Maden işletmelerinde çalışan işçilere ilişkin ödemelerin tamamının ödenmesi sağlanacaktır. Ayrıca çalışanlara yapılacak ek ödeme öngörülmektedir.
Bu karar yer altı kömür işletmelerinde çalışanların maliyet artışlarını karşılamak amacıyla destek verilmesini amaçlar. Destekten yararlanabilecekler - Ruhsat sahibi veya rödovansçı olarak yer altı kömür işletmeleri işleten özel hukuk gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarının yer altı kömür işletmeleri ve iştirakleri. - Bu işletmelerde çalışanlar için maliyet artışlarını karşılamak üzere destek uygulanır; belirli sözleşme ve çalışma kapsamlarına göre uygulanır. Destekte kapsanan maliyet kalemleri - İşçilik maliyetindeki artış, çalışma saatinin azalması nedeniyle ortaya çıkan ek giderler ve yıllık izin süresinin artması nedeniyle ortaya çıkan giderler. - Üretimdeki randıman ve kömür fiyatlarındaki değişime dayalı olarak oluşan ek maliyetler. - Randıman değerine göre belirlenen destek katsayısı ile ek maliyetler arasındaki ilişki üzerinden hesaplanan destek. Hesaplama ve uygulama esasları (soyut ifadelerle) - Ek maliyetler üç ana kalemde toplanır: ücret artışı, çalışma süresi ve yıllık izin artışı. - Toplam ek maliyet, işverenin SGK kayıtlarındaki diğer teşvikler düşüldükten sonra destek olarak ödenir. - Günlük bazda ödenecek tutar hesabı ve aylık toplamlar, bu hesaplamaların sonucuna göre belirlenir. - Kömür fiyatlarındaki değişim katsayısı ve randıman üzerinden destek katsayısı belirlenir; düşük randımandaki üretimde daha düşük, yüksek randımandaki üretimde daha yüksek katsayı uygulanır. Negatif katsayılar sıfıra indirilir. - Linyit ve taşkömürü için fiyat değişim katsayıları ayrı hesaplanır; negatif değerler sıfır olarak uygulanır. Destek verilmesi ve şartlar - Aynı ruhsat sahasında birden fazla yer altı kömür ocağı bulunması durumunda, ocağın üretime devam etmesi veya güvenlik nedeniyle durdurulması gibi durumlar destek ödemesinin yapılabilirliğini etkiler. - İşletme güvenliği ve uygunluk şartlarının sağlandığı durumlarda ödeme yapılır; üretim durdurulması, nezaretçi ataması veya mücbir sebepler gibi hallerin bulunduğu dönemlerde ödeme yapılmaz veya kısıtlanır. - Zorunlu sigorta (ZFKS) poliçesi gibi koşulların yerine getirilmemesi halinde ödeme yapılmaz. - Kamu kurum ve iştiraklerinin sözleşme ve rödovans durumlarına ilişkin bazı kısıtlar uygulanır; sözleşme süreleri ve uzatma durumları ödeme uygulanabilirliğini etkiler. Fazla ödeme ve ilave hükümler - Açık ve yer altında üretim beyanında hata yapıldığı veya dışarıdan kömür alındığı tespit edilirse fazladan ödenen destek faiziyle geri alınır. - Fazladan ödenen tutar, sonraki aylardaki ödemelerden mahsup edilir ve bir süre boyunca yeni ödeme yapılmaz; gerekirse alacak takip yoluna başvurulur. Uygulama süreci ve yetkiler - Bu kararın uygulanması için gerekli tebliğ ve uygulama esasları belirlenir ve yürütülür.
Yer altı madenlerinde çalışan işçilere maliyet artışlarını karşılamak amacıyla işveren tarafından işçi başına düşen tutar olarak verilecek destek miktarının uygulanacağı netleşmiştir. Ayrıca bazı hükümlerde geçen son tarih ifadeleri uzatılarak destek uygulamasının geçerli olduğu süre uzatılmıştır. Bu değişiklik, mevcut destek mekanizmasının uygulanabilirliği ve süresi konusunda netlik sağlar.
Yer altında çalışan maden işçilerine yönelik ek ödemenin tamamı ödenir.
