10 / 3.285 sonuç gösteriliyor

CB Kararı 5448
2022-04-20

HİZMET İHRACATININ TANIMLANMASI, SINIFLANDIRILMASI VE DESTEKLENMESİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 5448)

Bu karar, hizmet ihracatını tanımlayan, sınıflandıran ve desteklenmesini sağlayan bir çerçeve kurar; hizmet ihracatının sürdürülebilir büyümesini ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesini amaçlar ve bu kapsamda hangi giderlerin destek kapsamına alınacağını belirler. Kapsam açısından döviz getirici hizmetler ve hizmet ihracatı alanında yer alan sektörler ve faaliyetler ile bu hizmetlerin sınır ötesi ve yurt içi sunumlarına sağlanacak destekler düzenlenir; eğitim, fuarçılık, gayrimenkul, kültürel ve yaratıcı endüstriler, lojistik ve tedarik zinciri, sağlık turizmi, spor turizmi, yönetim ve danışmanlık, yeşil hizmetler ve diğer hizmetler destek kapsamına dâhil edilir. Birimler ve tanımlar kapsamında hizmet ihracatını gerçekleştiren gerçek kişiler veya kuruluşlar, hizmet ihracatına ilişkin faaliyetler için gerekli olan belgeler, ortak yapılar ve sanal fuar gibi araçlar; ayrıca sektörel ticaret ve ilave mekanizmalar açıklanır. Hizmet ihracatı yöntemleri olarak sınır ötesi sunumlar, yurt içinde sunumlar için yurt dışındaki alıcılara yönelik hizmetler, yurt dışında ticari varlık kurularak hizmet ihracatı ve gerçek kişiler tarafından yürütülen hizmetler gibi çeşitli yollar öngörülür. Destek başvuru ve ödeme esasları, başvuru süreci, gerekli belgeler, onay ve ödeme süreçleri ile belgelendirme ve vergilendirme konularında genelgelerle düzenlenir; ödemelerin nasıl yapılacağı ve belgelerin hangi para biriminde değerlendirileceği giderlerin hesaplanması esaslarına bağlı olarak belirlenir. Faaliyetlerin izlenmesi ve değerlendirilmesi kapsamında, destek alanlar ve onların faaliyetleri izlenir; performanslar değerlendirilir; uygun bulunmayan durumlar tespit edildiğinde destek reddedilebilir, indirilip kapsam dışına alınabilir. Müeyyide hükümleriyle yanıltıcı belge veya beyanda bulunulması halinde yasal işlemler başlatılır ve destek ödemeleri geri talep edilebilir. Yetki ve uygulama açısından bu kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, ilgili mevzuata göre belirlenecek genelgelerle düzenlenir; mücbir sebep hallerinde ek süre verilebilmesi, destek süresi ve kapsamına ilişkin kararlar alınabilir. İlave destek puanı uygulamasıyla bazı pazarlara ilişkin giriş belgelerine ilişkin destek oranları artırılabilir. Bu kararın kapsamına giren destek kalemleri arasında eğitim hizmetlerine yönelik düzenlemeler, marka tescil ve korunma giderleri, pazara giriş belgeleri, acente komisyonları, tanıtım heyetleri, uluslararası ofisler ve personel istihdamı destekleri, uluslararası sıralamalara üyelik giderleri, reklam ve pazarlama giderleri, birim giderleri, yurt dışı etkinlik katılım giderleri, milli katılım ve yurtiçi etkinlik katılım giderleri, ürün yerleştirme giderleri, rapor giderleri, sektörel heyeti programları ve HISER projelerine ilişkin destekler, sanal fuar giderleri ile yarışma ve etkinlik giderleri yer alır. HISER projeleri özelinde analiz, eğitim, istihdam ve tanıtım giderleri ile program bazında destekler sağlanır; projelerin kümelenme amacıyla planlanması ve gerekli personel desteğinin sağlanması için uygunluk ve bütçe esasları uygulanır.

