10 / 884 sonuç gösteriliyor

Kanun 2911
1983-10-08

TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ KANUNU

Toplantı ve gösteri yürüyüşleri, şu temel biçimde uygulanır: insanlar silahsız ve saldırısız şekilde belirli amaçlarla topluluk oluşturabilir; bazı kişiler için izin veya bildirim şartı geçerlidir. Yabancı katılımcılar için izin gereklidir ve topluluğa katılım öncesinde ilgili makama bildirim yapılması gerekir; bu bildirimde amaç, yer, başlangıç ve bitiş süreleri ile organize edenlerin kimlikleri ve iletişim bilgileri yer alır; bildirimin karşılığında alınan bir belgede sürecin onaylandığına dair kayıt tutulur; kabul edilmezse tutanakla ve gerektiğinde ihbar yoluyla sonuçlandırılır. Toplantı ve gösteri yerleri il ve ilçe sınırları içinde belirli kurallar dikkate alınarak seçilir; kamu düzenini bozmayacak ve günlük yaşamı aşırı zorlaştırmayacak şekilde planlanır; yer ve güzergah, yetkili makamlar tarafından belirlenir ve halka duyurulur; değişiklikler yine aynı yöntemle duyurulur. Toplantılar için başlangıç saatiyle ilgili sınırlama vardır; toplantı alanı, süresi boyunca umuma açık bir yer olarak kabul edilir. Düzenleme kurulu, toplantının sükunetini sağlamakla yükümlüdür; amaç dışına çıkılması halinde gerekli görüldüğünde kurulu güvenlik kuvvetlerinden yardım isteyebilir ve gerektiğinde toplantıyı dağılma kararıyla sonlandırabilir; kararlar topluluğa bildirilir ve yetkili makama iletilir. Toplantı ve konuşmaların güvenliği amacıyla katılımcılar ile konuşmacıların ses ve görüntüleri kaydedilebilir; kaydedilen veriler ancak suç soruşturması veya delil tespiti gibi belirli amaçlar için kullanılabilir. Yasaklar ve sınırlamalar kapsamında silahlar, patlayıcılar, kesici-delici aletler, boğucu veya tehlikeli malzemeler, maske veya yüzü tamamen/ kısmen kapatan uygulamalar, amblem ve işaretleri taşıyanlar veya amblemi andırır biçimde giyinmek gibi hareketler yasaktır; ayrıca kanuna aykırı amaçlarla veya bildirimde belirtilen amaç dışına çıkılarak gerçekleştirilmiş toplantı ve gösteriler yasadışı sayılır. Toplantı veya gösteri kanuna aykırı duruma gelirse, düzenleme kurulu veya başkanı toplantının sona erdiğini topluluğa ilan eder ve derhal ilgili makama bildirir; gerektiğinde toplantı dağıtılır. Toplantı veya gösteri için güvenlik nedeniyle erteleme veya yasaklama kararları alınabilir; aynı bölgede birden fazla ilde veya bölgede planlanan toplantılar için güvenlik kaygıları uygun görüldüğünde ertelenme veya yasaklama yapılabilir; bu kararlar gerekçeli olarak açıklanır ve ilgili yerlere duyurulur. Kullanım amaçları dışında kalan biçim ve yöntemlerle yürütülen veya amaç dışına çıkılarak yürütülen toplantılar veya gösteriler kanuna aykırı sayılır ve buna göre sonuçlar doğurur. Toplantı veya gösteri başlangıçta uygun şekilde yürütülürken, sonradan ıslah edilemeyen yanlış uygulamalar nedeniyle kanuna aykırı duruma gelmesi halinde düzenleme kurulu topluluğa toplantının sona erdiğini bildirilir ve gerekli işlemler başlatılır.

