Kurumların bilançolarında yer alan yabancı para varlıkları için de istisnanın uygulanması sağlanmıştır.
Yabancı para cinsinden varlıklar için vergisel istisnanın uygulanması sağlanmıştır. Bu durum, şirketlerin bilançosunda yer alan yabancı para varlıklarının vergisel istisna kapsamına alınmasını sağlar.
Pratik olarak, bilançosunda yabancı para biriminden tutarlar bulunan şirketler için istisnanın yabancı para kalemlerine de uygulanacağı belirtilmiştir; bu durum yabancı para cinsinden yer alan tutarların vergisel muafiyet kapsamına alınmasına imkan verebilir.
İstisnanın yabancı para olarak bilanço kalemlerinde yer alan tutarlara da uygulanması sağlandı. Bu düzenleme bilanço içindeki yabancı para varlık ve yükümlülüklerinin vergisel hesaplamalarda istisna kapsamında ele alınmasını mümkün kılar.
Bu karar, şirketlerin bilançolarında yer alan yabancı para bakiyelerinin de vergi istisnası kapsamına alınmasını sağlar. Bu durum, yabancı para varlıklarını içeren hesaplamalarda istisnanın uygulanabilirliğini artırır ve vergi hesaplarında etkili olabilir.
Bu düzenlemede yabancı unsur taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuk ve bu konudaki ihtilafın çözümüne ilişkin temel kurallar belirlenir. Taraflar arasındaki meselelerde hangi ülkenin hukukunun uygulanacağına karar verirken, hangi ülkenin yetkili olduğu ve yabancı kararların tanınması gibi meseleler de dikkate alınır. Yetkili hukuk, tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri veya mutad meskeni gibi bağlarla belirlenir; aksi kararlaştırılmadıkça bu bağlar esas alınır. Yetkili hukuk toplu olarak tarafların mutabakatıyla değiştirilebilir; aksi açıkça kararlaştırılmadıkça söz konusu hüküm uygulanır. Yabancı hukuk belirli bir olay için uygulanabilirken, bu hukuk kamu düzenine aykırı olduğunda Türk hukuku uygulanabilir. Yetkili yabancı hukukun uygulanmasının amacı ve kapsamı açısından Türk hukukunun doğrudan uygulanabilir kuralları da devreye girebilir. Hukukî işlemlerin şekline ilişkin esaslar, işlemin yapıldığı ülkenin veya esasta uygulanacak olan hukukun öngördüğü şekil kurallarına bağlıdır. Zamanaşımı, ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tabidir. Ehliyet ve kısıtlılık gibi hususlarda haklar çoğunlukla kişinin millî hukukuna tabidir; bazı istisnai durumlarda Türkiye’deki mutad mesken hükümleri devreye girebilir. Vasiyet, gaiplik ve ölmüş sayılma gibi konularda karar verilecek kişinin millî hukuku belirleyici olur; bazı durumlarda malların bulunduğu ülke etkili olabilir. Nişanlanma ve evlilik gibi aile hayatı konularında ehliyet, şartlar ve geçerlik genelde tarafların millî hukukuna bağlıdır; evlilik şekli ise evliliğin yapıldığı ülke hukuku tarafından belirlenir; ortak evlilik hukuku, tarafların müşterek millî hukukuna bağlı olarak ya da Türk hukuku uygulanarak çözülebilir. Boşanma ve ayrılık konuları tarafların müşterek millî hukukuna göre