10 / 849 sonuç gösteriliyor

Kanun 2873
1983-08-11

MİLLİ PARKLAR KANUNU

Bu metnin pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Belirlenen milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları ve tabiatı koruma alanları, doğal değerlerin bozulmadan korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesi amacıyla özel bir koruma ve yönetim çerçevesine alınır. - Bu alanlarda gerekli gelişme ve kullanım planları hazırlanır; iskan ve yapılaşma, planlara uygun projeler ve onay süreçleri çerçevesinde yürütülür. - Kamu yatırım ve projeleri için izinler verilir ve uygulamalar denetlenir; tarihi ve arkeolojik alanlarda çalışmalar için özel izinler gereklidir. - Turizm amaçlı bina ve tesisler için izinler verilebilir; ilgili haklar ve kullanımlar belirli süreler için tesis edilebilir; süre sonunda tesislerin devri ve değer üzerinden uzatma olanakları bulunabilir. - Kamuya ait alanlarda yapılan ya da yapılacak kullanımlar için belirlenen sınırlar dışına çıkılmaz; bu alanlarda kullanım izni ve irtifak hakları sınırlanabilir. - Ardında maden ve petrol arama/işletme ruhsatları, korunması gerekli alanlarda, uygunluk ve koruma koşulları göz önünde bulundurularak verilir. - Alanlarda altyapı ve hizmetler, koruma ve yönetim amaçları doğrultusunda ilgili yetkili kurumlar tarafından gerçekleştirilir ve işletilir. - Kaynakların geliştirilmesi amacıyla koruma ve çok taraflı kullanım dengesi gözetilerek teknik uygulamalar yapılır; belirli yerlerde üretim, avlanma ve otlatmaya yönelik izinler verilebilir. - Tabiat alanlarında doğal denge, yaban hayatı ve ekosistem korunur; bozulacak veya bozabilecek her türlü müdahale ile kontrollü olmadan yapı ve tesis kurulması engellenir. - Tescil açısından kamu arazileri ve mevcut tesisler üzerinde yetkisiz tescil işlemleri yasaktır; gerektiğinde müdahale ve el koyma yürütülür. - Koruma görevlileri ve alan kılavuzlarıyla ziyaretçi yönetimi, eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri yaygınlaştırılır; yöre halkı bu süreçte alan kılavuzluğu konusunda eğitilir. - Uygulama ve yönetişim için gerekli yönetmeliklerin çıkarılması ve uygulanması sağlanır; bu kapsamda planlar ve sorumluluklar netleşir. - Koruma alanlarında yasa dışı fiiller ve tahribatlar için cezai yaptırımlar uygulanır ve artırılabilir. - Mevzuat değişiklikleri ve geçici hükümler, mevcut hakların korunması ve giriş ücretleri ile cezaların uygulanması üzerinden süreçleri etkiler. - Yürürlük ve uygulanabilirlik, kanunun belirlediği kapsamda hayata geçirilir.

