydaşların (kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum ve gönüllüler) birlikte çalışmasını ve karşılıklı yardımlaşmayı düzenler. Planlama yaklaşımı, hazırlık, müdahale ve ön iyileştirme aşamalarını kapsar; hizmetlerin tümü eksiksiz ve birbirleriyle uyumlu olarak yürütülür. Ulusal ve yerel düzeyde müdahale için bir plan geliştirilir; operasyon, bilgi/koordinasyon, lojistik ve finans/idari işler gibi servisler yapılandırılır; müdahaleyi yürütecek ana çözüm ortakları ile destek ortaklarının sorumlulukları belirlenir ve ihtiyaç halinde bu ortaklar koordine edilir. Ulusal düzeyde afet grubu planları ana çözüm ortakları ile destek ortaklarının katılımıyla hazırlanır ve uygun formatta yürürlüğe girer; gerekli kaynakların mevcut durumu takip edilir ve paylaşılır. İl ve ilçe düzeyinde afet müdahale planları, ilgili yetkililerin katılımıyla hazırlanır ve uygun yöntemlerle veri paylaşımı sağlanır; yerel düzeyde müdahale organizasyonu kurulur ve görevler belirlenir. Yerel düzey afet grubu planları, ana çözüm ortaklarının bağlı olduğu birimler tarafından uygulanır; yerel planlar il ve ilçe planları ile uyumlu biçimde geliştirilir ve entegrasyona uygun hâle getirilir. Erken uyarı ve haberleşme sistemleri kurularak halkın güvenli bilgi alması temin edilir; afet sonrası için geçici barınma alanları ve toplama alanları belirli önlemlerle planlanır. Erişilebilirlik önceliklidir; dezavantajlı grupların güvenli ve bağımsız olarak ulaşabilir ve bilgiye erişebilir olması sağlanır. Psikososyal destek, sağlık hizmetleri ve medikal kurtarma gibi çok disiplinli müdahale hizmetleri sunulur; gerektiğinde sağlık ürünlerinin temini ve dağıtımı dikkate alınır. Gönüllülerin katılımı özendirilir ve koordinasyonu sağlanır. Karar verme süreçleri için veriler toplanır ve karar destek sistemine entegrasyon yoluyla müdahale kaynakları etkin biçimde yönetilir.
Bu Usul ve Esaslar savunma sanayinde mal ve hizmet alımları ile yapım işleri, AR-GE projeleri, yenilikçi projeler, yapılabilirlik etütleri ve danışmanlık hizmetlerini kapsayan işlemlerin planlanması, yürütülmesi ve denetlenmesi için esasları belirler. Projelerde uygulanacak alım yöntemleri serbest veya öngörülen kategorilere göre belirlenir; teklif alma, tek kaynaktan temin ve rekabetçi yarışma gibi yöntemler kullanılabilir; hangi koşullarda hangi yöntemin tercih edilebileceği açıklanır. Proje başlatma kararının verilmesi, teklife çağrı dosyasının hazırlanıp yayımlanması ve tekliflerin alınması ile değerlendirilmesi süreçleri tanımlanır; gerekli hallerde teklifler yeniden değerlendirilebilir. Değerlendirme sonuçlarına göre proje için yüklenici belirlenir; acil alım, AR-GE ve yenilikçi projeler gibi özel kategorilere ilişkin kararlar tek bir kararda toplanabilir. Sözleşme müzakere ve imza süreçleri düzenlenir; ilave maliyetler, değişiklikler ve ödeme planları bütçe sınırları içinde değerlendirilir; gerektiğinde benzer işlere ilişkin aynı sözleşme içinde birden çok yükleniciyle çalışılabilir. Proje yürütülürken teslimatlar ve envantere kaydedilme ile ilgili uygulamalar belirlenir; bazı durumlarda malın mülkiyeti idareye geçmeden teslim alınabilir. Teminatlar, kesin ve geçici teminatlar ile gerektiğinde avanslar üzerinden yapılacak ödemelerin güvenceye alınması kuralları konulur; bazı özel durumlarda teminatsız katılım mümkün olabilir. Proje kaynakları ve fon kullanımı ile ilgili esaslar belirlenir; belirli projeler için yıllara yayılarak kaynak tahsisatı yapılabilir ve bütçeyle uyumlu olacak şekilde aktarımlar yönetilir. Bu düzenlemenin uygulanması için iç mevzuatta gerekli açıklıklar yer alır; mevcut ihalelerin bu düzenlemelerden etkilenmesi veya uyum sağlaması için geçiş hükümleri öngörülür. Düzenleme yürürlüğe girer ve uygulanır.
