SERBEST BÖLGELER KANUNU
Bu Kanun’un pratik etkileri şu şekildedir: - Serbest bölgelerin kurulması ve işletilmesi, ihracat odaklı yatırım ve üretimi teşvik eder; doğrudan yabancı yatırımlar ile teknoloji girişinin hızlandırılması hedeflenir; işletmelerin ihracata yönlendirilmesi kolaylaşır. - Bölge yerinin ve sınırlarının belirlenmesi merkezi bir yetkiyle yapılır; kamu veya özel kişiler serbest bölgeleri kurabilir ve işletebilir; bu süreçler için izin gereklidir. - Serbest bölgelerde üretim, ticaret ve hizmetlerle ilgili çeşitli faaliyetler yapılabilir; kamu kuruluşlarının fiyat, kalite ve standartlara ilişkin yetkileri serbest bölgelerde uygulanmaz. - Bölgelerin gelişimini izlemek ve stratejiler önermek amacıyla bir koordinasyon kuruluşu bulunur; bölgelerin ihtiyaçlarına göre planlama ve geliştirme çalışmaları yürütülür. - Araziler ve tesisler ihtiyaç halinde devlet tarafından temin edilebilir; acele kamulaştırma yetkisi uygulanabilir; kamulaştırma bedelleri ve giderler konusunda kararlar verilir; bölgelerde arazi kullanımı ile yapılar ve tesisler için gerekli izinler ve denetim bölge müdürlüğü tarafından gerçekleştirilir. - Serbest bölgelerde faaliyette bulunacak yatırımcılar, ruhsat ile faaliyet gösterebilen yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişiler olabilir; bölgelerde kullanılan araziler kiralanabilir veya uzun süreli haklar tesis edilebilir. - Bölgelerde güvenlik hizmetleri polis tarafından sağlanır. - Muafiyet ve teşvikler söz konusu olur; serbest bölgelerde elde edilen kazançlar için vergisel teşviklerin uygulanması, gümrük ve kambiyo mevzuatının serbest bölgeler için ayrı bir çerçeve içinde ele alınması gibi uygulamalar öngörülür; bazı gelirler vergi dışı teşviklerden yararlandırılabilir; gelirler özel bir hesapta toplanır, hesap kapatıldıktan sonra bütçeye aktarılır. - Bölgelerle ilgili ödemeler genellikle döviz üzerinden yapılır; gerektiğinde Türk Lirası üzerinden ödemeye geçilebileceği belirtilebilir. - Bölge içi enerji altyapısının kurulum ve işletmesi operatöre bırakılır; doğal gaz dağıtımı ve satışı için belirli koşullarda yetki ve yatırım imkanı sağlanabilir; ilgili lisans ve düzenlemeler bağımsız olarak belirlenebilir. - Çalışma mevzuatı açısından yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı personel çalıştırılabilir; bölge çalışanları için Türkiye’nin sosyal güvenlik sistemi uygulanır. - Önceki düzenlemeler yürürlükten kaldırılır; uygulanacak hususlar yönetmeliklerle ayrıntılandırılır. - Yurt dışında kurulu bölgeler için de kararlar ve devlet desteği konusunda yetkili makamlar belirlenir; bu bölgelerin kurulumu, işletilmesi ve tasfiye süreçleri belirli usullerle yürütülür. - Ek düzenlemeler doğrultusunda yeni kurulan bölgeler için vergi istisnaları ve belirli şartlarda kazanançların istisna kapsamına alınması gibi özel hükümler yer alabilir; bu istisnaların uygulanmasına ilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir. - Üstyapıların tasfiyesi ve iptal edilen kiracılık durumlarında uygulanacak işlemlerle ilgili düzenlemeler saklıdır.