incelenir; nafaka, velayet ve geçici önlemler Türk hukuku kapsamına girebilir. Evlilik malları konusunda taraflar mutabık kaldıkları millî hukukunu esas alabilir; aksi halde mutad mesken hukuku veya Türk hukuku uygulanır; taşınmazlar için ilgili ülke hukuku esas alınır. Soybağı ve soybağına ilişkin hükümler, çocuğun doğum anındaki millî hukuka göre kurulur; kurulamıyorsa çocuğun mutad meskeni veya diğer yakın bağlar dikkate alınır. Evlât edinme, vesayet ve kayyımlık gibi koruma tedbirleri ile ilişkilere ilişkin hükümler çoğunlukla tarafların millî hukukuna göre uygulanır. Nafaka ve miras gibi konularda uygulanacak hukuk, alacaklı veya mirasçıların çoğu duruma göre belirlenir; taşınmazlar ve muvazaa gibi durumlarda yerleşim ya da malın bulunduğu ülke etkili olur. Taşınır ve taşınmaz üzerindeki aynî haklar, hareket halindeki mallar ve taşıma sözleşmeleri gibi alanlarda uygulanan hukuk, malın bulunduğu ülke veya tarafların seçimlerine göre belirlenir; taşınmaz haklarında ise esas olarak taşınmazın bulunduğu ülke hukuku geçerli olur. Fikri mülkiyet haklarına ilişkin işlemlerde hangi ülkenin koruma talebinde bulunduğu esas alınır; taraflar arasında hukuk seçimi yapılmışsa o hukuk uygulanır. Sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde, taraflar açıkça bir hukuk seçmezse en sıkı ilişkili olduğu hukuk uygulanır; bu, sözleşmenin kuruluşundaki mutad mesken veya işyeri gibi kriterlerle belirlenir. Taşınmazlara ilişkin sözleşmeler, taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Tüketici sözleşmeleri için tüketicinin mutad meskeninin emredici hükümleri korunur; tarafların hukuk seçimi yoksa da mutad mesken hukuku uygulanır; bazı istisnalar paket turlar kapsamında uygulanmaz. İş sözleşmeleri, tarafların belirlediği hukuka tabidir; taraflar seçim yapmamışsa işçinin mutad işyeri hukuku uygulanır; işin sürekli olarak birden çok ülkede yapıldığı durumlarda esas işyerinin bulunduğu ülke uygulanır. Fikrî mülkiyet sözleşmeleri, tarafların seçtikleri hukuka tabidir; seçim yoksa işyeri veya mutad mesken hukuku uygulanır. Sözleşmeden doğan ilişkilerde, taraflarca sıkı ilişkiyle bağlanan başka bir hukuk varsa o hukuk uygulanabilir. İnsan hakları ile ilgili durumlarda zarar görenin seçimine göre ilgili ülkelerin yasaları uygulanabilir; bu, ihlâllerin niteliğine göre değişir. Haksız fiil durumunda zarar görenin veya zararın meydana geldiği ülkenin hukuku uygulanır; sigorta ilişkilerinde hak sahipleri doğrudan sigortacıyı hedef alabilir. Kişilik haklarının ihlâliyle ilgili talepler ve cevap hakları, çeşitli bağlara göre farklı ülkelerin hukukuna tabi olabilir. İmalât ülkesinin tercihi ve mutad mesken veya işyeri gibi kriterler zarar verenin veya zararın bulunduğu ülkeye göre belirlenir. Haksız rekabet konusunda talepler, piyasaya etki eden ülkenin hukukuna tabidir; rekabetin engellenmesi ve zararlar bu bağlamda ilgili ülke hukukuna göre çözümlenir.