Kanun 5355
2005-06-11

MAHALLİ İDARE BİRLİKLERİ KANUNU

- Bu kanun, mahalli idare birliklerinin amacına uygun olarak ortak hizmetleri birden fazla mahalli idarenin birlikte yürütmesi ve altyapı projelerini koordine etmesini sağlar; hedef, hizmetlerin daha verimli ve uyumlu bir şekilde sunulmasını mümkün kılmaktır. - Kapsama dahil olan mahalli idareler il özel idaresi, belediye ve köylerdir; bunlar kendi aralarında birlik kurabilir ve bu birlikler kamu tüzel kişisi olarak faaliyet gösterebilir. - Birlik tamamen kurulduğunda tüzel kişilik kazanır; üye olmak isteyen mahalli idarelerin meclis kararlarıyla birlik meclisinin kabulü gerekirse birlik katılımı sağlanır; ayrılmada ilgili mahalli idare meclisinin kararı yeterlidir. - Belli altyapı ve hizmetler için gerekli olduğunda bazı durumlarda Cumhurbaşkanı bu birliklere katılım konusunda karar verebilir; ayrılma da Cumhurbaşkanının iznine bağlı olabilir. - Birliğin tüzüğü gerekli bilgilerle hazırlanır; birlik tüzüğünde ad, amaç, üyeler, merkezi, görev ve süre, devredilen görevler, toplantı dönemleri, temsil usulleri ve mali dağılım gibi hususlar bulunur. - Birlikler, tüzükte belirtilen işleri kendi yetki ve haklarıyla yürütebilecek ve üye mahalli idarelerin hak ve yetkilerine sahip olacak şekilde çalışır. - Birliğin organları birlik meclisi, birlik encümeni ve birlik başkanından oluşur; birlik başkanı hem meclise hem encümene başkanlık eder. - Birlik meclisi, üye mahalli idarelerin temsilcilerinden oluşur; doğal üye olarak vali, belediye başkanı ve köy muhtarları bulunabilir; meclis toplantı ve karar süreçleri birlik tüzüğünde belirlenen esaslara göre yürütülür. - Meclisin görevleri arasında yatırım planı ve çalışma programını görüşüp kabul etmek, bütçe ve kesin hesabı onaylamak, hizmet ücret tarifelerini belirlemek, tamirat ve taşınmaz işlemlerine karar vermek, yatırım yapılmasına karar vermek, tüzük değişikliklerini kabul etmek ve gerekli diğer idari kararları almak yer alır. - Meclis başkanlığı ve encümen üyeliği seçimleri ve görev süreleri meclis içerisinde belirlenir; encümen, birlik başkanı ile meclis üyelerinden oluşan ve uygulama kararlarını alır; encümenin görevleri yatırım planını incelemek, kamulaştırma kararlarını almak, gerekli ödeneğin harcama yerlerini belirlemek ve taşınmaz işlemlerine ilişkin kararları uygulamaktır. - Birlik başkanı, birlik yönetimini yürütür, bütçeyi ve çalışma programını hazırlar ve uygular, birlik temsilcisini belirler, meclis ve encümene başkanlık eder; maliyetlerle ilgili kararları alır ve personeli atar; yetkilerini gerektiğinde genel sekreter veya müdüre devredebilir. - Birliklerin gelirleri üyelerin katılım payları, hizmet ücretleri, diğer kamu kurumlarından aktarılacak ödenekler, taşınır ve taşınmaz malların gelirleri, bağışlar ve diğer gelirleri kapsar; giderler ise hizmetlerin yürütülmesi, personel ve yönetim giderleri, kira, bakım, vergiler, avukatlık ve danışmanlık giderleri ile ortak projelere ilişkin giderleri içerir. - Köylere hizmet götürme birlikleri ilçe sınırları içinde köylerin katılımıyla köy altyapı ve hizmetlerini yürütmek üzere kurulabilir; başkan merkez ilçelerde vali veya görevlendireceği vali yardımcısı, diğer ilçelerde kaymakamdır; meclis köy muhtarları ile il genel meclisi üyelerinden oluşur; encümen meclisin kendi üyeleri arasından belirlenen üyelerden oluşur. - Köylere hizmet götürme birliklerinin bütçesi il genel meclisi kararıyla belirlenir; bu birlikler gerektiğinde diğer merkezi idareler ve illerle işbirliği yaparak yatırımları hayata geçirebilir ve bütçeleri kendi faaliyet alanlarına uygun olarak yönetir. - Köylere yönelik yatırımlar için merkezi idareler ve il özel idareleri aktarma yapabilir; bu ödenekler birliklerin hizmet kapsamına tabi olmaksızın kullanılabilir; belediyeler ve il özel idareleri bu birliklerle işbirliği halinde yatırımları koordine edebilir. - Köylere hizmet götürme birlikleri gerektiğinde personel istihdam edebilir; ancak personel giderleri belirli bir sınırla kısıtlanabilir ve vali ile kaymakamlar gereken durumlarda diğer kamu kurumlarından personel görevlendirebilir. - Ülke düzeyinde yalnızca bir birlik kurulabilir ve bu birlik il özel idareleri ile belediyelerin temsilciliğini yapar; ülke düzeyinde kurulan birlikler doğal üyeler aracılığıyla temsil edilir. - İvrik ve uygulanabilir yasal çerçeve, birliklerin ortak hizmetleri için planlama, bütçeleme, idari karar alma ve denetim süreçlerini merkezi bir koordinasyonla yürütmeyi amaçlar; bu sayede farklı mahalli idarelerin kaynakları bir araya getirilerek hizmet kalitesi ve verimlilik artırılır. - İlgili mevzuatta yer alan bazı hususlar yürürlükten kaldırılmış veya değişmiştir; bu değişiklikler, özellikle mevcut altyapı ve tarımsal hizmetlerle ilgili yapılandırmaları etkiler. - Bu düzenleme, mahalli idarelerin çıkarlarını savunmak, personeli eğitmek ve kanun yapım süreçlerinde görüş bildirmek amacıyla ülke düzeyinde kurulacak birliklerle birlikte yerel hizmetlerin planlanması ve uygulanmasına yön verir.

