10 / 1.137 sonuç gösteriliyor

CB Yönetmeliği 10280
2025-08-28

DENİZ VE İÇSULAR SEYİR DUYURULARI YÖNETMELİĞİ (KARAR SAYISI: 10280)

Bu Yönetmelik, denizlerde ve iç sularlarda seyir güvenliğini artırmak amacıyla seyir duyurularının hazırlanması, sınıflandırılması ve yayımlanmasına ilişkin esasları belirler. Pratik olarak şu etkileri sağlar: - Seyir duyuruları, tehlikenin ne olduğu, bulunduğu yer ve süresi gibi temel bilgilerle net biçimde hazırlanır; planlı çalışmalar için süreler ve kapsama dair bilgiler de eklenir. - Tehlike türleri kapsamlı şekilde belirlenir ve bu durumlarda hangi tür duyurunun yapılacağı açıkça ortaya konulur. - Duyurular, uluslararası standartlara uyumlu formatta hazırlanır ve bölgesel, kıyı ve yerel düzeyde sınıflandırılarak yayımlanır. - Yayımlama, NAVAREA ve NAVTEX gibi uydu ve radar/karasal iletişim kanalları ile birlikte diğer iletişim hatları üzerinden yapılır; gerektiğinde radyo ve internet üzerinden de iletilir. - Duyurular ve ilgili bilgiler, kaydedilir ve arşivlenir; haritalar ve notik yayınlar güncellenerek denizcilere duyurulur. - Duyuru süreçleri, ilgili kurumlar arasında koordinasyon ve bilgi akışı sağlanacak şekilde yürütülür. - Seyir güvenliğini tehlikeye atan tesisler ve inşa/işletim işlemleri, arızalar ve değişiklikler hakkında hızlı bildirimde bulunur ve güvenlik tedbirlerini alır. - Gemi kaptanları ve denizciler, güvenliği etkileyebilecek durumları bildirir ve duyuruları dikkate alır. - Duyurular ücretsiz olarak yayımlanır.

CB Yönetmeliği 10280
2025-08-28

DENİZ VE İÇSULAR SEYİR DUYURULARI YÖNETMELİĞİ

Bu yönetmelik, denizlerde ve içsularında seyir güvenliğini artırmak amacıyla seyir duyurularının hazırlanması, sınıflandırılması ve yayımı süreçlerini belirler. - Seyir güvenliğini tehlikeye atabilecek çeşitli durumlar için hızlı ve etkili duyuru yapılmasını zorunlu hale getirir; fener ve diğer seyir yardımlarındaki arıza veya hasarlar, tehlikeli enkazlar, yeni veya değişen seyir yardımları, sürüklenen cisimler, arama-kurtarma çalışmaları, kirlilik önleme operasyonları gibi durumlar kapsam dahilindedir. - Duyuruların içeriği, tehlikenin ne olduğu, bulunduğu yer ve süresi gibi temel bilgileri içerir; planlı işler için hangi periyotları kapsadığı belirtilir. - Duyurular bölgesel, kıyı ve yerel düzeyde sınıflandırılarak uydu sistemleri, NAVTEX, radyolu ve internet tabanlı iletişim kanallarıyla yayımlanır; ayrıca meteoroloji uyarılarıyla entegre edilir. - Duyurular Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanır ve uluslararası standartlara uygun şekilde yayımlanır; arşivlenir ve gerektiğinde haritalar/notikler güncellenir. - Yetkili kurumlar ve sahiplere/işletenlere, tehlike oluşturan durumları izlemek, değişiklikleri tespit etmek ve hızla bildirmekle yükümlü olunması sağlanır. - Yerel duyurular gerektiğinde ilgili liman bölgesine iletilir ve uygun vasıtalarla denizcilerin erişimine sunulur. - Duyuruların ücretsiz yayımlanması esastır; gerekli durumlarda güvenlik veya operasyonel operasyonlar nedeniyle yaptırımlar uygulanabilir. - Tesis yaptıran veya işleten kuruluşlar, tesislerin güvenliğini sağlamak amacıyla periyodik kontroller yapar ve tespit edilen tehlikeleri hızlı şekilde bildirir.

