Bu düzenlemenin maddelerinin tamamı uygulanmaz durumdadır. Zamana ugrayan kupon tahvilat ve hisse senedi bedellerinin hazinenin adına intikaliyle ilgili hükümler artık geçerli değildir.
Yahşihan patlamasında zarar gören gerçek ve tüzel kişiler zararlarının devlet tarafından karşılanmasına hak kazanır. Zararların ödenmesine ilişkin esaslar belirlenecektir. Ödemeler bazı durumlarda devlet bonosu olarak da gerçekleştirilebilir. Bu düzenleme olayla ilgili zararın giderilmesini amaçlar.
Bu yasa Türkiye sınırları içindeki binaları bina vergisine tabi kılar ve bina kavramı, karada veya suda sabit olan tüm yapıları kapsar; hareketli veya geçici yapılar bina sayılmaz. Mükellefiyet açısından bina vergisini ödeyecek olanlar, binanın maliki veya intifa hakkı sahibidir; yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler sorumludur. Paylı mülkiyette malikler hisseleri oranında, elbirliği mülkiyette ise maliklerin tamamı müştereken sorumludur. Daimi muaflıklar, kamuya ait veya kamu yararına hizmet veren bazı binalar ile belirli amaçlar için kullanılan binaları kapsar; örneğin devlet, belediyeler, eğitim, sağlık, dini hizmetler, tarımsal ve bazı altyapı tesisleri gibi alanlarda muafiyetler söz konusudur. Ayrıca bazı binalar için kiraya verilmemek şartı aranmaksızın muafiyet uygulanabilir ve bazı durumlarda organize sanayi bölgeleri gibi özel bölgelerdeki yapılar için de muafiyetler bulunur. Geçici muaflıklar da vardır; mesken olarak kullanılan binalar için belirli şartlarda muafiyetler, turizm işletmesiyle ilgili binalar için muafiyetler, deprem veya sel gibi afetler sonrası zarar görmüş ya da yeni inşa edilen binalar için muafiyetler, fuar/sergi alanları için muafiyetler ve yatırım teşvik kapsamındaki binalar için muafiyetler gibi uygulanabilir. Bu muafiyetlerden yararlanabilmek için ilgili durumda bütçe yılı içinde bildirim yapılması gerekir; bildirim yapılmazsa muafiyet bir sonraki bütçe yılından itibaren geçerli olur. Matrah ve nispet açısından bina vergisinin matrahı binanın vergi değeri olup sabit üretim tesisatları bu değere dahil edilmez. Miktar ve oranlar meskenler ile diğer binalar için farklı uygulanır; büyük şehirlerde uygulanan artırım ve özel indirimler de mevzuatta yer alır. Yeni inşa edilen binaların vergisi, ilgili arsanın vergisiyle ilişkilendirilir ve belirli süreler için muafiyetler öngörülebilir. Verginin tarh ve tahakkuku, vergi değeri üzerinden yıllık olarak yapılır; tarh işlemleri belirli dönemlerde gerçekleştirilir ve vergi değerinde değişiklik olup bildirim yapıldığında bu değişiklikler uygulanır. Bir il veya ilçe sınırında birden çok belediye bulunması halinde, hangi belediyenin tarh yetkili olduğu kurallarla belirlenir. Arazi vergisi de bu yasa kapsamında olup, parsellenmiş arazi belediye sınırında arsa sayılır; paylı mülkiyette malikler payları oranında sorumludur.