CB Kararı 10258
2025-08-27

KREDİ GARANTİ KURUMLARINA SAĞLANAN HAZİNE DESTEĞİNE İLİŞKİN KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 10258)

Bu düzenleme, kredi garanti kurumlarına sağlanan devlet desteğinin yönetiminde bir hesap yapısı getirir. Destek hesabı ile özel hesap açılarak işletme hesabına aktarılan kaynaklar özel hesaba aktarılabilir ve özel hesapta bakiye bulunduğu sürece merkezi bütçeden işletme hesabına aktarım yapılmaz. Özel hesapta elde edilecek gelirler ve bu hesaba aktarılacak tutarların hangi kamu tüzel kişiliklerine aktarılacağı, katılım finansı ilkeleri çerçevesinde belirlenir; uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenir. Bu hükümler ilgili makamlarca yürütülür.

CB Kararı 160
2018-10-11

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI İLE STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞINCA HAZIRLANAN ORTA VADELİ MALİ PLAN (2019-2021)’IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 160)

Bu karar, bütçe disiplininin korunması ve mali istikrarın güçlendirilmesi amacıyla orta vadede uygulanacak politika ve uygulamaların kapsamlı bir uyum içinde yürütülmesini hedefler. - Fiyat istikrarı ve finansal istikrarın kısa vadede yeniden tesis edilmesi, bütçe dengelerinin sağlanması ve sürdürülebilir büyüme ile adaletli paylaşım hedeflenir. - Kamu kaynaklarının verimli kullanılması için tasarruf ve gelir artırımı programı uygulanır; harcamalar maliyet etkinliği ve etki odaklı olarak yönetilir. - Harcamalarda program temelli bütçeleme ve önceliklendirme uygulanır; verimsiz ve prioritesi düşen projeler sonlandırılarak kalıcı ve ihtiyaç odaklı projelere odaklanılır. - Kamu maliyesi süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik artırılır; iç kontrol, risk yönetimi ve denetim kapasitesi güçlendirilir; süreçler elektronik olarak izlenir ve iyileştirilir. - Kamu bütçesinin toplum için daha kolay anlaşılan hale gelmesi, mali istatistikler ve raporlama standartlarının iyileştirilmesi sağlanır. - Vergi sistemi sadeleştirilir, taban genişletilir ve gönüllü uyum artırılır; vergi kaçak ve kayıt dışılıkla mücadele güçlendirilir. - Enerji ve çevre odaklı vergilendirme ile vergi politikaları sürdürülebilirlik hedeflerine uygun hale getirilir. - Yerel yönetimlerin mali kapasitesi güçlendirilir ve genel bütçeye olan bağımlılık azaltılır. - Kamu alımları ve yatırımları uzun vadeli planlama ile yürütülür; yerli üretim, Ar-Ge ve yeniliği destekleyen uygulamalar yaygınlaştırılır. - Kamu taşınmazlarının verimli kullanımı sağlanır; kullanılmayanlar ekonomiye kazandırılır. - Tarım ve gıda güvenliği alanında destekler üretici ve tüketici yararına yapılandırılır; tedarik zinciri güvenilirliği artırılır. - Sağlık ve eğitim alanlarında maliyet etkinliği sağlanır; önleyici hizmetler güçlendirilir ve hizmet sunumunun kapsayıcılığı artırılır. - İklim değişikliğiyle mücadele ve enerji tasarrufunu destekleyen politikalar sürdürülerek maliyet düşüşü hedeflenir.

CB Kararı 5447
2022-04-20

TÜRKİYE BİLİŞİM SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASILAŞMASI VE E-TURQUALİTY (BİLİŞİMİN YILDIZLARI) PROGRAMI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 5447)