CB Yönetmeliği 200610654
2006-07-12

İÇ DENETÇİLERİN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

Bu düzenlemenin pratik etkisi, kamu idarelerinde iç denetim fonksiyonunun bağımsız güvence ve danışmanlık sunarak risk yönetimi, iç kontrol ve yönetişim süreçlerini geliştirmeye odaklandığını netleştirir. İç denetim birimi ve iç denetçilerin amacı, kaynakların verimli ve etkili kullanılmasını sağlamak, bilgilerinin güvenilirliğini ve zamanında teminini desteklemek, varlıkları korumak ve mevcut riskleri azaltmaya yönelik yönetim önerileri sunmaktır. İç denetim faaliyeti; iç kontrolün yeterliliğini ve etkinliğini incelemeyi, risk yönetimi için öneriler geliştirmeyi, performans ölçümü ve değerlendirme yapmayı, mevzuata uyum ile mali tabloların doğruluğunu denetlemeyi, bilgi teknolojisi güvenilirliğini ve sistem bütünlüğünü incelemeyi kapsar. Ayrıca denetim, faaliyet ve işlemlerin mevzuata, hedeflere ve politikalara uygunluğunu denetler ve elde edilen bulgularla yönetime iyileştirme önerileri sunar. Denetim süreci; planlama, yürütme, raporlama ve kalite güvence aşamalarını kapsar. İç denetim rehberleri ve etik kurallar doğrultusunda yürütülen çalışmalar, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkesine uygun olarak gerçekleştirilir ve yönetim tarafından gerekli bilgi ve belgelerin temin edilmesi suretiyle desteklenir. Denetim sonuçları üzerinden gerekli düzeltici önlemlerin alınması ve iyileştirme çalışmalarının izlenmesi sağlanır. İç denetim biriminin yönetimi ve organizasyonu, denetim planlarının ve programlarının hazırlanması, görevlendirmelerin yapılması, denetimlerin yürütülmesi ve raporlanması ile kalite güvence ve geliştirme çalışmlarının yürütülmesini kapsar. Ayrıca iç denetim faaliyetlerinin kalitesinin sürekli izlenmesi, dış değerlendirme sonuçlarına ilişkin düzeltici önlemlerin uygulanması ve gerekli mesleki gelişimin desteklenmesi bu yapının parçasıdır. İç denetçilerin görevleri; risk analizlerine dayanarak idarenin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek, kaynakların verimli kullanımı konusunda incelemeler yapmak, harcamaların yasal uygunluk denetimini gerçekleştirmek, harcama karar ve tasarruflarının planlarla ve programlarla uyumunu denetlemek ve mali yönetim ile kontrol süreçlerini kapsamlı biçimde incelemek olarak belirlenir. Denetim bulguları, yönetime iletilir ve bu bulgulara dayalı olarak uygulanabilir çözümler ve eylem planları geliştirilir. Denetim faaliyeti, kurum içi ve kurum dışı paydaşlar için güvence ve yönlendirme sağlar ve iç kontrol sisteminin güçlendirilmesine yönelik tedbirleri takip eder.

