Radyasyon güvenliği ile ilgili mevcut düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durum, alandaki mevcut uygulamaların geçerliliğinin sona ermesi ve gelecekte yeni düzenlemelerin getirilmesi ihtiyacının doğabileceğini gösterir.
Bu yönetmeliğin pratik etkileri şu şekillerde olur: - İyonlaştırıcı radyasyon ve radyonüklit kullanılan sağlık hizmetlerini sunan tesisler için güvenlikli ve uygun nitelikte binalar, odalar ve alanlar tasarlanır; alanlar arasındaki güvenlik ve sınırlama kuralları uygulanır. - Radyasyon kaynağı bulunan odalara giriş-çıkışlar kontrollü olarak sağlanır; girişlerde uygun uyarı işaretleri ve tanımlayıcı etiketler bulunur; odalar başka amaçlarla kullanılamaz. - Radyasyon güvenliği ve korunması açısından bütünsel bir program uygulanır; çalışanlar ve hastalar için korunma önlemleri ve doz sınırları dikkate alınır; uygun kişisel koruyucu donanım temin ve kullanımı sağlanır. - Personelin radyasyona maruz kalma riskini azaltmaya yönelik eğitimler verilir ve bu eğitimler kayıt altında tutulur; hamilelik veya emzirme durumundaki çalışanların çalışma koşulları yeniden düzenlenir. - Radyoloji, nükleer tıp ve radyasyon onkolojisi merkezlerinde alanlar ve cihazlar için özel fiziksel düzenlemeler yapılır; her tür işlemin güvenli ve izole bir ortamda yürütülmesi sağlanır; mahremiyet ve hasta akışını dikkate alan düzenlemeler uygulanır. - Radyasyon uygulanması sonrası gözlem ve raporlama için bağımsız veya uygun görülen doğal akış içinde ayrı alanlar ve odalar oluşturulur; raporlama alanları radyasyon alanı dışı konumlarda bulunur. - Nükleer tıp merkezleri için özel olarak havalandırma, egzoz sistemleri, güvenlik odaları, enjeksiyon odaları ve atık yönetimini içeren ayrıntılı fiziksel şartlar hayata geçirilir; radyoaktif atıklar güvenli şekilde depolanır ve bertaraf edilir. - Radyasyon onkolojisi merkezlerinde tedavi odaları ile cihazlar arasında tam izlenebilirliği sağlayan güvenlik ve tele-izleme sistemleri kurulur; kapılar ve ekipmanlar güvenlik durdurma sistemleri ile entegre çalışır. - Cihaz odası ve kumanda odası düzenlemeleriyle hasta mahremiyeti korunur; cihaz odalarına giriş-çıkışlar kontrollü ve güvenli şekilde yapılır; hastaların tedavi esnasında güvenli geçişleri sağlanır. - Acil durumlar, tıbbi önlemler, güvenlik işaretleri ve yangın güvenliği gibi konular için gerekli düzenlemeler yapılır; güvenli çalışma için gerekli ekipman ve alanlar hazır bulundurulur. - Radyoaktif madde kullanımı, atık yönetimi, taşıma ve bertaraf süreçleri için idari ve teknik düzenlemeler uygulanır; bu konularda yetkilendirme ve denetim süreçleri işletilir. - Uygulama başında ve süreklilik arz eden olarak güvenlik ölçümlerinin yapılması, kayıtlarının tutulması ve uygun kalibrasyonların gerçekleştirilmesi sağlanır.
Bu Kanun kapsamında nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyonla ilgili faaliyetler, yetkili kurumdan lisans, izin veya bildirim alınmadan yürütülemez; başvuru ve süreçler, güvenlik, emniyet ve güvence gerekliliklerini karşılayacak şekilde yönetilir. Yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetin her aşamasında radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyeti sağlamaktan ve gerekli kayıtlara uymaktan sorumludur; yeterli sayıda yetkin personel ve gerekli kaynakları temin etmek zorundadır. Faaliyetler düzenleyici kontrole tabidir; muafiyetler ve şartlar, güvenlik ve emniyeti gözeten bir yaklaşımla yönetmeliklerle belirlenir. Güvenlik, emniyet ve nükleer güvence temel öncelikler olarak ele alınır; risk iletişimiyle çalışanlar ve ilgili kişiler bilgilendirilir. Kurumsal denetim ve yerinde inceleme yetkisi kullanılarak, yetkilendirilenler ve tedarikçiler dahil denetimlere tabidir; denetimler planlı veya plansız, haberli veya habersiz yapılabilir. Yetkilendirilen kişiler, güvenlik ve emniyet açısından gerekli koşulları yerine getirmekle yükümlüdür; ayrıca güvenlik kültürü ve uygun yönetim sistemi çerçevesinde hareket ederler. Denetim sonuçlarına göre düzeltici ve önleyici faaliyetler yapılır; gerekli görülürse yaptırımlar uygulanabilir. Acil durumlarda saha içi ve saha dışı yönetiminde ilgili kurumlar ve kurumlar arası iş birliği sağlanır. Radyoaktif atıklar, kullanılmış yakıtlar ve özel hesaplar konularında Türkiye sınırları içinde güvenli ve uygun bir şekilde yönetim sağlanır; belirli faaliyetler için transit, ithalat ve ihraç konularında sınırlamalar uygulanır. Nükleer güvence yükümlülükleri yerine getirilir; ulusal ve uluslararası yükümlülüklere uyum gözetilir. Yetkilendirilen kişilerin sorumlulukları, düzenleyici kontrolden çıkma veya yükümlülüklerin sona ermesi durumlarında da güvenliğin sağlanması için gerekli önlemlerin alınmasını gerektirir; sorumluluk, kişiler arası ilişkilere rağmen devam eder.