Kanun 6831
1956-09-08

ORMAN KANUNU

Orman olarak sayılan alanlar, tabii ve emekle yetiştirilen ağaç topluluklarının bulunduğu yerleri kapsar; bazı alanlar ise orman sayılmaz. Bunlar arasında sulaklıklar, step örtüsüyle kaplı alanlar, her türlü dikenli ve çalı türleriyle kaplı alanlar, parklar, eski mezarlıklar içindeki ağaçlar ve tarım arazileri olarak kullanılan, orman içinde bulunan veya bitişiğinde bulunan belirli ağaç ve ağaççıklar yer alabilir. Ayrıca sahipli arazide bulunan ve civarındaki ormanlarda doğal olarak yetişmeyen ağaçlar ile bazı özel kullanımdaki araziler de orman sayılmama kapsamına girebilir; bazı durumlarda yabancı türlerle veya tarımsal amaçlarla kullanılan araziler de bu kapsam dışı kalabilir. Bu kapsam dışına çıkartılan alanlar, devlet, kamuya ait kurumlar veya özel sahipler adına orman sınırlarının dışına alınabilir; çıkartılan bu yerler taşınır veya tescil süreçleriyle kayıt altına alınır ve bu işlemler kesinleşir. Orman sınırları dışına çıkartılan alanlar dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz. Belirli şartlarda muhafaza ormanları, milli parklar ve üretim ormanı gibi nitelikler korunur. Ayrıca bazı alanlar, korunması gerekli bulunduğunda ya da tarihi, estetik, turistik değerler nedeniyle orman rejimine alınabilir. Ormanlar, devlet ormanları, kamuya ait ormanlar ve özel ormanlar olarak sınıflandırılır; ayrıca bu kategoriler içinde koruma ve üretim işlevlerini ifade eden alt tipler bulunur. Ormanların yönetimi ve denetimi, orman idaresinin sorumluluğundadır; diğer sahipler ise ormanlarla ilgili işlemlerden denetime tabidir. Orman kadastrosu adı verilen sınır belirleme çalışmaları, belirli komisyonlar tarafından yürütülür; ilanlar yapılır, itirazlar için belirli süreler öngörülür ve başvuru sahiplerinin katılımı sağlanır. Sınır noktaları yerinde tespit edilerek haritalara işlenir; tespit edilen sınırlar değiştirilemez ve kayıtlar ilgili kurullarca onaylanır. Kadastro çalışmalarında harita ve ölçüm işlemleri uzmanlar tarafından yapılır ve kontrol, onay süreçleriyle tamamlanır. Kesinleşen tutanak ve haritalar ilan edilir; itirazlar süresi dolduktan sonra kararlar kesinleşir. Sınır dışına çıkarılan veya kadastroyla belirlenen yerler üzerinde, fiilen orman olan alanlar tespit edilip gerektiğinde orman vasfı sürdürülür veya yasal kayıtlarla gerekli işlemler yapılır. Bu süreçler sonucunda yapılan tasarruflar için belirli ödemeler ve bedeller uygulanır; ancak bazı durumlarda, uygulama süresi içinde satış işlemleri tamamlanana kadar bu bedeller alınmaz. Noktaların, taşların ve işaretlerin korunması zorunludur; bu işaretlerin yer değiştirilmesi veya zarar görmesi yasaktır.

Kanun 2872
1983-08-11

ÇEVRE KANUNU

Çevrenin korunması, iyileştirilmesi ve kirliliğin önlenmesi amacıyla toplumun her kesimi sorumluluk sahibidir ve katılım önemlidir. Çevreyle ilgili kararlar alınırken sürdürülebilir kalkınma ilkesi gözetilir; çevre maliyetlerinin hesaplanması ve gerekli tedbirlerin alınması esastır. Kirletenler, kirliliği önlemek, zararları gidermek veya azaltmak için gerekli önlemleri almakla ve mali sorumluluğu üstlenmekle yükümlüdür. Her türlü atığın alıcı ortama zarar verecek şekilde verilmesi yasaktır; kirliliğin meydana gelmesi durumunda ilgili taraflar müdahale etmek ve etkileri azaltmak için gerekli tedbirleri alır. Biyolojik çeşitlilik ile ekosistemlerin korunması önceliklidir; bölgeler ve havza bazında çevre düzeni planları yapılır ve koruma statüsü kazanmış alanlar planlarda gösterilir; sulak alanlar korunur ve bu alanlarda uygun kullanımlar sağlanır; nadir ve tehdit altındaki türler korunur; balıkçılık ve su ürünleri istihsali için hassas alanlarda belirli sınırlamalar uygulanır. Atıksu yönetimi ve su kirliliğinin önlenmesi için alıcı ortamlara deşarj standartlarına uyum sağlanır; atıksu arıtımı ve gerekli altyapı yatırımlarıyla kirliliğin etkileri azaltılır; bazı durumlarda ileri arıtım yöntemleri kullanılır. Çevresel etki ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmalarıyla planlar ve programlar ile projelerin çevresel etkileri önceden belirlenir; olumsuz etkilerin azaltılması için gerekli önlemler öngörülür ve karar vericilere yönlendirme sağlanır. Çevre yönetimi, doğal ve yapay çevrenin sürdürülebilir kullanımını sağlayacak politika ve uygulamaların hayata geçirilmesini kapsar; ilgili yönetim birimlerinin kurulması ve yetkilendirilmesi yoluyla uygulanır. Kamuoyunun çevre konusunda bilinçlendirilmesi ve bilginin paylaşılması teşvik edilir; çevreyle ilgili mevcut bilgiye erişim sağlanır. Maliyetler ve sorumluluklar açısından kirleten tarafından gerekli harcamaların karşılanması esas alınır; gerektikçe kamu kaynakları da bu kapsamda kullanılabilir.