Bu metin, kurumlar vergisinin kapsamını ve uygulanışını belirler. Kurumlar vergisi konusu olan kazançlar arasında sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler ile iş ortaklıkları yer alır ve bu kurumların kazançları vergilendirilir. Tam mükellefiyet olanlar tüm kazançları üzerinden vergilendirilir; dar mükellefiyet olanlar ise Türkiye’de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir. Dar mükellefiyetteki kazançlar Türkiye’de elde edilen iş kazancı, tarımsal kazanç, Türkiye’de elde edilen serbest meslek kazancı, kiralama gelirleri, Türkiye’de elde edilen menkul sermaye iratları ve diğer gelirlerden oluşur. Kamu idareleri tarafından yürütülen pek çok hizmet için çeşitli muafiyetler sağlanır. Bu muafiyetler eğitim ve kültür, sağlık, sosyal yardım, sergiler ve fuarlar gibi faaliyetleri kapsayan kuruluşları etkiler; ayrıca kreşler, askeri kantinler, emekli sandıkları ve bazı kamu hizmetlerine ilişkin işlemler için muafiyetler uygulanabilir. İstisnalar kapsamında iştirak kazançları ve belirli yatırım enstrümanlarından elde edilen kazançlar muafiyet kapsamına alınabilir; bu tür istisnalar için sahiplik oranları, süre ve vergilendirme konusundaki bazı şartlar bulunur. Yurt dışı iştiraklerinden elde edilen kazançlarda da istisnalardan yararlanılabilir; ancak bu istisnaların uygulanması belirli koşullara bağlıdır ve bu koşullar değişkenlik gösterebilir. Kooperatiflerle ilgili özel hükümler bulunur; kooperatiflerin bazı işlemleri ortak dışı işlem olarak kabul edilebilir ve bu işlemlere ilişkin vergilendirme kuralları ayrıca belirlenir. Ayrıca organize sanayi bölgeleri ve benzeri altyapı projelerini yürüten iktisadi işletmeler için ortak ihtiyaçları karşılamak amacıyla kurulan yapılar kapsamında muafiyetler söz konusu olabilir. Genel olarak bu düzenleme, hangi kurumların vergilendirileceğini, hangi durumlarda muafiyet veya istisna uygulanacağını, yatırım ve iştirak ilişkilerinden doğan kazançların vergilendirilmesini ve bu alanlardaki uygulanabilir kriterleri ortaya koyar.
- Banka kurulması ve Türkiye’de şube açılması için belirli şartlar ve süreçler uygulanır; kurucu ortaklar ve yöneticiler için nitelikler ve güvenilirlik gereklilikleri getirilir, yapı ve ortaklık şeffaflığı artırılır. - Bankaların faaliyet alanları net olarak tanımlanır; mevduat ve katılım fonu kabulü, kredi verme, ödeme ve transfer işlemleri, saklama hizmetleri, ödeme araçları, yatırım hizmetleri, portföy yönetimi ve danışmanlık gibi işlemler kapsamına alınır; bazı banka türlerinin belirli faaliyetleri sınırlanabilir. - Dolaylı pay sahipliği ve kontrol mekanizmaları belirginleşir; gerçek ve tüzel kişiler için dolaylı ilişkiler daha kapsamlı şekilde dikkate alınır ve raporlama kolaylaştırılır. - Yurt dışı merkezli bankaların Türkiye’de şube açması belirli şartlara bağlı olarak mümkün olur; merkez ülke denetiminin uyumu, sermaye yeterliliği ve yönetsel nitelikler gibi hususlar gözetilir. - Faaliyet izni ve kuruluş izni süreçleri uygulanır; başvuru esnasında gerekli belgeler ve şartlar sağlanmadığında karar verilmeyebilir veya iznin kapsamı sınırlanabilir; izin verilen faaliyetler net olarak belirtilir. - Sermaye yapısının uygunluğu ve ödenmiş sermayenin belirli esaslara göre karşılanması gibi finansal yükümlülükler uygulanır; ortakların sorumlulukları ve ortaklık yapısının fon hesaplarına etkisi tanımlanır. - Kurumsal yönetim, iç kontrol ve iç denetim gereklilikleri hayata geçer; risk yönetimi ve denetim mekanizmaları güçlendirilir. - Konsolide raporlama ve ana-ortağı ilişkileriyle ilgili yükümlülükler belirginleşir; finansal tablo bütünlüğü ve şeffaflık artırılır.