Bu karar, Türkiye’deki yazılım ve bilişim ile ilgili alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin uluslararası pazarlara hazırlanması ve rekabet gücünün artırılması amacıyla devlet destekli bir programın yürütülmesini öngörür. Kapsamdaki sektörler geniş bir yelpazeyi kapsar; yazılım, gömülü yazılım, dijital oyunlar, e-spor, finansal yazılım ve teknolojiler, blok zincir ve yapay zeka gibi alanlar ile büyük veri, siber güvenlik, akıllı şehirler, yeşil dönüşüm yazılımı ve hizmetleri, telekomünikasyon, bulut ve iletişim hizmetleri, veri merkezi ve ilgili hizmetler bu program kapsamında değerlendirilen konulardır. Yararlanıcı olarak, yurt dışındaki işbirliği kuruluşlarıyla çalışma yapan şirketsel aktörler ve bu ekosistemin paydaşları ile ihracatçı birlikleri, odalar, üniversiteler ve teknoloji merkezleri gibi kurumların kurduğu birlikler ve kuruluşlar öngörülür. Sağlanan destek türleri arasında mentorluk ve danışmanlık, eğitim ve kapasite geliştirme, pazarlama, tanıtım ve reklam faaliyetleri, hedef pazarlara yönelik yurtdışı pazarlama heyetleri ve alım heyetleri, yurt dışı fuar ve etkinlik katılımları, pazarlama ve marka oluşturma çalışmalarına yönelik giderler ile ürün/hizmet/marka/tescil gibi fikri mülkiyet haklarının yurt dışında tescil ve korunmasına yönelik giderlerin desteklenmesi bulunur. Ayrıca tester merkezleri, simülatörler ve endüstriyel ekipman gibi altyapı giderlerinin karşılanması, yurtdışında iş ilişkileri kurulmasına yönelik arama ve bağlantı giderleri, e-ticaret siteleri ve platformlarına üyelik destekleri, yazılım/dijital oyun/mobil uygulama/dijital aracılık platformları için insan kaynağı istihdamı ve akreditasyon süreçlerine yönelik destekler de kapsama alınır. Yurtdışı fuar, kongre, konferans, seminer gibi etkinliklerin katılım giderleri ile milli katılım ve ticaret heyetleri programları da destekler arasındadır. Programın amacı, ortak analizler, eğitim, pazarlama ve organizasyonel faaliyetler aracılığıyla şirketleri ihracata yönlendirmek, yurtdışı pazarlarda tanıtım ve satış hacmini artırmak, uluslararası ortaklıklar kurmak ve Türk bilişim ekosisteminin küresel rekabetçiliğini güçlendirmektir. Böylece bölgesel ve küresel düzeyde yenilikçi ve ölçeklenebilir şirketlerin oluşması ve büyümesi hedeflenir. Sonuç olarak bu karar, üretkenlik ve inovasyon odaklı ekosistemin uluslararası görünürlüğünü artırmayı, ihracat kapasitelerini güçlendirmeyi, tedarik zincirlerini genişletmeyi, yeteneklerin gelişmesini ve Türk bilişimcilerin dünya piyasalarında daha etkili konumlar bulmasını amaçlar.

CB Kararı 9409
2025-01-15

2025 YILI YATIRIM PROGRAMININ KABULÜ VE UYGULANMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 9409)

Bu Karar, 2025 Yılı Yatırım Programı kapsamında yer alan projelerin yıl içindeki işlemlerini düzenler ve proje ekleme/çıkarma, proje parametrelerinde değişiklik yapma, ödenek aktarımı ve ek ödenek tahsis edilmesi gibi işlemlerin ilgili makamların onayı ve görüşüyle yürütülmesini sağlar. Projeler, etüd/proje çalışmaları, devam eden projeler ve yeni projeler olarak sınıflandırılır ve her proje için temel bilgiler ile ödenekler planlanır. Yatırım programında yer almayan veya program koşullarına uygun olmayan projelerin ihalesine çıkılamaz ve harcama yapılamaz. Yeni proje tekliflerinin fizibilite raporu ile birlikte sunulması gerekir; belirli büyüklükteki yeni projeler için fizibilite raporu zorunlu kılınır. Toplu projeler ve alt projeler ile bütçe değişikliklerinde belirli şartlar ve sınırlar içinde değişiklik yapılabilir; bazı değişiklikler sadece uygun koşullar altında uygulanabilir. Yatırım programı kapsamındaki uygulama ve izleme işlemleri, bir bilgi sistemi üzerinden yürütülür ve takibi bu sistemden yapılır. Bütçe niteliğinde nakdi yatırım değerleri ve ilgili kalemler, program yıl fiyatlarıyla ve TL üzerinden ifade edilir; bazı giderler program kapsamı dışında kalır. Bölgesel ve sektörel düzeyde proje dağılımı yapılır ve her kuruluş için yatırım projeleri bu çerçeveye göre planlanır.

