RESMİ İSTATİSTİK PROGRAMI (2022-2026) (KARAR SAYISI: 5054)

nalal baymsle JuoT

C*

kabul edilmistir.

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 5054

31 Aralık 2021

Sayı : 31706 (5. Mükerrer)

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

RESMI iSTATISTiK PROGRAMI 2022-2026

RESMI iSTATiSTiK PROGRAMI 2022 - 2026

B BIE BERIL WS

Fy De

RESMI ISTATISTIK PROGRAMI 2022 - 2026

Programin içerigine yönelik sorulanniz için

Resmi istatistik Planlama ve izleme Grup Baskanhg Tel: +90 (0312) 454 76 22 Faks: +90 (0312) 454 82 93

internet http://www.tulk.gov.fr http://www.resmilstatistik.gov.tr

E-posta rip@tuik.gov.tr ulusal.takvim@tuik.gov.tr

Yayin No

Türkiye Istatistik Kururnu

Devlet Mah. Necatibey Cad. No: 114 06420 Cankaya-ANKARA / TÜRK/YE

IÇINDEKiLER

Resmi Istatistik Programi (2022-2026)'nn Uygulanmasina Dair Cumhurbaskani Karari

Tablolar Listesi

Kisaltmalar Listesi

Birinci Bolüm

Resmi istatistik Programi Genel Bilgiler

1. Resmi istatistik Programinin Kapsami ve Uygulama Birimleri
2. Resmi Istatistik Ilkeleri
3. Resmi Istatistik Programina Dahil Olma Kriterleri
4. Resmi Istatistiklerde Veri Kalite Kontrolü
5. Resmi istatistiklerde Kalite Degerlendirmesi
6. Kigisel Verilerin Korunmasi ve Veri Gizliligi
7. Veri Yayin ve Dagitimi
8. Resmi istatistik Calisma Gruplari
9. Istatistiki Konularin Devir Ilkeleri
10. RIP Revizyon Ilkeleri
11. Istatistiki Verilerde Revizyon Yapilmasina Dair Temel Esaslar
12. Resmi Istatistik Programinin Izlenmesi ve Degerlendirilmesi
13. Yeni Donem Vizyonu

Ikinci Bölüm Istatistik Çalismalar Ana Konu 1. Istatistiksel Altyapi

• 1.1. Idari Kayitlar ve Kayt Sistemleri
• 1.1.1. Istatistiksel Is Kayitlari
• 1.1.2. Tarmsal Isletme Kayit Sistemi
• 1.1.3. Adres Kayit Sistemi
• 1.1.4. Goç Kayit Sistemi (GöçNet)
• 1.1.5. Ulusal Adres Veritabani
• 1.1.6. Egitim Isgücü Veritabani
• 1.2. Cografi Bilgi Sistemieri ve Uzaktan Algilama
• 1.2.1. CORINE Arazi Ortüsü
• 1.2.2. Kir/Kent Taniminin Revizyonu
• 1.2.3. Mekansal Adres Kayit Sistemi
• 1.3. Altyapi Caligmalar
• 1.3.1. Agik Veri Sisteminin Kuruimasi
• 1.3.2. Resmi Istatistik Koordinasyon ve Gösterge Takip Platformu
• 1.3.3. Uzaktan Algilama/CBS Teknikleriyle Istatistik Üretim ve Sunumu

1.4. Siniflamalar

Ana Konu 2. Demografik Istatistikler

• 2.1. Nüfus ve Demografi Istatistikleri
• 2.2. Toplumsal Yapi ve Cinsiyet Istatistikleri
• 2.3. Uluslararasi Göç istatistikleri

Ana Konu 3. Sosyal Istatistikler

• 3.1. Egitim Istatistikleri
• 3.2. Kültür ve Spor Istatistikleri
• 3.3. Saglik Istatistikleri
• 3.4. Sosyal Koruma Istatistikleri
• 3.5. Suç, Adalet ve Seçim Istatistikieri

S AdStondekiler

Ana Konu 4. Ïstihdam Ïstatistikleri

• 4.1. isgücü Piyasasi ve Ücret istatistikleri
• 4.2. isgücü Verimliligi istatistikleri

Ana Konu 5. Ekonomik Istatistikler

• 5.1. Ulusal Hesaplar
• 5.2. Devlet Mali Istatistikleri
• 5.3. Kamu Sektörü Istatistikleri
• 5.4. Mali Sektör Istatistikleri
• 5.5. Dis Ticaret Istatistikleri
• 5.6. Egilim Istatistikleri
• 5.7. Makroekonomik izieme istatistikleri
• 5.8. Girisim Istatistikleri
• 5.9. Ciro ve Uretim Istatistikleri
• 5.10. Yapisal Is Istatistikleri
• 5.11. Turizm Istatistikleri

Ana Konu 6. Fiyat istatistikleri

• 6.1. Tüketici Fiyat Istatistikleri
• 6.2. Uretici Fiyat Istatistikleri
• 6.3. Tarim Fiyat Istatistikleri

Апа Konu 7. Sektörel Istatistikler

• 7.1. insaat istatistikleri
• 7.2. Enerji istatistikleri
• 7.3. Ulastirma ve Haberlesme Istatistikleri
• 7.4. Bilim, Teknoloji ve Bilgi Toplumu istatistikleri

Ana Konu 8. Tarim Istatistikleri

• 8.1. Bitkisel Uretim Istatistikleri
• 8.2. Hayvansal Uretim Istatistikieri
• 8.3. Su Urünleri Istatistikleri
• 8.4. Gida Güvenligi ve Tarmsal Çevre istatistikleri
• 8.5. Ormanailik Istatistikleri
• 8.6. Tarmsal isletme Yapi Istatistikleri
• 8.7. Tarimsal Ekonomik Hesaplar

Ana Konu 9. Çevre Istatistikleri ve Sürdürülebilir Kalkinma

• 9.1. Su ve Toprak Yönetimi Istatistikleri
• 9.2. Atik Istatistikleri
• 9.3. Hava ve Meteoroloji Istatistikleri
• 9.4. Çevresel Ekonomik Hesaplar
• 9.6. ÇED, Izin/Lisans ve Denetim lstatistikteri
• 9.5. Doga Koruma, Çöllegme ve Erozyon ile Mücadele Istatistikleri
• 9.7. Tabiat Varliklarini Koruma Istatistikleri
• 9.8. Afet Istatistikleri
• 9.9. iklim Degisikligi Göstergeleri
• 9.10. Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri

Ana Konu 10. Yagam Kosullar istatistikleri

• 10.1. Tüketim Harcamalari, Gelir Dagilimi ve Yoksulluk Istatistikleri
• 10.2. Yasam Kalitesi Istatistikleri

Tablolar Listesi

1. istatistiksel Altyapi

• 1.1. Idari Kayitlar ve Kayit Sistemieri
• 1.2. Cografi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algilama

2. Demografik Istatistikler

• 2.1. Nüfus ve Demografi Istatistikleri
• 2.2. Toplumsal Yapi ve Cinsiyet Istatistikleri
• 2.3. Uluslararasi Gög Istatistikleri

3. Sosyal Istatistikler

• 3.1. Egitim istatistikleri
• 3.2. Kültür ve Spor Istatistikleri
• 3.3. Saglik Istatistikleri
• 3.4. Sosyal Koruma Istatistikleri
• 3.5. Suç, Adalet ve Segim Istatistikleri

4. Istihdam Istatistikleri

• 4.2. isgücü Verimliligi istatistikleri
• 4.1. Isgücü Piyasasi ve Ücret istatistikleri

5. Ekonomik istatistikler

• 5.1. Ulusal Hesaplar
• 5.2. Devlet Mali Istatistikleri
• 5.3. Kamu Sektörü Istatistikleri
• 5.4. Mali Sektör Istatistikleri
• 5.5. Dis Ticaret istatistikleri
• 5.6. Egilim istatistikleri
• 5.7. Makroekonomik izleme istatistikleri
• 5.8. Girisim istatistikleri
• 5.9. Ciro ve Üretim Istatistikleri
• 5.10. Yapisal Is Istatistikleri
• 5.11. Turizm istatistikleri

6. Fiyat istatistikleri

• 6.1. Tüketici Fiyat istatistikleri
• 6.2. Üretici Fiyat istatistikieri
• 6.3. Tarim Fiyat Istatistikleri

7. Sektörel istatistikler

• 7.1. Insaat istatistikleri
• 7.2. Enerji Istatistikleri
• 7.3. Ulastirma ve Haberlesme Istatistikleri
• 7.4. Bilim, Teknoloji ve Bilgi Toplumu Istatistikleri

8. Tarim Istatistikleri

• 8.1. Bitkisel Üretim Istatistikleri
• 8.2. Hayvansal Üretim istatistikleri
• 8.3. Su Ürünleri Istatistikleri
• 8.4. Gida Güvenligi ve Tanmsal Çevre Istatistikleri
• 8.5. Ormancilik Istatistikleri
• 8.6. Tarimsal Igletme Yapi Istatistikleri
• 8.7. Tarmsal Ekonomik Hesaplar

9. Çevre istatistikleri

• 9.1. Su ve Toprak Yönetimi Istatistikleri
• 9.2. Atik Istatistikleri
• 9.3. Hava ve Meteoroloji Istatistikleri

soossTablolar Listest

Tablolar Listesi

• 9.4. Cevresel Ekonomik Hesaplar
• 9.5. Doga Koruma, Cöllesme ve Erozyon ile Mücadele Istatistikleri
• 9.6. ÇED, Izin/Lisans ve Denetim Istatistikleri
• 9.7. Tabiat Varliklarni Koruma Istatistikleri
• 9.8. Afet Istatistikleri
• 9.9. Iklim Degisikligi Göstergeleri
• 9.10. Surdürulebilir Kalkinma Gostergeleri

10. Yasam Kogullari Istatistikleri

• 10.1. Tüketim Harcamalar, Gelir Dagilimi ve Yoksulluk Istatistikleri
• 10.2. Yaçam Kalitesi Istatistikieri
• EK- Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri

S606 26R6ONC1258

Kisaltmalar Listesi

AB

ABS

ADNKS

AFAD

AKS

Ar-Ge

AROPE

ASHB

ASIGM

ATLAS-TUCBS

AYDES

AYM

BAGIS

BDDK

BEC

BIS

BILGEM

BiME

BiST

BKM

BM

BMiDÇS

BOTAS

BSGP

BTK

CAPI

CATI

CBDDO

CBS

CBSGM

CEPA

CES

CN

COFOG

COICOP

CoP

COPNI

CORINE

CPA

ÇED

ÇEF

SMVA-FADN

Analitik Bütçe Siniflamast

Adrese Dayal: Nüfus Kayit Sistemi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Baskanlig:

Adres Kayit Sistemi

Arastirma ve Gelistirme

Yoksuliuk ve Sosyal Dislanma Göstergesi

Aile ve Sosyal Hizmetier Bakanligt

Addi Sicil ve istatistik Genel Müdürlügü

Türkiye Su Erozyonu Haritasi

Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi

Anayasa Mahkemesi

Balikçi Gemilerini Izleme Sistemi

Bankacilk Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Standart Uluslararasi Ticaret Siniflamasi

Uluslararasi Ödemeler Bankasi

iligim ve Bilgi Güvenligi tleri Teknolojiler Arastrma Merkezi

Bina insaats Maliyet Endeksi

Borsa istanbul

Bankalararasi Kart Merkezi

Birlesmis Milletler

Birlegmis Milletler Iklim Degisikligi Çerçeve Sözlegmesi

Boru Hatlar ile Petrol Tasima Anonim Sirketi

Bölgesel Satinalma Gücü Paritesi

Bilgi Teknolojileri ve iletisim Kurumu

Bilgisayar Destekli Yüz Yüze Görüsme

Telefon ile Veri Derleme Yöntemi

Cumhurbaskanligi Dijital Dönüsüm Ofisi

Cografi Bilgi Sistemi

Cografi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlügü

Cevre Koruma Faaliyetleri Siniflamasi

Avrupa istatistikgiler Konferansi

Birlestirilmis Mal Siniflamasi

Devlet Fonksiyonlarnn Sinfiandinimasi

Amaca Göre Bireysel Tüketim Siniflamasi

Avrupa istatistikleri Uygulama Esaslars

Hanehalklarina Hizmet Veren Kar Amacr Olmayan (Özel) Kuruluslarin Amaca Göre Sinifamasi

Arazi Örtüsü Siniflamasi

Avrupa Birliginde Faaliyete Göre Ürünlerin istatistiki Sinflamasi

Çevresel Etki Degerlendirmesi

Siftginin Eline Geçen Fiyatlar

iftlik Muhasebe Veri Agl

Avrupa Birligi

Kisaltmalar ListesiS

Kisaltmalar Listesi

ÇÖF

Çiftginin Ödedigi Fiyatlar

ÇSGB

Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi

SSiDB

Cevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi

DEGURBA

Kentlegme Derecesi (bir alanin) Karakterini Gösteren Siniflandirma

DEMIS

Dinamik Erozyon Modeli izleme Sistemi

DERBiS

DHMI

Dernekler Bilgi Sistemni

Devlet Hava Meydanlari isletmesi

DiB

Diyanet Isleri Baskanligi

DSI

Devlet Su Isleri Genel Müdürlugü

EBOPS

Ödemler Dengesi Hizmet Siniflamast

ECCBSO

Avrupa Komitesi Merkezi Bilanço Ofisi

EDI

Eiektronik Veri Degisimi

EDP

Mali Bildirim Tablolari

EEA

Avrupa Çevre Ajanst

EGE

Ekonomik Güven Endeksi

EGM

Emniyet Genel Müdürlügü

EIONET

Avrupa Çevre Bilgi ve Gözlem AJi

EIVT

Egitim Isgücü Veri Tabani

EM-DAT

Afetlerin Kökeni Üzerine Arasturma Merkezi

EMEP

Avrupa Hava Kirleticilerin Uzun Menzilli Taginiminin iztenmesi ve Degeriendirilmesi

EMKT

Elektronik Menkul Kiymet Transfer Sistemi

EPDK

Enerji Piyasasi Düzenleme Kurumu

EPEA

Çevre Koruma Harcama Hesaplar

EPiAS

Enerji Piyasalari Isletme Anonim Sirketi

ERA

Ekonomik Risk Analizi

ESA

Avrupa Hesaplar Sistemi

ESBiS

Esnaf ve Sanatkarlar Bilgi Sistemi

ESD

Elektronik Seyir Defteri

ESSPROS

Avrupa Entegre Sosyal Koruma Iitatistikleri Sistemi

ETBAR

Ekolojik Temelli Bilimsel Arastirma

ETBiS

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi

ETGB

Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi

ETKB

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligr

EUNIS

Avrupa Doga Bilgi Sistemi

EUROSTAT

Avrupa Birligi Istatistik Ofisi

EÜAS

E-VAM

Elektrik Üretim Anonim Sirketi

Elektronik Veri Arastrma Merkezi

FHA

Finansal Hizmetler Anketi

GFS

Genet Yönetim Mali Istatistikleri

GiB

Gelir idaresi Baskanligr

GöçNet

Göc Kayit Sistemi

GSB

Genglik ve Spor Bakanlig:

GSYH

Gayrisafi Yurt içi Hasila

GTiP

Gümrük Tarife istatistik Pozisyonu

DAS WSTEACLG

HBA

Hanehalki Bütçe Arastrrmas:

НКОК

HMB

HS

H-ÜFE

HÜNEE

ICAO

ICD-10

ICLS

ICSE

IFATS

ILO

IMF

IPA

IPA MBP

IPC

IPCC

ISBN

ISCED

ISCO

ISIC

ISIN

TUCN

iBBs

iFE

iks

iME

iSKUR

iTs

iTUBis

iVA

JngK

KBS

KDV

KFE

KGM

KHMA

KIDA

KiK

кові

KOOPBiS

KOSGEB

KPS

KTB

Hanehalklarina Hizmet Eden Kâr Amac Olmayan Kuruluslar

Hazine ve Maliye Bakanligl

Uyumlastrimis Mal Tanim ve Kod Sistemi

Hizmet Üretici Fiyat Endeksi

Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü

Birlesmis Milletler Uluslararasi Havacilik Örgütü

Dünya Saglik Örgütü Uluslararasi Hastalik Sinflamas:

Uluslararasi Calisma Istatistikgleri Konferans:

Ulustararasi Isteki Durum Siniffamast

Yabanci Kontrollü Girigim istatistikleri

Ulusiararasi Çalisma Örgütü

Uluslararasi Para Fonu

Avrupa Birigi Katlim Öncesi Mali Yardim Arac

Katlim Öncesi Çok Yararlananli Program

Ulustararasi Patent Siniflamasi

Hükümetlerarasi iklim Degisikligi Paneli

Uluslararast Standart Kitap Numarast

Ulusiararasi Standart Egitim Siniflamas:

Ulustararasi Standart Mesiek Siniflamasi

Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararasi Standart Sanayi Sinflamasi

Ulustararasi Menkul Kymet Kimlik Numarasi

Nesli Tükenme Tehlikesi Altinda Olan Türlerin Kirmizi Listesi

istatistiki Bölge Birimieri Siniflamast

ithalat Flyat Endeksi

istatistiksel is Kayitlari Sistemi

insaat Maliyet Endeksi

Türkiye is Kurumu

insaat Tipleri Siniflamasi

iyi Tarm Uygulamalari Bilgi Sistemi

istatistik Veri AgI

Jandarma Genel Komutanligi

Kent Bilgi Sistemieri

Katma Deger Vergisi

Konut Fiyat Endeksi

Karayollar Genel Müdürlügü

Kamu Hizmetlerinden Memnuniyet Arastrrmast

Kalite izieme ve Degerlendirme Araci

Kamu ihale Kurumu

Kügük ve Orta Büyüklükteki Isletmeler

Kooperatif Bilgi Sistemi

Küçük ve Orta Ölgekli isletmeleri Gelistirme ve Destekleme idaresi Baskanlgn

Kimlik Paylagimi Sistemi

Kültür ve Turizm Bakanligr

RGAR AEG DEINGES TANOAG

200205240-00602

LOCARNO

Uluslararasi Endüstriyel Tasarim Siniflamas:

LPG

Sivilasttilmis Petrol Gazlari

MAKS

Mekânsal Adres Kayit Sistemi

MAP

Akdeniz Eylem Plani

MEB

Milli Egitim Bakanligr

MEDAS

Merkezi Dagitim Sistemi

MERNiS

Merkezi Nüfus Idaresi Sistemi

MERSiS

Merkezi Sicil Kayit Sistemi

MGM

Meteoroloji Genel Müdürlugu

MIP

Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü

MKK

Merkezi Kayit Kurulusu

MAPEG

NACE

Maden ve Petrol isleri Genel Müdürlügü

NKS

iktisadi Faaliyet Sinflamasi

Nüfus ve Konut Sayim:

NNVT

NVIGM

Nüfus Nitelikleri Veri Tabani

Nüfus ve Vatandaslik isleri Genel Müdürlügü

OECD

iktisadi isbirligi ve Kalknnma Teskilats

OFATS

Yurt Disinda Sahip Olunan Girisim istatistikleri

OGM

Orman Genel Müdürlügu

ORBiS

Orman Bilgi Sistemi

OSB

Organize Sanayi Bölgesi

OSBÜK

Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kurulusu

OTBiS

ÖBS

Organik Tanm Bilgi Sistemi

Saghk Bakanligi Ölüm Bildirim Sistemi

ÖSYM

ÖTV

Ögrenci Segme ve Yerlstirme Merkezi

Özel Tüketim Vergisi

PRODCOM

Avrupa Birligi Üretim istatistiklerinin Dayandigr Ürün Siniflamasi

RiP

Resmi istatistik Programi

RKGE

Reel Kesim Güven Endeksi

SAYS

Sit Alanlan Yönetim Sistemi

SBB

Cumhurbaskanli Strateji ve Bütçe Baskanirgl

SDDS

Özel Veri Yayimiama Standartlar

SDGS

Sürdürüfebilir Kalkinma Amaglar

SEEA

Sevresel Ekonomik Hesaplar Sistemi

SEDDK

Sigortacilk ve Özel Emekilik Düzenleme ve Denetieme Kurumu

SENBiS

Sendikalar Bilgi Sistemi

SGE

Sektörel Güven Endeksleri

SGK

Sosyal Güvenlik Kurumu

SGP

Satinalma Gücü Paritesi

SHGM

Sivil Havaclik Genel Müdürfügü

SITC

Uluslararasi Standart Ticaret Siniflamasi

SNA

Birlesmis Milletler Ulusal Hesaplar Sistemni

SPK

Sermaye Piyasasi Kurulu

STB

Sanayi ve Teknoloji Bakanligi

GRSwst/otafs0ers@ionereo%0

STIGM

STK

SÜBIS

SÜE

SVT

TABB

TAKBiS

TAORBA

Tarim-ÜFE

Tarm-GFE

TARSIM

TAYA

TB

TSB

TSE

TSPB

TTK

TUCBS

TUH

TÜIK

TÜBITAK

TÜFE

TÜRKPATENT

TÜRKVET

TZOB

UAB

UAVT

Sivil Toplumla iliskifer Genel Müdürlügü

Sivill Toplum Kuruluglar

Su Ürünleri Bilgi Sistemi

Sanayi Üretim Endeksi

Su Veri Tabani

Türkiye Afet Bilgi Bankast

Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi

Ulusal Tarim, Ormancilk ve Balikgilik Ürünleri Siniflamasi

Tarim Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi

Tarimsal Girdi Fiyat Endeksi

Tarim Sigortalari Havuzu

Türkiye Aile Yapisi Arastrmasi

Ticaret Bakanligr

Türkiye Barolar Birligi

Türkiye Cumhuriyeti Deviet Demiryollari

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankast

Tüketici Egilim Anketi

Türkiye Elektrik Dagitim Anonim Sirketi

Türkiye Elektrik fletim Anonim Sirketi

Tüketici Güven Endeksi

Türk isbrligi ve Koordinasyon Ajansi

Tarimsal isletme Kayit Sistemi

Tarim ve Kirsal Kaikinmayr Destekieme Kurumu

Türkiye Kömür Isletmeler Kurumu

Toprak Mahsulleri Ofisi

Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu

Türkiye Nüfus ve Saglk Arastrmasi

Tarm ve Orman Bakanlgr

Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi

Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligr

Türkiye Sigorta Birligi

Türk Standartlan Enstitüsü

Türkiye Sermaye Piyasalan Birligi

Türkiye Taskömürü Kurumu

Türkiye Ulusal Cografi Bilgi Sistemi

Turizm Uydu Hesaplar

Türkiye istatistik Kurumu

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Arasturma Kurumu

Tüketici Fiyatlari Endeksi

Türk Patent ve Marka Kurumu

Türk Veteriner Bilgi Sistemi

Türkiye Ziraat Odalan Birligi

Ulasttrma ve Altyap: Bakanligr

Ulusal Adres Veri Tabani

Kisaltmalar Listesi

22046 86242028606602

UAYP

UHDGM

UHTi

UIGM

UNECE

UNEP

UNESCO

UNSC

UNSD

UYDS

ÜFE

VAM

WMO

YD-ÜFE

YI-ÜFE

YKFE

YMA

YOKFE

YÖK

YÖKSiS

YSHI

YSK

YTB

YTBS

YTE

YUKK

ZKA

Ulusal Atik Yönetimi ve Eylem Plan:

Ulastirma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlügü

Uluslararasi Hizmet Ticareti istatistikleri

Ulustararasi isgücü Genel Müdürlügü

Birlegmis Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu

Birlegmis Milletler Çevre Programi

Birlegmis Milletler Egitim, Bilim ve Kültür Örgütü

Birlegmis Milletter iklim Degisikligi Cerçeve Söziesmes

Birlesmis Milletler istatistik Komisyonu

Birlesmig Milletler Ïstatistik Bölümü

Ulusal Su Bilgi Sistemi

Ulustararasi Veri Gönderim Sistemi

Ulusal Veri Yayinlama Takvimi

Ulusal Yargi Agi Billsim Sistemi

Ulusal Yapi Denetim Sistemi

Üretici Fiyatlan Endeksi

Veri Arastirma Merkezi

Dünya Meteoroloji Teskilati

Yurt Disi Üretici Fiyat Endeksi

Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi

Yeni Konutlar Fiyat Endeksi

Yaçam Memnuniyeti Arastrmasi

Yeni Olmayan Konutiar Fiyat Endeksi

Yüksekögretim Kurulu

Yüksekögretim Bilgi Sistemi

Yillik Sanayi ve Hizmet istatistikieri

Yüksek Seçim Kurulu

Yurtdisi Türkler ve Akraba Topluluklar Baskanligr

Yük Tevzi Bilgi Sistemi

Yazilm Teknologjileri Arastirma Enstitüsü

Yabancilar ve Uluslararasi Koruma Kanunu

Zaman Kullanim Arastirmasi

BIRINCI BÖLÜM

RESMI iSTATiSTiK PROGRAMI GENEL BILGILER

1. Giris

Resmi istatistik Program (RÍP), resmi istatistiklerin üretimine ve yayimina iliskin temel ilkeler ile standartlan belirlemek, ulusal ve uluslararasi düzeyde ihtiyas duyulan alanlarda güncel, güvenilir, zamanli, seffaf ve tarafsiz veri üretilmesini saglamak amaciyla 5429 sayihi Türkiye istatistik Kanunu'na dayanlarak beser yillik dönemler igin hazilanmaktadir.

"RiP 2007-2011" ile 2007 yilindan itibaren Türkiye istatistik Sisteminde programli döneme gegiimistir. ikinci RiP 20122016 yilanini, üçüncü RIP 2017-2021 yllarini kapsamistir. Dördüncü RIP 2022-2026 yillarinda uygulanacaktir.

RiP'in temel amaci, disiplinli bir istatistik yönetimine geçerek, disiplinli bir istatistik üretim süreci olusturmaktir. Türkiye istatistik Kanunu sadece Türkiye istatistik Kurumu (TÜIK)i degil, Türkiye istatistik Sisteminde istatistik üretimine katkida bulunan kurumlarin tamamini kapsamakta ve düzenlemektedir.

Programla, resmi istatistiklerin üretiminde ve yayiminda karsilasilan mükerrerlikler önienmekte, cevaplayici yükü azaitilmakta, kamuda insan gücü ve kaynak tasarrufu saglanarak resmi istatistiklere olan güven daha da artirilmaktadir. Ayrica, söz konusu programla resmi istatistiklerde standardizasyon saglanmakta, sorumlu ve ilgili kurumlar tanimlanarak, hangi verinin hangi kurum tarafindan, hangi yöntemle ve hangi dönemier için derlenecegi ve ne zaman yayimlanacagi konularina agiklik getirilmektedir.