CB Kararı 10502
2025-10-18

KURAKÇIL PEYZAJ UYGULAMALARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (KARAR SAYISI: 10502)

Bu karar kurakçil peyzaj uygulamalarını benimseyerek su kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını, iklim değişikliğine uyum sağlamayı ve dirençli sürdürülebilir kentsel peyzajlar oluşturmayı amaçlar. - Mimaride ve yönetimde su ihtiyacını azaltacak, tuzluluk ve sıcaklık gibi zorluklara dayanıklı yerel bitki türlerinin tercih edilmesi öngörülür. - Çim kullanımı azaltılır; çim gereksiniminin zorunlu olduğu alanlar ile spor tesisleri için uygun seçenekler belirlenir; çim dışındaki kuraklığa dayanıklı bitkiler ve yer örtücüler önceliklendirilir. - Bitkiler su ihtiyacına göre zonlanır; alanlar iklim koşulları ve toprak özellikleri dikkate alınarak bölümlere ayrılır. - Malçlama yaygınlaştırılır; sert zeminler azaltılır; toprak yüzeyinin buharlaşmasının azaltılması hedeflenir. - Suyu verimli kullanmak için damla ya da benzeri yağmurlama sistemleri ve otomasyon uygulanır; enerji kullanımı için yenilenebilir kaynaklar desteklenir. - Geleneksel olmayan su kaynaklarının kullanımı teşvik edilir; yağmur suyu toplama ve depolama ile geri kullanım altyapıları planlanır. - İçme-kullanma suyu sebekesinden sulama yapılmaz; suyun izlenmesi, kaydedilmesi ve gerektiğinde geri kullanım için altyapı kurulur. - Peyzaj ile ilgili veriler toplanır, izlenir ve ilgili kurumlarca kullanılmak üzere paylaşılır; bir peyzaj izleme sistemi kurulması öngörülür. - Kuraklığa dayanıklı bitki türleri Bakanlığın onayıyla belirlenir ve güncellenir; rehber dokümanları üzerinden uygulama yürütülür. - Eğitimler verilmesi ve halkın bilinçlendirilmesi sağlanır; iyi uygulamalar ilgili alanlarda tanıtılarak farkındalık artırılır. - Spor tesislerinde çim yerine kuraklığa dayanıklı alternatifler kullanılır; bu dönüşüm için gerekli altyapı ve süreçler sağlanır.

CB Kararı 2433
2020-04-21

SAMSUN İLİ, ÇARŞAMBA İLÇESİ SINIRLARI İÇERİSİNDE BULUNAN HACIOSMAN ORMANI DOĞAL SİT ALANININ KORUMA STATÜSÜNÜN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ SONUCUNDA GÖSTERİLEN ALANIN KESİN KORUNACAK HASSAS ALAN OLARAK TESCİL VE İLAN EDİLMESİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 2433)