Bu Kanunun uygulanması, işverenler ile çalışanlar arasındaki çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumlulukları netleştirmeyi amaçlar ve kapsamı büyük ölçüde geniştir; bazı istisnalar hariç tüm işyerlerini kapsar. - İşveren, işveren vekili ve işçi kavramları netleşir; vekil de işverenin sorumluluklarını taşır. - Alt işverenlik ilişkisinde asıl işverenin sorumlulukları devam eder; muvazaalı bir uygulama tespit edilirse çalışanlar başlangıçtan itibaren asıl işverenin çalışanı sayılır; böylece çalışan hakları korunur. - İşin bölünerek alt işverene verilmesi konusunda sınırlamalar bulunur; ana işin çoğu veya tamamı dışındaki işler için alt işverenlik kurulabilir; bu durumda taraflar birlikte sorumluluk taşıyabilir. - İşyerinin devri durumunda mevcut iş sözleşmeleri devralana geçer; devralan, çalışanın hizmet süresi esas alınan haklarını bu devretme sürecinde korur; devreden ve devralandan önceki borçlar için ortak sorumluluk olabilir; bazı durumlarda ortak sorumluluk sınırlı olabilir. - Geçici iş ilişkileri belirli koşullarda kurulabilir; süre ve yenileme sınırları öngörülür; geçici işçi, geçici iş veren ve özel istihdam bürosu arasındaki yazılı sözleşmeye bağlı olarak çalışır; ücret ödemeleri ve sigorta hakları güvence altındadır; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve tedbirler alınır; geçici işçiler için sosyal hizmetlerden eşit muamele sağlanır. - Eşit davranma ilkesi uygulanır; dil, ırk, cinsiyet, engellilik gibi sebeplerle ayrım yapılamaz; eşit işe eşit ücret ilkesi geçerli olur; cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapılamaz; ihlal halinde haklar ve tazminat doğabilir. - İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve gerekli tedbirler tüm çalışanlar için sağlanır; özellikle geçici işçiler için yükümlülükler belirlenmiştir. - İş yerinin veya bölümünün devri, hakların korunması ve yükümlülüklerin paylaşılması açısından kurallara tabi tutulur; tescil ve bildirim gibi hususlar uygulanır. - Kanunun uygulanmaması gereken bazı işler ve iş ilişkileri de öngörülmüştür (örneğin bazı tarım, aile ekonomisi kapsamındaki işler ve ev içi hizmetler gibi alanlar). - Muvazaalı işlem nedeniyle çalışan haklarının ihlal edildiği durumlar için gerekli denetim ve itiraz mekanizmaları öngörülür; tespit halinde işçiler başlangıçtan itibaren haklarını talep edebilir. Bu düzenlemeler, çalışanların korunmasını, adil çalışma koşullarını sağlamayı ve işverenler için çalışan hakları ile sorumluluklarının netleşmesini hedefler.
Madenlerin aranması, işletilmesi ve terk edilmesiyle ilgili temel esaslar bu yasa tarafından belirlenir. Madenler ruhsatlandırma açısından gruplar halinde ele alınır ve hangi madenlerin hangi tür ruhsatlar ve kurallar kapsamına gireceği belirlenir. Arama ruhsatı ve işletme ruhsatı gibi yetkiler belirli bir alanda ve belirli amaçlar için verilir; ruhsatlar verilen amaçla sınırlı olup başka amaçlar için kullanılamaz. Arama ve işletme süreçleri için gerekli olan teknik belgeler ve raporlar hazırlanmalı ve sunulmalıdır; arama, fizibilite ve diğer aşamalarda gerekli dokümanlar ile raporlar önemli rol oynar ve kayıtlar tutulur. Görünür rezerv ve muhtemel rezerv kavramları tanımlanır ve bunlar planlama ve yatırım kararlarının temelini oluşturur. Maden hakları karşılığında devlet payı ve buna ilişkin mali yükümlülükler bulunur ve bu ödemeler belirli biçimde gerçekleştirilir. Kamulaştırma, nezaret ve denetim mekanizmaları öngörülmüş olup işletmelerin güvenlik ve teknik emniyet ile uyum içinde çalışması sağlanır. Çevreye uyum planı ve rehabilitasyon yükümlülükleri getirilir; rehabilitasyon için gerekli maliyetler ve uygulama esasları belirlenir. Maden arama ve işletme faaliyetleri kayıt altına alınır; maden sicili tutulur ve gerekli raporlar sunulur. Yetkilendirilmiş tüzel kişiler, teknik uzmanlar ve mühendisler aracılığıyla projeler ve raporlar hazırlanır ve yürütülür. İnşaat ve operasyon için gerekli altyapı ve geçici tesisler için şartlar belirlenir; üretime yönelik hazırlık ve operasyon süreçleri buna göre düzenlenir. İzinler ve ruhsat süreçleri ile ilgili kararlar, ilgili kurumlar tarafından ortaklaştırılan kurullarla belirli usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür; yasa kapsamındaki uygulama ve denetim mekanizmaları, uzman kurumlar tarafından denetlenir.