CB Kararı 6703
2023-01-15

2023 YILI YATIRIM PROGRAMININ KABULÜ VE UYGULANMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 6703)

Bu karar yatırım programının kabulünü ve uygulanmasını düzenler, proje yönetimi süreçlerini ve bütçe kullanımını belirler. Proje türleri ve ödenek mekanizmaları netleştirilir; ana proje ve alt projeler ile toplu proje kavramları açıklanır; ek ödenek, iz ödenek ve ödenek aktarımına ilişkin temel düzenlemeler bulunur. Projelerde yapılacak değişikliklerin onay süreçleri belirlenir; bazı değişiklikler için yetkili makamın onayı ve ilgili kurumlardan görüş alınması gerekirken bazı konular kurum üst yöneticisinin onayıyla karar bağlanabilir. Maliyet değişiklikleri için uygulanabilirlik esasları ortaya konur; değişiklikler hangi durumlarda ve hangi sınırlar içinde kabul edilebilir şeklinde yönlendirme yapılır. Detaylı tadat edilmemiş topluluklaştırılmış projelerin alt projeleriyle ilgili maliyet ve zaman değişiklikleri kurallara bağlı olarak yürütülür. Yeni proje tekliflerindeki ihtiyacı karşılamak için fizibilite raporu talep edilmesi gerekliliği ve bu raporların uygun merciler tarafından değerlendirilmesi öngörülür. Yatırım süreçleri tüm aşamalarda Kamu Yatırımları Bilgi Sistemi üzerinden yürütülür ve ilgili kurumlar sistemden izlemeye erişim sağlar. Yatırım programında yer almayan projeler için ihale açılması ve harcama yapılması engellenir. Bölgesel ve sektörel dağılım hedefleri takip edilir ve kamuya ilişkin bütçe türlerine göre projelerin dağılımı izlenir ve raporlanır. Kamu yatırımlarını ilgilendiren transferler ve projeler, bu program çerçevesinde ele alınır ve uygulanır.

CB Kararı 2635
2020-06-09

İHTİSAS SERBEST BÖLGELERİNDE SAĞLANACAK DESTEKLER HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 2635)

Bu karar, ihtisas serbest bölgelerinde faaliyet gösteren kullanıcılar ile bölge işletmecilerine yönelik olarak mali destek mekanları sağlayarak bölgeye dair ihracat ve hizmet gelirlerini artırmayı amaçlar. Destek kapsamı, kullanıcılar için ücret giderleriyle ilgili destek, kira giderleriyle ilgili destek ve yatırım kredisiyle ilgili destek biçimlerini içerir; bu alanlarda gerekli şartların sağlanması halinde destek verilir. Kullanıcılara ilişkin hak kazanma kriterleri genelgeyle belirlenir; Ar-Ge yoğunluğu ve yüksek teknoloji içeriği gibi unsurların tespitine ilişkin değerlendirme ise ilgili kurumlardan görüş alınarak yapılır. Desteklerin süresi her bir destek türü için uygulanabilir sürelerle sınırlıdır. Başvuru ve ödeme süreçleri gerekli mevzuat yoluyla belirlenir; ödemeler, süreçlerin uygunluğunu sağlamak amacıyla yürütülür ve gerekli hesaplama esaslarına göre gerçekleştirilir. Desteklerin haksız kullanımı tespit edildiğinde geri alma ve diğer yaptırımlar uygulanabilir; sahtecilik veya usulsüzlük halinde ilgili işlemler başlatılır. Aynı faaliyet için diğer destek programlarından yararlanılması durumunda bu desteklerden faydalanılamayabilir; buna ilişkin kısıtlamalar uygulanır. Kararın uygulanması için gerekli usul ve esaslar belirlendikten sonra yürürlüğe girer ve uygulanır.