Kanun 2873
1983-08-11

MİLLİ PARKLAR KANUNU

Bu metnin pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Belirlenen milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları ve tabiatı koruma alanları, doğal değerlerin bozulmadan korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesi amacıyla özel bir koruma ve yönetim çerçevesine alınır. - Bu alanlarda gerekli gelişme ve kullanım planları hazırlanır; iskan ve yapılaşma, planlara uygun projeler ve onay süreçleri çerçevesinde yürütülür. - Kamu yatırım ve projeleri için izinler verilir ve uygulamalar denetlenir; tarihi ve arkeolojik alanlarda çalışmalar için özel izinler gereklidir. - Turizm amaçlı bina ve tesisler için izinler verilebilir; ilgili haklar ve kullanımlar belirli süreler için tesis edilebilir; süre sonunda tesislerin devri ve değer üzerinden uzatma olanakları bulunabilir. - Kamuya ait alanlarda yapılan ya da yapılacak kullanımlar için belirlenen sınırlar dışına çıkılmaz; bu alanlarda kullanım izni ve irtifak hakları sınırlanabilir. - Ardında maden ve petrol arama/işletme ruhsatları, korunması gerekli alanlarda, uygunluk ve koruma koşulları göz önünde bulundurularak verilir. - Alanlarda altyapı ve hizmetler, koruma ve yönetim amaçları doğrultusunda ilgili yetkili kurumlar tarafından gerçekleştirilir ve işletilir. - Kaynakların geliştirilmesi amacıyla koruma ve çok taraflı kullanım dengesi gözetilerek teknik uygulamalar yapılır; belirli yerlerde üretim, avlanma ve otlatmaya yönelik izinler verilebilir. - Tabiat alanlarında doğal denge, yaban hayatı ve ekosistem korunur; bozulacak veya bozabilecek her türlü müdahale ile kontrollü olmadan yapı ve tesis kurulması engellenir. - Tescil açısından kamu arazileri ve mevcut tesisler üzerinde yetkisiz tescil işlemleri yasaktır; gerektiğinde müdahale ve el koyma yürütülür. - Koruma görevlileri ve alan kılavuzlarıyla ziyaretçi yönetimi, eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri yaygınlaştırılır; yöre halkı bu süreçte alan kılavuzluğu konusunda eğitilir. - Uygulama ve yönetişim için gerekli yönetmeliklerin çıkarılması ve uygulanması sağlanır; bu kapsamda planlar ve sorumluluklar netleşir. - Koruma alanlarında yasa dışı fiiller ve tahribatlar için cezai yaptırımlar uygulanır ve artırılabilir. - Mevzuat değişiklikleri ve geçici hükümler, mevcut hakların korunması ve giriş ücretleri ile cezaların uygulanması üzerinden süreçleri etkiler. - Yürürlük ve uygulanabilirlik, kanunun belirlediği kapsamda hayata geçirilir.

CB Yönetmeliği 979707
1997-08-17

SİVİL HAVA MEYDANLARI, LİMANLAR VE SINIR KAPILARINDA GÜVENLİĞİN SAĞLANMASI, GÖREV VE HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Bu yönetmelik, sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik ile ilgili hizmetlerin koordine, denetimli ve sürekli biçimde yürütülmesini sağlamayı amaçlar ve uluslararası güvenlik standartlarının benimsenip uygulanmasına odaklanır. Genel güvenliğin sağlanması, giriş-çıkışların düzenli ve güvenli biçimde gerçekleştirilmesi ile yolcu ve yük akışının güvenli şekilde sürdürülmesini sağlar. Giriş kartı uygulamaları ve güvenlik taramalarıyla buralara giriş-çıkışlar güvenlik kontrolünden geçirilir; gerektiğinde arama yetkileri kullanılarak güvenlikle ilgili unsurlar incelenir. Kurumlar arasında bilgi paylaşımı ve geçici personel, araç ve ekipman yardımlarıyla güvenlik tedbirlerinin etkili uygulanması sağlanır. Güvenlik yatırım ve altyapı projelerinin zamanında hayata geçirilmesi için ilgili mekanizmaların koordinasyonu ve izleme süreçleri kurulabilir. Bölgelerde güvenlik politikalarının uygulanması için karar alma süreçleri tanımlanır ve eksiklikler hızla giderilir. Güvenlik tedbirleri, yolcu ve bagaj kontrolünden uçak ve saha güvenliğine kadar tüm aşamaları kapsar; silah, patlayıcı ve tehlikeli maddelerin varlığına karşı önlemler alınır. Operasyonel güvenliğin sağlanması amacıyla muhtemel olaylara karşı acil durum planları ve yönlendirme protokolleri oluşturulur ve tatbikatlar yapılır. Denetim ve disiplin süreçleriyle güvenliğin sürekliliği ve standartlara uyum sağlanır; güvenlik performansının iyileştirilmesi için raporlar ve geri bildirimler kullanılır. Yatırımlar, hizmetlerin güvenli, verimli ve kesintisiz sürdürülmesi için sürekli izlenir ve gerektiğinde düzeltici tedbirler istenir.