Bu kanun radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini düzenler ve bu hizmetlerin kamu yararı gözetilerek işlemesini sağlayacak düzenleyici çerçeveyi belirler. - İçeriklerin editoryal bağımsızlığı korunur; yayınların içeriğine önceden müdahale edilmez ve önceden denetlenemez. - Yayınların içeriği ve sunumu, tarafsızlık, hukuk üstünlüğü, insan onuru ve özel hayatın gizliliğine saygı ile toplumsal değerlere uygunluk ilkesine uymalıdır. - Terörü övme veya teşvik etme, ayrımcılık yapma, toplumun milli ve manevi değerlerine aykırı içerikler yayınlama gibi hususlar yasaktır. - Medya hizmet sağlayıcıları, sahip oldukları haksız çıkarlar bakımından tarafsız ve bağımsız kalmakla yükümlüdür; hissedarlar veya üçüncü dereceye kadar yakınlarla çıkar çatışmasına girmemelidir. - Ticarî iletişimler ve reklamlar ile program desteği gibi unsurların sunumu belirlenen kurallara tabidir; yayınların şeffaflığı ve izleyiciyle hesap verebilirliği sağlanır. - Yayın dili esas olarak Türkçedir; ancak Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir. - Yayınların künye, iletişim ve adres bilgileri ile izleyici temsilcisinin iletişim bilgilerinin yayınlanması gerekir. - Yayın hizmetlerinin yeniden iletimi serbesttir ve bu ilke, uluslararası sözleşmelerin gerekli kıldığı durumlar çerçevesinde uygulamaya konulur; aynı hizmetin farklı ortamlardan eşzamanlı iletimi yeniden iletim değildir. - Yayın ilkeleri gereği, tematik yayın ilkesiyle gün içinde belirli oranda belli konulara (haber, belgesel, eğitim, kültür vb.) odaklanılması teşvik edilir. - Olağanüstü dönemlerde ifade ve haber alma özgürlüğü korunur; ancak milli güvenlik, kamu düzeni gibi gerekçelerle geçici yayın yasakları getirilebilir; bu kararlar yargı denetimine tabidir. - Yayıma ilişkin ihlaller, yayınların durdurulması veya lisansın iptali gibi yaptırımlarla karşılaşabilir; tekrar eden ihlallerde yaptırımlar ağırlaşabilir. - Yeniden iletim serbest olsa da sınırlamalar ve düzenlemeler, uluslararası yükümlülükler çerçevesinde uygulanır; yayın hizmetinin çeşitleri (televizyon, radyo, isteğe bağlı hizmetler, ticari iletişim) kendi kurallarıyla yönetilir.