- Kesin korunacak hassas alan olarak belirlenen Hacıosman Ormanı bölgesinin ekosistem ve habitatlarının korunması amaçlanır. - Bu alanda doğal kaynak kullanımı, ağaç kesimi, arazi düzeltmesi, yapılaşma, madencilik veya yol yapımı gibi faaliyetler çoğunlukla yasaktır; izin gerekir. - Herhangi bir müdahale için çevresel etki değerlendirmesi ve uygunluk onayı alınması gerekir. - Kamuya açık erişim ve ziyaretler sınırlı veya kontrollüdür; koruma tedbirleri uygulanır. - İzinsiz müdahale cezai sonuçlar doğurabilir ve gerekli hallerde restorasyon işlemleri talep edilebilir. - Bölgede bilimsel çalışmalar da izne tabi olup belirli kurallara ve denetimlere tabidir.

Kanun 4342
1998-02-28

MERA KANUNU

Bu düzenlemenin uygulanmasıyla mera, yaylak, kışlak ve umuma ait çayır-otlak olarak kullanılan alanlar devletin tasarrufu altına alınır ve köyler veya belediyeler tarafından ortak veya münferiden kullanıma tahsis edilir; bu alanlar özel mülkiye geçirilemez ancak kiralanabilir. Tahsis amacı değişmedikçe bu alanlar başka amaçla kullanılamaz; belirli şartlar altında gerekli onaylar alınarak değiştirilmesi mümkündür. Kurum ve teknik ekiplerce mevcut mera, yaylak ve kışlaklar ile bunların ihtiyaçları tespit edilerek sınırları belirlenir, haritalandırılır ve yerinde işaretlenir; ekolojik, tarımsal ve ekonomik değerlendirmeler ile mevcut hayvan varlığı ve otlatma kapasitesi göz önünde bulundurulur; sonuçlar tutanak halinde kayda geçer. İlgili köy ve belediyeler ile diğer ilgili taraflar bilgilendirilir, gerekli belgeler istenir; ormanlık alanlar ve ilgili kayıtlar hakkında bilgiler toplanır; itiraz süresi uygulanır ve itirazlar kararlandırılarak süreç sonuçlandırılır; kararlar kayıt ve ilan yoluyla resmiyete alınır ve gerektiğinde yargıya başvurma hakkı saklıdır. Tahsis kararları, ortak kullanıma yönelik olarak belirlenen yer, sınır, sulama ve geçit yerleri ile otlatma kapasitesi ve ailelerin otlatabileceği hayvan sayısını içerir; fazlalık alanlar çevre köylere veya özel/ tüzel kişilere kiralanabilir; kiralama belgeleri ve uygulama usulleri yönetmelikle belirlenir. Ayrıca kiralanan alanlarda gerekli bakım ve barınma gibi hayvancılık tesisleri kurulabilir; bu tesislerin kullanımına ilişkin sınırlamalar ve mali hükümler belirlenir. Islah edilmesi gereken meraların, gerekli masrafları karşılayacak sorumlulara ait olduğu ve yapılan islah giderlerinin bütçeye gelir olarak kaydedilerek ıslah çalışmalarında kullanıldığı bir mekanizma vardır. Tahsis amacı değişikliğine ilişkin istisnalar enerji-ve doğal kaynakları, kültür-turizm yatırımları, kamu yatırımları, savunma ve güvenlik, afet bölgeleri gibi ihtiyaçlar için öngörülür ve bu durumda ilgili yetkili makamlarca onay gerekir. Bu süreç sonunda kararlar ilan edilerek teyit edilir ve kayıt altına alınır; itiraz ve dava hakları belirli sürelerle korunur; böylece mera, yaylak ve kışlaklar için ortak kullanım hakları netleşir ve sürdürülebilir otlatma amacıyla yönetilir.