Program dönemi için öngörülmemis, ancak dönem içinde kurum/kuruluslarca üretilmesine ihtiyaç duyulan istatistiklerin yillik güncelleme tarihine kadar TÜIK ile isbirligi yapilmak suretiyle resmi istatistik niteligi kazanmasi saglanabilir. ilgili konu ilk revizyonda programa dahil edilir. 2007 ylinda ilk Programin yürürlüge girmesiyle birlikte, TÜlKin yayimiadig verilerin yani sira, RiPite diger kurum ve kuruluslar tarafindan Program kapsaminda üretilmesi öngörülen veriler resmi istatistik olarak kabul edilmistir. Böylece ihtiyag duyulan her alanda güvenilir tek bir resmi istatistik üretilmesi saglanmistir.

Ilk plan döneminde (2007-2011); resmi istatistiklerin retiminde ve yayminda karsilagilan mükerrerliklerin önlenmesine, cevaplayia yükünün azaltlmasina, kamuda insan gücü ve kaynak tasarrufu saglanmasina çalisilmistir. Bu dönemde ayrica, resmi istatistiklerde standardizasyon saglanmasi, sorumiu ve ilgili kurumiarin tanimlanmasi, verinin hangi yöntemle derienecegi ve hangi dönemter için ne zaman yayimlanacagi gibi konulara agiklik getiritmistir.

ikinci RiP (2012-2016) ile birlikte ulusal kalite standarttar belirlenmis, idari kayitarin envanteri olusturulmus, resmi istatistik portali agilmis, uluslararasi veri gönderim sistemi kurulmus, metaveri bilgileri olusturulmustur. Bu dönemde ayrica, resmi istatistiklerde kalite unsuru ön plana çikartilmis, verilerin metaverisiyie birlikte sunumu üzerinde yogunlasilmistir. 2012-2016 yillan için programlanan RiP ile birlikte, idari kayitlan referans alan istatistiklerin sistematize edilmesi gündeme alinmis, devletin cesitli kurumlarinca farkii verilerin üretilmesi disipline edilmistir. Buna göre; daha dogru daha tutarh kaynak verisinin resmi istatistik olarak yayimlanmasi, idari kaytlara erisimi kolaylastirmak, arastirma sayisini düsürmek amaçlanmistir.

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

ettoitl

Üçüncü RIP (2017-2021) ile veri entegrasyonu, idari kayrtlarin istatistik üretimde kullaniminin artnlmasi, veri güvenligi ve veri gizliligi, idari kaytlann TÜiK'e açilmasi ile gergek ve tüzel kigilerin tanimlayic bilgilerinin ve degiskenierin standart hale getirilmesi konularina öncelik verilmesi hedeflenmistir. Bu dönemde, istatistiklerde zamanhligin iyilestirilmesi, daha gesitli sektörel ve bölgesel istatistik üretilmesine olanak saglanmasi, idari kayit ve benzer veri kaynakiarinin kullaniminin artirlmasi ile cevaplayic yükünde azalma, kurumsal is yükünün azalmasi, kamu kaynaklarinin en etkin sekilde kullanilmasi konularinda ilerleme saglanmistir.

Dördüncü RIP (2022-2026) ile veri entegrasyonunun güglendirilmesi, dijitailesme, erisilebilirlik ve alternatif veri kaynaktarinin kulfanilmasinda ilerlemeler saglanmasi hedeflenmistir. Ayrica, bu dönemde uluslararasi kurum ve kuruluslara veri gönderiminde uluslararasi veri gönderim sistemi (UVGS) araaligryla kontrolün artirilmasi ve uluslararasi düzeyde eksik olan Türkiye verilerinin RiP Çalisma Gruplan tarafindan tespit edilerek gönderiminin saglanmasina yönelik çalsmalarin yapilmasi planlanmistir,

RIP 2022-2026 hazirlik çaligmalan kapsaminda, çalisma gruplari revize edilmis, bu gruplar tarafindan toplantilar gergeklestirilmis ve bu toplantitarda paydas kurumlarca üretilen istatstiki bilgilerin mevcut durumu, veri kaynaklari, veri derleme yöntemieri, kullanian siniflamalar, resmi istatistikierin hangi kurum tarafindan ve ne zaman yayimlanacaginin belirienmesine yönelik degerlendirmeler yapilmistir.

Toplantrlar sonucunda alnan kararlar çerçevesinde ilgili calisma grubu üyeleri tarafindan hazirlanan raporlar dogrultusunda taslak Program olusturulmustur. Taslak "RIP 2022-2026" istatistik Konseyinin istisari görüsieri dogrultusunda karara baglanmistir.

2. Resmi istatistik Programinin Kapsami ve Uygulama Birimleri

Program; verilerin, hangi tanim, yöntem, kapsam ve siniflama kullanilarak hangi kurum tarafindan, hangi siklikta derlenecegi ve yayimlanacagina iliskin bilgilerin yani sira program dóneminde üretilmesi planianan istatistikler ve yapilacak yeni çalismalara iliskin bilgileri kapsamaktadir.

Resmi istatistikler, TÜIK ve Programda belirtilen kurum ve kurulusiar tarafindan üretilir ve yayimlanir. Kurum ve kurulusiarn, görev alanlari lle ilgili resmi istatistiklere iliskin veri derleme, degeriendirme ve yayimlama gorevi Programda yer almaktadir. Resmi istatistiklerin üretim ve yayiminin koordinasyonundan sorumiu ofan TUIK, Programda görev verilen kurum ve kurulusiar tarafindan derlenen resmi istatistikleri de yayimlayabilir ve dagitabilir. Bu kurum ve kuruluslar, talep edilmesi durumunda, derlenen verileri istenifen zamanda ve istenilen igerikte TÜiK'e vermekle yükümlüdürler. Diger yasal düzenlemelerdeki gizlilik hükümleri belirtilerek, TUIk'e iletilen veri ve bilgiterin korunmasinda ve saklanmasinda söz konusu gizlilik hükümieri aynen uygulanir.

Resmi istatistik üretiminde asagida belirtilen kurum ve kurulusiar görev alir:

• Cumhurbaskanligi ve bakanliklar ile bunlann bagli, itgili ve iliskili kuruluslari,
• Mahalli idareler ve bunlarin bagli ve ilgili kuruluslari ite birlik ve sirketieri,

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi (TCMB), Borsa istanbul (BIST) ve üniversiteler de dahil olmak üzere, tüzel kisilige haiz enstitü, tesebbüs, tesekkül, birlik, döner sermaye, fon ve sair adlarla kurulmus olan kurum ve kuruluslar,
• Kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari.

istatistik Konseyi

istatistik Konseyi Resmi istatistik Programin hazirlanmasina, uygulanmasina, resmi istatistiklerin geligimine ve islevlerine iliskin tavsiyelerde bulunmak, resmi istatistik ihtiyaglarini tespit etmek, degerlendirmek ve ileriye yönelik görüs ve önerileri kapsayan çalismalar yapmak üzere olusturulmustur.

15.07.2018 tarih ve 30479 sayili Resmi Gazetede yayimlanan 4 No.lu Cumhurbaskanlä Kararnamesi 601. maddesine göre 19/03/2021 tarihli ve 3709 saylli Cumhurbagkani Karan ile 20/03/2021 tarihli ve 31429 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürluge konulan istatistik Konseyi Yönetmeligine göre Konsey in görevleri;

• Resmi istatistik ihtiyaçlarinin tespit edilerek degerlendiritmesi,
• Resmi istatistik üretiminde karsilagilan sorunlarin degerlendirilmesi,
• Programda tanimlanan çalismalarin sorumlu kurum ve kuruluslarinin belirlenmesi,
• Programin hazurlanmas!,
• Programin uygulanmasi, önceki dönemlere ait raporlarn degerlendirilmesi,
• Kurum ve kuruluslarin, ssniflamalar arasindan, hakkinda bilgi toplanan birime uygun siniflamaya ya da sinflamalara geçis süresinin belirlenmesi,
• Sinifiama komisyonlarinda karara baglanamayan konulari ve siniflamalarin kullaniminda karsilagiian sorunlarin degeriendirilerek gerek duyuldugunda re'sen siniflama komisyonlari kurulmasi

konularinda görüslerini bildirip önerilerde bulunarak Türkiye istatistik Sistemine hizmet etmektedir.

istatistik Konseyi Baskan ve Üyeleri

Istatistik Konseyi Yönetmeligine göre Konseyin olugumu:

Bagkan ve dogal üyeler

• TUIK Bagkani (Konsey Baskani),
• TÜIK Baskan Yardimalani (Dogal üyeler),

En az bagkan yardimcisi veya genel müdür düzeyinde birer üye ile temsil edilen kurum ve kuruluglar;

• Bakanliklar,
• Yüksekögretim Kurulu,
• Strateji ve Bütçe Bagkanhgi,
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankast,

Resmi istatistik Programi Genel Bilgiler

29105A900eodie

• Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu,
• Sosyal Güvenlik Kurumu,
• Gelir Idaresi Baskanligi,
• Kisisel Verileri Koruma Kurumu,

Temsile yetkili birer üye ile temsil edilenler;

• Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi,
• Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müsavirler ve Yeminli Mali Müsavirler Odalari Birligi,
• Vergi Konseyi,
• Türkiye Gazeteciler Cemiyeti,
• istatistik alaninda faaliyet gösteren ve en fazla ögretim elemani üyeye sahip sivil toplum kurulusu,
• Istatistiki sonuçlar içeren arasturma faaliyetieri yürüten gerçek kisiler veya özel hukuk tüzel kisilerinin üye oldugu en fazla üyeye sahip sivil toplum kurulusu temsililerinden olusur.

Baskan, diger kurum ve kurulustar ile sivil toplum kuruluslarnin temsilcilerini toplantilara davet edebilir.

Konseyin Çalisma Usul ve Esaslar

Konsey Baskaninin çagrist üzerine her yil Mart ayinda olagan olarak toplanir. Baskanin çagrisi üzerine olaganüstü toplantilar da yapilabilir. Olagan toplantiya davet, topianti gününden en az bir ay önce, olaganüstü topiantiya davet ise toplanti gününden en uygun süre öncesinde üyelere yazils olarak gündem taslagi ile birlikte gönderili ve gündeme iliskin görüs ve öneriler talep edilir.

Konsey, salt çogunlukla toplanir ve kararlarini katilaniarin salt coguniugu ile alir. Alinan kararlar toplanti tutanagt ile tespit edilir ve tutanak toplantiya katilan üyeler tarafindan imzalanir. Karara katilmayan üyeler gerekçelerini tutanakta belirtirler.

Konseyin görüsecegi konularin özelliklerinin gerektirmesi hâlinde, diger kurum ve kuruluslar ile sivil toplum kurulusfarinin temsilcileri ve Bagkanlik yetkilileri oy hakki oimaksizin Konsey toplantitarina çagrilabilir.

Konsey, gerekli görüten alanlarda konunun uzmanlarindan olusan çalisma gruplari kurabilir.

Calsma grupiari, görevlerinin sonunda hazirlayacaklar raporian Konsey'de degerlendirilmek üzere Baskana sunarlar.

Konseyin sekreterya hizmetleri Kurum Baskanligi tarafindan yürütülür. Konseyin, çalisma usul ve esaslar: Cumhurbaskanligi tarafindan çikanlan yönetmelikle belirlenir.

4 sayili Bakanhklara Baghi, igili, iliskili Kurum ve Kuruluslar ile Diger Kurum ve Kuruluslarin Teskilati Hakkinda Cumhurbagkanligt Kararnamesinin "Kurumun görev ve yetkileri" baslikli 600 üncü maddesinin (g) bendi: "Programin kurum ve kuruluslara verdigi resmi istatistik görevlerinin yerine getirilmesini izlemek, bu kurumlarca üretilen

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

istatistiklerin ulusiararasi standartlara uygunlugunu incelemek, kalite kontrolünü yapmak ve bu konularda teknik destek ve koordinasyonu saglamak." hükmü ile istatistik Konseyi Yönetmeliginin "Sekretarya" baglikli 11 inci maddesinin birinci fikrasi: "Konseyin sekretarya hizmetleri, Kurum Baskanlig tarafindan yürütülür." ve ayni Yönetmeligin "Sekretaryanin görevleri" baslikli 12 nci maddesinin birinci fikrasinin (b) bendi: "Program çalismalarinin degerlendirildigi yillik izieme raporiarini hazirlamak." hükümleri geregince; Istatistik Konseyinin sekreterya hizmetlerini yürütmekle sorumlu olan TÜIK, bu sorumluluk dogrultusunda kendine verilen koordinasyon ve izleme görevlerini yerine getirmek amaciyla Programda belirlenen "Uretilmesi Planlanan Istatistikler ve Çalismalan", hazirlanacak bir eylem plani ile takip edebilir. TÜIK koordinasyonunda hazirlanacak bu eylem pianinda yer alacak çalismalarn etkili bir sekilde ve zamaninda yürütülmesini sagtamak üzere, çalismalardan sorumlu ve ilgili kurum ve kurulus idarelerin üst yöneticileri tarafindan gerekli önlemler alinacaktr,

3. Resmi istatistik ilkeleri

Ulusal istatistik sistemlerinin amaci; kullanicr ihtiyaçlarin: dikkate alarak, ulusal ve uluslararasi standartlara uygun, dogru ve güvenilir istatistikier üretilmesini saglamaktr. Bu dogrultuda resmi istatistikler için kalite ilke ve standartlarinin belirlenmesine ihtiyaç duyulmustur. Bu ilkelerin temel amaci üretilen istatistikiere olan güveni saglamak ve politika yapiclara hizmet etmektir. Bu güven, veri üretiminde kullanilan istatistiksel yöntemlerin seffafligi ve verilerin kalitesi üzerine kurulur. istatistik üretim sürecinde veri toplama, dogrulama, analiz ve dagitumda kalite ilkelerinin dikkate alinmasi gereklidir. Buna ek olarak, uygulamalardaki kalite için verilen taahhütier de kamuoyunun göziemine açik olmalidir.

Resmi istatistik üretiminde kullanilan ilkeler çesitli ulusiararasi cerçeveler kapsaminda belirlenir. Birlesmis Milletlerin Ulusal Kalite Güvence Çerçevesi ve Avrupa Birligi'nin Avrupa Istatistikleri Uygulama Esaslari (Code of Practice-CoP) resmi istatistik üretenlerin uymasi gereken ilkeleri içeren iki ana kalite çerçevesini olusturmaktadir.

Avrupa istatistikieri Uygulama Esasiari (COP), Avrupa Birligi tarafindan olusturulmus kalite, ilke ve standartaridir. COP; kurumsal çevre, istatistiksel süregler ve istatistiksel giktilar olmak üzere 3 ana bölümden olusmakta olup, 16 ilke ve bu ilkeler altinda 84 göstergeden olusur.

5429 sayili Türkiye Istatistik Kanunu ite Avrupa Istatistikieri Uygulama Esaslar'na uyum igin gerekli yasal düzenlemeler yapilmistir. 5 yillik dönemler için uygulanan Program resmi istatistik üretim süreçlerinde bu ilkeleri esas almaktadir. RiP kapsaminda bulunan tüm kurum/kurutuglar bu ilkeler çerçevesinde TÜik'e kargi sorumludur.

RIP kapsaminda kurum/kurulusiar resmi istatistik üretiminde ihtiyaç duyduklar bilgilere mevcut kaytlardan ulasamadiklan durumlarda bu bilgiyi saglamak amaciyla, arasturmanin tamamini ya da alan uygulamasini özel sektör yükierici firmalarina yapturmak durumunda kalabilirler. Bu durumda kurum/kurulusiar, özel sektör yükkenici firmalarinin da bu ilkelere uymasini saglamakla yükümlüdürler.

Resmi istatistikiere olan kulianici güvenini artirmak ve resmi istatistik üretim sürecinde kalite standartlarini saglamak amaciyla dikkate alinacak temel ilkeler:

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

Resmi istatistik Programi Genel Bilgiler

220/26 86240006)

oaiane

1. Mesleki Bagimsizlik: Resmi istatistiklerin güvenilirligi, Programda yer alan kurum/kuruluslarin diger siyasi, düzenleyici ya da idari kurum ve kuruluslann yani sira özel sektör isletmelerinden bagimsizligr ile saglanir.

Resmi istatistiklerin üretilmesinden sorumlu olan kurum/kuruluslar istatistiklerin bagimsiz bir sekilde üretilmesi ve dagitilmasindan sorumludurlar.

1. Koordinasyon ve isbirligi: TÜtK, Program kapsamindaki resmi istatistiklerin gelistirilmesi, üretimi ve dagitim: konusunda Programda yer alan kurum/kuruluslar arasinda koordinasyonu ve bu kapsamda etkin isbirligi yapiimasini saglar.
2. Veri Toplama ve Veriye Erisim Yetkisi: Resmi istatistik üretiminden sorumlu kurum/kurulustar, Türkiye istatistik Sistemi amaçlan dogrultusunda, bilgi toplama ve bilgiye erisim için agik yasal bir yetkiye sahip olmali ve bu yetki kanunla düzenlenmelidir.
3. Kaynaklarin Yeterliligi: Resmi istatistik üretimi ve dagitrmi igin ayrilan kaynaklar, Türkiye istatistik Sisteminin gereksinimlerini karsilamak için yeterli olmalidir.
4. Kalite Taahhüdü: istatistiki verinin kalitesi, istatistiksel teknikler kullanilarak düzenli olarak kontrol edilmeli ve raporlanmalidir. Süreç ve gkti kalitesini sürekli olarak iyilestirmek amacryla düzenti ve sistematik olarak güçlü ve zayf yönler tespit edilmelidir.

RiP kapsaminda yer alan tüm kurum/kurulustar üretikleri istatistiklerde dogruluk, güvenilidlik, tutarilik, istatistiki gizlitik ve seffaflik ilkelerine uymakia yükümlüdür.

Kurum/Kurulustar ürettikieri resmi istatistiklerde verinin toplanmasi, iglenmesi ve dagitim süreierinin kalitesi ile üretilen istatistiklerin kalite bilesenlerine göre kalitesini iziemelidir. Kurum/Kuruluslar resmi istatistiklerin üretimini özel sektör yüklenici firmalarina yaptirmalari durumunda da kalite taahhüdünü saglamakla yükümlüdürler.

1. istatistiksel Gizlilik ve Veri Güvenligi: Resmi istatistik üreten kurum ve kurulustar, gizli verilerin hukuka aykin erisimine, açiklanmasina veya kullanimina karsi her türlü önlemi almak zorundadir. Resmi istatistiklerin üretilmesi için toplanan, isienen ve saklanan verilerden gizli olanlar, idari, adli ve askeri hiçbir organ, makam, merci veya kisiye verilemez, istatistik amaci disinda kullanilamaz ve ispat araci olamaz. Söz konusu bilgilerin yalnizca istatistiksel amaçiar için kullanimi ve verilerin güvenligi garanti edilmelidir.

5429 Sayrli Türkiye istatistik Kanunu ile tanimlanan gizlilik kurallar, RiP kapsaminda istatistik üretim sürecinde yer alan tüm kurum/kuruluslar ile bunlann ihale yoluyla is yaptirdigi özel sektör yüklenici firmalari igin de geçerlidir. Araci sirketlerce yürütülen arastirmalar igin, gizlilik hükümleri geregince kurum/kuruluglara iletilecek veri ve bilgilerin korunmasi ve saklanmasinda gizlilik ilkesi baglayici olmaktadir. Buna göre araci firmalar elde ettikleri higbir

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

bilgiyi üçüncü sahislarla payiasamazlar.

istatistiki gizilik ilkesi dogrultusunda, veri giziligi ve güvenligine iliskin usul ve esaslar "Resmi istatistiklerde Veri Gizliligi ve Gizli Veri Güvenligine Iligkin Usul ve Esaslar Hakkinda Yönetmelik" ile düzenlenmistir.

Resmi istatistik üreten tüm kurum/kuruluslar yönetmelikte belirlenen esaslara uymalidirlar.

1. Tarafsizlik ve Nesnellik: Resmi istatistik üreten kurum/kuruluslar, verilerini, bilimsel bagimsizlik ilkesi cerçevesinde ve tüm kullanicilara esit mesafede, tarafsiz, profesyonel ve seffaf bir bigimde üretmeli ve dagitmalidir. Veri üreticileri üretecekleri resmi istatistiklerin amaç ve hedefini net olarak tanimlamali, istatistik üretiminde kullanilan veri kaynaklarini, yöntemleri, önemli revizyonlari, istatistiklerin yayimlanma tarihlerini, yayimlanmis istatistiklerde fark edilen hatalari kamuoyuna duyurmalidir.
2. Güvenilir Metodoloji: Resmi istatistiklerin toplanmasi, isienmesi ve dajitilmasi süreçlerinde uluslararasi standartlar, kilavuzlar ve iyi uygulamalar takip edilmelidir. Standart tanimlar, kavramlar ve siniflamalarin kullanimasi kaliteli istatistiklerin temelini olusturur. Bu husus istatistik üretiminde uygun araçlarin, usullerin ve uzmanligin kullanilmasini gerektirir.
3. Uygun istatistiksel islemler: Veriferin toplanmasindan dagitmina kadar tüm istatistiksel süreçler boyunca yapilan is ve iglemlerin usul ve esaslara göre yürütülmesi kaliteli istatistik üretiminin temelini olusturur.
4. Cevaplayicilar Üzerindeki Yükün Azaltilmasi: Hanehalklari, isyerleri veya kisilerden toplanan veriler kapsaminda cevaplayicinin yükü izlenmeli ve cevaplayicr yükünü azaltici hedefler belirienmelidir.
5. Maliyet Etkinligi: istatistik üretiminde ve dagitiminda kaynaklar etkin kullanlmalidir. Farkli veri kaynaklari ve bitisim teknolojileri kullanilarak istatistiki süregierdeki üretkenlik potansiyeli optimize edilmelidir.
6. Uygunluk: Resmi istatistikler ait oiduklari konudaki kullanici ihtiyaçiarina cevap verecek kapsamda olmali, kullanici ihtiyaglan düzenli olarak izlenmeli ve istatistikler sürekli olarak iyilestirilmelidir.
7. Dogruluk ve Güvenilirlik: Resmi istatistikler konularina ve arasturma kapsamina göre, gerçegi ve degisimi dogru ve güvenilir bigimde yansitmalidir. Veri kaynaklarinin ve giktilann kalitesi düzenli olarak izlenmeli, istatistiksel süreçleri ve ciktilarr iyilestirmek igin çalismalar yapilmalidir.
8. Zamanlilik ve Dakiklik: Resmi istatistikler mevcut veri altyapisi kapsaminda güncel olarak üretilmelidir. Üretilen istatistiklerin yayimlama zamani önceden belirlenerek duyurulmali ve Ulusal Veri Yayimlama Takvimi (UVYT) ile uyumlu olarak yayimlanmalidir.
9. Tutarliik ve Karsilastrnlabilirlik: Resmi istatistikler kendi içinde ve zaman içinde tutarli, bölgeler ve ülkeler arasinda karslagtirilabilir, farkli kaynaklardan birbiri ile iliskili veriler birlestirilebilir, uyumlagtirilabilir ve ortak

Resmi istatistik Programi Genel Bilgiler

kullanilabilir olmalidir.

1. Erisilebilirlik ve Açiklik: Resmi istatistikler açik ve anlasilabilir bir sekilde sunulmali, uygun ve kullanigli bir biçimde yayimlanmali, destekleyici metaverisi ile birlikte tarafsiz bir sekilde agik ve erisilebilir olmalidir. Dagitimda, her kullanicinin kolayca erisebilecegi aragiar (basili ortam, medya araçlari, internet vb.) kullanilmalidir. Verilerin, ilgili metaveri bilgileri ile birlikte web sayfalan üzerinden kuilanicilara dagititmasi temel hedef olmalidir.

Resmi istatistikierin gerçekleri yansitmasinin saglanmasi, istatistiklerin kullanic ihtiyaglarina cevap vermesi, kulfanicilara tarafsiz ve es zamanli olarak sunulmasi, gizlilik ilkesine riayet edilmesi, kamuoyunun bilgi edinme hakkinin gözetilmesi temel esaslardir. Resmi istatistiklerin kalitesinin ve ilkelere uygunlugunun degerlendiritebilmesi igin gerekli tüm bilgiler ve resmi istatistik üretiminde kullanlan yöntemler, TUIK tarafindan belirlenen standartlar dogrultusunda, uygun araçlarla kamuoyuna duyurulur.

Program kapsaminda, resmi istatistik üreten tüm kurum ve kuruluslar görevlerini bu ilkeler çerçevesinde yürütmekle yükümlüdürler.

RIP' te yer alan kurum/kuruluslar kendileri ya da özel sektör yüklenici firmalan aracilgiyla yaptiklani arastirmalarda yukarida belirtilen Avrupa Istatistikleri Uygulama Esaslan dogrultusunda asagida belirtilen temet ilkelere uymakla yükümlüdürier. Konuya iliskin detayli bilgiler TÜiK web sitesinde bulunan Avrupa istatistikleri Uygufama Esaslar (https://www.tuik.gov.tr/Kurumsal/Avrupa_Istatistikleri_Uygulama_Esaslari) baglantisinda görülebilir. Buna ek olarak, TUIK tarafindan yayimlanan "Kaliteli Bir Arastirmanin El Kitabi" yayininda istatistiklerin kalitesi konusunda detayii bilgiler yer almaktadir (https://www.tuik.gov.tr/Kurumsal/Kaliteli_Bir_Arastirmanin_El_Kitabi).

1. Arastirmanin hedef kitlesi ve hedef kitleye bagli olarak arasturmanin kapsami (arastirmanin hangi konuda, hangi amaçla, nerede, ne zaman ve kimlerle uygulanacagi) agikça belirtilmelidir.
2. Arastirmanin planlanmasi asamasinda ölçülmek istenen degiskenler belirlenmelidir.
3. Arasturmanin çerçevesi (tüm hedef kitle birimlerinin tanimli olduju ve örnek seçimine izin veren liste) belirienmeli; çerçevenin nereden edinilecegi ya da nasil olusturulmasi gerektigi tanimlanmalidir.
4. Örnekleme yöntemi, arastirmanin yapisina ve mevcut çergeveye bagli olarak belirienmelidir.
5. Arasturmanin örnek hacmi; izin verilen hata düzeyi, duyarlik düzeyi, kayp veri orani, örnekleme tasariminin yapisi ve tahmin üretilecek tabaka sayisi dikkate alinarak belirlenmeli ve tabakalara dagitimi arastirmanin amagian dogruitusunda gerçeklestirilmelidir.
6. Soru formu ve cevapsizlik formu hazirlanmali, uygun veri toplama yöntemi belirlenmelidir. Konuya iliskin detay açiklamalar TUIK tarafindan yayimlanan "Soru Formu Nasil Hazirlanir, Tasarimdan Teste Tüm Adimlaryla" yayininda yer almaktadir.
7. Kurum/Kuruluglar üretecekleri resmi istatistiklerde kullanilan kavram, tanim ve siniflamalar agik bir sekilde belirlemelidir. TÜIK'in belirledigi standart kavram, tanimlama ve siniflamalan dikkate almali, Avrupa Birligi (AB) ve diger uluslararasi standartlan düzenli olarak takip etmeli, resmi istatistiklerde

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

ettoitl

780 252022

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

kullanilan tüm tanim, kavram ve siniflamalan dokümante etmelidir.