Bu kanunun pratik etkisi, radyotelevizyon yayınlarını yürüten varlıkların ve hizmetlerin mevcut yürütücüsünden TRT’ye devrini sağlayarak hizmet sürekliliğini güvence altına almaktır. Devredilecek kapsama giren radyo ve televizyon verici ve aktarıcı istasyonlar ile ilgili taşınır ve taşınmaz mallar, teçhizat, enerji hatları, antenler ve benzeri altyapı ile yeni kurulacak tesislere ilişkin edinilmiş her türlü mal de TRT’ye geçer. Devralınan haklar ve varlıklar karşılığında mevcut sözleşme, borç, alacak, devam eden yatırım projeleri ve açılan/tahkime bağlanmış davalar gibi yükümlülükler de TRT’ye aktarılır. Uydudan yayın alınmasında kullanılan sistemler içinden uplinkler, bazı uydu sistemlerine ait transponderler ve karasal program linkleri hariç tutularak devre dahil edilir. Devir sonrası kullanılacak bazı tesislerin ve hizmetlerin TRT ile Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından ortak kullanılmasına ilişkin esaslar, belirli bir protokol çerçevesinde ve sınırlı bir süre için düzenlenir. Devirle birlikte frekans tahsisleri ve tescilleri TRT’ye intikal eder. Devir edilen personel, ilgili kadro ve pozisyonlarıyla TRT’ye geçer; koruma ve güvenlik görevlileri mevzuata uygun olarak çalışmaya devam eder. Devir edilen maddi duran varlıkların amortismanı ve yeniden değerleme artış fonundan karşılanamayan bölümü Hazine tarafından Türk Telekomünikasyon A.Ş.’ye ödenir ve devralınan aktif değerler TRT’nin sermayesine Hazinenin payı olarak eklenir. Devir işlemleri vergiden, harçtan ve benzeri yükümlülüklerden muaf tutulur; gereken protokoller ve belgeler düzenlenir. Geçici hükümler uyarınca mevcut borç-alacaklar karşılıklı olarak silinmiş sayılabilir ve konut ile ilgili hususlar protokollerle belirlenir.
Hız sınırı ve ilgili trafik işaretlemelerinin güncel standartlara uygunluğu, konumu, görünürlüğü ve sürücü davranışları üzerindeki etkileri yeniden değerlendirilecek. Meskûn mahal dışında kurulu hemzemin yaya geçitlerinin standartlara uygunluğu kontrol edilecek; okul ve hastane bölgeleri dışındaki geçitler kaldırılacak. Ülke genelinde uygulanmakta olan isaretlemeler üzerinden belirlenen hız sınırları yeniden gözden geçirilecek ve gerekli görülen yerlerde yeniden belirlenecek. Yol yapısı, trafik yoğunluğu ve yaya hareketliliği gibi etkenler dikkate alınarak uygun görülen kesimlerde hız sınırları yeniden düzenlenecek; değişiklikler kapsamında altyapı düzenlemeleri yapılacak. Can ve mal güvenliğini tehlikeye atan orta refüj açıklarının kapatılması ve yaya geçidi/durak uygulamalarının sonlandırılması gibi altyapı önlemleri uygulanacak. Şehirlerarası karayollarında meskun mahal levhalarının gerekliliği ve konumları yeniden değerlendirilecek. Yerleşim yeri içinden geçen ve taşıma kapasitesi yüksek olan yollarda can ve mal güvenliği için tedbirler alınacak ve hız sınırları gözden geçirilecek. Hız sınırı uygulamaları ve trafik işaretleri standardize edilerek sürücüler için algılanabilirlik artırılacak.
Bu düzenlemenin uygulanmasıyla büyük ölçekli harita ve harita bilgisinin ülke genelinde standartlara uygun olarak üretilmesi, derlenmesi, coğrafi veri tabanında saklanması, görselleştirilmesi ve uygulamalara entegrasyonunun güvence altına alınması amaçlanır. Veri, güncel ulusal jeoit modeline ve tanımlanan ulusal referans çerçevelerine uygun biçimde üç boyutlu koordinatlar ve yükseklik bilgileriyle hesaplanıp paylaşılabilir hale getirilir; bu sayede farklı kurumlar arasında uyum ve karşılaştırılabilirlik sağlanır. Kamu kurumları ile gerçek ve tüzel kişilere yönelik üretim ve ürettirilme sorumlulukları belirlenir; özel sektörde üretim için gerekli izin ve uygunluk mekanizmaları uygulanır. Haritaların üretimden saklama, analiz ve değişime kadar tüm süreçlerinde teknik esaslar tanımlanır; verinin coğrafi bilgi sistemlerinde görselleştirilmesi ve araziye uygulanabilirliği güvence altına alınır. Kontrol noktaları ve ilgili ağların sınıflandırılması, adlandırma ve numaralandırma kuralları netleşir; böylece verilerin güvenli ve izlenebilir biçimde paylaşılması kolaylaşır. Referans çerçeveleri ve izdüşüm sistemleri tanımlanır; eski verilerle yeni verilerin uyumu ve dönüşümü için uygun yöntemler belirlenir. GNSS tabanlı ölçüm yapan kontrol noktalarının oluşturulması, tesis edilmesi ve ölçülmesi için kriterler ve süreçler ortaya konulur; ölçüm kayıtları uygulanabilir biçimde belgelenir. Ölçüm sonuçlarının geçerliliği, bağımsız referanslar üzerinden yapılan karşılaştırmalı değerlendirmelerle kontrol edilir; uyumsuzluklar tespit edildiğinde düzeltme veya yeniden ölçüm yoluna gidilir. Eski ve yeni ağların entegrasyonu için kalite kontrol mekanizmaları uygulanır; dönüşümler üzerinde güvenilirlik sağlamak amacıyla uygun uyum değerlendirme yöntemleri kullanılır. Veri yönetimi ve paylaşımında sorumluluklar netleşir; verinin izi sürülebilirliği, güncellenmesi ve geçmiş bilgilerle uyumlu tutulması güvence altına alınır. Üretim ve bakım süreçlerinde nitelikli personel ve ilgili kurumlar bu standartlara uyum göstermekle yükümlüdür; böylece harita üretiminin güvenilirliği ve güvenli kullanımı artırılır. Teknolojik yenilikler ve mevcut uygulamalar entegre edilerek haritaların karar verme süreçlerinde güvenilir temel olarak kullanılabilirliği güçlendirilir. Harita verileri araziyle uygulanabilir ve değişen durumlara karşı güncel tutulur; bu sayede planlama ve altyapı yönetimi için güvenilir bir kaynak oluşturulur. Genel olarak, harita ve coğrafi verilerin kamu ve özel paydaşlar tarafından güvenli, uyumlu ve güncel biçimde kullanılmasına olanak tanınır.