Bu metnin pratik etkisi, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün (DSİ) görev alanını, kuruluş yapısını, mali işleyişini ve sulama-bataklıkla ilgili hizmetlerin uygulanışını belirleyerek; sulama ve drenaj projelerinin planlanması, inşası, işletilmesi ve bakımı süreçlerini merkezileştiren uygulanabilir kurallar getirir. - Sulama, drenaj ve su yönetimi ile ilgili çalışmaların yürütülmesi, bu tesislerin işletme ve bakımına ilişkin esaslar ile bu hizmetlerin finansmanı üzerinden gerçekleşir; hizmetten faydalananlar tarafından ödenecek ücretler ve amortisman uygulamaları belirlenir, uygulanır ve takip edilir. - Sulama alanlarının tesisler açısından belirlenmesi ve bu alanların sahibi olan köy ve mahalle güvenilir kurumların katılımıyla yapılır; belirlenen mesaha cetvelleri üzerinden ücretler hesaplanır ve ilgililere bildirilir; itirazlar Bölge müdürlükleri eliyle çözümlenir ve kararlar kesinleşir. - DSİ’nin yatırım ve işletme maliyetlerinin karşılanmasına ilişkin usuller, üretim, toplulaştırma ve depolama tesislerinin finansmanı ile ilgili düzenlemeler çerçevesinde belirlenir; yatırım ve işletme giderlerinin nasıl dağıtılacağı ve zamanında ödenmesini sağlama yöntemleri tanımlanır. - Tesislerin işletme aşamaları üç temel aşamada tanımlanır: inşa devam ederken yürütülen işletme, tamamlandıktan sonraki belirli bir süre içindeki işletme ve ardından tam işletme. - Enerji üretimi ve kanallar üzerindeki nakliyat gibi bazı faaliyetlerin finansmanı ve tahakkuku, ilgili ilişkilerin özel şartlar çerçevesinde yürütülmesiyle ilişkilendirilir; bazı harcamalar için muafiyetler ve istisnalar öngörülebilir. - DSİ’nin mal varlığı kamu malı olarak kabul edilir; mal varlığına yönelik usulsüzlükler cezai ve yükümlülüklerle karşılaşır. - Dava ve icra gibi yargı mercilerine intikal etmeyen bazı uyuşmazlıklarda, belirli parasal sınırlar dahilinde hızlı çözüm için DSİ, Bakan veya Cumhurbaşkanı düzeyinde sulh teklifinde bulunabilir. - DSİ, tesis kurulumları için yaptığı istikraz ve ortaklıklar gibi finansal işlemlere dayanarak diğer tesislerle ilişki kurabilir ve gerektiğinde varlıkları devralabilir, kiralayabilir veya ortaklık kurabilir; bu işlemlerin bedellerinin hesaplanması ve uygun gördüğü çerçevede yürütülmesi öngörülür. - Tesislerle ilgili bazı taşınmazlar ve arazi kullanımları için yönetmeliklerle düzenlenen uygulama şekilleri belirlenir; ihtilaflar ve sahadaki uygulama süreçleri yerel yönetimler ve ilgili kurumlar ile koordineli yürütülür. - DSİ’nin operasyonel ve idari işleriyle ilgili pek çok hüküm, mevcut ve gelecekteki projelerin uygulanmasıyla ilgili olarak, genel kamu menfaati gözetilerek belirlenen esaslar çerçevesinde yürütülür; bazı hükümler ise değiştirilmiş veya yürürlükten kaldırılmıştır. Bu özet, metindeki temel pratik etkileri kapsayacak şekilde tarafsız ve sade bir anlatımla sunulmuştur.
Bu karar motor gücüne bağlı belirli mallarda özel tüketim vergisi oranlarını yeniden belirler. Motor gücüne göre uygulanacak vergi oranlarında değişiklik yapılmıştır. Vergilendirme yükünün değişmesi nedeniyle ilgili ürünlerin yurtiçi satış fiyatları, ithalat maliyetleri ve üretim/satış kararları üzerinde etkili olabilir. Tüketici talebi ve piyasa rekabeti üzerinde de değişiklikler ortaya çıkabilir.