1. Arastirma ile ilgili tanim ve kavramlar, arastirmanin soru formunda yer alan sorulara iliskin agiklamalar ve alan uygulamasinda görev alacak personelin yapmakla yükümlü oldugu islerin tanimlandigi alan uygulama süreglerine iliskin agiklamalarin yer aldigi "Alan Uygulama Rehberi" hazirlanmalidir.
2. Alan uygulamasi öncesinde soru formunun ön-test ve pilot çaligmalan yapilmali soru formunun isterligi, veri derleme yönteminin uygunlugu, cevapsizlik durumu vb, bilgiler raporlanmali, elde edilen sonuçiar dogrultusunda soru kajidi ve alan uygulama rehberi revize edilmelidir.
3. Tasarm kriterlerine göre örnek segimi gergeklestirilerek segim olasiliklan hesaplanmalidir. Secim açamasinda öncelikle çergevenin eksiksiz olarak alinip alnmadiãi kontrol edilmeli daha sonra segim olasiliklarinin hesaplamasi kontrol edilmelidir.
4. Alan uygulamasi sirasinda görev alacak personellerin (anketör, kontrolör vb.) nitelikleri tanimlanmali ve bu personellere, egitim materyalleri dogrultusunda alan uygulamasinin baslangicindan en fazla 15 gün öncesinde egitim verilmelidir.
5. Veri giris sürecinde kullaniiacak edit/kod talimatlan olusturulmalidir.
6. Mikro ve makro düzeydeki veri analiz süreçleri tanimlanmali ve kimin tarafindan yapilacagi belirlenmelidir.
7. Birim/madde cevapsizik oranlari hesaplanmali, ölçülmek istenen degiskene bagli olmakla birlikte, nadir olmayan karakteristikler için cevapsizlik oraninin %30'u geçmemesi saglanmaldir. Cevapsizik yerine imputasyon kullanilmasi durumunda yine ayni oranlar korunmalidir.
8. Alan uygulamasi sürecinde yapilan kontrolierde hangi hata düzeyinde alana geri dönülecegi önceden tanimtanmali ve alan uygulama süreci kontrol altinda tutulmalidir. Bu kontrollerin kimin tarafindan ve hangi yöntemle yapilacaji önceden belirlenmelidir.
9. Alandan gelen cevapsizhklar, baslangiç seçim olasiliklari ve dissal veri kaynaklan dikkate alinmak suretiyie agurliklar hesaplanarak dokümante edilmelidir.
10. Kurum/Kuruluslar resmi istatistik kapsaminda yürüttükleri arastirmalarda temel degiskenier igin degisim katsayilarini hesaplamalidir. Cevapsizik oranlari, edit oranlari, imputasyon orantars ve degigim katsayi degerleri gibi kalite göstergelerini raporlamalidirlar.
11. Kurum/Kuruluslar ürettikleri resmi istatistiklere iligkin kullaniciya sunacaklan nihai sonuçlarla birlikte, arastirmanin metaverisi olarak tanimlanan agiklayici bilgileri de kullanicilara sunmalidirlar.

Yukarida arastirma sürecinde dikkat edilmesi gereken en temel ilkeler tanimlanmistir. Resmi istatistigin üretiminde kaynak veri olabilecek idari kayitlar igin ise "Istatistik Üretiminde Idari Kayitlarin Rolü" yayini dikkate alinmaldir. (https://www.tuik.gov.tr/Kurumsal/Istatistik_Uretiminde_Idari_Kayitlarinin_Rolu)

Resmi istatistik Programi Genel Bilgiler

4. Resmi Istatistik Programina Dahil Olma Kriterleri

Resmi istatistik Programina dahil olacak konular asagidaki tabloda belirtilen ilkelere karsiik gelen kriterlere uygun olmalidir.

5. Resmi istatistiklerde Veri Kalite Kontrolü

Resmi istatistik üretiminde görev alan kurum ve kuruluslar, Programda belirtilen siniflama ve kalite standartlarina uygun veri üretimi igin her türlü tedbiri almak ve veri toplamadan yayin asamasina kadar her düzeyde gerekli kalite denetimini yapmakla yükümlüdürier. Resmi istatistik üretiminde bu standartlara uyulup uyulmadiginin kontrolü, Veri Kalite Kontrol Kurulu tarafindan yapilir.

15.07.2018 tarih ve 30479 sayili Resmi Gazetede yayimlanan 4 No. lu Cumhurbaskanligi Kararnamesi 605. maddesine göre Veri Kalite Kontrol Kurulu ile ilgili olarak "(1) Baskanlikta, Baskanligun merkez ve tasra teskilâtunin istatistik çalsmalari ve Programda yer alan istatistiklerin üretimine yönelik alan çalismalan ile diger kayitlardan baslayip veriterin yayimlanmasina kadar geçen tüm süreçieri bilimsellik ve uluslararasi standartlara uyguntuk açisindan incelemek ve degerlendirmek ve gerektiginde yerinde kalite kontrol çalismalari yapmak üzere Veri Kalite Kontrol Kurulu olusturulur." hükmü yer almaktadir.

Veri Kalite Kontrol Kurulu'nun çalisma prensiplerinin detayli olarak belirlenmesi amaciyla "Veri Kalite Kontrol Kurulunun Olusumu ve Çaligma Usul ve Esaslari Hakkinda Yönetmelik" yürürlüge girmistir.

Kurum ve kuruluslar, bu kapsamda Kurul tarafindan ilgili yasal düzeniemeler çerçevesinde olusturulan çalisma gruplarinin her türlü talebini belirtenen zamanda karsilamakla yükümlüdürler.

6. Resmi istatistiklerde Kalite Degerlendirmesi

Avrupa Istatistikleri Uygulama Esaslan'nin 4, ilkesi olan Kalite Taahhüdü'nün 3. Göstergesinde "Çikti kalitesi düzenli olarak izlenir, olasi degisikliklere kars degerlendirilir ve Avrupa istatistikleri kalite kriterlerine uygun olarak raporlanir." ifadesi yer aimaktadir. Bu gösterge ile istatistik kurumlarina resmi istatistiklerin kalitesinin düzenli olarak izlenmesi ve degerlendirilmesi tavsiye edilmektedir. Bu noktada TUIK hem kendi ürettigi resmi istatistiklere hem de diger kurum ve kuruluslar tarafindan resmi istatistik programi kapsaminda üretilen istatistiklere kalite degerlendirmeleri yapmaktadr. TüKin kendi urettigi resmi istatistikler igin kalite degerlendirme çalismalari Kalite izleme ve Degerlendirme Aracl (KIDA) kapsaminda, diger kurum ve kuruluslar tarafindan resmi istatistik programi kapsaminda üretilen istatistiklere uygulanan kalite degerlendirme çaligmasi ise Kalite Logosu kapsaminda yürütülmektedir.

Kalite Izleme ve Degerlendirme Araci (KIDA): TÜIK tarafindan üretilen resmi istatistiklerin, Avrupa istatistikleri Uygulama Esaslarína dayanan kalite ilke ve standartlarina uygunlugunun degerlendirilererek istatistiklerin kalitesinin artiilmasi amaçianmaktadir. KIDA ile gerçeklestirilen kalite degerlendirmesi sonucunda iyilestirmeye agik alanlar belirlenir ve iyilestirme eylem planlars olusturulur. Iyilestirme eylem planinda takvimlendirilen eylemler düzenli olarak izlenerek resmi istatistiklerin kalitesinde sürekli iyitestirme saglanir.

Resmi istatistik Kalite Belgesi ve Logosu: Diger kurum ve kurulusiar tarafindan resmi istatistik program: kapsaminda üretilen ve yayimlanan resmi istatistiklerin kalitesi Resmi Istatistiklerde Kalite Degerlendirmesine Iliskin

Resmi istatistik Programi Genel Bilgiler

Usul ve Esaslar Hakkinda Yönergesinde yer alan ulusal kalite ilke ve standartlan dikkate alinarak degerlendirilmektedir. Çalisma neticesinde kalite ilkeleri ile uyumlu olan resmi istatistikler için Resmi istatistik Kalite Belgesi verilmekte ve bu istatistikler yayimlanirken Resmi istatistik Kalite Logosu kullanimaktadir. Kalite logosu ile yapilan degerlendirme calisma ari sonucunda ilgili istatistikler igin belirlenen iyilestirme eylemieri RiP Yilik Izleme Raporu ile izlemeye tabi tutulur.

7. Kigisel Verilerin Korunmasi ve Veri Gizliligi

istatistik üretiminde veri gizliligi ve güvenligine iliskin usul ve esasiar 5429 sayili Türkiye Istatistik Kanunu'nun 12, 13, 14 ve 15. maddelerinde düzenlenmistir. Resmi istatistik Programi Çergevesinde üretilen istatistik çalismalarindaki gizlilik ve güvenlik uygulamalarini düzeniemek üzere TUIK tarafindan "Resmi istatistiklerde Veri Giziligi Ve Gizli Veri Güvenligine Iliskin Usul Ve Esaslar Hakkinda Yönetmelik" hazirlanmis ve 20/06/2006 tarih ve Resmi Gazete'nin 26204 sayisinda yayimlanmistir.

Ayrica 24/03/2016 tarih ve 6698 sayili Kisisel Verilerin Korunmasi Kanunu, "kisisel verileri tamamen veya kismen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayit sisteminin parçasi olmak kaydiyla otomatik olmayan yollarla isleyen gerçek ve tüzel kisileri" kapsamakta olup, Kanunda yer alan "veri sorumlulari ile veri isteyen kisiler, ögrendikleri kisisel verileri bu Kanun hükümlerine aykir olarak baskasina açiklayamaz ve isleme amaci disinda kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrlmalarindan sonra da devam eder" hükmü ile kisisel veriler güvence altina alinmistir. Bununla birlikte ilgiti Kanunun 28, maddesinin b) bendi uyarinca "Kisisel verilerin resmi istatistik ile anonim hâle getirilmek suretiyle arastirma, planlama ve istatistik gibi amaglarla islenmesi" istisna olarak kabul editmistir.

8. Veri Yayin ve Dagitimi

Program kapsaminda üretilen istatistiklerin yayin ve dagitimina iliskin ilke, standart ve usullerin belirlenmesi ve uygunlugunun izlenmesi Yayin ve Dagitim Kurulu tarafindan yapilir. Programda yer alan kurum ve kuruluslar yayim ve dagitimlarinda Resmi Istatistik Ilkeleri'ne uymakla yükümlüdürler.

Resmi istatstikler, kurum ve kuruluslarin web sitelerinden (html sayfalari, veritabanlari veya pdf dosyalars), basili yayinlarla veya CD yoluyla yayimlanabilir. Istatistiklerin öncelikli yayimlama araci web siteleridir.

Kurum ve kurulusiar, internet ana sayfalarinda "resmi istatistikier" basligi açarak yayimlayacakiar resmi istatistikleri bu baslik altinda yayimlarlar. Resmi istatistikier, web sitelerinde agiklayic bilgiler (metaveri) ile birlikte yayimlamaktan sorumludur.

Ulusal Veri Yayimlama Takvimi (UVYT): Resmi istatistiklerin dagitimi, kullanicilara hangi veriye ne zaman ulagabilecekierini belirten bir takvimie yapilir. Verilerin hangi kurum tarafindan, ne zaman ve ne sekilde yayimianacagin: gösteren UWT, TÜIK tarafindan her yiin basinda kamuoyuna agiklanr.

NESSWSAGEO

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

Programda görev alan kurum ve kuruluslar her yii 1 Aralik tarihine kadar, bir sonraki yin veri yayin tarihlerini belirleyerek UWT'de yer almak üzere Tütk'e iletirler. Verilerin yayim tarihinde meydana gelebilecek degisikikler, UWT'de öngörülen tarihten en geg iki gün önce gerekçesiyle birlikte kamuoyuna açikianmak üzere, TÜtk'e bildirilir.

Kurum ve kuruluslar, TüiK tarafindan saglanan UVYT'ye ait web adresine kendi sitelerinde link vermek ve yayimlayacaklari verilerin yer alacagi web adreslerini TÜIK'e bildirmekle yükümlüdürler. Verilecek linkler sabit olmali, degisiklik durumunda TÜiK'e bildirilmelidir.

Web sitelerinde yayimlanan istatistigin adi, metaverisi, yayimlama takviminde kullanicilarin bulabilecegi sekilde yer almalidir.

Basili yayinlar ayni zamanda web sitelerinde html sayfasi, veritabanlari veya pdf formatinda yayimlanir. Basil yayinlarda resmi istatistigin metaveri bilgilerine detayli olarak yer verilir.

UVYT kapsaminda yayimlanan resmi istatistiklere erisim günlük olarak TÜiK web sitesinde yer alan "Veri Yayimlama Takvimi" ve Resmi istatistik Portalindeki takvim üzerinden saglanmaktadir.

Resmi Istatistik Etiketi: RiP kapsaminda istatistik üretiminden sorumiu kurum ve kuruluslarn ürettikleri istatistiklere iliskin "... Istatistikleri RIP kapsaminda üretilmektedir" ifadesini vazili ve elektronik ortamda yer alan haber bülteni ve yayinlarinda yer vermeleri gerekmektedir.

Bireysel veri (Mikro veri) kullanimi: Resmi istatistiklerde bireysel veri (mikro veri) kullanimi TÜIK tarafindan hazirlanan ve 01.09.2012 tarihinde yürürlüge konan 03.09.2020 tarihinde revize edilmis olan "Mikro Veriye Erisim Ve Kullanimi Hakkinda Yönerge" ile belirlenmistir (https://www.tuik.gcv.tr/Kurumsal/Yonergeier).

Uluslararasi Veri Gönderim Sistemi (UVGS): Ükemizden uluslararasi kuruluslara iletilen istatistiki veri ve bilgilerin dogru ve tutarli olmasi ülkemizin dünyadaki görünürlügu agisindan büyük önem tasimaktadir. Bu gerçevede, artan veri gönderim trafigine paralel olarak gönderim süreglerinin disiplin altina alinmasi ve bu sayede resmi istatistiklerimizin yurt disinda eksiksiz ve zamanli olarak ulasilabilir olmasi konusu 25.03.2014 tarihinde yapilan 10. Istatistik Konsey Toplantisinda görüsülmüs ve bu alani kayit altina almak üzere bir gönderim sisteminin hazirlanmasina karar verilmistir.

Bu çerçevede, ihtiyaç duyulan koordinasyon ve uygulama birligini saglamak üzere TÜIK tarafindan 2014 yil sonu itibariyla "Uluslararasi Veri Gönderim Sistemi (UVGS)" adli web tabanti bir uygulama olusturulmustur. UVGS uygulamasinin ilgili kamu kurum ve kuruluslari tarafindan kullanimasi ile ulusal düzeyde hangi kurumun hangi uluslararasi kuruluga ne zaman, ne tür bilgiler gönderdiginin takip edilebilmesi ve raporlanmasi mümkün olabilecektir. Sistemin igletimi ve idaresi TUIK tarafindan gerçeklestirilmektedir.

Istatistik Konseyinin, 2015 yilinda gergeklestirdigi 11. toplantisinda konu ile ilgili katilimcilara bilgilendirme sunumu yapilmis olup, yönetici konumundaki katilimalardan UVGS'ye yönelik farkindaligin artrnlmasi, TÜIK ile is birliginin gelistirilmesi ve UVGS'ye geçis için kurum içi planlama yapilmas: istenmistir.

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

6.202 00003 6en

Uluslararasi veri gönderiminin hassas bir konu olmasi sebebiyle TÜIK tarafindan UVGS'ye iliskin uygulamanin hizmet alimina gidilmeden mevcut kaynaklarla yazilmasinin uygun olacagi degerlendirilmis ve bu kapsamda yeni bir uygulama hayata gegirilmesi planlanmaktadir. Bu uygulama ile beraber RiP'e dahil olan konularin UVGS üzerinden gönderilmesi zorunlu olacaktir. Ulustararasi veri gönderimi söz konusu olan konulardan RIP kapsaminda olmayanlann ise gerekli degeriendirmelere tabi tutularak Program kapsamina alinmasi planlanmaktadir. Boylece uzun dönemde RIP'te yer almayan resmi istatistik niteligi kazanmamis konularin uluslararasi kurum/kuruluslara gönderimi mümkün olmayacaktir.

Resmi istatistik Portal: RiP kapsaminda TÜIK ve Programa dahil tüm kurum ve kuruluslarca üretilen istatistikierin, Türkiye Istatistik Sistemine iliskin bilgilerin ve gelismelerin kamuoyuna internet üzerinden tek kapidan sunumunu gergeklestirmek amaciyla RIP Portali hazirlanmis (www.resmiistatistik.gov.tr), (www.officialstatistics.gov.tr) alan adryla 2014 Mart ayinda kullanialarin hizmetine sunulmustur.

Portalde;

• Türkiye Istatistik Kanunu ve Kanuna istinaden gikarilan Yönetmelikler,
• RiP ve RiP'te degisiklik yapilmasina iliskin kararname ve karariar,
• Izieme raporlari,
• Resmi istatistiklerde Kalite ve ilgili dokümanlari,
• Ulusal Veri Yayimlama Takvimi,
• Istatistik Konseyi toplantilari, katilimcilari ve alinan kararlar,
• RIP çalisma grubu toplantilari, katilmcilari ve alinan kararlar,
• Resmi Istatistiklerle ilgili ulusal ve uluslararasi dokümanlar,
• Türkiye istatistik Sistemine iliskin anahtar göstergeler,
• istatistik temali güncei haberier

yer almaktadir.

RIP 2022-2026 dönemi iginde resmi istatistik portali güncellenerek günümüz ihtiyaçlarini daha iyi kargilanmasi igin kullanici odakl: ve daha interaktif bir yaprya dönüstürülmesi hedeflenmektedir.

9. Resmi istatistik Çaligma Gruplar

RiP Çalisma Gruplarnin Olusumu ve Çalisma Usulleri hakkindaki yönerge TÜIK tarafindan hazirlanmis ve 27.09.2012 tarihinde yürürlüge girmistir. Özellikle projeler ve diger ihtiyaçlar dogrultusunda çalisma gruplarinin çalisma usul ve esaslariyla ilgili gerekli güncellemelerin Program dönemi igerisinde yapilmasi planlanmaktadir.

RIP 2022-2026 kapsaminda; Calisma Gruplan yeni Program yapisina uygun olarak asagidaki sekilde yeniden düzenlenmistir. Program dönemi içerisinde, ihtiyaç duyulmasi halinde Konsey Baskaninin onayiyla yeni çalisma ve alt calisma gruplari kurulabilir.

6A62900 Resmi Istatistik Programi Genel Bilgitler

1. Idari Kayitlar ve Kayit Sistemieri
2. Cografi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algilama
3. Nüfus ve Demografi Istatistikleri
4. Topiumsal Yapi ve Cinsiyet istatistikleri
5. Uluslararast Gög istatistikleri
6. Ejitim Istatistikleri
7. Kültür ve Spor istatistikleri
8. Saglik Istatistikleri
9. Sosyal Koruma Istatistikleri
10. Sug, Adalet ve Seçim istatistikleri
11. Isgücü Piyasasi ve Ücret istatistikleri
12. Isgücü Verimlitigi Istatistikleri
13. Ulusal Hesaplar
14. 14, Devlet Mali Sektörü istatistikleri
15. Kamu Sektörü istatistikleri
16. Mali Sektör istatistikleri
17. Dis Ticaret istatistikeri
18. Egilim istatistikleri
19. Makroekonomik izleme istatistikleri
20. Girisim Istatistikleri
21. Ciro ve Üretim istatistikteri
22. Yapisal is istatistikleri
23. Turizm Istatistikleri
24. Fiyat itatistikleri
25. Insaat istatistikleri
26. Enerj istatistikleri
27. Ulastrma ve Haberlesme Istatistikleri
28. Bilim, Teknoloji ve Bilgi Toplumu istatistikleri
29. Bitkisel Üretim Istatistikler
30. Hayvansal Üretim istatistikleri
31. Tarimsal Yapr ve Ekonomik Hesaplar
32. Su Ürünleri Istatistikleri
33. Gida Güvenligi ve Tarimsal Çevre istatistikleri
34. Ormanailik Istatistikleri
35. Tarimsal isletme Yapi istatistikleri
36. Tarimsal Ekonomik Hesaplar
37. Su ve Toprak Yönetimi Itatistikleri
38. Atik istatistikleri
39. Afet Istatistikleri
40. Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri
41. Tüketim Harcamalari, Gelir Dagrlimi ve Yoksulluk istatistikieri
42. Yasam Kalitesi Istatistikleri

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

10. Ïstatistiki Konularin Devir ilkeleri

Resmi Istatistik Programinda birden fazia kurumu ilgilendiren konularda ilgili resmi istatistigin üretilmesi, yayimlanmas ve dagitilmasi sorumlulugu bu konuda en çok ilgili olan kurumdadir. Bu kapsamda, Resmi Istatistik Programinda belirtilen konularda sorumlulugunun devri konusunda uygulanacak esas ve ilkeler asajida belirtilmistir.

• istatistigi kendi idari kayitlarindan üreten kurulusun, o istatistigin yayimindan da sorumlu olmasi esastir.
• TüiK'in baska kurumlarin idari kaytlarindan alarak üzerinde analiz ve islem yapildiktan sonra ürettigi istatistiklerin, TÜIK tarafindan yayimlanmasi esastir.
• TüiKin birden fazla kurumun idari kayitlarini kullanarak ürettigi istatistiklerin, TÜIK tarafindan yayimlanmasi esastir.
• istatistiklerin kurumlar arasi sorumluluk devrinde uluslararasi uygulamalar da dikkate alinir.
• Istatistiklerin kurumlar arasi sorumluluk devrinde sürdürülebilirligin ve veri kalitesinin saglanmasi esastir. Sürdürülebilirlik ve veri kalitesi konusunda TÜiK'in uygun görüsü aranir.
• Sorumlulugun devri, Programin revizyonu ile birlikte Cumhurbaskanligr Kararnamesiyle sonuglandintr.

11. RiP Revizyon Ilkeleri

RiP'te Program dönemi icerisinde istatistik çalismalarina iliskin yapilacak degisiklikler 4 sayili Bakanhiklara Bagli, ilgili, Iliskili Kurum ve Kuruluslar ile Diger Kurum ve Kuruluslarn Teskilati Hakkinda Cumhurbaskanligi Kararnamesinin 599 uncu maddesinde belirtilen Bilimsel ve Teknik Özerklik hükmü gerçevesinde asagidaki sekilde yürütülür:

Program'a yeni konu eklenmesi ve mevcut olan bir konunun Program'dan gikanlmasi ile sorumlu/ilgili kurum degisikliklerine iliskin talepler Cumhurbagkanligr'nin onayi ile yapilir. Bunlarin disindaki yer degisiklikleri, çaligma adi güncellemeleri, süre degisiklikleri, veri derleme yöntemi ve mevcudiyet durumu degisiklikleri, siniflama sistemi ve tahmin düzeyi degisiklikleri, yayimlanma biçimi degisiklikleri, Programin genel bilgiler kismi ve Istatistik Çalismaían basiiginda yer alan Kapsam, Mevcut Durum, Yapilacak Yeni Calismalar, Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar kisimtarindaki degisiklikler ile ilgiti olarak karar almaya ve düzenleme vapmaya, sorumlu kurum/kurulusun gerekçesiyle birlikte TÜIK'e basvurusu üzerine TÜiK yetkilidir.

Yasal ve idari yapida meydana gelen degisiklikler ile mevzuattan kaynakianan degisiklikier TÜIK Baskanligi tarafindan karara baglanir.

Kurum/kurulugarin program revizyon talepleri, ilgili yiln 15 Ekim tarihine kadar TÜik'e gönderilir.

12. Istatistiki Verilerde Revizyon Yapilmasina Dair Temel Esaslar

Revizyon, yaymianmis herhangi bir istatistiki veri üzerinde daha sonra yapilan günceliemeleri ifade eder. Avrupa istatistikleri Uygulama ilkeleri (Code of Practice) dogrultusunda üretilen istatistiklere iliskin revizyon politikalarinin

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

kamuoyu ile paylagilmasi, istatistik üreticilerinin geffaflik politikalar ite dogrudan iliskilidir. Bu dogrultuda, RIP kapsaminda istatistik üreten ve yayimlayan kurum ve kurulusiarin kendi revizyon politikalarini olusturmalari, kullanicilar nazarinda seffafligin artuinimasini saglamak adina gerektilik olarak görülmektedir.

RiP kapsamindaki kurum ve kuruluslar, revizyon politikalarini olustururken kendi istatistik envanterierini (anket ya da idari kayit ayrimi olmaksizin) gözden geçirmeli ve üretim-dagitim süreglerini dikkate almalidir. Bu noktada, istatistigin türü ne olursa olsun (anket ya da idari kayit) revizyon uygulanabilecegi unutulmamalidir. Ayrica, istatistiklere revizyon uygulamamanin da bir politika oidugu düsünüldugünde, revizyon politikasina iliskin dokümanlarin sadece revizyon uygulanacak istatistiklere degil revizyon uygulanmayacak istatistiklere iliskin de bilgileri içermesine dikkat edilmelidir.

Bu kapsamda, TÜIK'te hangi istatistiklerin hangi nedenden dolayi uzunluk ve derinlik detayinda revize edilecegine iliskin genel cergeveyi gizen bir politika dokümani olarak "TÜIK Baskanligr Tarafindan Üretilen Istatistiki Verilerde Revizyon Yapilmasina Iliskin Usul ve Esaslar Hakkinda Yönerge" TÜiK resmi internet sayfasinda yaymlanmister Chttps://www.tuik.gov.tr/Kurumsal/Yonergeler). Bu Yönergede revizyon yapilmasina dair temel ilkeler; revizyon nedenteri ve türleri, uygulama, dokümantasyon ve yaymlamaya iliskin usul ve esaslara iliskin bilgiler agiklanmistr. ifade edien ilkeler ve daha kapsamii uygulamalari kapsayan Yönerge, sadece TÜIK için degil RiP kapsaminda istatistik üreten ve yaymlayan tüm kurum ve kuruluslar igin yönlendirici bir doküman niteligindedir.

13. Resmi istatistik Programinin izlenmesi ve Degerlendirilmesi

5429 saylli kanunun 3 üncü maddesine göre Resmi istatistik Programinda kurum/kuruluslar tarafindan üretilmesi ve yaymlanmasi taahhüt edilmig istatistikler program uygulamalarinin degerendirilmesi amaciyla TÜIK tarafindan her yll "RiP Yilik Izleme Raporu" hazrlanarak düzenti olarak izlenir ve sonuçian istatistik Konseyine sunulur ve kamuoyuna duyurulur.