Bu Kanun kapsamında nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyonla ilgili faaliyetler, yetkili kurumdan lisans, izin veya bildirim alınmadan yürütülemez; başvuru ve süreçler, güvenlik, emniyet ve güvence gerekliliklerini karşılayacak şekilde yönetilir. Yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetin her aşamasında radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyeti sağlamaktan ve gerekli kayıtlara uymaktan sorumludur; yeterli sayıda yetkin personel ve gerekli kaynakları temin etmek zorundadır. Faaliyetler düzenleyici kontrole tabidir; muafiyetler ve şartlar, güvenlik ve emniyeti gözeten bir yaklaşımla yönetmeliklerle belirlenir. Güvenlik, emniyet ve nükleer güvence temel öncelikler olarak ele alınır; risk iletişimiyle çalışanlar ve ilgili kişiler bilgilendirilir. Kurumsal denetim ve yerinde inceleme yetkisi kullanılarak, yetkilendirilenler ve tedarikçiler dahil denetimlere tabidir; denetimler planlı veya plansız, haberli veya habersiz yapılabilir. Yetkilendirilen kişiler, güvenlik ve emniyet açısından gerekli koşulları yerine getirmekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik kültürü ve uygun yönetim sistemi çerçevesinde hareket ederler. Denetim sonuçlarına göre düzeltici ve önleyici faaliyetler yapılır; gerekli görülürse yaptırımlar uygulanabilir. Acil durumlarda saha içi ve saha dışı yönetiminde ilgili kurumlar ve kurumlar arası iş birliği sağlanır. Radyoaktif atıklar, kullanılmış yakıtlar ve özel hesaplar konularında Türkiye sınırları içinde güvenli ve uygun bir şekilde yönetim sağlanır; belirli faaliyetler için transit, ithalat ve ihraç konularında sınırlamalar uygulanır. Nükleer güvence yükümlülükleri yerine getirilir; ulusal ve uluslararası yükümlülüklere uyum gözetilir. Yetkilendirilen kişilerin sorumlulukları, düzenleyici kontrolden çıkma veya yükümlülüklerin sona ermesi durumlarında da güvenliğin sağlanması için gerekli önlemlerin alınmasını gerektirir; sorumluluk, kişiler arası ilişkilere rağmen devam eder.
Bu düzenleme, siber güvenliği ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçası olarak ele alır ve kritik altyapı ile kamu hizmetlerinin güvenliğini güçlendirmeyi amaçlar. Kamu kurumları ve kritik altyapı sahipleri varlık envanteri oluşturmaya, risk analizleri yapmaya ve güvenlik tedbirlerini uygulamaya zorunlu kılınır; güvenlik önlemleri hizmet ve ürün yaşam döngüsü boyunca uygulanır. Siber olaylara müdahale yeteneklerini geliştirmek için müdahale ekipleri oluşturulur, tatbikatlar yapılır ve ülkeler arası işbirliğiyle koordinasyon geliştirilebilir; siber tehdit istihbaratı elde edilmesi ve paylaşılması teşvik edilir. Yazılım, donanım, ürün, sistem ve hizmetler için standartlar hazırlanır; uygun bulunanlar benimsenir; üreticilerden veya sağlayıcılardan güvenlik kriterlerine uyum istenir; uyumsuzluk halinde tedbirler uygulanabilir. Güvenlik açısından kritik olan veri envanteri tutulması ve varlık güvenliğinin sağlanması için gerekli adımlar belirlenir; güvenlik açısından izin verilen yetkilendirmeler ve denetimlerle bu envanterin korunması sağlanır. Yetkili denetim ve güvenlik denetimleri yürütülür; bağımsız denetçiler ve bağımsız kurumlar denetim yapabilir; denetim kapsamı elektronik ortamlar ile sınırlı değildir. Loglar toplanır, saklanır ve analiz edilir; bu bilgiler güvenlik kararlarını desteklemek için paylaşılır. Belirli hallerde siber güvenlik tedbirlerinin alınması için talep edilen bilgi ve belgeler talep edilip değerlendirilir; bilgi ve bilgi işlem altyapısı üzerinde yetkili kişiler tarafından irtibat kurulabilir. Kişisel veriler ilgili hukuki çerçeve içinde, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenir; amaç kalmadığında verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonimleştirilmesi sağlanır. Güvenlik alanında ürün ve hizmetler için asgari güvenlik kriterleri belirlenir; bunlara uymayanların kullanımı engellenebilir ve sertifikasyon süreçleri uygulanabilir. Ulusal güvenlik politikaları ve yol haritaları kapsamında kararlar alınır, uygulanacak alanlar ve öncelikli konular belirlenir. Kurallara aykırı faaliyetlerde uyum için denetim ve yaptırımlar mekanizmaları işletilir; kamu kurumları için uygulama esasları belirlenir. Siber güvenlik kültürü ve yetkinliğinin artırılması için eğitimler ve farkındalık çalışmaları desteklenir. Hızlı veya istisnai denetim gereken durumlarda kararlar hızlıca alınabilir; denetimler kamu yararı gözetilerek yürütülür.