- Maden ocaklarında çalışanlar için konaklama, dinlenme alanları ve gerekli hijyen olanakları ile temel tesisler sağlanması gerekir; bu konulara ilişkin düzenlemeler uygulanır. - Zorla çalıştırma yasaktır ve çocuk yaşta çalıştırma kabul edilmez. - Her işçi, çalıştığı işin ücret miktarı ve kimlik bilgilerini gösteren kaydı tutmak ve bu kaydı denetçilere ibraz etmek zorundadır. - Ameleler için kurulan ihtiyat ve teavün sandıklarına ödenecek tutarların, ücretlerin belirli bir oranı üzerinden finansmanı sağlanır. - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu zararlar için tazminat yükümlülükleri düzenlenir ve yerine getirilir. - Maden ocakları civarında hastane, eczane ve nitelikli sağlık hizmetleri bulundurulması gerekir; bunların yer ve sayısı ile maliyet paylaşımı için ayrı düzenlemeler yapılır. - Sağlık ve güvenlikle ilgili yükümlülükler yerine getirilmediğinde ruhsatlar veya imtiyazlar feshedilebilir. - Maden ocağı işçilerinin asgari ücretinin tayini, işçi temsilcileri ve ilgili makamlarca gerçekleştirilir. - Nizamnamede çelişen hükümler geçersiz sayılır. - Madene ilişkin çalışanlar için ibadet ve gece eğitimlerini desteklemek amacıyla mescit kurulması ve gece dersleri için öğretmen tutulması yükümlülüğü bulunur.
- Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, ülkedeki maden ve taşocakları sahalarını belirlemek, bunların daha verimli işletilmesini sağlamak ve buna ilişkin arama, fenni ve jeolojik tetkikler ile harita, plan ve raportlar hazırlamak amacıyla kurulmuş ve özellikle teknik ve ilmi çalışmaları yürüten bir kurumdur; Türk mühendis ve fen memurlarını yetiştirmek de temel amaçlar arasındadır. - Kurum, ticari bir bakış açısıyla çalışır ve kendi mali işlerini yürütür; bazı mali ve muhasebe işlerinin uygulanması yönünden özel bir konuma sahiptir. - Bakanlığın emriyle, belirtilen işler dışında da fenni veya jeolojik tetkikler yapabilir, tahliller gerçekleştirebilir ve topoğrafya haritaları alabilir. - Bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı müesseseler için ücret karşılığında arama ve harita gibi saha çalışmalarını yapma yetkisine sahiptir; bazı durumlarda bu tür çalışmaları üçüncü kişilere de yaptırabilir. - Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kişiler tarafından verilen arama işlerinde, enerji ve tabii kaynaklar bakanlığının onayıyla, bazı durumlarda bu işler bedelsiz olarak da gerçekleştirilebilir; bu durumda devletin çıkarlarının korunması için taraflar arasında sözleşme yapılır. - Kendi veya başkalarına ait maden sahaları üzerinde, bakanlığın izniyle gerekli görülecek fenni ve jeolojik tetkikler yapabilir ve haritalar alabilir; sahaların işletilmesi için gerekli görülen durumlarda ilgili hak sahipleri bu çalışmaları kolaylaştırmak zorundadır. - Özel hukuk tüzel kişileriyle veya gerçek kişilerle yurt dışındaki arama, araştırma ve işletme faaliyetlerini yürütmeye yetkili olabilir; bu faaliyetler için şirket kurma, ortaklık kurma ve imtiyaz sahibi olmaya ilişkin işlemler özel hukuk hükümlerine tabi olur; yurt dışı personel ve maliyetlere ilişkin usuller, Cumhurbaşkanınca yayımlanan yönetmeliklerle belirlenir. - Yurt dışı faaliyetlerinden elde edilen faydalar ve satış bedelleri, yüksek nitelikte Türk mühendis ve mütehassıs yetiştirme amacı için kullanılabilir; bu tür varlıklar ile harcamalar yıl sonunda kullanılmadığı takdirde ertesi yıla devredilir. - Enstitünün memur ve müstahdemleri, özel ve kurum içi bir muameleyle çalışır; genel kamu personel kanunlarının bazı hükümleri tatbik edilmez; enstitü malları devlet malıdır ve hırsızlık veya suiistimal gibi fiiller cezai yaptırımlara tabidir. - Enstitü, milli kurumlar ile bazı devlet teşebbüsleri için verilen haklar ve imtiyazlardan yararlanır; teşvik ve sanayi kanunları kapsamında süreler ve muafiyetlerden etkilenir. - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, gerektiğinde enstitünün tüm işlerini, muamelelerini ve hesaplarını teftiş ve murakabe edebilir. - Enstitünün üst düzey yönetimi, genel müdür ve ihtiyaca göre yeterli sayıda şube amiri, mütehassıs, mühendis ve diğer memur/müstahdemden oluşur. - Enstitünün dahili teşkilatı ve görevler, ilerleyen dönemlerde ilgili yasa ve yönetmeliklerce düzenlenir ve uygulanır.