Yillik Izieme Raporu'nda, sorumiu ve ilgili kurum ve kuruluslar tarafindan Program çerçevesinde yürütülen faaliyetlerin ne ölgüde gerçeklestirildigi tespit edilmekte ve varsa aksakliklann giderilmesi igin alinmasi gereken tedbirler belirtilmektedir.

izleme raporlarnda, gerçeklesmeler ve programda üretilmesi taahhüt edilen konularin üretiminde meydana gelen aksakliklar istatistik Konseyinde görüsülerek degerlendirilmektedir.

Programda yer alan kurum ve kuruluslar, kendi çalismalan ile ilgili degerlendirmeleri içeren raporlarini her yil düzenli olarak TÜK'e iletmekle sorumludurlar.

14. Yeni Dönem Vizyonu

Bu programda, özellikle yapilacak yeni çalsmalar ve üretilmesi pianlanan istatistikler ve çalismalar alaninda yer alan konufar ile büyük verinin istatistik üretim sürecinde daha yaygin kullanimi, veri entegrasyonunun gülendirilmesi, dijitallegme, erisilebilirlik ve alternatif veri kaynaklarinin kullanilmasinda ilerlemeler saglanmasi hedeflenmistir.

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

Bu konularin istatistik üretim sürecinde halihazirda kullanidigi durumlar ve kulianimasi planlanan projeler asagida özetlenmistir.

Büyük Veri ve Veri Entegrasyonu

Geleneksel yöntemlerle yönetilemeyen veya analiz edilemeyen çok büyük ya da karmasik veri setierine büyük veri adi verilir. Hacim (volume), hiz (velocity) ve cesitilik (variety) kelimelerinin bas harfleriyle olusan 3V ifadesi büyük verinin karakteristik özelliklerini ifade etmektedir. Büyük veri, sayilan bu karakteristik özelliklerin birini ya da birkagini ayni anda tasiyabilmektedir. Büyük veriden, istatistikler üretebilmek, makine ögrenimi algoritmalarini uygulayabilmek, gelecek tahmini yapabilmek için sahip olunan verinin güvenilir olmasi sarttir.

Arama motoriari üzerinden yapilan aramalar, sosyal medyada paylasitan fotograf ve düsünceler, e-ticaret siteleri üzerinden yapiian alisveris sonucunda olusan kayitiar elektronik olarak tutulan veri hacminin oldukça büyümesine sebep olmustur. Gittikçe büyüyen bu verinin sahibi çogunlukla özel sektördeki firmalardir. "Bilgi güçtür" ilkesinden yola gikarak bu bilgilere sahip olan firmalar gittikçe güçlü hale gelmeye baslamistir. Örnegin, bir arama motoru sitesi yapilan aramalara göre, grip salgininin hangi ülkelerde yaygin oidugunu ve hangi ülkede ne zaman grip salgini olacagini basarils bir sekilde tahmin etmistir.

Türkiye'de de büyük veri kullanimi artmaya baslamistir, özellikle e-ticaret alaninda öneri sistemleri ve bankacilk alaninda dolandiricilik tespiti gibi uygulamalari bulunmaktadir.

Dogru analiz metotlari ile yorumlandiginda önemli stratejik bilgiler edinmeye imkan saglayabilen büyük verinin kullanimi, küresellegme ile birlikte artan rekabet ortaminda daha da önemli hale gelmistir. Özellikle farkls kaynaklardan gelen verilerin birbirleriyle konusabiliyor olmasi veriyi degerli kilar. Sadece büyük veri sistemleri için degil geleneksel olarak kuliandigimiz sistemierde de farkli veri kaynaklarindan gelen verilerin entegre edilebiliyor olmasi veriden çok daha degerli bigilerin sikartilmasinda önemli rol oynar. Örnegin, sadece kisilere ait egitim bilgilerinin bulundugu bir veri seti sadece efitim ile ilgili analiz yapilabimmesine, istatistik üretilebilmesine olanak saglarken, bu veri seti yine ayni kisitere ait istihdam verisiyle birlestiginde hangi bölüm mezuntarinin hangi sektörde çalistiä gibi daha dikkat çekici, daha degerli analizierin yapilmasina olanak saglamaktadir.

Büyük verinin avantaji kullanilarak daha hizi, daha etkili ve daha fazia sayda istatistik üretebilir. Ayrica ekonomik agidan büyük verinin kullanimi istatistik üretim maliyetlerini uzun vadede kisma olanagi sunmaktadir. Büyük verinin resmi istatistiklerde yardimer veri olarak kullanilmasi, geleneksel mevcut istatistiklerin de kalitesini artirmaya yarayacaktir. Aynica büyük veriyi yardimci veri olarak kullanarak anketlerdeki soru sayilari ya da anketlerin sayilars azaltrlabilir, potansiyel veni bilgiler büyük veri kaynaklarindan kesfedilebilir.

Bu anlamda resmi istatistiklerde büyük veri kullanimi dünyanin önde gelen istatistik ofisleri açisindan çekici hale geimeye baslamistir. Tüik'te ise büyük veri konusunda Ar-Ge galismalan 2013 ylinin Kasim ayindan itibaren hizlandirilmaya baslanmis olup büyük verinin kullanimina yönelik çalismalar çesitli istatistik üretim alantarinda

SONAAEN

yapilmaktadir.

Dijitallegme

Dijitaliesme, henüz dijital ortama aktarilmamis olan bir verinin herhangi bir bilgisayar tarafindan okunabilecek hale gelmesi sürecine veriten addir. Dijitaliesmedeki amaç genellikle yeni bir deger üretmek olabilmektedir. Dijitallesme sayesinde sahip olunan veriler, is akislari çok daha anlamli ve yönetilebilir hale gelmektedir.

Teknolojinin gelismesiyie birlikte cep telefonu, bilgisayar, sensörler gibi birçok elektronik aletin kulianimi yayginlasmistir. Internetin de daha yaygin ve hizli hale geimesiyle birlikte teknoloji, dünya nüfusunun büyük bir kisminin hayatinin aynimaz bir parças: haline gelmistir. Bu konuyla ilgili verilebilecek en carpicr örneklerden biri Adrese Dayali Nüfus Kayit Sistemi (ADNKS)'dir. Geçmis yillarda bu tür kayitlarin tutulabilmesi iin belirli bir günde kisitlamalar uygulanarak bireylerin evlerine gidilip, demografik bilgiler kagit ortamina kaydedilirdi. Günümüzde ise, artik her birey dogum, ölüm, adres degisikligi gibi durumlarda e-devlet hizmetini kullanarak bu bildirimleri yapabilmektedir. Elde edilen bu tip veriler Cografi Bilgi Sistemleri ile hem istatistik üretiminde hem de karar alcilara yoi gösterecek karar destek sistemleri gibi dijital altyapi sistemierinde kullanilabilir.

Alternatif Veri Kaynaklarnin Kullanimi

Bilindigi üzere, resmi istatistik üretiminde idari kayt ve anket verileri temel kaynagi olusturmaktadir. Son yillarda, dünyadaki farkl örneklere bakidigi zaman, bu kaynakiar disindaki kaynaklarin da özellikle resmi istatistik üretmeye yardimo veri olarak kullanidigr gözlemlenmektedir. Web kazima (scraping), sosyal medya ve sensör verileri alternatif veri kaynaklarnin popüler örneklerindendir.

Turizm istatistiklerinde cep telefonu verilerinin, fiyat istatistiklerinde barkod verisi kullanimi ve web scraping verilerinin kullanilmast, dünyada alternatif veri kaynaklarinin resmi istatistik üretiminde yardima veri olarak kullanmina örnek teskil etmektedir.

Alternatif Veri Derleme Yöntemlerinin Kullantmi

2020 yili Mart ayinda Covid-19 salgininin ülkemizde de ortaya çikmasi sonrasinda yüz yüze görüsme yöntemi (CAPI) ile veri derlemek büyük ölçüde olanaksiz hale geldiginden, özellikle Hanehalki arastirmalarinda telefon ile veri derleme yöntemi (CATI) kullanilmaya baslanilmis ve büyük ölçüde baganli olunmustur. Telefonla veri derleme yönteminin basarili olmasi adina cevaplayicilarin güncel telefon numaralarinin edinilmesi igin bu verilere sahip Kurum/Sirketler ile kurumsal anlamda görüsülerek ilgili protokoller çerçevesinde güncel telefon bilgileri temin edilmistir ve edinilmeye devam edilmektedir.

Bu dönemde, cevaplayicilarta kurumsal iletisimi güglendirmek ve telefon yoluyla veri derleme yöntemini gelistirmek adina TÜIK Çagni Merkezinin (ALO 124) fizibilite ve altyapi çalismalari tamamlanarak kullanimina baglanimistir. Özetle cevaplayialara giden aramalarin tek bir kanaldan gikmasi, geien aramalarin tek bir kanalda toplanarak yanet andinimas: ve yönlendirilmesi gibi hususlann gergeklestirilebildigi Çagri Merkezi altyapisi, TUIK'in 26 Bölge Müdürlügüne de

Resmi Istatistik Programi Genel Bilgiler

konumlandiriimistir. Bölge Müdürlüklerindeki personele de operatörlük egitimleri verilerek Çagri Merkezi uygulamasinin Bölge Müdürlüklerinde de basan ile uygulanabilmesi saglanmistir.

TÜIK bünyesinde ALO 124 TÜIK çagni merkezi, vatandastarimizia daha güvenilir, daha kolay ve daha kaliteli iletisim saglamak amaciyla kurulmustur.

ALO 124 çagri merkezi araciligi ile cevaplayicilar veya kullanicilar;

• Tüik'e hizli erisim saglayacaktir.
• Anket çalismalar ile ilgili bilgileri 124 hatti üzerinden hizlica elde edebileceklerdir.
• Bilgi talepleri, internet sitemizin yani sira Alo 124 üzerinden daha hizii karsilanabilecektir.
• Veri gizlitigi ve veri güvenligi hususlarinda Karsilama Ses Kaydi ile bilgilendirilebilecekierdir.

Ayrica TÜIK için inovasyon projeleri kapsaminda yer alan Alo 124 ile çagin gereksinimlerine uygun olarak; web (CAWI) ve yüz yüze görügme (CAPI) veri derleme vöntemlerimize ek olarak telefon ile veri derleme yöntemi (CATI) eklenmistir.

Çagni Merkezimizle; kaliteli ve kontrollü bir iletisimin saglanmasi, verimliligin arttirilmasi, düzenli ve sürekli veri akisinin saglanmasinin yani sira hizmetterin iyilestirilmesi yönünde cevaplayicilar/kullanicilardan geri bildirimlerin daha hizli alinmasi ve vatandaglarimizin memnuniyetinin artinilmasi hedefienmektedir.

Erisilebilirlik

TÜIK tarafindan üretilen istatistikiere iliskin A grubu mikro veriler, Ankara, Istanbul, Izmir, Adana, Antalya, Gaziantep, Van, Erzurum, Zonguldak, Edirne, Konya, Diyarbakir ve Samsun Bölge Müdürlüklerinde mevcut olan, kapali bir ag içinde ve veri aktarimina imkan vermeyecek sekilde tasarlanmis Veri Arastirma merkezlerinde (VAM) ve veri gizliligi ilkesi çerçevesinde istatistiki birimlerin dogrudan taninmasini saglayacak bilgileri giziendikten sonra çaligilabilmektedir. Eiektronik Veri Arastirma Merkezi (E-VAM) ile gerek A grubu mikro verilerin gerekse farkli sekillerdeki veri setierinin, kullanicrlarin VAM'a gelmelerine gerek kalmadan çalsilabilmesine imkan taniyacaktir. E-devlet ve SMS dogrulamasi ile yetkilendirilmig kullanicilarin, veriler üzerinde çalisabilmeleri amaciyla olusturulan bir portal olan E-VAM ile verile internet erisimi olmayan bir ortamda incelenebilmekte, istenen analizler yapilabilmekte ve alinmak istenen giktila uzman kontrolü sonrasi kullanlabilmektedir.

IKINCI BÖLÜM iSTATISTIK ÇALISMALARI

ANA KONU 1. ÏSTATISTIKSEL ALTYAPI

• 1.1. IDARÌ KAYTTLAR VE KAYIT SISTEMLERI
• 1.2. COGRAFI BILGÌ SISTEMLERI VE UZAKTAN ALGILAMA
• 1.3. ALTYAPI ÇALISMALARI
• 1.4. SINIFLAMALAR

1. Kapsam

istatistiklere temel olusturan veriler kaynak olarak anketlerden eide edilebilecegi gibi bir alternatif kaynak olarak idarî kayitlardan da faydalanilabilmektedir. Idari kayit, en genel anlamiyla devletin diger kurum/kuruluslann gerek mevzuatlar çerçevesinde tutmakla zorunlu olduklari gerekse kurumsal hizmetlerin yürütülmesinde ihtiyaç duyduklari konularda kisi, isletme veya olay bazinda düzenlenen rapor, belge ve ölçüm türü gibi dokümanlar olarak tanimlanabilir. idari kayitlann standartlara kavusturulup sistematize edilmesi ile kayit sistemlerine ulasilir.

Bir verinin referans tarihi ile yayimianma tarihi arasindaki zaman farki olarak tanimianan zamanlük göstergesi, son yrllarda daha da önem kazanmis durumdadir. Bu nedenle; bilgi deriemede var olan kaynaklar kuilanilarak bir yandan bilgiterin zamaninda derlenmesi diger yandan ise Resmi istatistik üretim sürecinde zaman, emek ve mali tasarruf saglanmasi amagianmaktadir. Bu sekilde hem istatistik birimler üzerinde olusan gereksiz cevaplama yükü ortadan kalkmis hem de kamu hizmetlerinde entegre bir yaprya dönüsüm hizlandinimis olmaktadir.

Birçok gelismis ülkede hizli, ekonomik ve tutarli istatistik üretme anlaminda anket ve benzeri yöntemlerle elde edilen veri setleri, artik yerini idari kaytlara birakmis ve birakmaya devam etmektedir. Idari kayit verilerinin kullanmi konusunda farkli yaklasimlar olmasina ragmen Fransa, Danimarka, Finlandiya, Norveg ve isveç gibi ülkeler Avrupa Birligi (AB) ülkeleri içerisinde ön planda yer almaktadirlar. Ozellikle Kuzey Avrupa ülkeleri (Isveg, Norveç, Finlandiya, Danimarka ve Hollanda) basta olmak üzere istatistiksel bilgi üretiminde idari kayit verilerinden kapsamli bir sekilde yararlanmaktadirlar. Ornegin; Finlandiya'nin ürettigi istatistiklerin %96'si idari veri kaynaklarindan gelmekte diger Avrupa Ülkeleri, Kuzey Amerika (Amerika Birlesik Devletleri, Kanada), Avustralya ve Yeni Zelanda'nin da idari kayit verilerinin kullanimi konusunda önemli deneyimleri bulunmaktadir.

Hem ulusal öncelikler (Hükümet Programi, Oncelikli Dönüsüm Programi, Kalkinma Plani ve bagli strateji planiari) hem de uluslararasi yükümlülükler (AB istatistik Faslinin kapanis kriterleri, uluslararasi kurufuslara veri aktarimi) serçevesinde Türkiye Istatistik Kurumu'nun (TÜIK) üretmek veya detaylandirmak durumunda bulundugu istatistikler için idari kayit kulianimi öncelikli segenek olmaktadir.

Ülkemizde, TÜIK' in, 5429 sayilt Türkiye istatistik Kanunu'nun 9. maddesine göre idari kayitlara erisim yetkisi bulunmaktadir. Kanun ayrica TÜIK1, Ulusal Kayit Sistemlerinin olusturulmasinda standartlari tanimiamak, uygulamak ve kurumlar arasi koordinasyon ile uygulanmasini saglamak ile de görevlendirmistir.

2. Mevcut Durum

idari kayitlarin sistematize edilmesi ile olusan kayit sistemleri arasinda "Ulusal Adres Veri Tabani (UAVT)", "Adres Kayit Sistemi (AKS)", "Is Kayit Sistemi", "Tarmsal isletme Kayit Sistemi (TIKAS)", "Göç Kayit Sistemi (GögNet)" ve "Egitim isgücü Veritaban" basta gelmektedir.

Resmi istatistik Programi (RIP) kapsaminda üretilen istatistik bagliklarinin birçogu tarafindan yogun olarak kultanilan

1.1. IDARI KAYITLAR VE KAYIT SISTEMLERi

Istatistiksel Altyapi

ya da kullanilma potansiyeli olan baslica idari kayit verileri arasinda; içisleri Bakanlgi, Ticaret Bakanligi (TB), Gelir idaresi Baskanligl (GiB), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Sagiik Bakanligi, Türkiye is Kurumu (iSKUR), Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanligi (ASHB) ve Tarim ve Orman Bakanligi (TOB) veriteri bulunmaktadir.

Ülkemizde faaliyette bulunan tüzel ve gerçek kisilere ait, çesitli kurumlarin kullanmakta oldugu sicil sistemieri mevcuttur. Kurumlarn kullanmakta oldugu bu sistemler kendi kurumsal ihtiyaglarni büyük oranda karsilamakla birlikte, ihtiyaç duyulmasi halinde diger kurumlann ihtiyaglarna cevap veremeyebilmektedir. Bunun en büyük sebeplerinden biri farkli idari kayitlari birbirine baglayacak ortak bir anahtar olmamasidir. Bunun disinda kapsam eksiklikleri, tanim farklihklari, veri kalitesindeki eksiklikier genel sorunlar arasinda yer almaktadir. Burada dikkat çeken husus neredeyse bütün idari kayit saglaycilarinin farkli birer anahtar degisken kullandigidir.

Mevcut durumda kulianiian idari kayitlarin hig birisi tam olarak merkezi kayit sistemi ihtiyacini karsilamamaktadir. Bu anlamda paydas kurumlarin koordineli bir sekilde çalisarak ihtiyaca cevap verecek bir yapi üzerinde anlasmasi saglkli bir sistemin olusturulabilmesi açisindan önem arz etmektedir.

AB üyeligi müzakere sürecinde yer alan, "Tarm ve Kirsal Kalkinma" basliklr 11. Fasin agilig kriteri ile "istatistik" baslikh 18. Fashn kapanis kriterinin gereklliklerini yerine getirme yükümlülügü gergevesinde; herhangi bir destege bagir oisun veya olmasin, tarsmsal isletmelerin arazi, hayvancilk, makina-ekipman ve bitkisel üretim bilgilerinin kayit altina alinmasi, kayitlarn saghki ve güncelliginin saglanmasi gerekmektir. Ancak, ülke genelini kapsayan TIKAS olmadigindan; idari kayitlar kullanlarak (ilgiti kurumlarin kendi amaçlarina uygun tuttuklari kayitlar) tarimsal isletme gerçevesi olusturulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Öncelikli olarak TÜiK tarafinda çok sayida arastirmaya veri girdisi saglayacak olan kurumlara ait idari kayitlarin istatistik üretim sürecine dâhil edilmesi çalismalari yeni dönemde devam edecektir. Bu kapsamda; Bina ve Konut Kayit Sistemi, Sivil Toplum Kuruluslan (STK) Bilgi Sistemi, Sirket Bilgi Sistemi kurulmasi ve E-Arsiv/E-Fatura Verilerinin istatistik Üretim Sürecinde Kullanimi idari kayit ve kayit sistemleri altinda oncelikli çalisilacak idari veri kaynaklari olarak belirlenmistir.

Bina ve Konut Kayit Sistemi; TÜIK tarafindan 2015 yilinda çalismalarina baslanan ve günümüze kadar hazrliklarnin yapildigi idari kayitlara dayali bina ve konut kayit sistemi kurmayi amaçlayan bir sistemdir. Bina ve konut istatistiklerinin üretilebilmesi igin, yapi belgelerinde buiunan bina ve konutlara iliskin bilgilerin (bina inga yill, isitma sistemi, kat ve oda sayisi vb.) ülke genelindeki tüm adresler igin icisleri Bakanligi NVIGM tarafindan olusturulan Mekânsal Adres Kayit Sistemi (MAKS) salismasina eklenmesine yönelik çalismalar devam etmektedir. MAKS'in tamamlanmasinin ardindan, adres tabanli diger veri tabanlarinin MAKS ile entegrasyonun saglanarak Bina ve Konut Kayit Sisteminin tamamlanmasi planlanmaktadir.

STK Bilgi Sistemi ile Resmi kurumlar disinda ve bunlardan bagimsiz olarak çalisan, politik, sosyal, kültürel, hukuki ve çevresel amaçlan dogrultusunda lobi çalismalari, ikna ve eylemlerle çaliçan, üyelerini ve çalisanlarini gönüllülük usulüyle alan, kâr amaci gütmeyen ve gelirierini bagislar ve/veya üyelik ödemeleri ile saglayan sivil toplum kuruluslanna ait

toplu bir kayit sistemi ihtiyacinin karsilanmasi amaglanmaktadir. STK Bilgi Sistemi kurulmasi çalismalan kapsaminda Sivil Toplumla Iliskiler Genel Müdürlügü (STIGM) tarafindan idari kaydi tutulan derneklerin amaçlarina göre ana nevi ve alt nevi siniflamasi kullanilarak COPNI ve iliskili NACE siniflamasinin sisteme entegrasyonu TÜIK tarafindan 2020 yil: sonu itibaryla saglanmistir. Derneklerin vermekle yükümlü olduklan her türlü bildirim ile beyanname bildirimlerinin elektronik ortamda yapilmasi, bürokratik iglemlerin azaltilarak vatandasin islerinin kolaylastinlmasi, istatistiki bilgilerin kisa sürede sorgulanarak raporlanmasi amaclanyla STIGM tarafindan gelistirilen Dernekler Bilgi Sistemi (DERBIS) 2013 yilinda tamamlanarak kullanima agilmistir. Halen, 122.000 faal dernekten %95'% aktif DERBIS kullanicisidir. Yine, DERBIS kullanicisi almayan dernekiere iligkin tüm veriler Il Sivil Toplumla Iliskiler Müdürlükleri tarafindan DERBIS veri tabanina kaydedilmektedir. Yine STIGM tarafindan, sendikalarin ve siyasi partilerin kurulus ve bildirimlerine iliskin verilerin kayit altina alinmasi igin Sendikalar Bilgi Sistemi (SENBIS) ve Siyasi Partiler Bilgi Sistemi (PARBIS) gelistiriimistir.

TÜiK ile STiGM tarafindan yapilan yazismalar ve toplantilar sonucunda DERBiS veri tabaninda yer alan aktif dernekter igin COPNI ve NACE kodiari olusturulmus ve veritabanina aktarimi saglanmistir. Aynica yeni kurulacak derneklere COPNI kodlarinin verilmesi için standartlar olusturulmustur.

STIGM tarafindan halihazirda verisinin dertendigi dernekler, sendikalar ve siyasi partilere iliskin uygun görülen istatistiki veriler STIGM'e ait "https://www.siviltoplum.gov.tr' adresli internet sitesinin "Istatistikler" sekmesi altinda yayimlanmakta olup bu istatistik basliklarinin artinimasi planlanmaktadir.

Sirket Bilgi Sistemi; sektörlerin/firmalarin idari kayit ve anket çalismalarindan geien verilerini ortak bir payda altinda toplayarak daha da anlamii hale gelmesini saglayan, sektör/firma bazinda yapisal degiskenlerin analizi ile beraber sektör ve firma agini ortaya gikaran ayrica ürün ve dis ticaret verileri ile kapsamli bir raporlama yapmaya imkân veren bir uygulamadir. Ekonomik Risk Analizi (ERA) projesi kapsaminda yaklasik otuz bes bin girisimin (NACE Rev.2) dörtlü düzeyde sektörleri temsil edecek firmalar) yapisal, finansal, iliski agi, istihdam durumu, üretim, dis ticaret ve araç parki konularinda detayii raporlama yapabilmektedir. Ayrica faaliyetlerin risk endeksi konusunda da raporiama mümkün olmaktadir. Bu kapsamda, ERA projesi gelistirilerek tüm sirketierin idari kayit ve anket verilerinden yapisal, finansal, iliski agi, istindam durumu, üretim, dis ticaret, araç parki, yatinm, yabanci ortaklk ve profil bilgiierinin sorgulanabilecgi bir bilgi sistemi kurulmasi pianlanmaktadir.

E-arsiv/E-fatura, muhafaza ve ibraz edilme zorunlulugu bulunan faturanin, elektronik ortamda olusturularak elektronik ortamda ibraz edilen ve Gelir Idaresi Baskanligi tarafina raporlanan bir uygulamadir. Gelir idaresi Baskanliặi (GIB) tarafindan temin edilecek e-fatura ve/veya e-arsiv verileri, Hanehalks Tüketim Harcamasi Istatistikleri, Tüketici ve Uretici Fiyat Endeksleri ile Sanayi Uretim Endeksi, Perakende Satis Endeksleri, Ciro Endeksleri alaninda kaynak olarak kullanilabilecegi degerlendirilmektedir.

Kullanim alaninin genisligine göre önceliklendiriterek diger kamu kurumlarinin idari kayitlari kullanilarak bütüncül bir idari kayt sistemi olusturulmasi önemlidir. Mevcut kullanlan bu farkl idari kayit kaynaklarinin eglesmesini saglayabilecek ortak bir yapiya geçis igin genig çapli bir çalsma hem kurumumuzdaki yerel birim düzeyinde yasanan sorunlar: hem de ülkemizde ihtiyaç duyulan verilerin birbiri ile konusabiirligi konusunda yasanan sorunlarin asiimasini

Istatistiksel Altyapi

saglayacaktir.