Kanun 5302
2005-03-04

İL ÖZEL İDARESİ KANUNU

Bu düzenlemenin temel amacı, il özel idaresinin kuruluşunu, organlarını ve çalışma esaslarını belirleyerek ildeki yönetim ve hizmet sunumunun nasıl işleyeceğini netleştirmektir. - İl özel idaresinin görev alanı, iller için belirlenen sınırlar içinde hizmet üretimini kapsar ve altyapı ile sosyal hizmetler gibi kapsamlı kamu hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesini sağlar; imar, yol, su, çevre ve diğer altyapı işleriyle ilgili sorumluluklar belirlenen sınırlarda yürütülür. - Belediyelerle ve merkezi idarelerle koordineli çalışmayı gerektiren alanlarda il özel idaresinin rolü düzenlenir; il çevre düzeni planının hazırlanması ve onaylanması süreçlerinde ilgili aktörler arasında uyum sağlanır. - Hizmetlerin sunumu adil ve verimli olacak şekilde tasarlanır; engelli, yaşlı ve dar gelirli vatandaşlar için uygun hizmet modellerinin uygulanması önceliklidir. - Hizmetlerin sunumunda kullanılan taşıt, taşınır ve taşınmaz malların yönetimi, alım-satım, kiralama ve kamulaştırma işlemleri gibi mali işlemler il özel idaresinin yetkileri kapsamındadır. - Vergi, harç ve resim dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların çözümü il özel idaresine ait yetkilerle yürütülür; il özel idaresine ait vergi, resim ve harçların tarh ve tahakkuku bu çerçevede gerçekleştirilir. - Kamu yararına ayrılan taşınmazlar ve gelir getirmeyen taşınmazlar için belirli vergilerden muafiyet uygulanır. - İl genel meclisi karar alma süreçleri, bütçe, yatırım programları, imar ve belediye sınırlarını ilgilendiren kararlar gibi konuları görüşüp karara bağlar; kararlar vatandaşlara duyurulur ve yürürlüğe girer. - Meclis toplantıları şeffaf bir ortamda gerçekleştirilir; kararlar çoğunlukla açık oturumlarda alınır ve karar özeti halka ulaştırılır. - Kamuoyu yoklamaları yapılarak halkın görüşleri alınabilir; kurum içi ve kamuya açık iletişim yoluyla hesap verebilirlik sağlanır. - Kamu hizmetlerinin etkin olması için il valisi koordinasyonu altında diğer mahallî idarelerle gerekli işbirliği kurulur ve uyum sağlanır. - İl özel idaresinin yetkileri, mevzuata uygun olarak kullanılır; yetkinin hatalı kullanımı durumunda sorumluluk doğabilir. - Yapılacak yatırımlar ve kaynak aktarımı, ilgili bütçe ve planlama çerçevesinde yürütülür; hizmetler için gerekli planlar ve bütçe kararları dikkatle uygulanır. - Proje karşılığı borçlanma ve yatırım gelirleri, güvenli ve amaca uygun olarak yönetilir; bu yaklaşım vatandaşlara kaliteli hizmet sunumunu destekler.