Kanun 3621
1990-04-17

KIYI KANUNU

Kıyı seridi ve kıyı hattı, kamu yararını gözetilerek korunacak ve toplumun ortak kullanımına açık tutulacaktır; bu alanlarda doğal ve kültürel özelliklerin korunması önceliklidir. Kıyı hattının belirlenmesi zorunludur; belirlenemeyen bölgeler için belirleme süreci, planlama süreciyle uyumlu olarak yürütülür. Kıyı ve sahil seridinde hiçbir yapı inşa edilemez; engeller oluşturmaya yönelik uygulamalar, kum ve benzeri doğal malzemelerin alınması veya taşınması yasaktır; kirletici atıklar bırakılmaz. Kıyı kenarında yapılacak planlı kullanımlarda kamu yararı esas alınır; belirli koşullarla konaklama dışı, günübirlik turizm ve rekreasyon amaçlı yapılar ile altyapı tesisleri mümkün olabilir; bunun için uygun planlama ve şartlar gerekir. Doldurma veya kurutma yoluyla arazi kazanımı, kamu yararı için ve planlara uygun olarak yapılabilir; elde edilen arazi özel mülkiyet konusu olmaz ve kamuya ait sayılır; bu işlemler için gerekli izinler ve şartlar uygulanır. Kıyı ve doldurma kurutma yoluyla kazanılan araziler üzerinde yapılacak yapı ve tesislerin ruhsatlandırılması ve uygunluk denetimi gerekir; ruhsat ve ilgili yönetmeliklerle belirlenen şartlar sağlanmalıdır. Tapu kayıtlarında sahil seridi ile ilgili yükümlülükler ve beyanlar kesinleşir; bu alanlarda yapılan yapılar beyan zemini üzerinde tanımlanır. İmar mevzuatına aykırı veya ruhsatsız yapılar için yaptırım ve, gerektiğinde yapının kaldırılmasına ilişkin süreçler uygulanır; bu cezalar ve yaptırımlar, ilgili mevzuata göre yürütülür. Planlar ve uygulamalar, koruma amaçlı öncelikler ve çevresel hassasiyetler gözetilerek hazırlanır ve uygulanır; sahil seridinde yapılacak yeni düzenlemeler, bu çerçevede karar alınır. Sahil seridi üzerinde özel güvenlik ve savunma amacıyla kullanılan alanlar için istisnai uygulamalar söz konusu olabilir; bu tür durumlar özel hükümlerle ele alınır.

Kanun 5627
2007-05-02

ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU

Bu kanun enerji verimliliğini artırmaya ve enerjinin daha etkin kullanılmasına yönelik bir çerçeve getirir. - Enerji verimliliği hizmetlerini yürütmek için yetkilendirme sistemi kurulur ve bu belgelerin belirli periyotlarda yenilenmesi sağlanır. - Endüstriyel işletmeler ve binalar için enerji yöneticisi atanır; bazı büyük yapılar için enerji yönetim birimi kurulması öngörülür; enerji yöneticilerinin görevleri enerji etütleri yapmak, izlemek, raporlamak ve önlemlerin uygulanmasını organize etmektir. - Enerji tasarrufu sağlayan uygulama ve yatırım projeleri hazırlanır, tasarruflar garanti edilir; taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde ilgili sonuçlar ve ileriki süreçler uygulanabilir. - Yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler için eğitim, denetim ve sertifikalandırma süreçleri belirlenir; bu süreçler için gerekli başvurular ve raporlama yapılır. - Eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri yürütülür; enerji yöneticileri için eğitim programları, kamuoyuna yönelik farkındalık çalışmaları ve enerji verimliliği konularında bilgilendirme programları gerçekleştirilir; enerji yöneticiliği ve enerji verimliliği haftaları düzenlenir. - Ülke genelinde enerji envanteri, bölge ve sektör bazında analizler ile yıllık raporlar hazırlanır ve yayımlanır; endüstriyel işletmeler ve binalar gerektiği bilgileri sunar. - Binalarda enerji performansını artırmaya yönelik normlar ve standartlar belirlenir; merkezi veya yerel ısı paylaşımına ilişkin uygulamalar öngörülür ve yapı projeleri bu kriterlere uygun olarak hazırlanır. - Kamu kesiminin enerji verimliliğiyle ilgili uygulamalara öncelik verilmesi amacıyla uygun finansman ve izleme süreçleri organize edilir; tasarruf bilgilerinin ölçülmesi ve raporlanması esas olur. - Gizlilik ve ticari sırlarının korunması güvence altına alınır; hizmet veren kurum ve kişiler müşteri bilgilerinin gizliliğini sağlar. - Enerji verimliliğiyle ilgili ölçüm ve raporlama süreçleriyle, uygulama takibi ve sonuçların şeffaf olarak paylaşılması hedeflenir.