Nükleer Düzenleme Kurumu bağımsız olarak nükleer güvenlik ve radyasyon güvenliğini sağlamak için düzenleyici ve denetleyici yetkileri kullanır. Tesislerin ve faaliyetlerin kurulumu, işletilmesi, işletmeden çıkarılması veya kapatılması süreçlerinde lisans/izin/yetki verilmesini ve denetlenmesini sağlar. Nükleer maddelerin üretimi, taşınması, depolanması, ihracatı/ ithalatı, ticareti, bulundurulması, devri, işlenmesi ve kullanılması konularında düzenleyici kontrol uygular. Radyasyon kaynaklarının üretimi, taşınması, depolanması, ihracatı/ithalatı, ticareti, bulundurulması, devri, kullanılması ve bunlarla ilgili tesisler için güvenlik standartlarını belirler ve uygular. Radyoaktif atıkların bulundurulması, devri, işlenmesi, taşınması, depolanması, bertarafı konularında kurallar koyar ve uygulanmasını sağlar. Nükleer güvenlik ve radyasyon koruma kapsamında onay gerektiren hususları belirler, onay verir ve uygunluk kriterleri oluşturur. Yetkilendirilen kişilerden ve kurumlarından gerekli bilgileri talep eder, bunları değerlendirir ve yetkilendirme koşullarını belirler. Yetkilendirme ve denetim süreçlerini uygular; yerinde incelemeler yapar ve gerektiğinde ek tedbirler alınmasını sağlar. Ulusal radyasyon kaynakları kayıtları, doz kayıtları ve nükleer madde sayım sistemi kurar ve işletir. Ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapar, ortak projelere katılır ve bilgi paylaşır. Acil durum yönetiminde saha içi ve saha dışı koordinasyonu sağlar; AFAD ve ilgili kurumlarla işbirliği yapar. Doğal radyasyon kaynakları ve içme suları gibi konularda güvenlik tedbirleri belirler ve denetim yetkisini kullanır. Kurul karar organı olarak düzenleyici işlemler, strateji belirleme, bütçe ve raporlama konularında karar verir. Kurul toplantı kuralları ve etik yükümlülükler uygulanır; çıkar çatışması kuralları ve gizli bilgiler korunur. Başkanlık kurumun yönetimini sağlar, stratejiyi uygular, bütçeyi ve insan kaynağını yönetir ve kamuya bilgi verir. Başkan ve yardımcıları arasında görev dağılımı yapılır; gerektiğinde yetkileri devreder. Yetkilendirilen kişiler için eğitim programları belirlenir ve uygulanır.
Belirtilen taşınmazlarda direklerin mülkiyeti devlet adına geçecek ve iletkenlerin geçişi için gerekli olan irtifak hakkı kurulacaktır; böylece hat için gereken kamulaştırma süreci başlatılacak ve güzergah üzerinde kullanım hakları düzenlenecektir.
Bu karar enerji iletim hattının güvenli ve hızlı bir biçimde kurulabilmesi için gerekli araziler üzerinde acele kamulaştırma yoluyla mülkiyetin devri veya hat güvenliği için irtifak hakkı kurulmasını öngörmektedir. Uygulama kapsamında ilgili arazilerin maliklerinin mülkiyet ve kullanım haklarında değişiklikler meydana gelebilir; hat için belirlenen güvenlik alanlarında kullanım sınırlamaları uygulanabilir. Projenin amacı enerji iletim altyapısının güvenli şekilde işletilmesini sağlamaktır.
E-posta ile Devam Et