Kanun 6015
2010-10-23

DEVLET DESTEKLERİNİN İZLENMESİ VE DENETLENMESİ HAKKINDA KANUN

Bu yasa devlet desteklerinin, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki anlaşmalara uygun olarak düzenlenmesini, izlenmesini ve ilgili taraflara bildirilmesini sağlayan uygulama esaslarını belirler. Kapsam açısından bazı alanlar dışında kalır; tarım, balıkçılık ve hizmet sektörlerindeki devlet destekleri bu kapsamın dışındadır. Devlet desteğinin amacı rekabeti bozabilecek veya bozma tehdidi oluşturabilecek uygulamaları önlemek ve bu destekleri uygun olan yerlerde uygulanabilir kılmaktır. Desteklerin uygulanabilirliği açısından, destek veren ve ilgili taraflar mevzuata uygunluk açısından gerekli bilgi ve belgeleri paylaşır; paylaşılan bilgiler ise gizlilik hükümlerine uygun olarak kullanılır. Uygun devlet desteği olarak değerlendirilebilecek türler, sosyal nitelikli destekler, zararların giderilmesini amaçlayan destekler, bölgeler arası gelişimi teşvik eden ve uyumu destekleyen tedbirler, belirli kültürel ve doğal varlıkların korunmasını hedefleyen destekler, ortak çıkarları destekleyen önemli projeler ve ekonomik sorunların giderilmesini hedefleyen destekler ile ortak çıkarlar için öngörülen diğer destekleri kapsar. Grup muafiyeti uygulamaları ve belirli durumlarda desteklerin sınırlamaları ile ilgili usul ve esaslar, bu kapsamda uygulanacak şekilde belirlenir. Genel nitelikteki ekonomik ve mali tedbirler, kamu kaynağı kullanılarak verilenler olarak devlet desteği sayılmaz. Destek başvuruları, ön değerlendirme ve inceleme aşamalarından geçer; eksiklikler giderildiğinde karar süreçleri başlar; uygun bulunursa destek uygulanmaya devam eder veya durdurulur; gerektiğinde geri alınabilir. Kanuna aykırı bulunan destekler için inceleme başlatılır ve gerektiğinde desteğin durdurulması veya geri alınması yönünde işlemler yürütülür; geri almanın esasları ve finansmanı ile ilgili düzenlemeler uygulanır. Desteğin geri alınması durumunda uygulanacak faiz hesapları ve taksit süreçleri belirlenir; ödeme düzenlemeleri yapılabilir ve gecikme cezaları uygulanabilir. Desteğin geri alınmasına ilişkin zamanaşımı hükümleri uygulanır; ancak incelemeye bağlı süreler durdurulabilir. Desteğin kötüye kullanıldığının tespiti halinde gerekli tedbirler alınır ve ilgili taraf bilgilendirilir. Yıllık olarak verilen desteklerle ilgili uygulama bilgileri toplanır ve paylaşılır; raporlar ilgili mercilere iletilir ve karar vericilere bilgilendirme yapılır. Uygulama süreçlerini yöneten usul ve esaslar ile süreler, ilgili usul ve esasları içeren yönetmeliklerle belirlenir.

CB Kararı 5986
2022-08-25

E-İHRACAT DESTEKLERİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 5986)