- Gayrimenkul tescilinde yetkili temsilcilerin kimler olduğu açıkça belirlenmiş; tescil işlemleri bu temsilciler aracılığıyla yürütülür ve uygunluk için gerekli belgelerin sunulması zorunlu hale gelir. - Hükmi şahıslar için tescil ve tasarrufta bulunabilme yetkisi, resmi belgelerle kanıtlanır; ticaret şirketleri için ilgili kayıtlardan gerekli belgelerin alınması gerekir. - Yurttaşlık esasına dayalı ve ülke mevzuatında öngörülen sınırlar dahilinde yabancı gerçek kişiler ve yabancı tüzel kişilerin taşınmaz edinimi mümkün olur; ek kısıtlar ve devlet onayları uygulanabilir; bazı bölgelerde edinim ve projeler için özel denetim gerekebilir. - Denizden, gölden veya nehirden arazi edinmek için ilgili makamdan izin almak gerekir; belediye sınırları içinde ve dışında farklı kurullar izin verir; iznin süresi ve şartları yerine getirilmezse haklar sona erebilir. - İzinsiz doldurulan yerlerin tesciliyle ilgili özel kurallar vardır; belirli koşullar gerçekleştiğinde doldurulan yerler, komisyon kararına bağlı olarak edinilebilir veya sahibine bildirimli olarak devralınabilir. - Bir gayrimenkulün önünde ya da bitişiğinde doldurulmak istenen yerin durumuna göre, maliklerin müdahale hakları, komşu mülkteki haklar ve tescil konuları düzenlenir; doldurma işlemi belirli şartlar altında değerlendirilebilir. - Bataklıkların sıhhi veya iktisadi nedenlerle kurutulması gerektiğinde, sahipler uygun süre içinde kurutmadıkları takdirde devlet veya vilayet tarafından kurutulabilir; kurutulan arazinin sahipleriyle ilgili tazminat ve haklar uygulanabilir. - Orman, koru ve baltalıklar üzerinde tarla açma veya özel bina yapma gibi fiiller genel olarak yasaktır; özel izinler gereklidir. - İrtifak (hafif veya sınırlı haklar) hakları tescil ve ayni hakların kullanıma alınması, sonradan da geçerli olur ve ilgili şerhlerde belirlenen koşullar korunur. - Taşınmaz rehinleri ve teminatlar, kredilerin güvenceye alınması amacıyla tescil edilerek kayıtlı hale getirilebilir; resmi senetlerle bu işlemler sonucu haklar tesis edilir. - Planlı veya haritalı arazilerin bölünmesi, haritalı planlara bağlı olarak yapılır; harita olmadan bölünme durumu mahkeme kararıyla belirlenir. - Planlı veya haritalı yerlerde, tescil işlemleri ve düzeltmeler belirlenmiş usuller çerçevesinde yürütülür; gerekli yasal işlemler tamamlanmadan tescil yapılamaz. - Metruk mezarlıktlar ve vakıf umumi mezarlıkları köy adına tescil edilerek yönetim altında tutulur. - Yabancı kişiler ve yabancı ülkelerde kurulan tüzel kişiler için getirilen sınırlamalar özel kararlarla uyarlanabilir; bazı bölgelerde edinimler kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.
Bu karar, devlet destekli tarımsal üretime ilişkin Hazine kâr payı destekli yatırım ve işletme finansmanı kapsamında mevcut programı yeniden düzenler ve uygulama esaslarını günceller. - Finansman kullanımında bazı başlıklar için aynı anda finansman riski bulunmaması kuralı sürdürülürken, bazı konular için kapsam netleşmiş ve uygulanabilirlik koşulları sadeleştirilmiştir. - Vergi dairelerine ait borçlar ve sosyal güvenlik prim borçlarına ilişkin uygunluk koşulları revize edilerek, geçmiş borçlar için uygulanacak şartlar belirlenmiştir. - Gelir kaybı ödemelerinin hesaplanması ve ödenek kullanımı ile ilgili esaslar netleştirilmiş; ödemelerin bütçe ödeneğine bağlı olarak karşılanacağı ve ödeneklerin aşılmaması için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir. - Kararın uygulanmasına ilişkin bazı hükümler hemen yürürlüğe girerken bazıları için geçiş süresi ve uygulama zamanları belirlenmiştir. - Ek-1’deki üretim konularına ilişkin indirim oranları ve finansman üst limitleri yeniden belirlenmiş; farklı üretim konuları için yatırım ve işletme finansmanı uygulanacak biçimler açıklık kazanmıştır. - Programın uygulanması ve ödemelerin yönetimiyle ilgili süreçler ve paylaşılacak yükümlülükler yeniden düzenlenmiş; ilgili taraflarca uygulanabilirlik ve denetim açısından düzenlemeler getirilmiştir. - Bu değişiklikler sonucunda hangi üretim alanlarının kapsama alındığı ile hangi oran ve sınırların uygulanacağı konularında güncel bir çerçeve sağlanmıştır.