CB Yönetmeliği 200610970
2006-10-02

KAMU İDARELERİNE AİT TAŞINMAZLARIN KAYDINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

Kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt altına alınması ve envanterinin tutulması ile birlikte taşınmazların sahiplik, yönetim ve kullanım durumları tek bir sistemde izlenebilir hale gelir. Taşınmazlar değerine göre kaydedilir; maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden bu kayıtlar oluşturulur ve gerektiğinde bu değerler güncellenir. Taşınmazların kimlik numaraları belirlenir ve dosyalanır; böylece işlemler için gerekli belgeler tek bir çatı altında takip edilebilir. Edinim, elden çıkarım, devir, kira, irtifak gibi işlemler için gerekli belgeler kayda geçirilir ve icmal cetvelleri mali hizmetler birimine iletilerek konsolide edilir. Değişiklikler meydana geldiğinde kayıtlarda yeni durumlar tesis edilir; terkin veya devrin gerektiği durumlarda kayıtlarda kapatma işlemi uygulanır. Cins tashihi gerektiğinde mevcut kullanım şekli ile tapu kaydı arasındaki uyumsuzluk giderilir; savunma, güvenlik ve istihbarat taşınmazları için özel istisnalar söz konusu olabilir. Kayıt ve kontrol işlemlerini yürüten birimler, kayıtların mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir olmasını sağlamalı, kayıtlarla ilgili belgelerin denetime hazır şekilde korunmasını güvence altına almalıdır. Taşınmaz kayıtları güncellendiğinde ilgili birimlere ve mali hizmetler birimine bildirim yapılır ve bu değişiklikler takip edilerek gerektiğinde mali tablolara yansıtılır. Mevcut taşınmaz kayıtlarının yenilenmesi sürecinde eski kayıtlar kapatılıp yeni kayıtlara aktarılır; böylece varlık yönetiminde bütünlük sağlanır. Bu düzenleme ile idarelerin taşınmazlarıyla ilgili kayıtlar ve raporlama süreçleri standartlaşır, denetim ve hesap verebilirlik güçlenir.