Bu karar, e-ihracat faaliyetlerini desteklemek için kamu kaynaklarını kullanarak Türk ürünlerinin yurtdışında online olarak sergilenmesini, pazarlara giriş süreçlerini kolaylaştırmayı, yurt dışı siparişlerin hızlı karşılanmasını ve teslimat süreçlerini iyileştirmeyi amaçlar. Bu çerçevede yararlanıcılar olarak e-ihracata yönelik konsorsiyumlar, B2B platformları, perakende e-ticaret siteleri, pazaryerleri ve ilgili sektör kurumları öne çıkar; ayrıca yurtdışı pazarlarda faaliyet gösteren platformlar ile bu alandaki ortaklıklara vurgu yapılır. Sağlanan destek türleri arasında pazara giriş için raporlar, dijital pazaryeri tanıtımı ve dijital pazarlama giderleri, e-ihracat tanıtım projeleri ve diğer pazarlama faaliyetleri, sipariş karşılama hizmetleri, yurt dışı depolarının kira giderleri, yurtdışı pazaryeri entegrasyonu, çevrimiçi mağaza açılması ve hedef ülkeler için hizmet giderleri ile pazaryeri komisyon giderleri yer alır. Destekler belirli süreler ve ülke bazında sağlanır; ödemelerin yapılması, hangi giderlerin destekleneceği ve hangi koşullarda yararlanılacağı genelgelerle belirlenir. Uygulamada, yanlış bilgi veya belgenin ibrazı halinde desteklerin geri alınması veya yararlanıcının destek başvurularının reddedilmesi gibi yaptırımlar uygulanır. Programın amacı doğrultusunda Türkiye’deki ihracatçılar için dijital platformlar üzerinden ürün envanterinin toplanması, alıcılarla buluşmaların kolaylaştırılması ve alışveriş süreçlerinin dijitalleştirilmesi hedeflenir; aynı zamanda Türkiye E-ihracat Platformunun kurulumu ve işletilmesiyle ihracat süreçlerinin koordinasyonu güçlendirilir. Üst limitler ve destek oranlarına ilişkin uygulama ve güncellemeler her yıl gözden geçirilip duyurulur; uygulama esasları genelgelerle belirlenir. İzinsiz veya yanıltıcı bilgiler verildiğinin tespiti halinde destekler arasında kesinti, iade veya benzeri yaptırımlar uygulanır ve bu durumda yararlanıcılar belirli süre için destek başvurusu yapamaz hale gelebilir. Karar kapsamında yer alan projeler ve işbirliği kuruluşları için performans ve uygunluk izlenir; uygunluk sağlanmayan işlemler veya uygun olmayan faaliyetler destek kapsamı dışında bırakılır.

Kanun 4904
2003-07-05

TÜRKİYE İŞ KURUMU İLE İLGİLİ BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN

- Bu düzenleme özel istihdam bürolarının kurulması, izin verilmesi, faaliyet gösterme ve denetlenmesini kapsayarak işgücü piyasasında aracı hizmetleri düzenler. - Özel istihdam bürosu kurma izni almak için belirlenen şartları taşıyanlar başvurabilir ve izinler belirli sürelerle geçerli olur; yenileme esasları uygulanır. - Bürolar şube açabilir veya mevcut sistem ve markayı kullandırabilir; bunun için belirli şartlar ve sınırlamalar geçerlidir. - Teminat verilmesi, vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının yapılandırılmış olması gibi yükümlülükler yerine getirildiği sürece faaliyet yürütülebilir; borçlar bulunmuyorsa veya uygun yapılandırma devam ediyorsa işlem devam eder; aksi durumlarda iznin iptali söz konusu olabilir. - Özel istihdam büroları iş ve işçi bulmaya aracılık edebilir, istihdam ve insan kaynakları hizmetleri verebilir ve gerekli görürse mesleki eğitim düzenleyebilir; ayrıca yetki verilmesi halinde geçici iş ilişkisi kurabilirler. Kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonları için aracılık yapamazlar; basın ve medya aracılığıyla ilan veremezler. - Yurtdışına işçi göndermek için kuruma onay almak gerekir. - Faaliyetler Bakanlık müfettişleri tarafından inceleme, denetleme ve teftiş kapsamındadır; gerekli bilgileri ve belgeleri sunmak zorunludur. - Özel istihdam büroları yıl içinde yaptıkları aracılık faaliyetleri, istihdam ve eğitim hizmetleri ile ilgili olarak düzenli raporlar sunar; eksiklikler tespit edildiğinde gerekli işlemler yapılır. - Faaliyetlerin iptali veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin kaldırılması durumunda teminatlar ve alacakların ödenmesiyle ilgili işlemler uygulanır; alacaklar öncelikli olarak karşılanır ve iade/iade talepleri buna göre yürütülür. - Bu tür faaliyetler, mevzuata aykırı olarak yürütüldüğünde işlemeyecek şekilde denetim ve gerekli yaptırımlar uygulanır; kuruma sunulması istenen bilgiler ve kayıtlar ayrıntılı olarak takip edilir.