Yukanda bahsedilen entegrasyonun saglayacagi bir avantaj da bir çok gelismis ülkede mevcut olup ülkemizde çalismalari devam eden açik devlet/açik veri çalismasidir. Açik devlet politikasi ve ilgili faaliyetler, 2015-2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Plani ile 2016- 2019 Ulusal e-Devlet Stratejisi ve Eylem Plani içerisinde ele alinmistir. Cumhurbaskanligi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Arastirma Kurumu (TUBITAK), Bilisim ve Bilgi Güvenligi Ileri Teknolojiler Arastirma Merkezi (BILGEM), Yazilim Teknolojileri Arastirma Enstitüsü (YTE) gibi kurumlarin koordinasyonunda yürütülmekte olan faaliyet Türkiye've özel bir 'data.gov' platformu olusturmaktir. Bu konuda devam eden çalismalar su gekilde özetlenebilir: 2016-2019 Ulusal e-Devlet Stratejisi ve Eylem Plani'nda yer alan "E4.2.1-Açnk Veri Paylasim Portalinin Olusturulmasi" eylemi dogrultusunda agik veri paylasim ilkeleri, kisisel bilginin güvenligi/mahremiyeti gözetilerek kamu kurumlarinda, yerel yönetimlerde, özel sektörde ve sivil toplum kuruluslarinda üretilen veriler açik veri olarak ortak bir veri kaynagindan tüm fayda saglayicilain kullanimina açilacaktir. Bu kapsamda her kurumun kendi elindeki veriyi paylasmasi yerine; belirli kriterler ve formatlar olusturularak verilerin bu kriterlere uygun hale getirilip merkezi bir piatform üzerinden sunulmasi saglanacaktir. Ülkemizde faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kisilerin bölgesel (sube-yerel birim) bazda saglikl verisini olusturabilmesi yukarida bahsedilen çalisma için de önem arz etmektedir. Bölgesel düzeyde üretilen/üretilecek istatistiklerin ise kalitesinin artmasi ancak isyerlerinin sube düzeyindeki idari kayit verisinin kalitesinin artmasiyla mümkündür. Bu anlamda sube düzeyinde tanimlayia ortak anahtar (vergino-subeno) ve tabakalama degiskenlerinin (ana faaliyet, ciro çaliçan sayisi vb.) eksiksiz ve güncel tutulduju idari kayrtlara ihtiyaç duyulmaktadir. Aynica farkh idari kayit verilerinin karsilagtinilabilir olmasi amaciyla verilerin standardize edilmek suretiyle birbiriyle konusabilir olmasi önem arz etmektedir.

4. Üretilmesi Planlanan Istatistikler ve Çalismalar

1.1.1. Ïstatistiksel is Kayitlar

1. Kapsam

istatistiksel is Kayitlan Sistemi (IKS), yasal olarak devlet tarafindan kayit altina alnan ve ekonomik faaliyeti ile Gayri Safi Yurt igi Hasila (GSYH)'ya katkida bulunan tüm birimlerin; adres, kimlik, tabakalama degiskenleri ve demografik bilgilerinin, idari kayitlann kulfanlmasi ile Avrupa Birligi (AB) yönetmelikleri tarafindan belirtilen birim ve siniflama tanimlarina uygun olarak güncel yapida tutuldugu bir sistemdir.

Ülkemizde ihtiyaç duyulan ekonomik göstergelerin üretilmesinde, yayimlanmasinda ve dagitiminin sagianmasinda yapilacak tüm çalismalar için IKS referans kaynak teskil etmektedir. ikS'nin amaçlari asagidadir:

• Idari kaynaklara dayali IKS olusturulmasi ve güncellenmesi,
• AB ile ortak birim tanimlarina geçilmesi,
• Girisimlere ait demografik degiskenlerin elde edilmesi ve yayimlanmasi,
• Girisim Gruplarinin (GG) olusturularak küresel boyutta inceleme ve kargilastirma yapilabilmesi,
• Is istatistiklerile iilgili tüm çalismalarin omurgasi olmasi.

2. Mevcut Durum

TÜIK bünyesinde kurulu iKS'nin GiB ve SGK basta olmak üzere idari kayytlara dayali olarak güncelieme ve iyilestirilmesine devam edilmig, 2019 yil illik verisine nihai hali veriimis, is kayitiari çerçevesi veri kullanicilarin ihtiyacini karsilamak üzere Veri Arastirma Merkezi'nde mikro düzeyde kullanima agilmistir.

Yillik is kayitlari çerçeve verierinden yararlanilarak, Girisimcilik ve is Demografisi, 2020 Haber Bülteni zenginlestirilmis içerigiyle baganyla yayimlanmistir.

Villik is kayitlan çerçeve verileri, TÜlK bünyesinde üretici birimlerin ihtiyaçlari dogrultusunda günlük, aylik ve yilik bazda hizmet vermeye devam etmektedir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

2022 - 2026 RiP döneminde yapilacak yeni çalismalar asagida listelenmistir.

• is Kayitlari kalite göstergelerini olusturmak,
• Is Kaytlari yerel birim düzeyinde kayitlarn iyilestirilmesi ve istatistik üretmek,
• Üretilen istatistiksel birimlere ek olarak Faaliyet Türü Biriminin de üretilmesi ya da ikincil faaliyetlerin is Kayytlari Sisteminde isaretlenmesi için gerekli metodolojik çalismay ve gerekli idari kayit arastirmasini yapmak,

038T9a1

Istatistiksel Altyapi

22400223038

ttepitte cette

• Girisim Gruplarí'nin idari kayitlar yolu ile tam kapsaminin saglanabilmesi ve gösterge/yayin üretilmesi,
• Alanda faaliyet kontrol galismasinin harzemli perspektif programina gegisi saglanmistir, kontrollerin gelistirilmesine devam edilmesi,
• Gösterge üretiminin genisletilmesi, metodolojinin uluslararasi uyumunun artirilmasi saglanacaktir. Bu kapsamda hayatta kalma istatistikleri, girisim yaslarina göre gösterge yayini, ithalat/ihracat ve istihdam/ciro boyutlarida gözönünde bulundurularak gösterge ve igeriklerin gelistirilmesi çalismalarinin yapilmasi

igin ütkemizin ihtiyaglan kapsaminda diger kurumlarla bilgi paylasimi çalismalarina devam edilecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1.1.2. Tarimsal isletme Kayit Sistemi

1, Kapsam

Tarimsal Igletme Kayitlar; Türkiye'nin tamamini kapsayacak sekilde il, ilçe ve köy bazinda tarmsal faaliyette bulunan iftgiterin/isletmelerin özlük bilgilerini, faaliyetleri sirasinda kullandiklari varliklan (arazi, hayvan, girdi vs.), bitkisel ürün desenini, kullandig makine ve teghizat ile diger bilgilerini igermektedir.

Tarimsal isletme Kapsami; yasal durumu ne olursa olsun, sahip oldugu, ortakçilik, yancilik ya da kiralama seklinde isledigi arazinin büyüklügüne bakilmaksizin kendi adina bitkisel üretim yapan ya da kügükbas veya büyükbas hayvan besleyen veya hem bitkisel üretim hem hayvanclik yapan tek yönetim altindaki ekonomik birimdir.

Tarimsal isletmelere ait çerçeve elde edilmesi için Tarimsal Isletme Kayit Sistemi ile;

• Ülkemizde tarimsal faaliyetle ugraçan isletmelerin tamamina ait güncel bir cerçeve elde edilmesi ve bu yönde ulusal düzeyde kayit sisteminin olusturulup sürdürülebilirliginin saglanmasi,
• Tarimsal isletmelerin arazi, hayvancilik, makine-ekipman ve bitkisel üretim bilgiterinin kayit altina alinmasi, kayitlarin tamligi ve guncelliginin saglanmasi,
• Tarmsal isletmelerin T.C. kimlik veya vergi numaralarinin, adresierinin, ikametgah adreslerinin, telefon ve diger isletme bilgilerinin kayit altna alinmasi,

amaçlanmaktadir.

2. Mevcut Durum

Avrupa Birligi üyeligi müzakere sürecinde yer alan, "Tarm ve Kirsa! Kalkinma" baglikl 11, Fasin açilig kriteri ile "istatistik" baglikl 18. Fasiin kapanig kriterinin gerekliliklerini yerine getirme yükümlülügü gergevesinde; herhangi bir destege bajli olsun veya olmasin, tarimsal igletmelerin arazi, hayvanclik, makina-ekipman ve bitkisel üretim bilgilerinin kayit altina alinmast, kayitlarn sagitkli ve güncelliginin saglanmasi gerekmektir. Ancak, ülke genelini kapsayan TiKAS olmadigindan; idari kayitlar kullanitarak (ilgili kurumiarin kendi amaçlarina uygun tuttuklari kaytlar) tarimsal isletme cerçevesi olusturulmaktadir.

Tarimsal igletmeierin (hanehalki ve kurumsal) adres, kimlik bilgileri, isletme büyüklük ve isletme tipi ile tarimsal üretime ait diger ilgili özelliklerin yer aldigi bir veri tabanidir. Tarimsal isletme kayitlari; TOB ve tarimsal isletmelerin bagli oldugu birlik, kooperatif ile diger ilgili kurumlardan alinan bilgilerin AKS ve Merkezi Nüfus Idaresi Sistemi (MERNIS) kayitiari kullanilarak yapiian güncellemelere göre olusturulmaktadir.

Bu kapsamda TUIK tarafindan idari kayitlarndan faydalanilmasi planlanan kurumlar; TOB, Türkiye Ziraat Odalan Birligi (TZOB), Tarm Kredisi veren Bankalar, Kooperatif ve Birlikler, Tarim Sigortalan Havuzu isletmesi, SGK, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Tarimsal Kalkinmayi Destekleme Kurumudur (TKDK).

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Ulusal düzeyde yapilacak olan ve ülke genelinin tamamini kapsayan TIKAS olusturulmasi halinde yapilacak protokoller ile düzenli olarak TÜiK'e veri akisi saglanabilecektir.

1.1.3. Adres Kayit Sistemi

1. Kapsam

5490 sayl Nüfus Hizmetleri Kanununa dayanlarak olusturulan AKS ile Türk Vatandaslarinin ve Türkiye'de herhangi bir amaçia en az doksan gün süreli yabancilara mahsus ikamet/calisma izni alarak veya ikamet izni yerine belge sahipligiyle veya mavi kart hamili olarak yasayan ve yasal olarak Türkiye'de bulunan tüm yabancilarin yerlesim yeri ve diger adres bilgilerinin elektronik ortamda merkezi bir yapi içerisinde güncel olarak tutulmasi amaglanmaktadir.

2. Mevcut Durum

Bu Kanun kapsaminda, belediyeler ve il özel idareleri tarafindan ülke genelinde numaralama ve levhalama çalismalan tamamlanarak UAVT olusturulmus olup, TÜiK tarafindan 2006 yilinda yapilan alan uygulamasi ile kisilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraiari ve yerlesim yeri adres bilgileri eslestirilmistir. Bu bilgiler içisleri Bakanligi'na 2007 ylinda devredilmis, antlan tarihten itibaren adres verileri güncel olarak elektronik ortamda tutulmaya baslanmister.

AKS nin en önemli unsurlarindan biri olan UAVT belediyeler, özel idareler, organize sanayi bölge müdürlükleri ve serbest bölgeler tarafindan güncellenmektedir. Adres olusumuna altyapi tegkil eden yapi belgeleri (yapi ruhsati, yapi kullanma izin belgesi ve yanan yikilan yapilar formu) yine bu veri tabani üzerinden bahse konu ilgili idareler tarafindan üretilmektedir.

AKS, adres bilesenlerinin belirli bir tarih araligindaki durumunun saklanabilmesini sagiayan tarihsel yaprya, idari ve mahalli bilesen degisiklik islemierinin ilgili idarelerle esgüdümlü yürütülmesini kolaylastiracak bir yapiya kavusturulmustur.

Türk Medeni Kanunu'nun 19 uncu maddesi geregince "yerlesim yerinin tekligi" ilkesi dogrultusunda AKS'deki bir kisinin, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarasi ile eslestirilen tek bir yerlesim yeri adresi mevcuttur. Kisiler, yeni bir yerlesim yeri adresi beyan etmedigi sürece sistemde yer alan mevcut yerlesim yeri adresi tüm is ve iglemlerde esas alinmaktadir.

Bu kapsamda adrese iliskin bilgiler, Kimlik Paylasimi Sistemi (KPS) üzerinden kamu kurum ve kuruluslari, 5411 saylli Bankaciik Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan bankalar ve 5684 sayili Sigortaclik Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan sigorta ve emeklilik sirketieri ile Güvence Hesabinin paylagimina sunulmustur. Aynica, 2008/8 Basbakanlk Genelgesi ile kamu kurum ve kuruluslarnin yaptiklar islemlerde "KPS'den temin edecekleri yerlesim yeri ve diger adres bilgilerini esas almalari, kamu kurum ve kuruluslarinca yürütülen is ve islemierde, nüfus müdürlüklerinden veya vatandasiarimizdan yerlegim yeri ve diger adres beigesi (ikametgâh ilmühaberi) ite nüfus kayit örnegi istenmemesi, bu belgelerin, ilgili kurulus tarafindan dogrudan KPS'den elde edilmesi öngörülmüstür.

Anilan Kanunun 68 inci maddesi geregince, adres degisikliginin süresi içinde bildirilmemesi veya gerçege aykin beyanda bulunulmas: halinde idari para cezasi uygulanmasi öngörülmüstür.

trreretd

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

AKS'de metinsel olarak tutufan adres bilgilerinin koordinat verileriyle tanimlanarak cografi (mekansal) nitelik kazandinimasi yoluyla bu sistemin daha saglkir isleyen ve sürdürülebilir bir yapiya kavusturulmasi, diger kurum ve kuruluslarin adres bilgileri ile daha etkin bir sekilde calisabilecekleri entegrasyon altyapisinin kurulmasi, yapi ruhsati sürecinin elektronik ortama aktanlmasi, yetkili idareler, Çevre, Sehircilik ve iklim Degisikligi Bakanlgi (ÇSIDB) ve ilgiti diger kurumlar arasinda gerekli belge ve verilerin elektronik ortamda paylagiminin saglanmasi amaciyla MAKS ve Çevrimiçi Emlak ve Insaat Izinleri Projesi 2012 yilinda faaliyete geçirilmistir. MAKSin ülke genelinde yayginlastinimasina yönelik çalismalar sürdürülmektedir.

Bahse konu sistemin ülke genelinde yayginlastinimasi amaciyla 2016 yinda 76 ilde mekânsal adres veri üretimi çalismalarina baslanmistir. Proje kapsaminda;

• Il, ilce, köy ve mahalle alanlani olusturulmustur.
• Meydan, bulvar, cadde ve sokaklar (yol) ile tüm yapilar (yapi, diger yapi) ve bagimsiz bölümler tespit edilerek sayisal hale getirilmistir.
• Yukarida belirtilen adres bilesenleri Adres ve Numaralamaya Iliskin Yönetmelik hükümleri dogrultusunda kontrol edilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilerek yeniden numaralandinimistir.
• Uretilen verilerin kontrolünden sonra MAKS'a aktanlmasi saglanmistir.
• Adres Kayit Sistemi'nde olup sahada olmayan ya da sahada olup Adres Kayit Sisteminde olmayan verilerin kontrol edilerek MAKS'a aktarilmasina yönelik yetkili idarelerle çalisma yürütülmektedir.

MAKS'in ülke genelinde tamamlanmasi ile Nüfus ve Konut Sayimlarindaki konuta iliskin degiskenlerin üretilmesine katki saglayacaktir.

'tar!

1.1.4. Gög Kayit Sistemi (GöçNet)

1. Kapsam

Yabancilarn Türkiye'ye girisieri, Türkiye'de kaliglan ve Türkiye'den gikiglari ile Türkiye'den koruma talep eden yabancilara saglanacak korumanin kapsamina ve uygulanmasina iliskin usul ve esaslari ve Içisleri Bakanligina bagli Göc Idaresi Baskanligi kurulus, görev, yetki ve sorumiuluklarini düzenlemek amaciyla gikartilan 6458 sayili Yabancilar ve Uluslararasi Koruma Kanunu (YUKK) 11 Nisan 2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayimlanmistir. YUKK, yabanailann Türkiye'ye girisi, Türkiye'de ikametieri, sinir disi edilmeleri ve uluslararas: korumadan faydalanmalani hususunda önemli hukuksal ve idari degisiklikier getirmistir. Kanun, tüm hükümleriyle, yayim tarihinden 1 yil sonra, 11 Nisan 2014 tarihinde yürürluge girmistir. YUKK kapsaminda kurulan Gög Idaresi Baskanlignin merkez teskilati ayni tarih itibariyla operasyonel hale geimis, yabancilara ait tüm is ve isiemlerin yaninda plan ve politikalarin olusturulmasi ve istatistikierin üretilmesi sorumlulugu EGM'den Göç Idaresi Baskanligina devredilmistir.

YUKK'un resmi gazetede yayimianmasi sonrasinda Türkiye'nin göç ve ulusiararasi koruma alaninda örnek bir ülke olmasini saglayan, yabancilarin Türkiye'ye girigleri, kakglari, çikislari, sinir disi edilmeleri, giris yasaklari, uluslararasi koruma, gegici koruma ve insan ticareti magdurlarinin korunmasiyla ilgili is ve islemlere ait bilgilerinin elektronik ortamda yönetilmesi igin gelistirilmis bir göç sistemi projesi olan GöçNet sistemi kurulmustur.

GöcNet sistemi, daha önceden birbirinden ayrik olarak yürütülen vize, ikamet izni, çalisma izni, giris yasagl, sinir disi etme, ulustararasi koruma ve geçici koruma gibi islemierin tek çati altinda topianmasina ve dolayisiyla daha hizli, etkin ve saglikli kararlarn alinabitmesine olanak saglamaktadir.

2. Mevcut Durum

Gög idaresi Baskanliäl, kurulusundan itibaren yaklasik 1 vil EGM tarafindan tutulan Pol-Net sistemini kullanmis, 18 Mayis 2015 tarihinden itibaren GöçNet sistemini kuilanmaya baslamistir. Kapali devre seklinde çaliçan veri tabani üzerinden yabancilara iliskin tüm is ve islemler yürütülmektedir. GöçNet veri tabaninda basta "ikamet izni", "Vize", "Giris Yasagr", "Uluslararasi Koruma", "Sinir Disi Etme", "Vatansiz", "Geçici Koruma" modülü olmak üzere istatistiksel raporlama çalismalars yapilabilmektedir. Geçici Koruma modülü haricindeki modüller üzerinden 18.05.2015 tarihi itibariyla yabanciara iliskin is ve islemier aktif sekilde yürütülmeye baslanmig, Geçici Koruma Modülü ise 2015 yili Kasim ayr itibariyla aktif olarak kullanimaya baslanmister. GögNet veri tabaninin kurulumundan önce EGM'nin sistemi olan Pol-Net'den çekilen verilerin GöçNet sistemine aktarmi ise tamamlanmistir.

Halihazirda EGM, Disisleri Bakanligi, Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligs (ÇSGB), SGK, Saglik Bakanlgi basta olmak üzere 20'ye yakin kamu kurumu ve diger ilgili kurum ve kuruluslarla veri entegrasyonu saglanmis olup isbirligi yapilan kurum sayisi her geçen gün arttinimaktadir.

GöçNet sisteminde ver alan verilerin TÜiK tarafindan yapilan yillk nüfus analizlerinde ve uluslararasi göç istatistikierinin üretilmesinde kullanilmasina iliskin "Bilgi Paylasim Protokolu" 22 Aralik 2017 tarihinde imzalanmistir. Bu protokol kapsaminda, web servisleriyle alinan ikamet izin verileri 31 Aralik 2020 tarihli Adrese Dayali Nüfus Kayit Sistemi

560068026883

(ADNKS) de yer alan yabanci nüfusun belirlenmesi çalismalarinda kullanilmaya baglanmistir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Göç idaresi Baskanlignin ana veri kaynagi olan, 18.05.2015 tarihi itibanyla yabancilara iliskin is ve islemlerin yürütüldügu GögNete iliskin olarak; EGM, ÇSGB ve igisleri Bakantiäs basta olmak üzere kurumlaria yapilan entegrasyon calismalan neticesinde kurumlar arasi saglanan bilgi akisinda gerekli görülen güncellemeler için görügmeler devam etmektedir.

Göç Idaresi Baskanligu ile TÜIK arasinda imzalanan "Bilgi Paylagim Protokolü" gergevesinde, GöçNet sisteminde yer alan uluslararasi koruma kaytlarnn web servisleri aracilgyla düzenti olarak Tülk'e aktarlmasina iliskin çalismalar devam etmektedir.

Uluslararasi standartlara uygun göç istatistilerinin üretilebilmesi, kamu kurum ve kuruluslarinin veri ihtiyacinin kargilanabilmesi için kayit sistemi büyük önem arz etmektedir. Bu sebeple, kayittarin olusturulmasinda uluslararasi standartlar dikkate alinarak çalismalar yapilmis ve uluslararasi kuruluslarla yapilacak veri paylasiminda kolaylik saglanmis olup buna iliskin çalismalar devam edecektir.

1.1.5. Ulusal Adres Veritabani

1. Kapsam

Ülkemizde adreslerin bir standarda kavusturulmasini, adres niteliklerinin güncei olarak takibini ve adrese dayals kamu hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir sekilde yürütülmesini saglamak üzere UAVT kurulmustur. Öncelikli olarak bir standardi oimayan adres bilgist igin igisleri Bakanlig, TÜiK ve Türk Standartlan Enstitüsü (TSE) isbirligi ile ulusal adres standardi olusturulmustur. Tüm yerlesim yerlerinde numaralama çaligmalari, bu standarda göre yapiimakta ve yetkili idareler tarafindan adres bilgileri UAVT'ye web ortaminda istenmektedir.

2. Mevcut Durum

Ülkemizdeki tüm adresler mahalle ve köy ayrintisinda cadde, sokak, bulvar, meydan, küme evler ve binalarin is kapi numaralari dahil olmak üzere UAVT'ye kaydedilmektedir. Adres bilgisi kullanilan tüm çalismalarda, UAVT temel altyapiyi olusturmaktadir. Böylece, birçok kamu kurumunun farkl yaprlarda tuttuäu adres bilgileri bir standarda kavusmus ve adres karmasasina son verilmistir.

Sisteme veri akisi, belediyelik olan yerlerde belediyeler, köylerde ise il özel idareleri tarafindan saglanmaktadir. Yetkili idareler kendi yetki alanlarindaki adres bilgisi degisikliklerini, UAVT'ye isleyerek sistemin güncelligini saglamaktadirlar. Ayrica yapi ruhsati, yapi kullanma izin belgesi ve yanan yikilan yapilar formu, bu veri tabani üzerinden düzenlenmektedir.

Adrese dayali kamu hizmeti veren özel ve tüzel kisi kaydi tutan tüm kurum ve kuruluslar adres bilgilerini, bu sisteme dayali olarak olusturmakta olup, idari islemlerini bu sistem üzerinden gerçeklestirmektedirler. Sistemde oimayan bir adrese kamu hizmeti verilmemektedir.

UAVT'nin kurulumu 2007 ylli icerisinde TÜiK tarafindan tamamlanarak, içisieri Bakanligina devredilmistir. Sistemin vönetimi, güncellenmesi ve sistemde yer alan bilgilerin ilgili kurum ve kuruluslarla paylasimi icisleri Bakanligr NVIGM tarafindan saglanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

UAVT, yerini MAKS'a birakacak olup bu süreç tamamlanana kadar UAVT'nin güncelliginin saglanmasi ve tespit edilen eksikliklerin giderilmesi igin igisleri Bakanligr ile isbirligi faaliyetierine devam edilecektir.

1.1.6. Egitim isgücü Veritabani

1. Kapsam

Örgün egitim, istihdam, kazanç ve yerlesim bilgiterinin eslestirilmesi ile olusturulan Egitim-isgücü Veri Taban (EIVT) ile egitim ile isgücü piyasasi arasindaki iligkinin sistematik bigimde veriye dayali olarak analiz edilmesini saglayacak bütünlesik bir veri tabannin kurulmasi, sürdürülmesi ve söz konusu veri tabanindan istatistiksel gktilarin üretilmesi amaçlanmaktadir.

2. Mevcut Durum

EiVT, egitim ile isgücü piyasasi arasindaki uyumun artinimasina yönelik olarak gereklestirilecek çalismalar için tasarlanmistir. Bu veri tabani mevcut durumda, bireyiere ait örgün egitim (Yüksekögretim Kurulu (YÖK) ve Milli Egitim Bakanlig: (MEB)), kayith istihdam, meslek bilgileri ve kazanç (SGK ve Muhasebat Genel Müdürlügü) ile demografik bilgilerin (MERNIS ve ADNKS) eslestirilmesine dayanan bir yapidadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Girisimlerin demografik ve ekonomik faaliyet bilgilerinin de kisilerin egitim ve istihdam bilgileri ile iliskilendirilmesinin yani sira EiVT sistemine yaygin egitime iliskin göstergelerin de eklenmesi planlanmaktadir.

4. Uretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

"MMATE

1.2. COGRAFI BILGI SISTEMLERÍ VE UZAKTAN ALGILAMA

1.2.1, CORINE Arazi Örtüsü

1. Kapsam

Uzaktan algilama ve cografi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri ile uydu görüntüleri ve hava fotograflari kuilaniarak, geleneksel veri toplama yöntemlerine destek olacak sekilde yapay ve dogal alantara (yerlesim alanlari, yollar, tarim alanlan, ormanlar, su kütleleri, toprak erozyonu, arazi yapisi, dogal felaketler, kirilik vb.) iliskin istaistikler konuma bagli olarak üretilebilmektedir.

Arazi Örtüsü Projesi (Coordination of Information on the Environment (CORINE)), Avrupa Çevre Ajansinin belirledigi kriterler ve siniflandirma dogrultusunda Avrupa Çevre Ajansina üye tüm üikelerde, arazideki çevresel degisimlerin belirlenmesi, dogal kaynaklarin rasyonel bigimde yonetilmesi ve çevre ile ilgili politikalarin belirlenmesi amaçlarina yönelik olarak ayni temel verilerin toplanmasi ve standart bir veritabaninin olusturuimasi amaciyla 1985 ylinda basiatilmis ve bugüne kadar 1990, 2000, 2006, 2012 ve 2018 yillanna ait veri setleri olusturulmustur.

CORINE projesinde cografi kapsam Türkiye'dir. Uygulanan metodoloji ise Avrupa Çevre Ajansi tarafindan saglanan orta ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri üzerinden (Landsat-4/5/7, TM, SPOT-4 ve/veya IRS LISS III vb) uzaktan algilama ve cografi bilgi sistemleri teknolojileri ve bilgisayar destekli görsel yorumlama metodu ile 1/25.000 ölçekli topografik paftalar, toprak, orman mescere, sulanan alan haritalani gibi yardimci verilerin de kullanimasiyla 1/100.000 Ölgekte arazi örtüsü/kuilanimi ve arazi örtüsü/kullanimindaki degisikliklerin tespit edilmesi temeline dayanmaktadir.

CORINE adlandirmasinda esasen 3 seviye bulunmaktadir. Birinci seviyede 5 temel arazi örtüsü sinifi, 2. seviyede arazi örtüsü/kullaniminin birlikte oldugu 15 sinif, 3. seviyede ise 44 adet arazi kullanim sinifi bulunmaktadir. Ayrica ülkeler kendiferine ait olan daha detay sinflan da 4. seviye olarak ekleyebilmektedirier.