Kanun 5253
2004-11-23

DERNEKLER KANUNU

- Derneklerin Türkiye’deki faaliyetlerinin çerçevesini belirler; amaçları, yapıları, denetimleri ve uygulanacak yaptırımları kapsar. - Dernek kurma hakkını güvence altına alır ve tüzükte bulunması gereken asgari konuları tanımlar. - Genel kurul, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organların görevlerini, yetkilerini ve üyelik süreçlerini düzenler. - Şubeler, temsilcilikler, platformlar, federasyonlar ve konfederasyonlar gibi tüzel kişilikleri ve organları arasındaki ilişkiyi ve yönetimini kurallandırır. - Uluslararası faaliyetlere ilişkin esasları getirir; yurt dışında temsilcilik veya şube açma, yabancı kuruluşlarla işbirliği ve Türkiye’de faaliyet için gerekli izin/görüş süreçlerini belirler. - Tüzel kişilerin oy kullanmasını ve temsil yetkilerini düzenler. - İç denetim zorunluluğu getirir ve bağımsız denetim kuruluşlarıyla denetim yapılmasına olanak tanır; denetim sonuçlarının ilgili kişiler ve kurul tarafından sunulmasını sağlar. - Gelir ve giderlerin belgelenmesini, saklama sürelerini ve mali süreçlerin yürütülmesini standardize eder; bankacılık işlemleri için gereken belgeleri belirtir. - Derneklerin maddi yardım alabileceği ve verebileceği tarafları, kamu kurumlarıyla ortak projeler için mali paylaşımına ilişkin esasları ve ilgili sınırlamaları kurallaştırır. - Sandık kurulumu ile üyelerin zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin esasları düzenler. - Üyelik kabulü, çıkışı, değişiklikler ve organ üyelerinin bildirilmesi gibi işlemlerde uygulanacak usulleri belirler. - Taşınmaz mal edinme ve tasfiye süreçlerini, mal varlığının korunması ve devriyle ilgili esasları düzenler. - Kolluk kuvvetlerinin müdahale yetkileri ve el koyma hallerinde hakim kararının gerekliliğini ve bildirim yükümlülüğünü belirtir. - Yurtdışından yardımların alınması ve yurtdışına yapılacak yardımların bildirilmesi ile kayıt altına alınmasına ilişkin esasları getirir. - Faaliyetlerin ve hesapların şeffaflığı için beyanname verilmesi ve yıl sonunda denetimlerin yapılmasına ilişkin uygulamaları özetler.

Kanun 3071
1984-11-10

DİLEKÇE HAKKININ KULLANILMASINA DAİR KANUN

Dilekçe hakkı, Türk vatandaşlarına ve Türkiye’de ikamet eden yabancılara kendileriyle ya da kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yazılı olarak yetkili makamlara başvurma imkânı sağlar; yabancılar için karşılıklılık esası gözetilmekte ve dilekçelerin Türkçe yazılması şartıyla bu haktan yararlanılabilir. Dilekçede bulunması zorunlu şartlar arasında başvuru sahibinin adı ve soyadı ile imzası ve iş veya ikametgâh adresinin bulunması gerekir. Dilekçe, konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmişse ilgili yetkili makama gönderilir ve dilekçe sahibine bilgi verilir. İncelenemeyecek dilekçeler arasında belli bir konuyu içermeyenler, yargı alanına giren konular ile şartlardan herhangi birini taşımayanlar yer alır. Dilekçenin incelenmesi ve sonucunun bildirilmesi konusunda başvurunun sahibi, başvurunun sonucu veya işlem safahatı hakkında gerekçeli olarak bilgilendirilir ve gerekli durumlarda duyuru yapılır. Başvuruların incelenmesi ve karara bağlanması sürecinde, ilgili makamlar dilekçeyi incelemek ve karar vermek üzere gerekli adımları atar; başvuru sahiplerinden talep edilen bilgi ve belgeyi sunmaları istenir ve idari denetim yapılması, bilirkişi görevlendirilmesi ve yerinde inceleme gibi işlemler gerçekleştirilebilir; kamu kurumları ve kamu personeli bu taleplere uygun olarak yanıt verir ve gerekli tedbirleri almak zorundadır. Yabancılar açısından ilke olarak, Türkiye’de ikamet edenler bu haktan yararlanabilir; karşılıklılık esası ve dilekçelerin Türkçe yazılması şartları uygulanır.