Bu yasa miras veya karşılıksız intikal yoluyla mal edinen kişiler üzerinde veraset ve intikal vergisini öngörür; Türkiye sınırları içindeki mallar ile Türkiye’de bulunan malların intikali kapsamdadır ve bazı durumlarda Türk vatandaşlarının yurtdışındaki malları için istisnalar uygulanabilir. Mükellef kimdir: Malı miras veya ivazsız intikal yoluyla edinen kişi vergiyi ödemekle yükümlüdür; yabancı ülkelerde bulunan mükellefler için ise beyan ve ödeme süreçleri Türkiye’deki usullere göre yürütülür. Beyanname ve beyan yükümlülüğü: Vergiye tabi intikal eden mallar için beyanname verilmesi gerekir; bazı durumlarda vergiyi tevkif edenler beyanda bulunmakla yükümlüdür; bazı kişiler için beyanname verme zorunluluğu bulunmaz. Verginin matrahı ve değerleme esasları: Vergilendirme, intikal eden malların değerine göre yapılır; mal çeşitlerine göre farklı değerleme yöntemleri uygulanır ve beyan edilen değer ile idarece belirlenen değer arasındaki fark vergiye esas tutarı oluşturur. Değerleme günleri: Miras yoluyla intikallerde miras açıldığı gün, diğer tür intikallerde malların hukuken iktisap edildiği gün esas alınır. Tenzil ve masraflar: Malın değeri üzerinden düşebilecek bazı borçlar ve masraflar vardır; cenaze giderleri ile ilgili masraflar düşülebilir; bazı borçlar ise düşürülemez; karşıt borçlar ve vergi borçları da dikkate alınır. Tarh ve ödeme süreci: Verginin tarhı, mükellefin beyanına dayanır; tarh edilen vergi belirlenen süreler içinde ödenir veya uzlaşmalı tecil imkanı bulunabilir; tecil süresi belirli sınırlar içinde sınırlıdır ve icra takibiyle sonuçlanabilir. Muafiyet ve istisnalar: Kamu idareleri, bazı hayır kurumları, eğitim ve sağlık gibi amaçlarla kurulan teşekküller ile belirli durumlarda hediyeler, sadakalar ve diğer bazı ödemeler vergiye tabi değildir; ayrıca özel durumlarda evlatlıklar ve bazı miras payları için istisnalar uygulanabilir. Değerleme ve cezalar: İlk tarhiyatta beyan edilen değer ile idarenin değerlemesi arasındaki fark cezai işlem gerektirebilir; bazı durumlarda ceza uygulanmaz; değerin hatalı beyanı durumunda düzeltme ve geri ödeme süreçleri gerekir.
Bu düzenleme, yargı ve noter işlemleri başta olmak üzere çeşitli işlemler için ödenecek harçları belirler ve bu harçların nasıl hesaplanacağını, kimlerin ödemekle yükümlü olduğunu ve hangi durumlarda muafiyet, iade veya ödeme zamanlarını düzenler. - Harçlar, işlemin türüne ve değerine göre nispi veya maktu olarak alınır; bazı işlemler için değer gösterilmesi gerekir; değer beyanı eksikse gerekli tespit yapılır. - Yargı işlemlerinde harçlar, davayı açan veya işlemi yaptıran kişinin ödemesi gerekir; vasinin hesaplarına ilişkin işlemlerde harçlar vasiden alınır; bazı resen yapılan işlemlerde harçlar ilgili taraftan talep edilir. - Yabancı mahkeme ilamlarının tenfizi ve Danıştay/yerel idareler gibi kurumların işlemleri için harç uygulanır; bazı işlemler bu kapsam dışında değildir. - Hakem kararlarının infazı ve ihtilaf konularında verilen kararlar için harçlar ödenir; bozulan hükümlere ait harçlar da yeni hükme dahil olur. - Karşılık davalar, müdahaleler ve davaya müdahale edenler için harçlar geçerli olur; bazı durumlarda harçlar talep eden taraftan alınır. - Yeniden harç alınması, muamelelerin yeniden yapılması gereken durumlarda uygulanır; haklı çıkılan durumlarda harçlar geri veya mahsup