2. Mevcut Durum

Ülkemizde halihazirda arazi kullanim istatistikleri geleneksel yöntemierle derlenmektedir. Bu kapsamda CORINE arazi örtüsü çahismalari ülkemizde 2001 yilinda baslamistir. 2000-2001 yillarna ait uydu görüntüleri (Landsat 5 TM ve Landsat 7 ETM) kullanlarak yapilan ilk arazi örtüsü çalismasi 2005 yili basinda TUIK tarafindan tamamlanmistir. Sonrasinda bu aligmanin sonuçlan bir protokol kapsaminda Mülga Çevre ve Orman Bakanligia devredilmis ve sonuçiar 2008 yili ortasina kadar revize edilmistir. 2000-2006 yillari arasinda arazi örtüsünde meydana gelen degisimierin tespit edilmesine yönelik 2006 yilt uydu görüntülerinin kullanildigi ikinci çalisma olan CORINE 2006 Projesi Mülga Çevre ve Orman Bakanlig; bünyesinde baglamis ve Kasim 2009 tarihinde tamamlanmistir, AB ülkelerinde mevcut olan 1990, 2000, 2006 yillarna ait veri setleri ilgili Bakanligin Bilgi Islem Dairesi Baskanliginca, CORINE 2012 projesi ise ITU ile yapilan isbirligi protokolü çerçevesinde 2015 yilinda tamamlanmistir. CORINE 2018 Projesi TOB Bilgi Isiem Dairesi Baskanliginca 2019 ylinda tamamlanmistir. Proje sonucunda olusturulan veritabanlarinin analiz edilmesi ile tüm ülke ve il-ilgeler bazinda 1990, 2000, 2006, 2012 ve 2018 yillari ile bu yiliar arasi degisimieri gösteren çesitli istatistiki veriler elde edilmistir.

21G:

1990, 2000, 2006, 2012 ve 2018 yillarina ait arazi örtüsü ile bu yllar arasindaki arazi örtüsünde meydana gelen degisim verileri TOB'un https://corine.tarimorman.gov.tr/corineportal adresinde yayimlanmaktadir.

RiP kapsaminda yayimlanan CORINE 2012 Arazi Örtüsü verisinin istatistiki anlamda güvenilirligini saglamak amaciyla, TOB ve TÜIK isbirtigi ile ortak bir kontrol çalismasi yapilmistr. Bu çalisma hem CORINE 2012 hemde CORINE 2018 sonuglarinin dogrulugu igin iki kez yapiimister. Çalisma sonrasinda TÜIK tarafindan hazrlanan Kontrol Çaligmasi Analizi Raporlarina göre; CORINE 2012 Sonuçlarinn 3. seviye siniflarina ait genel dogruluk oran: %93, CORINE 2018 Sonuglarinin 3. seviyedeki siniflarina ait genel dogruluk orani ise %94 olarak hesaplanmistir.

TUIK tarafindan yapilan kalite degerlendirmeleri sonucunda CORINE Arazi Ortüsü Istatistikleri, Resmi Istatistiklerde Ulusal Kalite ilke ve Standartlarina uygun bulundugundan 2018-2022 dönemi igin "Resmi istatistik Kalite Belgesi" almaya hak kazanmistir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

CORINE arazi örtüsü çalismalari, 6 ylda bir tekrarlanmaktadir. Bir sonraki dönem 2024 yilidir. CORINE 2018 çalismasinin devami olan CORINE 2024 projesinin de RIP 2022-2026 Program döneminde yapilmasi planlanmaktadir. Sonuçiar https://corine.tarimorman.gov.tr/corineportal/ web adresinden yayimlanacaktir.

1.2.2. Kir /Kent Taniminin Revizyonu

1. Kapsam

TÜIK, 2014 yili Mart ayina kadar, Devlet Planlama Teskilatinin 1982 ylinda yayimladigr "Kent Esigi Arasturmasi: Türkiye Îçin Kent Tanmi" kriterlerini kullanarak 20 001 ve daha fazla nüfuslu yerlesim yerlerini kent, 20 000 ve daha az nüfuslu yerlegim yerierini kir olarak tanimlayan siniflamayi dikkate almistir. Bu siniflamaya göre Türkiye nüfusunun %72'si kentlerde, %28'i ise kirlarda yasamaktadir.

Resmi Gazete'nin ilgili sayilarinda yayimianan 5393, 6360 ve 6447 sayli kanunlar uyarinca 2014 yils Mart ayi itibaryia gerçeklesen idari bölünüs degisiklikierinin kir-kent yapisina etkileri oldukça önem arz etmistir. flgili kanunlar uyarinca yapilan degisiklikler ile Türkiye'nin %14'ü kir nüfusu, %86'sr ise kent nüfusu halini almistir. 2014 yil Mart ayr itibari ile Büyüksehir Belediye Statüsü kazanan 30 it için, it sinirlan içerisinde yer alan köyler mahalle statüsü kazanmis, 20 000 nüfus sinin esas alinarak yapilan kir-kent tanimindaki kir orani bu büyüksehirlerde %21'den %3'e düsmüstür.

TÜiK'de kir-kent bazl örnekleme yöntemi ile yapilan hanehalki çalismalarinda ülke genelindeki temsiliyeti saglamak üzere, toplam örnek genisliginin kir ve kente düsen paylarnin dikkate alinmasi büyük önem tasimaktadir. Örnek birimlerin segimi sirasinda kir ve kent ayriminda kontrol saglanamamasi durumunda, kir yapisinin ya da kent yapisinin genel temsiliyete etkisini yok sayilacagindan ülke geneli igin yanli tahminlerin üretilmesine neden olabilecektir. Bu nedenle, TÜiK Bagkanligr tarafindan, 2014 ylindan itibaren tüm istatistiklerin kir ve kent ayriminda degil; ülke toplam: genelinde üretilmesi karan alinmistir.

2. Mevcut Durum

Halihazirda yasanan sorunlar, mevcut kir-kent tanimi yeriesim yerleri nufustan dikkate alinarak yapildigi için ortaya gikmaktadir. Dolayrsiyla, mevcut tanim idari sinirlara bagli bir tanimlamadir. Bu nedenle, uzun vadede kullanilmaya yönelik hem AB standartlarina uygun hem de ulusal bir tanimin gelistirilmesine olanak saglayan, idari sinirlara bagimli olmayan, yurt dist ülke uygulamalarina benzer sekiide kullanilan yöntemlerden biri olan "ayristirma (areal interpolation)" yöntemi kultanilarak bir kilometrekare çözünürlüklü nüfus yogunlugu gridleri üretilmistir. Bu nüfus yogunlugu gridleri üretilirken temel olarak il/ilçe sinirlari haritasi, ADNKS nüfus sonuçlari ve CORINE Arazi Örtüsü/Kullanimi siniflamasindan faydalanilmistr. Eide edilen nüfus yogunlugu gridlerinin her bir kilometrekarelik hücresinde tahmini nüfus yogunlugu hesaplanmistr. Avrupa Birligi istatistik Ofisi (EUROSTAT) normlarina uyumlu olarak gelistirilen nüfus yogunlugu gridinden yola gikarak, yine EUROSTAT tarafindan olusturulan kir- kent tanimlarindan faydalanlarak 1 km2 grid, il ve ilçe bazinda üçlü sinif ayrintrsinda, kir ve kent siniflandirmasi yapilmistir.

3. Yapilacak Yeni Calismalar

Kir-kent tanimlamasinin tam anlamiyla yapilabilmesi igin Igisleri Bakanligi tarafindan yürütülen MAKS projesinin tamamlanmasi gereklidir. Bu nedenle halihazirda MAKS projesinin tamamlandigi illerde adres noktalari ile eslestirilen gergek nüfus bilgisinden yola gikarak nüfus yogunlugu gridleri üretilmesi planlanmaktadir. Diger yeriesim yerleri için de gegmis yillar igin yapilan nüfus grid calismalannda oldugu gibi nüfus yogunlugu gridi ayristirma yöntemi kullanilarak üretilmesi planlanmaktadir. Bu yöntemle elde edilen nüfus yogunlugu gridleri, AB standartlarinda kir-kent tanimlamasi

• %::

için belirtilen üçlü ve yedili sinif aynntisinda il/ilçe bazinda kir-kent siniflandirmasi yapmak için kulianilacaktir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1.2.3. Mekansal Adres Kayit Sistemi

1. Kapsam

NVIGM sorumlulugunda yürütülen adres, numaralama ve yapi belgelerine iliskin mevcut metinsel verilerin ulusal ve uluslararasi standartlar dikkate alinarak mekansal ortama tasinmasi amaciyla "Mekânsal Adres Kayit Sistemi Olusturulmasi ve Çevrimiçi Emlak ve Insaat Izinleri Projesi (MAKS)" planlanmistir. Söz konusu projede emlak ve insaat izinleri sürecinin CBS ortaminda adres ve numarataj süreciyle bütünlestirilmesi, gelistirilecek veri tabaninin ilgili kurum ve kuruluslarla birlikte çalisabitirlik ilkeleri gergevesinde paylasilmasi hedeftenmektedir.

Proje ile ülke genelindeki tüm adres bilesenlerinin metinsel olarak yönetildigi UAVT'ye mekansal bir boyut kazandinilarak daha etkin ve fonksiyonel bir Mekansal Ulusal Adres Veri Tabaninin olusturulmasi, CBS tabanh Kent Bilgi Sistemlerine (KBS) sahip yetkili idarelerin ikinci bir manuel veri girigine ihtiyaç duymaksizin sistemlerin entegrasyonu ile kurulacak mekansal UAVT'yi güncel tutmalarna olanak saglayacak servislerin hazirlanmasi, birçok kurum ve kurulus tarafindan ihtiyaç duyulan adres verisinin mekansal UAVT üzerinden mevcut standartlara uygun bir sekilde saglanmasi, kurumlarca saglanan hizmetierin daha etkin ve dogru bir sekilde sunulmasini saglayacak mekansal veri paylagimi ve paylasilan bu verilerin sürekli güncelliginin saglanacagi veri güncelleme altyapisinin olusturulmasi, UAVT bünyesinde yetkill idarelerce düzenlenmekte olan yapi belgelerinin, mekansai UAVT ve yapi belgeleri süreci içerisinde yer alan ilgili Kurumlarn sistemleri ile entegre edilerek daha etkin, hizli, verimli ve hatasiz bir sekilde düzenlenmesi, vatandaslarin adres bilesenleri ve yapi belgeleri ile ilgili süregiere daha hizli ve dogru bir sekilde erisebilmesi ve adrese dayali hizmetierde seffafligin saglanacagi bir altyapinin kurulmasi amaglanmaktadir.

2. Mevcut Durum

MAKS Projesi kapsaminda; KBS' ye sahip olan yetkili idarelerin, sistemlerini merkezden sunulan servislerle entegre ederek, gerek kendi bünyelerinde olusan gerekse igisleri Bakanlgr bünyesinde gerçeklestirilen mekânsal veri degisikiklerinin kargilikl islenebilmesine, KBS'si olmayan yetkili idarelerin MAKS içinde yer alan adresleri saglanan ara yüzler ile güncei tutmalarina, mekansal adres verileri ile yapi belgelerinin Kimlik KPS üzerinden paylasilmasina, mekansal veri tabaninin yapi belgeieri ile entegrasyonu ile otomatik olarak güncellenebilmesine olanak saglanmistir.

Haziran 2021 itibaryla MAKS 68 ilde devreye girmistir. Sakarya, Bursa, Balkesir, Antalya, Mugla, Aydin, Mersin, Eskisehir, Tokat, Manisa ve Kayseri ilerinde calismalar devam ederken Konya ve Ordu illeri kendi verilerinin aktarimi ile MAKS geçisini tamamlayacaktir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Projenin tamamlanmasi ile Türkiye çapinda tüm binalarn adreslerinin ilgili mekansal boyutuyla elde edilmesi ve mekansal olarak yönetilmesinin yolu agilacaktir. Böylece istatistiksel çalismalarda CBS tekniklerinin is süreçierine katkisinin artrilmasi mümkün olacaktir. Bu kapsamda, MAKS verileri ile yeni mekansal istatistiklerin ve göstergelerin üretilmesi, kir/kent tanimi revizyonu çalismasinda kullanilmasi ve Nüfus ve Konut Arastirmalari gibi mekansal boyutu olan calismalarda altlk olarak degerlendirilmesi hedeflenmektedir.

wrpost:

Cter!

W0104

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1.3. ALTYAPI ÇALISMALARI

1.3.1. Açrk Veri Sisteminin Kurulmasi

1. Kapsam

TÜIK tarafindan üretilen ve Kurumsal web sitesinde farkli uygulamalar üzerinden sunulan istatistiklerin tek bir noktadan sunulmasidir.

2. Mevcut Durum

TÜIK web sitesinde yer alan merkezi dagtim sistemi, uluslararasi seçiimis göstergeler, il göstergeleri, bölgesel istatistikler, istatistiksel tablolar gibi alanlarda farkl konu ve ayrintida istatistikler sunulmaktadir. Söz konusu istatistiklerin daha da zenginlestirilerek tek bir veri sunum kaynagindan kullanicilara ulastinimasi önem arz etmektedir.

ikinci RÍP (2012-2016) dönemi ile birlikte resmi istatistik portali açilarak basta UVYT olmak üzere Rip'e dahil olan kurum kuruluslarin RIP kapsaminda yayimlanan istatistiklerine tek noktadan (https://www.resmiistatistik.gov.tr/) takvim kapsaminda linkler saglanarak erisiminin kolaylastrlmasi saglanmistir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

TÜiK web sitesinde yer alan veri sunum uygulamalarinn tek bir çati altinda toplanarak farkls konuiardaki istatistiklerin beraber galisilabildigi bir sistem kurulmasi ve sistemin iceriginde yer alan istatistiklerin zenginlestirilmesine iliskin sürecin yürütülmesi ve RIP kasaminda kurum ve kurulugtar tarafindan yayimlanan istatistiklerin de tek bir platform üzerinden kullanicilara sunulmasi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

'?''

C.w:.17:21

1.3.2. Resmi istatistik Koordinasyon ve Gösterge Takip Platformu

1. Kapsam

Uluslararasi alanda kulfanimi giderek yayginlasan ve ülkeler arasi karsilastirmalar yapmaya imkan saglayan önemli endeks ve gösterge setleri ite RIP ve Uluslararasi Veri Gönderim Sistemi (UVGS) gibi çalismalari da kapsayan bir koordinasyon ve izleme platformudur.

2. Mevcut Durum

Küresel Yenilik Endeksi, Seyahat ve Turizm Rekabetgilik Endeksi, Sürdürülebilir Kalkinma Göstergelerine iliskin ilgili menüler platformda tanitilmis olup her yeni proje için özgün bir menü tasarimi yapilabilmektedir. Halihazirda asagidaki hususlara iligkin bilgiler platform araciligi ile izlenebilmektedir.

• Her bir endeksin takip edilmesinden sorumlu kurum
• Endekste yer alan her bir göstergenin üretilmesinden sorumlu kurum ve kisi bazinda iletisim bilgiteri
• Endekste yer alan her bir göstergenin degerinin iyilestrilmesinden sorumlu kurum ve kisi bazinda iletisim bilgileri
• Gösterge degerinin güncelliginin saglanmasi igin gerçeklestirilen eylemler
• Gösterge degerinin iyilestirilmesi igin gergeklestirilen eylemler
• Göstergeye iliskin ulusal ve küresei metaveri
• Göstergeye iliskin ülkemiz puani ve siralamasi
• Gösterge degerlerinin tablo ve grafik olarak gösterimi

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Platforma UVGS ile ilgili süregierin de eklenmesi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalsmalar

1.3.3. Uzaktan Algilama / CBS Teknikleriyle istatistik Üretim ve Sunumu

1. Kapsam

Veri entegrasyonu, gelisen dünyada giderek önem kazanan bir konudur. Geleneksel yöntemlerde veri entegrasyonu genellikle anahtar degerler (ör: kimlik no, vergi no, vb.) kullanilarak gergeklestirilir. Oysa toplanan her veri, toplandigi yer (konum) ile dogrudan ilgilidir ve konum bilgisi kendi bagina bir entegrasyon anahtaridir.

Entegrasyon kadar önemli bir diger husus da yeni veri kaynaklarnin kullanima alinmasi ve mevcut kaynaklari desteklemek, dogrulamak ve zenginlestirmek amaciyia kullanilmasidir. Uzaktan algilama teknikleri ile elde editen veriler bu kaynaklara çok iyi bir örnektir. Uzaktan algilama verileri genellikle uydu veya hava araçlari ile temin edilen yüksek nitelikli verilerdir.

Uzaktan algilama verilerinden üretilen bilgilerin gesitli kurum ve kurulustardan elde edilen verilerin, idari snirlarin yaninda dogal sinirlarin da (havza, fay hatti, vb.) kullanilarak entegre edilmesi, cografi analiz imkanlan ile bu verilerin kullanilabilir bilgiye dönüsturülmesi hedeflenmektedir.

2. Mevcut Durum

Ülkemizde cografi veri üreten yerel ve merkezi kurumiar arasinda tam bir uyum henüz oturtulamamistir. Verinin belirli standartlar kullanilarak üretilmesi, farkli kurumlarca üretilen verilerin paylasimasi ve bu verilerin entegre edilerek bilgiye dönüstürülmesi konulannda problemler yasanmaktadir. Bu sorunlan cözmek üzere ÇSIDB bünyesinde Cografi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlügu (CBSGM) kurulmustur. CBSGM çesitli paydaslar ile isbirligi halinde ülkemizde üretilen veriler için standart olusturma çalismaianni tamamlamis ve Türkiye Ulusal Cografi Bilgi Sistemi (TUCBS) adi altinda yaymlamistir. Bunun yaninda bir geoportal kurarak baz kurumlarin verilerini buradan sunmaya baslamistir. CBSGM tarafindan çesitli veriler toplanmakla birlikte bu veriler yalnizca görsel bir sunum seklinde yer almakta ve aralarinda bir entegrasyon bulunmamaktadir. Ayrica cografi veri bulundurmayan ama verisi haritalanabilecek kurumlarin (ör: SGK, GIB, vb.) verileri de bu geoportalda yer almamaktadir.

Uzaktan algilama teknikleri ise TOB ve GSIDB gibi kurumlarca çesitli çaligmalarda kullanilmakla birlikte resmi istatistik üretiminde etkin rol almamaktadir.

Sözel veri entegrasyonu ve idari kayrtlardan istatistik üretiminde öncü rol üstlenen TÜIK, uzaktan algilama tekniklerinin kullanimi ve mekansal verinin entegrasyonu konusunda da çalismalar yapmaktadir. Ozellikle Avrupa istatistik Sisteminde yer alan erisilebilirlik istatistikieri ve sürdürülebilir kalkinma göstergeleri için uzaktan algilama verisi, cografi veri ve mekansal analiz tekniklerinden faydalanilmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Veri entegrasyonu asamasinda halihazirda kurumumuzda entegre edilen sözel verilere mekansal boyut kazandirilacak ve diger cografi boyutu bulunan verilerle entegre edilecektir. Analiz açamasinda ise bu veriler bilgiye dönüstürülecektir. Örnegin Nüfus ve Vatandaslik isleri Genel Müdürlügünden eide edilen demografik bilgiler ile Sosyal Güvenlik

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

58626800

Kurumundan elde edilen kayitlar entegre editerek koordinatlandinldiginda kisilerin ikamet ve is yerleri arasinda ne kadar mesafe kat etmek zorunda olduklan analiz edilebilecektir.

Uzaktan algilama verileri kullantarak da ekili ürün ve rekolte tahmini gibi tarimsal istatistikler; kentsel alanlarin tespiti ve yiliara göre degisimi gibi bilgiler basta olmak üzere gesitli istatistikler üretilecektir.

Son kullanicr tarafinda ise üretilen bu veriler idari sinrlara bagh kalmaksizin sunulacaktir. Kullanicilar ilgilendikleri bölgeyi kendileri harita üzerinde gizerek talepte bulunabilecek ve -istatistiki gizliligi ihlal etmeden- istedikieri bilgiye erisebilecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Ülkelerin ekonomik ve sosyal yapilarnin incelenmesi için istatistiki bilgilere gereksinim duyulur. Ancak bu bilgilerin gerek kullaniciar arasinda, gerekse ulustararasi alanda anlamli olabilmesi, belli standartlara dayandirilarak düzenlenmis olmasina baglidir.

Küresellesmenin hedeflendigi günúmüz kosullarinda ve içinde bulundugumuz bilgi çajinda, farkl dilleri konusan ya da farkli amaçlara sahip bilgi kullanicilarintn iletisimi, ortak bir dil olan siniflamalar ve kodlama sistemleri sayesinde saglanmaktadir.

Sinflamalarin ana çatisi, Birlegmis Milletter istatistik Bölümü (United Nations Statistics Division-UNSD), Avrupa istatistik Ofisi (EUROSTAT), Uluslararasi Çalisma Orgütü (International Labour Organization-ILO), Uluslararasi Para Fonu (The International Monetary Fund-IMF), Iktisadi Isbirligi ve Kalkinma Teskilati (Organization for Economic Co-Operation and Development-OECD), Birlesmis Milletler Egitim, Bilim ve Kültür Örgütü (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization-UNESCO) gibi özel konularda uzmanik faaliyeti yürüten yetkili uluslararasi kuruluslar tarafindan gelistirilmektedir. Bununla birlikte, uluslararasi kabul gören siniflamalara geçis saglanmasi kosulu ile ülkeler kendi ihtiyaçlari dogrultusunda ulusal siniflamalarini olusturabilirler.

2. Mevcut Durum

Degisen ekonomik yapiiar ve yeni teknolojinin, mevcut olan faaliyet ve ürünlerden daha önemli hale gelen yeni faaliyet, ürün ve meslek vb. ortaya çikarmasi, siniflamalarin yeniden düzenlenmesine neden olmaktadir. Bu kapsamda, doksanl! yillarda uluslararasi istatistiki siniflamalar kapsamli bir sekilde yeniden düzenienmis ve istatistiki siniflamalara iliskin bütünlesik bir sistem olarak yeni sinflamalar gelistirilmistir. Bunun sonucunda Türkiye Istatistik Sisteminde; uzun yillardir takip edilen Birlesmig Milietler (BM) tarafindan gelistirilen ulusiararasi siniflamalar yerine ulusiararasi siniflama sistemine entegre olarak gelistirilmis olan AB Siniflama Sistemi'ne geçis saglanmistir. BM tarafindan gelistiriten uluslararasi siniflamalar ile AB siniflamalari arasinda olusturulan geçis (dönüsüm) tablolari sayesinde hem uluslararasi, hem de AB Siniflama Sistemi'ne uyumlu, karsilasturmalara imkan verebilecek, ayni zamanda ulusal düzeydeki bilgi taleplerini karsilayabilecek bir sistem olusturulmustur.

Ulkemizde ihtiyaç duyulmasi halinde sinifiamalarin ulusal versiyonlari, uluslararas: siniflamalara geçis saglanmasi kosuluyla TÜIK tarafindan gelistrilmekte ve kullanicilara sunulmaktadir. Ayrica 5429 sayh Türkiye istatistik Kanunu'nun 11. maddesinde yer alan "Kurum ve kuruluslar, Bagkanlik (TÜIK) tarafindan olusturufan istatistik amaçli tanim ve siniflamalars kuilanmakla; kendi ihtiyaglari dogruitusunda belirleyecekleri siniflamalari kullanmalari halinde ise, Baskantigin belirledigi sinflamalara dönüstürülmesini saglayacak tedbirleri almakla yükümlüdür" ifadesi ile siniflamalarin ayri kurumlar tarafindan üretilmesinden dogacak sikintilarin ortadan kaldinlmasi saglanmistir.

TUIK, veriler üzerinde dil birligi saglamak ve ulustararasi karsslastirmalara olanak saglayacak sekilde veri üretimini temin etmek üzere, BM ve AB tarafindan gelistirilen sosyal ve ekonomik siniflamalar ile bunlarin ulusal versiyonlarini

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

1.4. SINIFLAMALAR

SGASE"V

Ae AH

(Tablo 1.4 Siniflamalar Listesi) TÜIK resmi internet sitesinde yer alan siniflama sunucusu üzerinden tüm kullanicilarin hizmetine sunmustur. TUIK Siniflama Sunucusuna ulasilabilecek web adresi https://biruni.tuik.gov.tr/DIESS/ dir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Siniflamalara iliskin degisiklikler ve düzentemeler takip edilerek bunlarn isijunda TÜIK Siniflama Sunucusunda güncelleme çalismalarina devam edilecektir. Revize edilen siniflamalarla ilgili olarak ulusal kodlarin agilmasi, bu kodiarla ilgili agiklayic notlarin hazirlanmasi, eski siniflamalarla yeni sinifiamalar arasindaki dönüsüm tablolarinin olusturulmasi, bu siniflamalarin yayimlanmasi ve siniflama sunucusuna yüklenmesi falismalan yürütülecektir. Ayrica alandan gelen verilerdeki ürün, faaliyet ve meslek tanimlan dogrultusunda sözlükier gelistirilecektir. Yapilan bu calismalar için gerekirse ait komiteler kurularak calismalara son seklinin verilmesi saglanacaktir. RiP kapsamindaki kurum ve kuruluslarn ilgili personeline TÜIK tarafindan bir program çerçevesinde gerekli egitimler verilecektir.

BM ve EUROSTAT tarafindan yapilmasi planlanan ekonomik ve sosyal siniflamalar ile ilgili güncelleme çalismalari TÜiK tarafindan takip edilerek siniflamalarla ilgili gerekli uyarlama çaligmalari yaprlacaktir.

Uluslararass standartta herhangi bir siniflama kullanmayan ilgili kurum ve kurulusiar, TUIK Sinflama Sunucusu'nda yer alan siniflamalara gegmek için gerekli altyapryi olusturacaklardir. TÜIK, istatistiki sinflamalar konusunda bu kurum ve kurulusiara teknik destek saglayacaktir.

Özellikle Avrupa Toplulugunda Ekonomik Faaliyetierin istatistiki Sinflamasinin (NACE Rev.2) uluslararasi düzeyde güncellenme çalismalan izlenerek, Kurum çalismalarina entegrasyonuna katki saglanacaktir.

Siniflama Sunucusunun eksiklikleri giderilecek, daha kullanici dostu ve daha etkin bir yapiya sahip olmasi için tüm çalismalar gerçeklestirilecektir.

28 Ocak 2020 tarih ve 31022 Mükerrer Sayli Resmi Gazetede yayimlanan istatistiki Siniflamalar Yönetmeliginde de ifade edilen yetkiye göre bazi siniflamalarin etkin çalsma ve esgüdümünü saglayabilmek için komisyonlar ve/veya çalisma gruplan tesis edilmeye çalisilacaktir.

istatistiksel Altyapi

Tablo 1.4 Sinflamalar Listesi!

Istatistiksel Altyapi

"Tablo da, siniflamalarin kullandan versiyonlan yer almaktadi.