Kanun 6216
2011-04-03

ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUN

Bu kanunun uygulanmasıyla Anayasa Mahkemesi’nin yapısı, işleyişi ve yetkileri ile üyelerin seçimi ve sorumluluklarına ilişkin temel kurallar belirginleşir. - Mahkeme, anayasa değişikliklerinin şekil ve esas bakımından aykırı olup olmadığını inceleyebilir, itiraz yoluyla gelen işleri ve bireysel başvuruları karara bağlar; siyasi partilerin kapatılması, mal edinimleri ve gelir-gider denetimi ile dokunulmazlık kararlarına ilişkin başvuruları da karara bağlar. - Bireysel başvurular yoluyla vatandaşların Anayasa’da güvence altına alınan haklarının korunması amacıyla kararlar verilir; ayrıca siyasi partilerin faaliyetleriyle ilgili denetim ve karar süreçleri yürütülür. - İçtüzük ve çalışma usulleri, evrak akışı, kayıtlar, arşivleme, kütüphane ve idari teşkilat ile ilgili esaslar Genel Kurulca belirlenir ve yürütülür; bütçe ve harcamaların denetimi sağlanır. - Üyelerin seçimi ve atanması için çeşitli meslek gruplarından adaylar arasından seçim yapılır; aday gösterecek kurumlar belirli süreçlerle görevlendirilir; üyelikler için süre ve uygunluk şartları öngörülür ve görev süresi dolduğunda ya da emeklilik yaşına gelindiğinde üyelik sona erer; tekrar aday olmak mümkün değildir. - Başkan ve başkanvekillerinin seçimi ve görevleri, Genel Kurul ile Mahkeme’nin yönetimi ve temsilinin yürütülmesi açısından netleşir. - Üyelerin tarafsızlığı, gizliliği ve görevleriyle ilgili davranışlara ilişkin yükümlülükler getirilir; görevle ilgili iddia edilen suçlar ve disiplin işlemleri Genel Kurul kararına bağlı olarak yürütülür. - Görevden ayrılan üyelerin yeni görevlere atanması ve emeklilik sonrası haklar için özel hükümler öngörülür; bazı durumlarda atama sonrası kadro düzenlemeleri yapılabilir. - Üyelerin göreve başlamadan önce bir and içmeleri, bağımsızlık ve vicdanî bağlılık konusunda taahhütlerini güçlendirir.

Kanun 3054
1984-10-16

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANI VE DİVAN ÜYELERİNİN TEMSİL ÖDENEKLERİ İLE TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ HESAPLARINI İNCELEME KOMİSYONUNCA SEÇİLEN DENETÇİ ÜYENİN ÖDENEĞİ HAKKINDA KANUN

- Bu düzenleme, TBMM Başkanı ve Divan Üyelerine temsil ödeneği verilmesini sağlar ve ödeneğin tutarı, belirlenen göstergeler ile memur aylık katsayısının çarpımıyla belirlenir; Denetçi Üye için de aynı hesaplama çerçevesinde ödenek öngörülür. - Denetçi Üye için ödenek, görevli olarak seçilen Katip Üye için belirlenen göstergeyle hesaplanan tutarda verilir. - Vekâletle görevi devralan durumlarda ödeneğin vekile ödenmesi öngörülür. - Ödeneğe hak kazanma, göreve başlama anından itibaren doğar; ödenekler vergi ve kesintiye tabi değildir ve her ay peşin olarak ödenir. - Bu ödeneklere esas teşkil eden göstergeler emeklilik hesaplarında dikkate alınmaz. - Önceki düzenlemeler kaldırılmıştır. - Ödeneğin uygulanması Meclis Başkanı tarafından yürütülür.