edilebilir. - Harçtan muaf olan işlemler ve kişiler bulunmaktadır; işçi alacaklarının takibi gibi bazı durumlarda harç alınmaz; kamu makamlarının belirli işlemleri ve bazı vakıflar için muafiyetler söz konusudur. - İcra ve icra takiplerinde harçlar, takiple ilgili işlemler için hesaplanır; takip sonrası faizler harç hesaplamasında dikkate alınmaz; feragat, kabul veya sulh halinde harçlar belirli oranda azaltılabilir. - Merkezî Takip Sistemi kapsamında başlatılan takiplerde harçlar peşin alınır ve bazı durumlarda iadesi söz konusu değildir; takip sonuçlandırılamazsa harç iade edilmez; kesinleşen takipte ise ilgili tutar hesaplamaya dahil edilir. - Ödeme usulü ve zamanına ilişkin esaslar: harçlar ilgili mahkeme veya daire tarafından alınır; işlemin yapılmasından önce veya belirlenen aşamalarda ödenir; süresi içinde ödenmeyen harçlar için takip süreçleri durabilir veya başka yollarla tahsil edilebilir. - Noter işlemlerinde harçlar, düzenlenen işlemin değerine veya türüne göre hesaplanır; çok nüshalı belgeler için sadece bir nüsha harç alınır; bazı özel bağışlar veya vakıflar için harç muafiyetleri uygulanabilir. - Kamu hukuku ile ilgili bazı talepler için istenen suretlerden harç alınmaz; yetkili makamların talep ettiği suretler bu kapsamda değildir. - İşlemi yapan kişiler, noter harçlarını ödemekle yükümlüdür; bazı durumlarda komisyonlar veya ek olarak ödenmesi gereken tutarlar belirlenir. - Taşınır ve taşınmaz değerlerine ilişkin işlemlerde harç hesapları, işlem kapsamındaki değer üzerinden yapılır; kiralar veya mukavele süresi gibi unsurlar harç hesaplamasında dikkate alınır. - Harç ödemeleriyle ilgili eksik veya yanlış beyanlar, işlemlerin ilerleyişini etkileyebilir ve gerektiğinde düzeltici adımlar uygulanır.
Bu düzenleme, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddi zarara uğrayan kişiler ile mirasçılarına zararlarını sulh yoluyla karşılanma imkanı sağlar. Kapsama giren zararlar; mal varlığına verilen zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri ve zararın ortaya çıkardığı çalışma gücü kaybı nedeniyle oluşan zararları içerir; bazı zararlar ise kapsam dışı olarak belirlenir. Kapsam dışı sayılanlar arasında devletçe başka yollarla karşılananlar, mahkeme kararlarıyla veya resmi işlemlerle ödenenler, terör dışı nedenlerle ortaya çıkan zararlar ve kişinin kendi kusuru veya kasıtlı fiilleri nedeniyle meydana gelen zararlar bulunabilir. Başvurular, zarar gören veya mirasçıları tarafından olayın öğrenilmesini izleyen süre içinde yapılır; zararlar bir komisyon tarafından incelenir ve zararın varlığı belirlenir. Komisyon, gerekli bilgi ve belgeleri toplar, bilirkişi ve uzmanlardan yararlanabilir ve sulhname tasarısını hazırlar. Taraflar sulhnameyi kabul ederse zarar sulh yoluyla karşılanır; kabul edilmezse uyuşmazlık tutanağı düzenlenir ve yargı yoluna başvurma hakkı saklı tutulur. Karşılanan zararlar ayni olarak veya nakdi olarak ödenebilir; mümkün olduğunda ayni ifade öncelik taşır ve kalan kısım nakdi olarak ödenir; ödemeler kamu kaynağı üzerinden gerçekleştirilir. Ödemeyle ilgili giderler ve avukat/bilirkişi ücretleri belirli esaslar dahilinde karşılanır ve vergi muafiyetlerinden yararlanabilir. Süreçte yönetmelikler ve denetimler uygulanır; sulh yoluyla çözülemeyen durumlarda tarafların yargı yoluna başvurma hakları saklıdır.
E-posta ile Devam Et