Bu yönetmeliğin pratik etkileri şu şekillerde olur: - İyonlaştırıcı radyasyon ve radyonüklit kullanılan sağlık hizmetlerini sunan tesisler için güvenlikli ve uygun nitelikte binalar, odalar ve alanlar tasarlanır; alanlar arasındaki güvenlik ve sınırlama kuralları uygulanır. - Radyasyon kaynağı bulunan odalara giriş-çıkışlar kontrollü olarak sağlanır; girişlerde uygun uyarı işaretleri ve tanımlayıcı etiketler bulunur; odalar başka amaçlarla kullanılamaz. - Radyasyon güvenliği ve korunması açısından bütünsel bir program uygulanır; çalışanlar ve hastalar için korunma önlemleri ve doz sınırları dikkate alınır; uygun kişisel koruyucu donanım temin ve kullanımı sağlanır. - Personelin radyasyona maruz kalma riskini azaltmaya yönelik eğitimler verilir ve bu eğitimler kayıt altında tutulur; hamilelik veya emzirme durumundaki çalışanların çalışma koşulları yeniden düzenlenir. - Radyoloji, nükleer tıp ve radyasyon onkolojisi merkezlerinde alanlar ve cihazlar için özel fiziksel düzenlemeler yapılır; her tür işlemin güvenli ve izole bir ortamda yürütülmesi sağlanır; mahremiyet ve hasta akışını dikkate alan düzenlemeler uygulanır. - Radyasyon uygulanması sonrası gözlem ve raporlama için bağımsız veya uygun görülen doğal akış içinde ayrı alanlar ve odalar oluşturulur; raporlama alanları radyasyon alanı dışı konumlarda bulunur. - Nükleer tıp merkezleri için özel olarak havalandırma, egzoz sistemleri, güvenlik odaları, enjeksiyon odaları ve atık yönetimini içeren ayrıntılı fiziksel şartlar hayata geçirilir; radyoaktif atıklar güvenli şekilde depolanır ve bertaraf edilir. - Radyasyon onkolojisi merkezlerinde tedavi odaları ile cihazlar arasında tam izlenebilirliği sağlayan güvenlik ve tele-izleme sistemleri kurulur; kapılar ve ekipmanlar güvenlik durdurma sistemleri ile entegre çalışır. - Cihaz odası ve kumanda odası düzenlemeleriyle hasta mahremiyeti korunur; cihaz odalarına giriş-çıkışlar kontrollü ve güvenli şekilde yapılır; hastaların tedavi esnasında güvenli geçişleri sağlanır. - Acil durumlar, tıbbi önlemler, güvenlik işaretleri ve yangın güvenliği gibi konular için gerekli düzenlemeler yapılır; güvenli çalışma için gerekli ekipman ve alanlar hazır bulundurulur. - Radyoaktif madde kullanımı, atık yönetimi, taşıma ve bertaraf süreçleri için idari ve teknik düzenlemeler uygulanır; bu konularda yetkilendirme ve denetim süreçleri işletilir. - Uygulama başında ve süreklilik arz eden olarak güvenlik ölçümlerinin yapılması, kayıtlarının tutulması ve uygun kalibrasyonların gerçekleştirilmesi sağlanır.
Bu yönetmelik sınır yönetimi alanında görevli kamu kurumları arasında işbirliği ve koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlar. Entegre Sınır Yönetimi Koordinasyon Kurulu, Sınır Yönetimi Uygulama Kurulu ve Ulusal Koordinasyon ve Ortak Risk Analiz Merkezi kurulur; bu yapılar sınır yönetimi politikalarını belirler, uygulanmasını izler ve ortak risk analizini yürütür. Başkanlık merkezi koordinasyonu sağlar; ilgili kurumlar arasındaki iletişimi ve veri paylaşımını düzenler, politika ile uygulamanın uyum içinde işlemesini gözetir. Sınır yönetimi konularında görevli kurumlar arasındaki sorumlulukları koordine eder ve mevzuat uyumunu güçlendirir. Ortak veri tabanı ve ortak risk analizi merkezi kurulur; kurumlar arası bilgi güvenli bir altyapı üzerinden paylaşılır ve riskler ortak analiz edilerek tedbirler belirlenir. Sınır kapılarında çalışma saatlerinin uyumlu hale getirilmesi, ortak yük kontrolü uygulamaları, hizmet standartlarının oluşturulması ve acil durum planlarının tatbikatları gibi uygulamalar hayata geçirilir. Sınır güvenliği, sınır gözetimi ve halk sağlığı ile hayvan ve bitki sağlığı risklerine karşı ortak önlemler geliştirilir ve uygulanır. Yasadışı geçişler, kaçakçılık ve insan kaçakçılığı gibi fiillere karşı ortak önleyici tedbirler geliştirilir ve bilgi paylaşımı artırılır. Sınır kapıları ve sınır geçişlerinde teknik altyapı, güvenlik sistemleri ve veri iletişimi geliştirilir; ortak projeler yürütülür. Avrupa Birliği ve diğer ülkelerle temas noktası olarak uluslararası işbirliği sürdürülür ve iletişim güçlendirilir. Ortak eğitim, etik kurallar ve yolsuzlukla mücadele konusunda ortak standartlar ve programlar geliştirilir. İlgili kurumlar için yıllık rapor ve istatistikler hazırlanır ve paylaşılır.
E-posta ile Devam Et