Kanun 2839
1983-06-13

MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNU

- Bu kanun, milletvekili seçimlerinin tek dereceli nispi temsil sistemiyle, genel, gizli ve serbest oyla yürütülmesini ve oy sayımının şeffaf biçimde yapılmasını öngörür; vatandaş oyunu özgürce kullanır. - Milletvekili sayısı ve dağılımı, illerin nüfusu ve seçim çevrelerinin yapısı dikkate alınarak adil ve yakın sayıda milletvekili çıkaracak şekilde belirlenir; seçim çevreleri ilin mülki sınırlarını ve coğrafi yakınlıkları göz önünde bulundurarak oluşturulur. - Seçim çevreleri ve her çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısı, belirlenen esaslar uyarınca ilan edilerek uygulanır. - Seçim dönemi, başlangıç ve seçim günüyle ilgili esaslar, seçimlerle ilgili genel uygulamaların nasıl başlayıp yürütüleceğini belirler; olağanüstü hallerde erteleme ve değişiklik durumları için düzenlemeler içerir. - Ara seçimler, boşalma halinde yapılır; ancak genel seçimlerin zamanlayışına bağlı olarak bazı koşullara bağlanır ve bu koşullar yerine getirildiğinde uygulanır. - Seçimlerin yenilenmesi halinde, karar ve uygulanma süreçleri belirli usullere bağlı olarak işler; yenileme kararının ilanı ve oy verme gününün belirlenmesiyle ilgili esaslar bulunur. - Seçilme yeterliği ve milletvekili olabilme koşulları, vatandaşlığa sahip ve kanuni olarak belirlenen uygunluk kriterlerini karşılayan kişiler için uygulanır. - Milletvekili seçilemeyecek kişiler için çeşitli engeller ve kısıtlamalar söz konusudur; bu kapsamdaki kişiler aday olamaz veya aday gösterilemez. - Adaylık için siyasi partiye mensup olma şartı aranmaksızın her Türk vatandaşı aday olabilir; siyasi parti listeleri ve bağımsız adaylık için ayrıntılı kurallar uygulanır; ittifak kurma ve ittifak protokolüyle aday listelerini sunma imkanları tanınır. - Siyasi partiler, seçimlere kendi listelerini sunabilirler; ittifak kurabilirler ve ittifak protokolünü belirlenen yollarla yüksek yetkili mercilere teslim ederler; ittifak içinde değişiklik yapma veya fiilen ayrılma süreçleri de düzenlenir. - İllerin toplamında aday gösterme yükümlülüğü bulunan partilerin, eksik adaylıkları tamamlaması gerektiği veya bu durumun seçimlere katılım haklarını etkileyebileceği belirtilir. - Partilerin aday gösteriminde yarıdan fazlasını sağlamaları durumunda, bazı çevrelerde eksik adaylar bulunursa gerekli tamamlamalar yapılır; aksi halde, belirli sonuçlar doğurabilir. - Aday listelerinde itirazlar üzerine doğan eksiklikler, kısa süre içinde giderilmezse, ilgili düzenlemeler uygulanır. - Partilere ve bağımsız adaylara ilişkin kurallar, aynı anda birden fazla seçim çevresinden aday gösterilmesini yasaklar; Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği için aynı anda adaylık mümkün değildir. - Seçim kurullarında görevli hâkimler ve ilişkili personel, aday oldukları veya aday gösterildikleri çevrelerdeki görevlerinden çekilemeyebilir; eşler ve yakın akrabalarla ilgili çatışmayı önlemek amacıyla bazı sınırlamalar getirilir. - Aday olmak isteyen bazı kamu görevlileri, istifa ve ayrılma süreçlerini yerine getirerek adaylık başvurusu yapabilir; bu süreçler, belirli süreler içinde yürütülür ve bilgilendirme yapılır. - Adaylık için başvurular, siyasi parti merkezlerinin aday listesini belirli süreler içinde sunması, il seçim kurulları aracılığıyla çevrelere duyurulması ve gerekli bildirimlerin yapılması esasına dayanır; bağımsız adaylık için başvuru belirli bir merciye yapılır ve sonuçlar ilan edilir. - Bağımsız adaylar, yalnızca kendi çevrelerinde adaylık başvurusunda bulunabilir; aynı anda birden fazla çevrede aday olamazlar ve aday gösterilemezler. - Kamu görevlileri, kamuyla ilişkili kuruluşlar ve belirli meslek gruplarından olanlar adaylık için istifa etmek zorundadır; istifa süreçlerinde, başvuru sahiplerine yönelik bildirimler ve işlemler belirli esaslar içinde yürütülür; ayrılma süreci, adaylık süresince propaganda yasağı gibi kısıtlamaları içerir. - Adaylık süreciyle ilgili dilekçe, başvuru ve onay süreçlerinde uygulanacak yöntemler ve kurallar, adayların ve ilgili mercilerin uymasına bağlı olarak işler.