Kanun 2863
1983-07-23

KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU

Kültür varlıkları ve tabiat varlıkları ile bunların korunmasına ilişkin kapsam ve koruma alanları belirlenir; hangi varlıkların korunması gerektiği ve korunma alanı olarak adlandırılan yerler tanımlanır. Korunması gerekli varlıklar bulunduğunda bunları bilenler veya öğrenenler en kısa sürede ilgili kuruma ya da yerel yönetimlere bildirmek zorundadır; gerekli görüldüğünde haberler yetkili makamlara iletilir. Korunması gerekli taşınmaz ve taşınır varlıklar devletin malı olarak kabul edilir; bazı vakıf malvarlıkları ise kapsam dışı olabilir. Korunma alanlarının tesbiti ve bu alanlarda yapılabilecek inşaat ve tesisatla ilgili kararlar yetkili koruma organları tarafından alınır; kararlar maliklere tebliğ edilir ve sahipleri belirlenemeyen durumlarda kamuya duyurulur. İzinsiz müdahale ve kullanma yasağı uygulanır; önemli onarım, inşaat, kazı ve benzeri işlemler sadece koruma kararlarına uygun biçimde yapılabilir. Taşınmaz ve tabiat varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi için yetkili kurumlar sorumludur; kamu kurumları, belediyeler ve valilikler bu süreçte gerekli planlama, denetim ve hizmetleri sağlar. Koruma amacıyla koruma, uygulama ve denetim büroları kurulur; belediyeler ve illere bağlı idareler bu işlerle ilgili uzmanlık kapasitesi geliştirilir. Yönetim alanı, sit alanları ve etkileşim sahalarının korunması, yaşatılması ve toplumun ihtiyaçlarıyla buluşturulması amacıyla planlama ve koruma kararları koordineli biçimde uygulanır; paydaşlar arasında eşgüdüm ve katılım sağlanır. Doğal sitler, taşınır tabiat varlıkları ve tek yapı ölçeğindeki taşınmazlar da dâhil olmak üzere çeşitli varlıklar korunması gereken varlıklar olarak tanımlanır ve tespit edilip tescil edilir. Sokak sağlıklaştırma projeleri ve uygulamaları, koruma kapsamındaki varlıklar ile özgün sokak dokusunun korunması amacıyla yürütülür.

CB Kararı 9448
2025-01-24

BİLECİK İLİ, YENİPAZAR İLÇESİ SINIRLARI İÇERİSİNDE BULUNAN HARMANKAYA KANYONU POTANSİYEL DOĞAL SİT ALANININ KORUMA STATÜSÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ SONUCUNDA, SINIR VE KOORDİNATLARI GÖSTERİLEN ALANIN KESİN KORUNACAK HASSAS ALAN OLARAK TESCİL VE İLAN EDİLMESİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 9448)

Harmankaya Kanyonu, Bilecik ilinde yer alan potansiyel doğal sit alanı kesin korunacak hassas alan olarak ilan edilmiştir. Bu durum, alanın doğal yapısının, biyolojik çeşitliliğinin ve estetik değerlerinin korunması amacıyla faaliyetlerin kısıtlanmasını veya yasaklanmasını gerektirir. Yeni inşaat, madencilik, orman kesimi, tarımsal genişleme, su yapıları ve altyapı gibi çalışmalar sınırlanır veya engellenir; gerekli olması halinde çevresel etkilerin değerlendirilmesi ve koruma planına uygun hareket edilmesi gerekir. Yatırım veya projelerin kararları bu koruma çerçevesinde değerlendirilir ve izinler belirli koşullara bağlanır. Turizm ve ziyaret faaliyetleri için sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda düzenlemeler yapılır; alanın ekolojik bütünlüğünü bozmayacak şekilde erişim ve kullanım kısıtları getirilebilir. Yerel halk ve sahipler mevcut kullanımlarını koruma esasları çerçevesinde düzenleyebilirler; koruma amacıyla yönetim planları uygulanır. Sonuç olarak, alanın doğal değerlerinin ve ekosistem hizmetlerinin uzun vadede korunması hedeflenir.

