KARAYOLU TAŞIMA KANUNU
Karayolu taşımacılığına ilişkin bu düzenleme, yolcu ve eşya taşıma ile ilgili hizmetleri kapsar ve hizmetlerin düzenli, güvenli, çevreye duyarlı ve rekabetçi bir yapıda yürütülmesini amaçlar.
Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapabilmek için yetki belgesi almak gerekir; bu belge, meslekî saygınlık, mali yeterlilik ve meslekî yeterlilik gibi koşulları içerir.
Taşımacılar, taşıma hizmetlerini kendi nam ve hesabına yükümlendiği şekilde yürütmek zorundadır; güvenli taşıma, uygun taşıt ve nitelikli personel temini ile yasal ve teknik şartlara uyum büyük önem taşır.
Taşımacılar, yolculuğun güvenliği ve konforu için gerekli tedbirleri almak zorundadır; beklenmedik gecikmelerde alternatif güzergâhlar kullanabilme veya yolcuyu uygun bir noktaya yönlendirme yükümlülüğü vardır; bu tür durumlarda yolcu ve eşya hakları saklıdır ve ek ücret talep edilemez.
Göndereni, eşyanın türü, miktarı ve diğer önemli bilgileri tam ve doğru biçimde taşıma tarafına bildirmek zorundadır; yanlış bildirimlerden doğacak sorumluluk gönderene aittir.
Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları, yaptıkları faaliyetlerden taşıyıcı ile müştereken ve müteselsilen sorumludur; nakliyat ambarı ve kargo işletmecileri ise eşyayı teslim alma anından teslim edilene kadar olan süreçte güvenlik, düzen ve çevre koruma kurallarına uymaktan sorumludur.
Taşıma yasağı, yetki belgesi sahibi olmayanların kendi nam ve hesabına taşıma yapmasını engeller; yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz; işlem yapanlar, müşterinin hesabına taşıma yapmalıdır.
Ücret ve zaman tarifeleri, yetki belgesine sahiplerce hazırlanır ve Bakanlığa bildirilir; tarifeler görülebilir yerlerde bulundurulur; rekabeti bozucu veya aşırı ücret uygulamalarında müdahale edilebilir; zaman tarifeleri onaylıdır ve uygulanır.
Uluslararası taşımalar için belirlenen kapsam ve yetki gereklidir; taşıtlar yabancı plakalı olabilir ancak bazı hallerde özel izin veya yetki gerekir; yabancı plakalı araçlar Türkiye içinde iki nokta arasında tamamlama taşımacılığı yapamaz.
Sınır geçişlerinde geçiş ücretleri uygulanır; köprü, tünel, otoyol ücretleri bu geçiş ücretlerine dahil değildir.
Taşımacılar, sürücülerin ceza puanı durumunu belirli periyotlarda kontrol ettirir ve yüksek ceza puanlı sürücüler için gerekli eğitim ve iç denetim tedbirlerini alır.
Gönderenler, eşyayı varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri konusunda doğru bilgi vermekle yükümlüdür; yanlış bilgi durumunda sorumluluk gönderene aittir.
Uluslararası taşımaların uygulanması, taraf olunan uluslararası anlaşmalar ve yetki belgesi gereklilikleriyle yönetilir; yabancı plakalı taşıtlar için sınırlar ve taşıma yetkileri belirlenir.
Taşımacılık faaliyetiyle ilgili gereklilikler, güvenlik, çevre koruma, düzen ve kamu yararı çerçevesinde denetlenir ve uygulanır.