Kanun 5682
1950-07-24

PASAPORT KANUNU

Bu yasa, Türk vatandaşları ile yabancıların Türkiye’ye giriş ve çıkışını düzenler ve bunun için kullanılacak geçerli belgeler ile işlemlerin nasıl yürütüleceğini belirler. - Türkiye’ye giriş-çıkış işlemleri, belirli geçiş noktalarından yapılır ve giriş-çıkış sırasında usulüne uygun ve geçerli bir pasaport veya pasaport yerine geçer belge ibrazı zorunludur; hangi belgelerin pasaport yerine geçerli sayılacağına ilişkin kararlar ortak kararla belirlenir. - Pasaport veya pasaport yerine geçerli vesikalar, yolcuların giriş-çıkış işlemlerinin tamamlanmasıyla işlemin sonuçlandırılması için sunulur; belgelerin geçerliliği ve kabul edilmesi konusundaki esaslar bu belgelerin kıymetinin tespit edilmesiyle belirlenir. - Pasaportsuz veya vesikasız gelenler konusunda, kimlik ve vatandaşlık durumunun tespit edilmesi ve belgelerin uygunluğu durumunda Türkiye’ye kabul veya reddedilme süreçleri uygulanır; vatandaşlık saptanamazsa durum yerel yönetimlere intikal eder ve bazı durumlarda Türkiye’ye kabul edilmeyebilir. - Pasaport türleri ve bunların kullanım kapsamı belirlidir; diplomatik, hususi (özel), hizmet ve umuma mahsus olmak üzere çeşitleri vardır. Ayrıca pasaport yerine geçerli vesikalar da tanımlanmıştır. - Diplomatlar ve belirli kamu görevlileri için özel amaçlı pasaportlar (diplomatik) tahsis edilir; eşlerine ve refakatçilerine de bazı durumlarda hak tanınır; ayrıca sağlık nedeniyle bakıma muhtaç durumda olan çocuklar için belirli kapsamlar dahilinde hak sahibi kişinin pasaportu ile benzer süreler geçerli olacak şekilde ek düzenlemeler bulunur. - Hususi pasaportlar, kamu görevlileri veya devlet adına resmi görev yapan kişiler ile belirli durumlarda meslek sahipleri için düzenlenir; eşlere ve uygun bulunan çocuklara da vurgu yapan düzenlemeler vardır. Ayrıca bazı meslek grupları için özel şartlar ve süreler belirtilmiştir. - Hizmet damgalı pasaportlar, resmi görev kapsamında yurtdışında bulunanlar ile belirli kurumlar tarafından verilen pasaportlardır; eşler ve çocuklar için de benzer haklar ve süreçler öngörülebilir. - Umuma mahsus pasaportlar, Türk vatandaşlarına verilen ve refakatçi durumundaki çocuklar gibi kişilerin pasaporta kaydedilmesiyle ilgili hükümler içerir; pasaportun geçerliliği ve seyahatin refakatçiyle sınırlı olması gibi esaslar bu kapsama dahildir. - Umuma mahsus müşterek pasaportlar, gruplu ve toplu yolculuk yapan Türk vatandaşları için düzenlenir; bu tür yolculuklar için özel hükümler bulunabilir. Bu özet üzerinde, bazı hükümlerinin yürürlükten kaldırıldığı veya değiştiği, mevcut uygulamanın buna göre şekillendiği dikkate alınmalıdır.