Kanun 5199
2004-07-01

HAYVANLARI KORUMA KANUNU

Bu yasa, hayvanların korunması ve rahat yaşamalarının sağlanması ile hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini güvence altına almayı amaçlar ve acı, ızdırap ve eziyetin en iyi şekilde önlenmesini hedefler. - Evcil hayvan sahipleri için, hayvanların uygun bakımını, beslenmesini, sağlık kontrollerini ve yaşam ortamına uygun şartları sağlama yükümlülüğü getirilir; sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verebilecek zararları önleyici tedbirler almak ve zararları tazmin etmek zorundadırlar; bazı durumlarda kısırlaştırma ve kayıt gibi yükümlülükler uygulanır. - Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması ve bakımı için yerel yönetimler görevlendirilir; sahipsiz hayvanlar hızlı şekilde bakım ve tedavi için barınaklara yönlendirilir ve gerekli kayıtlama ile takip edilir. - Hayvanların ticareti ve eğitimiyle ilgili olarak, hayvanların refahını gözeten kurallar uygulanır; ev hayvanlarının üretim ve ticaretine ilişkin gerekler getirilir; hayvanların eğitimi yalnızca refahı gözeten ve kötü muamelenin önüne geçen şekillerde yapılır; zarar verici gösteri, dövüştürme veya kötüye kullanım gibi uygulamalar yasaklanır. - Deney ve bilimsel çalışmalar için hayvan kullanımı yalnızca etik kurallara ve gerekli izinlere tabi olacak şekilde düzenlenir; mümkün olduğunca hayvan kullanımının alternatifleri tercih edilir ve hayvanlar uygun şekilde bakılır ve barındırılır. - Hayvanların kesimi ve ötanazisi, hayvan sağlığı ve insan güvenliği gözetilerek uygulanır; dini ve kültürel gereklilikler ile hijyenik kurallar dikkate alınır ve acıyı en aza indirecek şekilde yapılır; bazı durumlarda ötanazi uygulanabilir ve bunun için kurallar belirlenir. - Hayvanlara yönelik zararlı yasaklar uygulanır; kasıtlı kötü muamele etmek, hayvanları güç aşan şekilde zorlamak, satış veya bakım eğitimi almamış kişinin hayvan satması gibi davranışlar engellenir. - Denetim ve uygulama konusunda bakım, bakımevleri ve hayvan hastaneleri ile ilgili altyapı ve kayıt süreçleri sağlanır; şeffaflık ve hesap verebilirlik ön planda tutulur.