2 Bu sinflama her yil güncellenmektedir.

1. iSTATISTIKSEL ALTYAPI

istatistiksel Altyaps

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

ANA KONU 2. DEMOGRAFIK iSTATISTIKLER

• 2.1. NÜFUS VE DEMOGRAFI ISTATISTIKLERi
• 2.2. TOPLUMSAL YAPI VE CINSIYET ISTATISTIKLERI
• 2.3. ULUSLARARASI GÖÇ ISTATISTIKLERI

1. Kapsam

Nüfus ve Demografi istatistikleri; Türkiye istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan üretilen hayati istatistikler, idari kayytlara dayali nüfus istatistikleri, nüfus ve konut sayimlan, nüfus projeksiyonlan ile Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (HÜNEE) tarafindan yapilan Türkiye Nüfus ve Saglik Arasturmasi'ndan (TNSA) olusmaktadir.

Hayati istatistikler; belli bir yida meydana gelen dogum, evienme, bosanma, ölüm ve intihar olaylarina iliskin sosyal ve demografik bilgileri kapsamaktadir. Ölüm nedeni istatistikleri, hekimin gördügü ve hekimler tarafindan Saglik Bakanligi Ölüm Bildirim Sistemine (ÖBS) bilgileri girilen tüm ölümleri kapsanmaktadir.

Ülkemizde ikamet eden nüfusa yönelik temei bilgilerin üretldigi, Adrese Dayali Nüfus Kayit Sistemi'nde (ADNKS) ülke sinirlari iginde ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaslari ve yabancr uyruklu kisiler kapsanmaktadir. ADNKS'deki bilgiler diger idari kayitlar kulianlarak gelistirilmektedir.

ADNKS'de mevcut olmayan nüfusun demografik, sosyal ve ekonomik niteliklerine iliskin bilgilerin derienmesi amaciyia 10 yilda bir nüfus ve konut sayimi yapilmaktadir.

Nüfus projeksiyoniari, idari ve planlama çalsmalarndaki ihtiyaglar dogrultusunda kisa ve uzun dönemli olarak üretilmekte, nüfusun büyüklügü ve demografik göstergelere iliskin bilgileri kapsamaktadr. Nüfus projeksiyonlari, TÜIK revizyon politikalari dogrultusunda revize edilmektedir.

Herhangi bir vastaki nüfusun ölümlülük olasiliklarini ve diger istatistiklerini (yasa göre beklenen ömür süresi, hayatta kalanlarin sayisi vb.) ayrintil olarak agiklayan ve nüfus projeksiyonlarinin hesaplanmasinda da kullanilan hayat tablolari, 2014 yilindan itibaren her yil idari kayitlara dayali olarak üretilmektedir.

TNSA ile sayimlar ve idari kayitlardan eide edilemeyen temel saglik göstergeleri, gebeligi önleyici yöntemler, ana ve çocuk sagligi ve üreme sagligr ile ilgili göstergeler derlenmektedir.

2. Mevcut Durum

ADNKS'den yillk olarak yerlesim yeri düzeyinde nüfus büyüklügü, yas ve cinsiyet bilgileri ile birlikte ig gög, nüfusa kayiti olunan il, medeni durum, dogum yeri ve hanehalk tipine iligkin bilgiler de üretilmektedir.

Dojum, ölüm, evlenme ve bosanma olaylarina iliskin veriler, igisleri Bakanligi Merkezi Nüfus idaresi Sistemi (MERNiS) veri tabanindan elde edilmektedir. Saglik Bakanligi e-rapor sistemi igerisindeki e-dojum bileseni ve ÖBS kaytiari da veri kaynagi olarak kullanilmaktadir.

2.1. NÜFUS VE DEMOGRAFI iSTATISTIKLERi

Demografik istatistikler

WEEIN

20R02 36241

H4S B76 005

TÜIK tarafindan üretilen nüfus ve demografi istatistiklerinin Avrupa Birligi Istatistik Ofisi'ne (EUROSTAT) düzenli ve zamanli olarak aktanmi yapiimaktadir. Daha önceden "kismen uyumlu" olan uyum düzeyimiz uluslararasi gög istatistikleri konusundaki son gelismeler ile birlikte "orta düzeyde uyumlu" hale gelmistir.

MERNIS'in 2001 yilndan itibaren çevrimiçi (online) uygulamaya gegmesiyle, dogum olaylarina iliskin bilgiler 2001, evlenme ve bosanma olaylarina iliskin bilgiler 2002, ölüm olaylarna iliskin bilgiler ise 2009 yilindan itibaren Türkiye geneli için elde edilmeye baslanmistir. Hayati olaylardaki geç kayithlik nedeniyle, her yil dogum istatistikleri 5 yil, ölüm statistikleri ise 3 yil, evlenme ve bosanma istatistikleri 1 yil geriye dogru revize edilmektedir.

2009 yilina kadar TÜIK tarafindan formlar araciligiyla derlenen intihar olaylarina iliskin bilgiler ise, bu yildan itibaren Emniyet Genel Müdürlügü (EGM) ve Jandarma Genel Komutanlig'nin (JGnK) idari kayitiarindan manyetik ortamda elde edilmeye basianmistir.

2012 ylindan itibaren Sahil Güvenlik Komutanlgi, Adalet Bakanlig ve Geneikurmay Baskanligi kayitlari ile TÜIK ötüm nedeni verisinden eide edilen intihar verileri de degeriendirilerek intihar istatistikierinin kapsami genisletilmistir. Olümle sonuçlanan intiharlarin yani sira intihar girisimlerine iliskin verilerin de derlenmesine yönelik olarak TÜIK, ilgili kurumlarla isbirliginde çalismaktadir.

Olüm nedeni istatistikleri, hekimler tarafindan Saghk Bakanhg: OBS'ye girilen ölüm nedenlerinin Dünya Saglk Orgütü Uluslararasi Hastalik Siniflamasi (ICD-10)'na göre ölümün altta yatan nedeninin kodlanmis verilerini içermekte olup; 2009 yrlindan itibaren yas grubu, cinsiyet ve ikametgaha göre yayimlanmaktadir.

Kurumsal nüfusu tam ve dogru olarak tespit etmek üzere Kurumsal Yerler Adres Veri Tabani 2012 yiinda olusturulmus olup güncelligi TUIK Bölge Müdürlükleri tarafindan her yil saglanmaktadir. Bununla birlikte kurumsal nüfus bulunan yerlere ait bilgilerin ilgiti kurumlarin merkezi veri tabanlarindan web servisleriyle alinmasina yönelik çalismalar yürütülmektedir.

Idari kayitlar ve mevcut hanehalki arastirmalars kullanilarak yapilacak olan 2021 Nüfus ve Konut Sayimi (NKS) çalismalar devam etmektedir. Saym kapsaminda yer alan bina ve konutlara yönelik bilgilerin derlenecegi Bina ve Konut Nitelikleri Arastirmasi çalismalari da halen sürmektedir.

On Birinci Kalkinma Plani'nin "Iyi Yönetisim/Kamuda Stratejik Yönetim" basligi altinda: "Politika olusturma ve karar alma süreglerini güglendirmek amaciyla daha sistematik ve güvenilir veri, istatistik ve bilgi üretimi saglanacaktir (Madde 795)" ve "Politika olusturma süreçlerinde karar alma, planlama ve izleme süreglerinin kanta dayali olarak gerçeklestirilebilmesini teminen ülkemizde yasayan nüfusun sosyo-ekonomik yapisina iliskin konularda bütünlesik bilgi saglayacak bir sistemin kurulmasi ve düzenli olarak güncellenmesi saglanacaktir (Madde 795.1)" ifadeleri yer almistir. Bu dogrultuda TUIK tarafindan "Nüfus Nitelikleri Veri Tabani (NNVT)" adiyla bütünlesik bir istatistiki veritabani kuruimasi çalismalanna baglanmistir.

Ülkemize özel hayat tablolannin, Türkiye için tekli yaslar ve cinsiyet ayriminda yillik olarak, iller igin ise dogusta beklenen yagam süresi ve cinsiyet ayriminda üç ylida bir üretilmesine yönelik çaligmalar yürütülmektedir.

Resmi Istatistik Programs, 2022 - 2026

2021 yrlindan itibaren il düzeyindeki hayat tablolarina ek olarak Istatistiki Bölge Birimleri siniflamasi Düzey 1 (12 bölge) ve Düzey 2 (26 bölge) ayriminda hesaplanmasina baslanmistir.

Nüfus projeksiyonlari TÜIK revizyon politikasi kapsaminda revize edilmektedir. TUIK Tarafindan Uretilen istatistiki Verilerde Revizyon Yapilmasina iliskin Usul ve Esasiar Hakkinda Yönerge dogrultusunda nüfus projeksiyonlarinin ileriye dönük revizyontari, asagidaki durumda yapilir:

Nüfus projeksiyonlarinin ilerye dönük revizyonu, baz alinan yldan itibaren projeksiyonlarin idari kayitlar ile uyum oraninin Türkiye toplam nüfusunda %99 degerinin altina düsmesi durumunda yapilr. Bu kogulun olusmamasi durumunda ise her 5 yilda bir gergeklestirilir.

Ilgili revizyon yönergesine asagidaki bagiantilardan ulasiiabilmektedir: https://www.tuik.gov.tr/Kurumsal/Revizyon_Politikasi https://www.tuik.gov.tr/media/corporatecontent/Revizyon_yonerge.pdf

Ülke içi göc eden nüfusun göç etme nedenine iliskin istatistiklerin idari kayitiara dayali olarak üretilmesine yönelik çalismalar yürütülmektedir.

Nüfus sayimlari ve idari kayttardan elde editemeyen temel saglik göstergeleri, gebeligi önleyici yöntemler, ana ve cocuk sagligi ve üreme sagiigi ite ilgili göstergelerinin üretlmesi amaciyla 5 yilda bir gerçeklestirilen TNSA'nin son uygulamasi 2018 yulnda yaprlmistir.

3. Yapilacak Yeni Caligmalar

ADNKS'deki bilgilerin diger idari kayitlar kullanilarak gelistirilmesine yönelik çaligmalar yapilacaktir.

idari kaytlarn kapsaminin gelistirilmesi ve kalitesinin artmasiyla birlikte, hayati olaylara iliskin istatistiklerin gelistirilmesi çalismalarina devam edilecektir.

intihar girisim olaylarina iliskin veri derienmesi konusunda TÜIK; EGM, JGnK, Sahil Güvenlik Komutanligi, Adalet Bakanigi, Genelkurmay Baskanligr ve Saglik Bakanlg ile çalismalar sürdürecektir.

Nüfus projeksiyonlan TÜIK revizyon politikasi kapsaminda revize edilecektir.

NKS hazrlik çalismalari kapsaminda ADNKS'den elde edilemeyen engellilik, bina ve konut, isgücü ve göç etme nedenlerine iliskin bilgilerin üretilmesine yönelik ilgiti kurum/kuruluslaria isbirligi halinde çalismalara devam edilecektir. Bu kapsamda, engellilik istatistiklerinin üretilebilmesi igin Saglik Bakanligi tarafindan çalismalan yürütülen e-rapor bileseni igerisindeki Ulusal Engelliler Veri Bankast'nin kapsam ve kalitesinin arttirimasina yönelik kurumlar arasi isbirligi ve koordinasyon icinde ortak çalismalar yürütülmesi planianmaktadir.

Demografik Istatistikler

20e0a 30241

H4 B76 03

On Birinci Kalkinma Plani kapsaminda NNVT'nin kurulma çalismalan devam etmektedir. SGK, Türkiye I5 Kurumu (ISKUR), Milli Egitim Bakanligs (MEB), Yüksek Ögretim Kurumu (YÖK), Saglik Bakanlgi, Caligma ve Sosyal Güvenlik Bakanligrndan (ÇSGB) (dijer idari kayitlar eklenecek) temin edilen idari kaytlar ADNKS'ye entegre edilmektedir. Bu bilgiler 2021 NKS kapsaminda nüfusa iliskin temel bilgilerin üretilmesinde degerlendirilecektir. Sayimin diger bir bölümü olan bina ve konut niteliklerine iliskin degiskenler ise Bina ve Konut Nitelikleri Arastirmasi kapsaminda CATI yöntemi ile alandan derlenecektir.

Nüfus ve Konut Sayimi kapsamindaki temel bilgilerin üretilmesi sonrasinda ilk sonuçlar 2022 yilinda kamuoyu ile paylagilacaktir.

Kurumsal nüfusu tam ve dogru olarak tespit etmek amaciyla kurumsal nüfus bulunan yerlere ait bilgilerin ilgili kurumlarin merkezi veri tabaniarindan web servisleriyle alinmasina yönelik çalismalara devam edilecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

TUIK tarafindan üretilen Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri veri seti; toplum içerisinde kadin ve erkek arasindaki farklhklarn ortaya konulmasi, toplumsal cinsiyet esitliginin saglanmasi, kadinin toplum içindeki yerinin belirlenmesi ve sosyo-ekonomik kalkinma iginde kadinin katkisinin güglendirilmesi amaciyla ulusal ve uluslararasi politikalarin üretilmesi, gelistiilmesi ve degerlendirilmesi için gerekli olan güvenilir ve güncel bilgiteri kapsamaktadir. Toplumsal cinsiyet gösterge seti olusturulurken Birlesmis Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) veri tabanindan yararlanilmistir.

Topiumsal Cinsiyet Göstergeleri veri seti; nüfus, dogurganlk, saglik, engellilik, evienme, aile yaçami, boganma, egitim, isgücü, seçilmis meslekler, is ve kazanç memnuniyeti, siyasal yagam, siddet ve güvenlik, zaman kullanimi, yoksulluk ve ölümlülük konulan ile birlikte Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri "Amaç 5-Cinsiyet esitligini saglamak ve tüm kadinlar ile kiz çocuklarini güglendirmek" basligi altindaki göstergeleri kapsamaktadir.

Tüik web sayfasindan sunulan Birlegmis Milletler Toplumsal Cinsiyet Minimum Seti (52 gösterge), toplumsal cinsiyet konusunda uluslararasi karsilastinlabilir göstergeleri içermektedir.

Ulkemizdeki aile yapisini, bireylerin aile ortamindaki yasam biçimlerini ve bireyierin aile yaçamina yönelik deger yargilarini tespit etmek amaciyla Türkiye Aile Yapist Arastirmas: (TAYA) uygulanmakta ve aile haftasina özel haber bülteni çalsmasi yapilmaktadir. Arastirmada 15 ve daha yukari yastaki bireyler kapsanmaktadir.

Kadin, çocuk, genç ve yasli nüfusa yönelik politikalarin olusturulmasi ve olusturulan politikalarin saglikli bir sekilde izlenebilmesi amaciyla; "istatistiklerle Kadin" haber bülteni 8 Mart Dünya Kadinlar Günü'ne özel, "Istatistikierle Çocuk" haber bülteni 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramina özel, "istatistiklerle Gençlik" haber bülteni 19 Mayis Atatürk'Ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramina özel ve "istatistiklerle Yaslilar" haber bülteni Yashilara Saygi Haftasina özel olarak yayimlanmaktadir. Calismalar; kadin, çocuk (0-17 yas grubu), genç (15-24 ve 15-29 yas grubu) ve yasli (65 ve daha yukari yas grubu) nüfusun demografik yapisi ile egitim, saglik, yoksulluk vb. sosyo-ekonomik özeliklerini ortaya koyan istatistikleri ve anatiz çalismalarini kapsamaktadir.

Kadina Yönelik Aile içi Siddet Arastirmasi, kadinlann yasadigr aile içi siddetin yayginligi, siddet biçimleri, neden ve sonuçlarr ile risk faktörlerinin anlasilmasi amaciyla gerçeklestirilen arastermadir. Bu çalismanin temel amaci, ülkemizde siddetle mücadele igin gerekli temel ve güncel bilgileri elde etmektir. Arastirmada 15-59 yas grubundaki kadiniarla yüz yüze görügmeler yapilmaktadr.

2. Mevcut Durum

TAYA, ASHB ile TÜIK isbirliginde 2006 ve 2016 yillarinda gerçeklestirilmistir. Arastirma, 2011 ylinda ASHB tarafindan uygulanmistir. 2006 ve 2016 TAYA sonuçlari haber bülteni ile kamuoyuna sunulmustur, ASHB ile TÜIK isbirliginde

2.2. TOPLUMSAL YAPI VE CiNSIYET iSTATiSTiKLERi

Demografik Istatistikler

WAEVN

H4 B76 03

gerçeklestirilen 2021 TAYA' nin alan uygulamasi 16 Agustos-15 Kasim 2021 tarihlerinde gerçeklestirilmistir. 2021 ylina iligkin sonuçlar, 1 Nisan 2022 tarihinde kamuoyu ile paylasilacaktir.

Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri veri seti, 17 baslik altinda 141 göstergeden olusmaktadir ve yllik olarak güncelienerek 2008 ylindan itibaren TÜIK web sayfasinda yayimlanmaktadir.

Birlesmis Milletier Toplumsal Cinsiyet Minimum Seti (52 gösterge) göstergeleri, 2017 ylindan itibaren TÜIK web sayfasinda yayimlanmaktadir. Bu gösterge setinin mevcut Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri veri setine dahil edilmesi konusunda çalismalar devam etmektedir.

Kadin nüfusa yönelik politikalarin olusturulmasi ve olusturulan politikalarin saglikli bir sekilde izienebilmesi amaciyla güncel toplumsal cinsiyet istatistiklerini içeren "istatistiklerle Kadin" haber bülteni, 8 Mart Dünya Kadinlar Günü'ne özel olarak yayimlanmaktadir. Ayrica, TÜiK web sayfasindan sunulan "Toplumsal Cinsiyet istatistkleri" elektronik yayini, toplumsal cinsiyet konusunda ayrintili bilgileri igermektedir.

Kadin, çocuk, genç, yasl gibi nüfus gruplar ile aile yapisi ve 11 Temmuz Dünya Nüfus Günü'ne özel haber bülteni çalismalan TUIK tarafindan yürütülmektedir.

2008 ylinda ASHB tarafindan yaptiniían ve Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsünün gergekiestirmis olduju Türkiye'de Kadina Yönelik Aile içi Siddet Arastirmasi, 2014 yilinda tekrarlanmistir. TÜiK web sayfasinda 2008 Türkiye'de Kadina Yönelik Aile Ïçi Siddet Arasturmasi veritabani mevcuttur. 2008 ve 2014 yili uygulamalanna ait mikro veri setleri, veri talep eden kullanicilar ile paylastlmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri veri setinin, yeni açiklanan istatistikler ve idari kayitiarla güncellenmesi ve gelistirilmesi çalismalarina devam edilmektedir. TÜiK web sayfasindan istatistiksel tablolar seklinde sunulan Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri veri setinin, dajitim veri tabanina aktarilmasi calismalari da devam etmektedir. Birlesmis Milletler Toplumsal Cinsiyet Minimum Seti (52 gösterge) ve Sürdürülebilir Kalknma Göstergelerinden verisi mevcut olmayan göstergelerin üretilmesi yönündeki çalismalara devam edilecektir.

Her bes yilda bir uygulanmasi planlanan TAYA, 2026 yilinda tekrarlanacaktir.

Kadina Yönelik Aile içi Siddet Arastirmasi'nin 2024 yrlinda tekrarlanmasi planlanmaktadir.

1. Kapsam

Uluslararasi göç istatistiklerinin kapsamini yurt disindan gelenler ve yurt disina gidenler, ikamet ve çaligma izni alan yabancilar, ülke vatandaslgina geçenler ile vatandagliktan gikanlar, uluslararasi koruma kapsamindaki mülteci, sartii mülteci, ikincil koruma altinda bulunanlar, gegici koruma altinda bulunanlar ve yasa disi göç edenler olmak üzere Türkiye'deki yabanci nüfusa ve yurt disinda yasayan Türk vatandaslarina iliskin demografik ve sosyo-ekonomik bilgiler olusturmaktadir.

2. Mevcut Durum

Türkiye'de uluslararasi gög istatistikleri konusunda temel veri kaynakians nüfus sayimlari ve idari kayitlardir. Ülkemizde ilk nüfus sayimi 1927 yilinda uygulanmistir. Genel nüfus sayimiari, 1935 ylindan 1990 yilina kadar her bes yilda bir yapilmistir. Sonuncusu 2000 yilinda olmak üzere 14 kez geleneksel nüfus sayimi gerçeklestirilmistir. 2007 yilinda ADNKSnin kurulmasinin ardindan 2011 yilinda ilk kez idari kayitlara kullaniarak karma yöntemle NKA gerçeklestirilmistir. 2011 NKA, ADNKS'den elde edilemeyen bilgilerin il düzeyinde saglanmasi amaciyla yaprimistir. 2011 NKA'dan ulusiararasi göç istatistikleri kapsaminda; dogum yeri, hayat boyu yurtdisinda yasama ve 1 yul önceki ikamet ülkesine iliskin bilgi derienmistir.

5490 sayili Nüfus Hizmetleri Kanunu geregi, ülkemizde ikamet eden T.C. vatandaslari ve yabana nüfusun bilgileri ile ikamet ettikleri yerlesim yerleri içisleri Bakanligi tarafindan güncellenmektedir. Türkiye'de yasayan yabanci uyruklu nüfusa iliskin bilgiter 2007 yilindan itibaren yerlesim yeri düzeyinde yilik olarak ADNKS'den açiklanmaktadir. Ülkemizde yasayan yabancilar düzenli olarak adres beyaninda bulunmadiklan icin, yabanailara iliskin kayitlar 2009 yilindan bu vana geçerli ikamet izin kayitiari kullanilarak güncelienmektedir. Söz konusu çalisma kapsaminda, ikamet izin kayitlari yillik olarak, 2013 ylina kadar EGM'den alinmistir. Gög Idaresi Baskanligr'nin faaliyete geçtiõi 2014 yilindan itibaren kayytlar Gög Idaresi Baskanligindan alnmaya baslanmistir. Ayrica, 2014 yilindan itibaren çalisma izin kayitlari da ikamet izin kayitlar ile birlikte degerlendirilmeye baslanmistir. Diger bir ifadeyle, ADNKS üzerinden nüfus bilgiieri üretilirken; igisleri Bakanligi tarafindan tutulan yabancilann kayitlari, ikamet izin kayitlan ve galisma izin kayitlan ilave veri kaynaklari olarak kullanimaktadr. Türkiye'de ikamet eden yabanci nüfusa yönelik ADNKS'den yas, cinsiyet, vatandaslk ülkesi (tabiiyet) ve dogum yerine göre nüfus istatistikleri üretilmektedir. Gög Kayit Sistemi (GöçNet) sisteminin 18 Mayis 2015 tarihinde devreye girmesiyle birlikte Göç Idaresi Baskanligi tarafindan tutulan ikamet izin kayitlarindaki adres alanlari ulusal adres standardi ile uyumlu hale gelmistir. Ancak, EGM doneminde tutulan ikamet izin kayitlar adres standardi ile uyumlu degildir. Bununla birlikte, yabanci kisilerin ikamet adres bildirimierindeki kapsam eksikligi ciddi miktarda iyilesme göstermistir. Ancak, yabanc nüfusun adres bilgilerindeki güncellik sorunu ile birlikte temel demografik ve hayati olaylarina (dogum, ölüm, evlenme, bosanma gibi) iligkin bilgilerde eksiklikler bulunmaktadir. Yabancilarin dogum, olüm, evlenme ve bosanmalarina iligkin bilgiler Göç Idaresi Baskanligi tarafindan tutulmaktadir. Bunun yaninda igisleri Bakanligi tarafindan tutulan yabancilarin kayitlarindaki bilgiler, yabanciiara iligkin bilgi degisikligi gerçeklestiginde yabancilar tarafindan bildirilmesi durumunda günceller düzenli olarak yapilmaktadir.

2.3. ULUSLARARASI GÖÇ ISTATISTIKLERÌ

Demografik Istatistikler

207303

H2A 89751

11 Nisan 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayimlanan 6458 sayili Yabancilar ve Uiuslararasi Koruma Kanunu (YUKK), 11 Nisan 2014 tarihinde yürürlüge girmistir. Bu Kanun, yabancilarin Türkiye'ye girisi, Türkiye'de ikametleri, sinir diss edilmeleri ve ulusiararasi korumadan faydalanmalari hususunda önemli hukuksal ve idari degisiklikler getirmistir. Yabancilar ve Uluslararast Koruma Kanunu geregince Göç Idaresi Baskanligi kurulmustur. 11 Nisan 2014 tarihinden itibaren yabanailara ait tüm is ve istemlerin yaninda; plan ve politikalarn olusturulmasi ve istatistiklerin üretilmesinden Göç idaresi Bagkanligi sorumludur. ikamet izinleri, uluslararasi koruma kayitlan, düzensiz göç ve yabancilarla ilgili diger olaylara iliskin bilgilerin birbirleriyle iliskili bir sekilde tutulacagi "GöçNet" sistemi kurulmustur. Uluslararasi göç istatistiklerinin üretilmesi kapsaminda degerlendirilen ikamet izin kayitlan, uluslararast koruma basvurulan, mülteci, sartli mülteci, ikincil koruma, geçici koruma ile düzensiz göçe iliskin kayitlar ve bu kayitlardan üretilecek istatistiklerin sorumiulugu; Kanun geregi, 11 Nisan 2014 tarihinden itibaren, EGM'den Göç Idaresi Baskanligina gegmistir. Ayrica, 18 Mayis 2015 tarihinden itibaren tasra teskilatiarini EGM'den devralan Göç Idaresi Baskanligi, bu yerlerdeki is ve islemlerini GögNet sistemi üzerinden yapmaya baslamistir.

Göç Idaresi Baskanligi tarafindan tutulan kayitiara (ikamet izin kayitlarinin yaninda, düzensiz gög, sinir disi ediime, uluslararasi koruma basvurusunda bulunan kigiler, mülteciler, sartli mülteciler, ikincil koruma sahipleri ve geçici koruma altinda bulunaniara ait kaytlar) yönelik veriterin ve kurumun web sayfasinda yayimlanan istatistiklerin iyilestirilmesi çalismalan devam etmektedir.