- Eti Maden, devlete ait tüzel kişiliğe sahip bir teşebbüs olarak faaliyet gösterir ve kendi özel hukuk hükümlerine tabi olup devletin denetimi ve politikalarıyla yönlendirilir. - Ana amacı, bor tuzu ve ilgili hammaddeleri aramak, üretmek ve işletmekle birlikte ülke ve yurtdışında benzer faaliyet göstermek, bu süreçte verimlilik ve kârlılık sağlamak için gerekli faaliyetleri yürütmektir. Ayrıca enerji üretimi ve kendi ihtiyaçları için üretim yapma imkânına sahiptir ve artan enerjiyi mevzuata uygun biçimde değerlendirebilir. - Faaliyet alanı geniştir; bor tuzları, toryum ve uranyum gibi madenlere ilişkin arama, fizibilite ve işletme çalışmalarını yürütme, arama ruhsatı edinme, tesisler kurma ve işletme, bu alandaki diğer madenleri değerlendirme, üretim ve türev ürünler geliştirme planları yapma yetkisine sahiptir. Ayrıca mermer ve benzeri taşlar gibi ruhsatlı diğer taşlar üzerinde faaliyet gösterebilir. - Üretimle ilgili enerji ihtiyacını karşılamak için elektrik üretimi yapabilir, gerektiğinde tesis kiralayabilir veya satın alabilir ve üretimde kullanılan enerji fazlasını değerlendirebilir. - Eti Maden’in amacı doğrultusunda gerekli planları hazırlamak, ekonomik hedefleri belirlemek ve bunların uygulanmasını sağlamak için mali kaynaklar temin etme ve artırma yetkisine sahiptir. - Koordinasyonu sağlamak için bağlı ortaklıklar, müessese ve işletmeler ile münferit istiraklar arasında verimli ve kârlı çalışmayı güvenceye alacak tedbirler almakla görevlidir. - Tesissel ve idari yapıda, ana yönetim organı Yönetim Kurulu ile yürütme organı Genel Müdürlük bulunur. Yönetim Kurulu, Eti Maden’in amaç ve faaliyetlerini yönetecek politikaları belirler, bütçe ve yatırım programlarını onaylar, örgütlenme yapısını ve ücretlendirme esaslarını belirler, gerekli durumlarda birimlerin kurulması veya kaldırılmasına karar verir. - Genel Müdürlük, Eti Maden’i temsil eder ve yönetim kurulunun kararları çerçevesinde yürütmeyi sağlar, gerektiğinde yetkisini altlarına devreder; Genel Müdürlük birimleri ve bağlı birimler, tesekkülün genel hedeflerini gerçekleştirmek üzere organize edilir. - Üretim ve hizmetlerin fiyatlandırılması ile ilgili kararlar Yönetim Kurulu tarafından alınır ve bu kapsamda ürünlerin ve hizmetlerin fiyatları belirlenir. Ayrıca mal ve hizmet alımı, satımı, kiralama, ipotek ve benzeri işlemler için yetki sınırları belirlenir. - Gayrimenkul edinimi, satımı, kiralama ve ipotek gibi işlemler için gerekli yetkiler Yönetim Kurulu tarafından verilir; fikri ve maddi haklar ile yazılım ve benzeri unsurların edinimi ve kullanımı da bu kapsamda düzenlenir. - Eti Maden, tesis, müessese ve ortaklıklar arasındaki koordinasyonu sağlayacak yapı ve mekanizmaları kurar ve işletir; iç ve dış piyasalarda pazarlama ve satış faaliyetlerini yürütür, yurtiçi ve yurtdışında şirketler kurarak ortaklıklar kurabilir ve bunları yönetebilir. - Eğitim, araştırma ve geliştirme faaliyetleri yapmak veya yaptırmak; sigorta acenteliği gibi alanlarda hizmetler yürütmek; teknik konularda danışmanlık ve hizmet alım-satım işlemlerini gerçekleştirmek üzere gerekli yetkileri kullanabilir.
Bu karar, yeraltı madenlerinde çalışan işçilere yapılması gereken ek ödemelerin tamamının ödenmesini güvence altına alır.
E-posta ile Devam Et