Kanun 2872
1983-08-11

ÇEVRE KANUNU

Çevrenin korunması, iyileştirilmesi ve kirliliğin önlenmesi amacıyla toplumun her kesimi sorumluluk sahibidir ve katılım önemlidir. Çevreyle ilgili kararlar alınırken sürdürülebilir kalkınma ilkesi gözetilir; çevre maliyetlerinin hesaplanması ve gerekli tedbirlerin alınması esastır. Kirletenler, kirliliği önlemek, zararları gidermek veya azaltmak için gerekli önlemleri almakla ve mali sorumluluğu üstlenmekle yükümlüdür. Her türlü atığın alıcı ortama zarar verecek şekilde verilmesi yasaktır; kirliliğin meydana gelmesi durumunda ilgili taraflar müdahale etmek ve etkileri azaltmak için gerekli tedbirleri alır. Biyolojik çeşitlilik ile ekosistemlerin korunması önceliklidir; bölgeler ve havza bazında çevre düzeni planları yapılır ve koruma statüsü kazanmış alanlar planlarda gösterilir; sulak alanlar korunur ve bu alanlarda uygun kullanımlar sağlanır; nadir ve tehdit altındaki türler korunur; balıkçılık ve su ürünleri istihsali için hassas alanlarda belirli sınırlamalar uygulanır. Atıksu yönetimi ve su kirliliğinin önlenmesi için alıcı ortamlara deşarj standartlarına uyum sağlanır; atıksu arıtımı ve gerekli altyapı yatırımlarıyla kirliliğin etkileri azaltılır; bazı durumlarda ileri arıtım yöntemleri kullanılır. Çevresel etki ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmalarıyla planlar ve programlar ile projelerin çevresel etkileri önceden belirlenir; olumsuz etkilerin azaltılması için gerekli önlemler öngörülür ve karar vericilere yönlendirme sağlanır. Çevre yönetimi, doğal ve yapay çevrenin sürdürülebilir kullanımını sağlayacak politika ve uygulamaların hayata geçirilmesini kapsar; ilgili yönetim birimlerinin kurulması ve yetkilendirilmesi yoluyla uygulanır. Kamuoyunun çevre konusunda bilinçlendirilmesi ve bilginin paylaşılması teşvik edilir; çevreyle ilgili mevcut bilgiye erişim sağlanır. Maliyetler ve sorumluluklar açısından kirleten tarafından gerekli harcamaların karşılanması esas alınır; gerektikçe kamu kaynakları da bu kapsamda kullanılabilir.

CB Yönetmeliği 9014
2024-10-10

TAŞINIR MAL YÖNETMELİĞİ

Bu yönetmelik, kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının raporlanması süreçlerini standartlaştırır ve taşınır yönetimini şeffaf ve izlenebilir kılar. Üretim tesislerinde kullanılan malzemeler için özel mevzuatın uygulanacağı, bazı üretim girdilerinin bu yönetmeliğin kapsamı dışında kaldığı belirtilir. Taşınırların kayıt ve izlenmesine ilişkin sorumluluklar netleşir; harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri arasında görev ve sorumluluk ayrımı belirginleşir ve hesap verebilirlik sağlanır. Taşınırların giriş, çıkış, sayım, stok kontrolü ve envanter yönetimi işlemleri sistematik olarak yürütülür; eksik veya kritik stoklar için bildirim ve önlem mekanizmaları oluşur. Kullanıma verilen dayanıklı taşınırlar kullanıcıları tarafından devredilemez; görevden ayrıldıklarında ambara iade edilmesi gerekir; bu süreçler yazılı olarak kaydedilir. Kamu zararlarının oluşması halinde sorumlular üzerinden tazminat veya gider karşılığı işlemler uygulanır; zararlar kasıt, kusur veya ihmal durumlarına göre değerlendirilir. Taşınırların muhasebeleştirilmesi, ilgili belgelerle uyumlu kayıtların tutulması ve üst yönetime raporlanması süreçleri muhasebe yetkilileri tarafından yönetilir, kayıtların doğruluğu taşınır kayıt yetkilileri ve taşıt kontrol yetkilileriyle ortak sorumluluk doğurur. Taşınır bilişim sistemi üzerinden elektronik kayıt ve raporlama yapılır; veri güvenliği ve verilerin karşılıklı uyumu esas alınır. Taşınır hesaplarının konsolidasyonu için merkezi mali hizmetler biriminde konsolide görevlisi atanır ve gerektiğinde taşra birimlerindeki üst yöneticiler tarafından da görevlendirme yapılabilir; bu sayede idare düzeyinde bütünleşik raporlar hazırlanır. Defterler, belgeler ve cetvellerin şekli ve formatı ile bunların kullanımı Bakanlıkça belirlenir; varlık işlem fişi ve benzeri belgeler, işlemlerin kayıtlara dayanak oluşturması için kullanılır; bazı istisnalar ve uygulanmayan durumlar üretim birimlerine göre haklı görülebilir.