CB Kararı 10502
2025-10-18

KURAKÇIL PEYZAJ UYGULAMALARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (KARAR SAYISI: 10502)

Kamu alanlarında kurakçil peyzaj uygulamalarıyla su kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılması, iklim değişikliğine uyum sağlanması ve yerel ekolojik koşullara uygun sürdürülebilir peyzajlar oluşturulması hedeflenmektedir. Kurakçil peyzaj tasarımı ve uygulanmasında etkili olacak başlıca sonuçlar şunlardır: - Çim alanlarının kullanımının azaltılması ve yerel iklime uygun, kuraklığa dayanıklı bitkiler ile çok yıllık yer örtücüler/in doğal bitkilerin tercih edilmesi, yeşil alanların çoğunluğunun bu türlerle kaplanması. - Yerel iklime ve doğal vejetasyona uygun malçlama, toprak yüzeyinin örtülü tutulması ve sert zemin alanlarının mümkün olduğunca azaltılması. - Sulamada içme-kullanma suyu sebekesinden yararlanılmaması; geleneksel olmayan su kaynaklarının öncelikle kullanılması; yağış sularının toplanması ve yeniden kullanımı için altyapı ve depolama çözümlerinin geliştirilmesi; yeraltı suyu kullanımı gerektiğinde su tedarik belgesinin temin edilmesi. - Sulama için basınçlı ve otomasyonlu sistemlerin kullanılması; su kullanımı ile ilgili verilerin ölçüm ve izleme sistemleriyle kaydedilmesi; bu verilerin izlenmesi ve ilgili kurumlarla paylaşılması. - Yeşil altyapı ve zonlama prensiplerinin uygulanmasıyla su ihtiyacına göre alanların bölümlendirilmesi; eğimli alanlarda teraslama ve suyu daha verimli kullanan bitkilerin seçilmesi. - Yeşil altyapı çalışmalarının enerji verimliliğini gözetmesi; sulama faaliyetlerinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının desteklenmesi ve buna ilişkin teknik altyapıların kurulması. - Spor tesislerinde çim kullanımının, zorunlu olduğu alanlar dışında azaltilmesi ve belirlenen çim türlerinin kullanılmasının sağlanması. - Peyzaj için kullanılan bitkisel türlerin kuraklığa, tuzluluğa ve sıcaklığa dayanıklı olacak şekilde Bakanlık onaylı rehberler doğrultusunda belirlenmesi; gerektiğinde güncelleme yapılması. - Verilerin toplanması ve yıllık raporlamanın yapılması için bir peyzaj izleme sistemi kurulması; verilerin yetkili mercilere erişime açılması. - Uygulama alanlarında gerekli tasarım ve altyapı çalışmalarının önceden planlanması; toprak analizleri ve gereken iyileştirmelerle uygun büyüme koşullarının sağlanması. - Halkın bilgilendirilmesi ve iyi uygulamaların farkındalığının artırılması için ilgili kurumlar tarafından eğitimlerin verilmesi.

CB Kararı 2457
2020-04-21

ANKARA İLİ, GÜDÜL İLÇESİ SINIRLARI İÇERİSİNDE BULUNAN KİRMİR ÇAYI KENARI MAĞARALARI DOĞAL SİT ALANININ KORUMA STATÜSÜNÜN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ SONUCUNDA GÖSTERİLEN ALANIN KESİN KORUNACAK HASSAS ALAN OLARAK TESCİL VE İLAN EDİLMESİ HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 2457)

Kirmir Çayı Kenarı Magaraları alanı Kesin Korunacak Hassas Alan olarak ilan edilmiştir. Bu koruma statüsü, alanın ekolojik değerlerinin korunmasına yönelik kullanım ve faaliyette kısıtlamalar getirmektedir. Alanda yapılaşma, madencilik, tarımsal değişiklikler, turizm gibi müdahaleler için izin gerektirebilir veya bazı faaliyetler tamamen yasaklanabilir. Koruma kapsamında uygulanacak sınır ve koruma şartları belirlenir; planlama ve uygulamalarda koruma amacı önceliklendirilir. İzinsiz müdahaleler ve koruma kurallarını ihlal edenlerin yasal yaptırımlara tabi olabileceği öngörülür.