Bu düzenlemenin pratik etkileri, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik yükümlülüklerin uygulanmasına yöneliktir. - Yükümlüler, risk bazlı bir uyum programı kurmakla ve bu program kapsamında müşteri kimlik tespiti, müşteri izleme, risk değerlendirmesi ve kayıt tutma gibi tedbirleri almakla yükümlüdür; şüpheli işlemleri ilgili merciilere bildirme yükümlülüğü de bulunmaktadır. - Müşteri kimliğinin tespiti ve doğrulanması, gerçek kişiler ve tüzel kişiler için belirli bilgi ve belge toplama ile gerçekleştirilir; gerçek kişinin kimlik tespiti için ad-soyad, doğum tarihi, uyruğu, kullanılan kimlik belgesi türü ve numarası, adres ve iletişim bilgileri ile gerektiğinde kimlik belgelerinin asıllarının veya onaylı suretlerinin sunulması gereklidir; tüzel kişiler için şirket adı, ticaret sicil bilgileri, vergi kimlik bilgileri, faaliyet konusu, açık adres, iletişim bilgileri ve temsil edenlerin kimlik bilgileri istenir. - İşlem öncesi ve süreklilik arz eden ilişkilerde kimlik tespiti tamamlanır; sürekli iş ilişkisi süresince ilişkinin amacı ve niteliği hakkında bilgi alınır ve gerektiğinde doğrulama yapılır. - Uzaktan kimlik tespiti imkanı, taraflar arasında yüz yüze görüşmenin zorunlu olmadığı durumlarda kullanılabilir; uzaktan kimlik tespiti için uygulanacak yöntemler ve kapsamı Bakanlık tarafından belirlenir. - Gerçek faydalanıcının kimliğinin tespit edilmesi ve nihai kontrolün hangi kişilerde olduğunun belirlenmesi zorunludur; bu süreç, müşterinin nihai faydalanıcılarına ilişkin bilgilerin elde edilmesini ve gerektiğinde teyidini kapsar. - Yükümlüler, müşterinin risk durumuna göre ek veya güçlendirilmiş yeterlilik (due diligence) uygulayabilir; riskli görülen işlemler veya müşteriler için ek tedbirler uygulanır. - Noterler, avukatlar ve bazı meslek grupları gibi bazı mesleki gruplar için sınırlı alanlarda özel istisnalar veya ek kısıtlamalar bulunmaktadır. - Kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve bazı yeni hizmet alanları da uyum sistemi kapsamına dahil edilmiştir; bu alanlarda da kimlik tespiti, izleme ve raporlama yükümlülükleri geçerlidir. - Yükümlüler, müşterinin kimlik ve adres bilgilerini doğrulayarak kayıtlarını düzenli olarak güncel tutar ve gerektiğinde bilgilerin güvenli biçimde saklandığını güvence altına alır. - İşlemler ve müşteri işlemleri, risk durumuna göre sürekli izlenir; olağandışı, yüksek riskli veya şüpheli işlemler için ek tedbirler uygulanır ve raporlanır.
Bu metin, MIT Başkanlığı ve bağlı birimlerinin güvenlik ve gizlilik gerektiren mal, hizmet, danışmanlık ve yapım işleri alımlarında uygulanacak ihale ve ödeme süreçlerini düzenler. Uygulanacak yöntemler arasında açık ihale, belli istekliler arasında ihale ve bazı durumlarda doğrudan temin yer alır; hangi durumda hangi yöntemin seçileceği ve süreçlerin nasıl işleyeceği başkanlıkça belirlenir. Yapım işleri ve bu kapsamda yapılacak hizmet alımları için özel kurallar çerçevesinde, davet edilen firmalar arasında yürütme ve ortak girişim kısıtlamaları gibi hususlar uygulanır; ihale dokümanı ve sözleşme koşulları belirlenir. Yurt içi alımlarda teminat, avans ve ödeme şekilleri ile teminat mektupları ve güvence süreçleri tanımlanır; ödeme için bankalarla ilişki ve konular esnek şekilde uygulanabilir. Yurt dışı alımlarda ödeme seçenekleri akreditif, mal mukabili ve peşin olarak belirlenir; geçici ve kesin teminatlar, kontrgaranti sistemi ve geçerlilik süreleri düzenlenir; yabancı konular için kontrgaranti ve yerli bankaların teminatı kabul edilebilir. İlgili idareler aracılığıyla gerçekleştirilecek yapım işi ve yapım işine konu hizmet alımları için izlenecek süreçler ve sorumluluklar netleştirilir; ihale talimatının hazırlanması, ihale komisyonunun oluşumu ve kararın onayı gibi adımlar belirlenir. Sözleşmenin noter tasdiki gerekliliği gibi hususlar net bir şekilde düzenlenir ve denetim ile müşahitlik süreçleri tanımlanır.
E-posta ile Devam Et