Yillik olarak agiklanan nüfusun kapsaminin belirlenebilmesi çalismatarinda ADNKS ile Göç idaresi Baskanligi tarafindan tutulan; ikamet izni sahipleri, mülteciler, sarthi mülteciler, ikincil koruma sahipleri ve geçici koruma altinda bulunan kisilere ait kayitlarin eslestirilmesi gerekmektedir. Göç Idaresi Baskanlign ile TÜIK arasinda "Bilgi Paylasim Protokolü" 22 Aralik 2017 tarihinde imzalanmistir. Bu protokol kapsaminda web servisleriyle alnan ikamet izin verileri 31 Aralik 2020 tarihli ADNKS'de yer alan yabanc nüfusun belirlenmesi çalismalarinda kultanilmaya baglanmistir. GöçNet sisteminde yer alan uluslararass koruma kayytlarmn web servisleri araciligiyla düzenli olarak TÜIK'e aktarilmasina iliskin çalismalar devam etmektedir

Yerlesim yeri düzeyinde yilik olarak açiklanan nüfus istatistiklerinin yaninda, ülkeye göç eden ve ülkeden yurt disina göç eden nüfusa iligkin de istatistiklere ihtiyaç duyulmaktadir. Yapilan çalismalar neticesinde, yillik göç akis (Türkiye'den yurt disina göç ve yurt digindan Türkiye've gög) istatistikleri idari kaytlara dayali olarak ilk kez 2018 ylinda 2016 ve 2017 yillari igin üretilmistir. Vatandaglik ülkesi (tabiiyet) ve dogum yeri detayinda üretilen istatistikier yllik olarak kamuoyuyla paylasilmaktadir.

Bunun yaninda, 2019 yuinda idari kayitlar kullanilarak "Türkiye'de ikamet etmeye basladigi yila göre yabana nüfus" bilgisi üretilmistir. Çalismanin kapsamini ADNKS'de kayitl olan yabanci nüfus olusturmustur. Buradaki "ikamet etmeye baslanian yl" ifadesi: yabancinin referans tarihe (31 Aralik) kadar kesintisiz ülkede kalmaya basladigi yili ifade etmektedir. Söz konusu bilgi yabanci nüfusun mevcut idari kayitlarda (ADNKS, ikamet ve çalisma izinleri) geriye dönük takibi ve analizi lle üretilmistir.

Uluslararasi göç istatistiklerinin üretilmesinde, nüfus kayitlari, ikamet, calisma izin kaytlari basta olmak üzere egitim ve saglik sistemi kayitlari, sosyal güvenlik kayitlari, emeklitik ve sigorta kayitlari, issizlik kayitlart, vergi, tapu kayitlars kultanilan idari kayitlar arasindadir.

Calisma izinleri ÇSGB'ye bagli Ulusiararasi isgücü Genel Müdürlügu (UIGM) tarafindan tutulmaktadir. UIGM, 13 Ajustos 2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge giren 6735 sayili Uiuslararasi Isgücü Kanunu uyarinca kurulmustur. Söz konusu Kanun ile birlikte yabancilarn çalisma izinlerine iliskin tüm süreçier ve istatistikler UiGM'nin sorumluluguna gegmistir. Böylece, önceden birden fazla kurum tarafindan üstlenilen yabancilara çalisma izni verilis süreci tek elde toplanmistir. UIGM tarafindan verilen çaligma izinierine iliskin istatistikler, yilik "Yabancilarn Çaligma Izinleri" elektronik yayini ile kurumunun web sayfasindan yayimlanmaktadir.

6458 sayili Yabancilar ve Uluslararasi Koruma Kanunu geregince galigma izni alan yabancilar ikamet izninden muaf tutulmaktadir. ilgili kurumlar tarafindan verilen çalisma iznine iliskin bilgiler UiGM'den web servisler araciligi ile Göç idaresi Baskanligina gönderilmektedir. Yabancilara ait tüm kaytlarin birbirleri ile iliskilendirilebilir sekilde tutuldugu GögNet sisteminde Göç Idaresi Baskanligi tarafindan yapilan islemlerin yaninda çalisma izin kayrtlari da tutulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni çalismalar

Uluslararass göç istatistikierinin tam, güvenilir, düzenli, kargilagtinilabilir ve uluslararasi standartlara uygun üretilebilmesi amaciyla TÜIK; Igisleri Bakanligy, Göç Idaresi Baskanligi, ÇSGB, YOK, EGM ve SGK ile isbirligi iginde veri kaynaklarinin gelistirilmesi, yeni veri kaynaklarnin kulianlabilirliginin arastinimasi ve kullanilmasi ile kaytlarin istatistiklere dönüstürülmesine yönelik galismalanni sürdürecektir.

Göç Idaresi Baskanligi tarafindan tutulan ikamet izinieri, mülteci, sartli mülteci, ikincil koruma ve geçici koruma altinda bulunanlar ile düzensiz gögmeniere iliskin; kayitlardan üretilecek istatistiklere ulusal ve ulusiararasi düzeyde ihtiyaç duyulmaktadir. Bunun yaninda, yllik açiklanan nüfusun kapsaminin belirlenebilmesi için de bu nüfus gruplarina kayt bazinda ihtiyaç duyulmaktadir. Göç Idaresi Baskanligr tarafindan nüfus gruplarina yönelik (mülteci, sartli mülteci ve ikincil koruma, geçici koruma altinda bulunanlara iliskin) temel istatistikler kurumun internet sayfasinda yayimlanmaktadir. Söz konusu istatistiklerin iyilestirilmesine ve kapsaminin genigletilmesine yönelik çalismalar devam etmektedir.

Yillik nüfus analizlerinde degerlendirilmek üzere Göç idaresi Baskanligi tarafindan tutulan idari kayitlarin TÜiK tarafindan kullanimina iliskin "Bilgi Paylagim Protokolu" 22 Aralik 2017 tarihinde imzalanmistir. Bu protokol kapsaminda web servisieriyle alnan ikamet izin verileri 31 Aralik 2020 tarihli ADNKS'de yer alan yabanci nüfusun belirtenmesi çalismalarinda kullanilmaya baglanmistir. GöçNet sisteminde yer alan uluslararasi koruma kayitlarinin web servisteri araciliguyla düzenli olarak TüiK'e aktanlmasina iliskin çalismalar halihazirda devam etmektedir. Ayrica, UIGM ile TÜIK arasinda imzalanacak benzer bir protokol araciligiyla çalisma izin kaytlarinin da web servis üzerinden düzenli olarak TüiK'e aktarimasi çaligmalan devam edecektir.

Yabanci nüfusun egitim durumu ve medeni durumu bilgisinin üretilmesi çalismalar ile yilik gög akis istatistikleri kapsaminda gelinen/gidilen ülke ve ülkeye gelis nedeni bilgisinin uretilmesi çalismalari devam edecektir.

Demografik istatistikler

2RP2362A

H4 B7609

Ulkede belirli bir sürenin üzerinde kalan veya ülkede kalma niyeti olan yabancilarin adres beyaninda bulunmasini ve ülkeden ayrilacak yabancilarin da ayrilmadan önce beyanda bulunmasini saglayacak yasal düzenlemelerin yapilmasina yönelik alt yapi ve farkindalik çaligmalarina ilgili kurumlar tarafindan devam edilecektir.

Yillik olarak agiklanan nüfus istatistiklerinin kalitesinin arttunimasi için ülkede ikamet eden yabanci nüfusun; ufusal standartlara uygun adres bilgileri ile hayati olaylara (dogum, evienme, boganma, ölüm) iliskin bilgilerin tam ve dogru alinarak eksikliklerin giderilmesi çaligmalar ilgili kurumlarla isbirligi iginde igisleri Bakanligi ve Gög idaresi Baskanligi tarafindan gerçeklestirilecektir.

Yurt disinda yasayan T.C. vatandaslarina yönelik kaytlardan yararlanarak göç istatistiklerinin gelistiilmesi ve yurt disinda yagayan vatandas istatistiklerinin üretilmesi igin ilgili kurumlar Disisleri Bakanligi, Yurtdigi Türkler ve Akraba Topluluklar Bagkanligi (YTB) ve NVIGM ile isbirligi iginde calismalar yürütülecektir. Yurt disinda yasayan vatandaslara iliskin veri tabanmin dogrulugunun ve günceliginin saglanmasi NVIGM sorumlulugunda olmakia birlikte; bu nüfusa yönelik istatistikler ilk kez üretilecek olup ilgisi nedeniyle YTB sorumlulugunda üretilecektir.

isisieri Bakanligi NVIGM tarafindan tutulmakta olan vatandaslik kazanimi ve kaybina iliskin istatistiklerin cinsiyet ve yas grubuna göre ülke detayinda NVIGM tarafindan üretilmesi çalismalarina devam edilecektir.

4. Üretilmesi planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. DEMOGRAFIK ISTATISTIKLER

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

ANA KONU 3. SOSYAL ISTATISTIKLER

3.1. EGITIM ISTATISTIKLERI 3.2. KÜLTÜR VE SPOR iSTATISTIKLERi 3.3. SAGLIK ISTATISTIKLERi 3.4. SOSYAL KORUMA ISTATISTIKLERI 3.5. SUC, ADALET VE SEÇIM ISTATISTIKLERI

. .•.

eespeee penoael

40528

1. Kapsam

Egitim istatistikleri; örgün egitim, yaygin egitim, ulusal egitim istatistikleri veritabani (UEIVT), yüksekögretim istatistikleri ile egitim harcamalan ve hayat boyu ögrenme istatistikleri kapsaminda uygulanan yetiskin egitimi arastirmasi ve girisimlerde mesleki egitim arastirmasindan olusmaktadir.

Örgün Egitim istatistikleri; belirli yas grubundaki ve ayni seviyedeki bireylere, amaca göre hazrlanmis programia, okul Sattsi altinda düzenli olarak yapilan egitimlere iliskin verileri kapsamaktadir. Örgün egitim; okul öncesi egitimi, ilkokul, ortaokul, ortaögretim ve yüksekögretim kurumlarini kapsar.

Egitim Harcamalari istatistikleri, topiam egitim harcamalarinin egitim düzeylerine göre ögrenci bagina degerini ayrica hizmet sunuculari ve finansman kaynaklarina göre dagilimini kapsamaktadir.

Girisimlerde mesieki egitim arasturmasi, girisimlerinn çalisanlarina yönelik verdigi mesteki egitim faaliyeteri, katilm saglanan mesleki egitim faaliyetlerinin tür, süre, saglayiai, gibi bilgileri ile egitim saglamayan girisimlere iliskin bilgileri kapsamaktadir.

Yetiskin egitimi arastirmasi, hayat boyu ógrenme faaliyetleri kapsaminda bireylerin mesleki ve bireysel becerilerini gelistirmek amaciyla katuldigr örgün egitim, yaygin egitim ve gayri resmi ögrenme faalivetlerini; ayrica örgün ve yaygin egitim faaliyetierine iliskin ayrintii bilgilere yönelik istatistikleri kapsamaktadir.

Yüksekögretim Istatistikieri, ortaögretim mezuniyetine dayall, en az iki yilik yüksekögrenim veren egitim kurumlarinin faaliyetlerine iliskin verileri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Örgün Egitim istatistikleri, Milli Egitim Bakanligl (MEBYin idari kayitlarndan elde edilmektedir. Örgün egitim istatistikleri, MEB tarafindan 2005-2006 ögretim yilndan itibaren yilik olarak basil yayin ve internet ortaminda (http://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64) yaym/anmaktadir. Yayin için baz alnan referans dönemi, ilgili ögretim yihndaki agk ögretime iligkin veriler bu ayda elde edilebiliyor olmasindan dolayi Temmuz ayi olarak belirtilmistir.

Egitim Harcamalar istatistikeri ilk olarak 2011-2014 referans illar igin 2015 yll Aralik ayinda Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan haber bülteni ile yayimlanmistir ve yayimlanmaya devam etmektedir.

Hayat boyu ögrenme faaliyetleri kapsaminda gerçeklestiriten çaligmalardan biri, uygulanma periyodu 6 yilda bir olarak güncellenen ve son uygulamasi 2016 referans yilr igin yapilan Yetiskin egitimi arastirmasi olup bir sonraki referans yil! Avrupa Istatistik Ofisi (Eurostat) tarafindan 2022 olarak belirienmistir. 5 yilda bir uygulanmakta olan Girigimlerde

3.1. EGITIM ISTATISTIKLERI

Sosyal istatistikler

Mesieki Egitim arasturmasi ise en son 2015 referans vili bazi yapilmis olup bir sonraki uygulama dönemi COVID-19 sebebi ile henüz belirlenememistir.

Okuma yazma durumu ve bitirilen egitim düzeyi ile ilgili veriler, Ulusal Egitim istatistikleri Veritabaninda yas gruplar: ve cinsiyet ayriminda 2008 yilindan itibaren TÜIK tarafindan yayimlanmaktadir.

Yüksekögretim Istatistikleri, 2013-2014 döneminden itibaren Yüksekögretim Kurulu Baskanligl (YÖK)ün Yüksekögretim Bilgi Sistemi (YÖKSiS) üzerinden derlenmektedir. YÖKSiS üzerindeki veriler, YÖK'e bagl yüksekögretim kurumfarindan toplanan akademik ve idari personelier ile ögrencilere ait bilgilerden olusmaktadir. Daha önceki yllarda Ögrenci Seçme ve Yerlestirme Merkezi (OSYM) tarafindan olusturulmus yüksekögretim istatistikleri, YOK tarafindan, zaman serisini bozmayacak sekilde, üretilmeye devam edilmekte ve internet üzerinden yayimlanmaktadir.

Türkiye egitim istatistikleri uluslararasi alanda egitim ve hayat boyu ögrenme konusunda; okullasma orani, ISCED siniflamasi ile cinsiyet ve vasa göre ögrenci sayisi gibi temel göstergeler düzeyinde ve egitim harcamalari istatistiklerinde yüksek derecede uyumludur.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Egitim istatistiklerinin güncel, güvenilir, karsilastirilabilir ve uluslararasi standartlara uygun sekilde ilgili kurum ve kuruluslarla isbirligi iginde üretilmesine 2022-2026 döneminde devam edilecektir. Bu amaçla, veri kaynaklarinin ve kapsaminin iyilestirilmesi, güncel göstergelerin ve metodoiajinin takip edilmesi çalismalan sürdürülecektir. Aynica, hâlihazirda MEB tarafindan periyodik oiarak gönderilen Birlegmis Milletter Egitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)Iktisadi Isbirligi ve Kalkinma Teskilati (OECD)-EUROSTAT tablolarinin zamanliliginin gelistirilmesi saglanacaktir.

Pa Soehona

1. Kapsam

Kültür istatistikleri; kültürel miras, argiv, kütüphane, kitap, yazili medya, görsel sanatlar ve gösteri sanatlari alanlarina ait istihdam, finansman ve katslim boyutlarini kapsayan istatistikierden olusmaktadir. Tanimlanan bu temel alanlarla ilgili koruma, yaratma süreci, üretim, yayma/yayginlastirma, ticaret/satig ve egitim islevleri ile ilgili istatistiklerin tanimlanmasi, karsilastrilmasi, analizi ve yayimi çalismalarini kapsamaktadir.

Kültürel miras alani; tarihi eserler, arkeolojik miras, müzeler, korunan alanlar, milli saraylar, vakiflara ait tarihi eserler ve kültürel mirasin diger bigimieri ile ilgili istatistikleri kapsamaktadir.

Kültür ekonomisi alani; hanehalks kültür harcamalari, kamunun ve özel sektörün kültür harcamalan, kültürel dis ticaret ve kültürel istihdam (kültürel faaliyet alantanna ve kültürel meslek alanlarina iliskin bilgileri içeren) istatistiklerini kapsamaktadir.

Kitaplar süreli yayinlar vb. basili eserierin olusturulmasi, üretimi ve yayimianmasi alani; yayinevi, matbaalar ve kütüphanelere ait istatistikleri kapsamaktadir.

Medya istatistikleri alaninda referans yilr içerisinde ülkemizde faal olan gazete ve dergi kuruluslari kapsamdadir. Medya istatistikleri kapsaminda yer alan gazete ve dergiler; ulusal (yaygin), bölgesel ve yerel olarak degerlendirilmektedir.

Gösteri sanatlari alani; canli müzik, müzikal, sinema, tiyatro, dans ve diger gösteri sanatlar istatistiklerini kapsamaktadr.

Spor istatistikleri alani; spor alanlari, sporcular, teknik elemanlar, hakemier, madalya, organizasyon, milliik, spor tesisieri ve spor kulüplerinin faaliyetleri ve spor/oyun düzenlemeleri ile ilgili istatistikleri kapsamaktadir.

Din istatistikleri alani; dini yapilar, hac, umre, kadrolarina göre personel sayllari vb. istatistikleri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Kültürel miras alanindaki bilgiler Kültür ve Turizm Bakanligi (KTB), Tarim ve Orman Bakanlg (TOB), Vakiflar Genel Müdürlüfü, Cumhurbaskanhgi Milli Saraylar idaresi Baskanlgy idari kayitlarindan derlenmekte ve TÜlK tarafindan yayimlanmaktadir.

Kültür ekonomisi, uluslararasi metodoloji temel alinarak 2016 yllindan itibaren rutin hale getiritmis olup TÜIK tarafindan yayimlanmaktadir.

Kitaplar alanindaki bilgiter KTB Uluslararasi Standart Kitap Numarasi (ISBN) Merkezi tarafindan web tabanhi programla derlenmekte ve TÜIK tarafindan yayimlanmaktadi.

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

3.2. KÜLTÜR VE SPOR iSTATiSTiKLERi

Sosyal istatistikler

Kütüphane istatistikieri alaninda KTB idari kayitarindan halk kütüphaneleri, Milli Kütüphane ve MEB idari kayitiarindan okul kütüphaneleri bilgileri ve üniversite kütüphaneleri anket yoluyia derlenmekte ve 2015 TÜIK tarafindan yayim anmaktadir.

Medya istatistikleri alanindaki bilgiler yazili medya kuruluglanndan (gazete ve dergileri yayimlayan) her yil anket yoluyla derlenmekte ve TÜIK tarafindan yayimlanmaktadir. Bu alanda, Basin ilan Kurumu idari verilerinden derlenen resmi ilan ve reklam yayiniyla alakali süreli yayinlara iligkin bilgiler de yer almaktadir.

Gösteri sanatlart kapsaminda tiyatro salonlarina ait bilgiler anket/idari kayit yöntemiyle; opera ve bale, orkestra, koro, topluluk istatistikleri ise KTB idari kayitlarndan derlenmekte ve TÜIK tarafindan yayimfanmaktadir.

Spor istatistikleri, Gençlik ve Spor Bakanlig (GSB) tarafindan derlenmekte ve yayimlanmaktadir.

Din istatistikleri, Diyanet Isieri Baskanligi (DIB) tarafindan derlenmekte ve yayimlanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Kültürel Miras, Kitap ve Gösteri Sanatlanna iliskin istatistiklerin Kültür Istatistikleri Gelstirme Projesi'nin tamamlanmasina müteakip KTB tarafindan yayimlanmasi planlanmaktadir.

Kütüphane Istatistiklerine Yazma Eser Kurumu Kütüphaneleri, Millet Kütüphanesi ve Büyüksehir Belediyesi Kütüphanelerinin eklenmesine iligkin çaligmalar devam etmektedir. Kültürel Miras istatistiklerine Cumhurbaskanligi Milli Saraylar Idaresi bünyesinde bulunan müzelere ait istatistiklerin eklenmesi planlanmaktadir.

GSB ile MEB arasinda imzalanan is birligi protokolü kapsaminda; saglkli ve hareketli yagamin geregi olarak toplumda spor yapma kültürünü gelistirmek, sporun genis kitlelere yayginlastirilmasiyla çocuk ve gençlere sporu sevdirerek onlar sporla tanistirmak, spora baslama yasinda bulunan yetenekli çocuklari tespit ederek spor branslarina yönlendirmek ve üst düzey sporcu olarak yetistirilmesini saglamak amaciyla baslatilan "Türkiye Sportif Yetenek Taramasi ve Spora Yönlendirme Programi" çalismalarina ülke genelinde devam edilmektedir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Saglik Istatistikleri, saglik hizmetleri ile is sagligi ve güverligi istatistiklerinden olusmaktadir. Saglik hizmetteri istatistikleri altinda morbidite ve risk faktörleri istatistikleri, hastaliklarin önlenmesi ve sagligin korunmasi ile ligili istatistikler, saglik hizmetterinin kullanmi, saglikta insan kaynaklari, saglk hizmetleri verilen kurumlar ve alt yapilarina iliskin istatistikler, ilag istatistikleri, acil saglik hizmetteri istatistikieri, saglik harcamalari istatistikleri ve Türkiye Saglk Arastirmasindan elde edilen saglik göstergeleri kapsanmaktadir. Is sagligi ve güvenligi istatistiklerinde ise, is kazalar ve meslek hastahklanna iliskin istatistikler igerilmektedir.

Türkiye Saglik Arasturmasi, bireylerin genel saglik durumlari, hastaliklar, kazalar, alnan hizmetier gibi saglik göstergelerine ait istatistikler kapsamaktadir. Arastirma; ülke genelini yansitan bir çalisma olmasinin yani sira, hem uluslararasi kargilasturmalara imkan veren hem de ulusal ihtiyaçlara igik tutan bir çalismadir.

Saglik Harcamalari istatistikleri, genel deviet, hanehalki ve hanehalki digindaki özel sektörün saglik harcamalanndan olugmaktadir.

Saglik Bakaniginca yayimlanan ve istatistiki bilgilerden olusan saglik istatistikleri, uluslararasi tanim ve karsilastirmalara imkan verecek standartlarda saglik alanindaki tüm kamu, üniversite ve özel kurum/kurulusiarin idari kayitlanndan elde edilen verilerden olusmaktadir.

Morbidite ve Risk Faktörleri Istatistikleri, bulasici hastalikiarin vaka ve insidans verilerine yönelik istatistikleri kapsamaktadir.

Hastaliklarin önlenmesi ve saghigin korunmasi ile ilgili istatistiklerde, agilama hizlari, dogum ve antenatal bakim hizmetlerine iligkin istatistikler yer almaktadir.

Saglik Hizmetlerinin Kullanmi Istatistikleri, saglik kurumlari tarafindan sunulan koruyucu, sagliji gelistirici, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerin tamamini kapsamaktadir.

Saglikta Insan Kaynakian Istatistikleri, saglik kurum ve kuruluslarinda saglk hizmeti sunumunda görev yapan personele ait istatistikleri kapsamaktadir.

Sagltk Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapi istatistikleri, saglk kurumlarinin sayilarini ve bu kurumlara ait yatak sayisi ve cihaz sayisi gibi altyapi istatistiklerini kapsamaktadir.

Ilaç Istatistikleri, referans türüne, yerli/ithal ve geri ödeme durumuna göre ilaç satis hacmi (kutu), ilag satis degeri (t) vb. istatistikleri kapsamaktadir.

Resmi Istatistik Programo, 2022 - 2026

3.3. SAGLIK ISTATISTIKLERi

Acil Sagiik Hizmetteri istatistikleri, acil yardim istasyonu ve acil yardim ambulansi, ambulans türlerine göre araç ve nakledilen hasta sayilari ile ilgili istatistikleri kapsamaktadir.

Is Kazasi istatistikleri; 5510 sayili Sosyal Sigortalar ve Genel Saglik Sigortasi Kanununun 4-1/a maddesi kapsaminda çalisan sigortalinin; isyerinde bulundugu sirada, isveren tarafindan yürütülmekte olan is dolayisiyla, görevli olarak igyeri disinda bagka bir yere gönderilmesi nedeniyle asii igini yapmaksizin geçen zamanlarda, emziren kadin sigortalinin, is mevzuatina tabi olup olmadigina bakilmaksizin yine bu mevzuatta belirtilen sürelerde çocuguna süt vermek için ayrilan zamanlarda, isverence saglanan bir tagitla isin yapildigi yere gidis gelisi sirasinda; Kanunun 41/b maddesi kapsaminda çalisan sigortalinin ise, isyerinde bulundugu sirada, yürütmekte oldugu is nedeniyle isyeri disinda meydana gelen ve sigortaliyi hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre ugratan olaylara iliskin istatistikleri kapsamaktadir.

Meslek Hastalig istatistikleri; Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasinin (a) ve (b) bentleri kapsamindaki sigortalinin calistign veya yaptig isin niteliginden dolayi tekrarlanan bir sebeple veya isin yürütüm gartan yüzünden ugradigi geçici veya sürekli hastalik, bedensel veya ruhsal engellilik hâllerine iligkindir.

Engelli istatistikleri, engelli bireylere yönelik olarak yetkili hastaneler tarafindan tanzim edilen sajlik kurulu raporlarindaki engei grubu, engellilik orani, yas, cinsiyet vb. temel demografik özellikler ile ilgili istatistikleri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Sagink statistiklerinin veri kaynagi, Saglik Bakanlgu ve diger ilgili kuruluslarin idari kayitlari, Saglk Bakanlig) tarafindan yürütülen arastirmalar, bes yiida bir yapilan Türkiye Nüfus ve Saglik Aragtirmasi (TNSA) ile üg yilda bir yapiian Türkiye Saglik Arastirmasidir.

Türkiye Saglk Arastrmasi, 2008-2016 yltari arasinda 2 yilda bir uygulanmis, sonrasinda 3 yilda bir uygulanma karari alnmister. Arastirmanin sonuçlari; 2008, 2010 ve 2012 yillar için Türkiye geneli ve kent-kir bazinda yayimlanmis olup, 2014'ten itibaren sadece Türkiye geneli için tahmin üretilmistir.

Saglik Harcamalari istatistikleri, kamu kurum kuruluslarinin idari kayitarndan ve hanehalklarina uygulanan arastirmalardan yararlanilarak, tüm Türkiye geneli için tahmin edilmektedir. Elde edilen sonuçlar, genel devlet ve özel sektör ayriminda yillik olarak haber bülteni bigiminde yayimlanmaktadir.

Saglik Istatistikleri ile ilgili veriler, Türkiye, IBBS Düzey 1 ve iBBS Düzey 3'e göre Saglik Bakanligi tarafindan yillik olarak yayimlanmakta ve uluslararasi tanimlara uyumlu olarak ülke karsilastralari yapilmaktadir.

Engelli istatistiklerinin temel veri kaynagi, Saglik Bakanligi tarafindan galismalar: yürütülen e-rapor bileseni içerisindeki Ulusal Engelliler Veri Bankasindaki engelli saglik kurulu raporlaridir. Yetkili hastaneler tarafindan elektronik ortamda kayit altina alinan saglik kurulu raporian, eriskinler ve çocuklar için ayri olarak tanzim edilmektedir.

Is kazalar ve meslek hastaliklarina iliskin istatistikler, SGK tarafindan derlenmekte ve yyllik olarak yayimlanmaktadir.

Sosyal istatistikler

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

saglik harcamalari istatistikleri çerçevesinde; OECD tarafindan önerilen Saglk Hesaplan Sistemi metodoiojisine uygun olarak finansman kurumlarina, saglik hizmeti sunucularina ve fonksiyonlanna göre çok boyutlu tablolarn önümüzdeki yillarda üretilmesi planlanmaktadir. Bu dogrultuda analitik bütçe hesaplarindaki yasal düzenlemeler, metodolojik gelismeler ve projeler takip edilmektedir. Ayni zamanda, kamu kurumtarinin idari kayytlara dayali saglik harcamalarina yönelik verileri kapsamlilk ve siniflamalara uyumluluk agisindan degerlendirilmektedir. Bu baglamda, ilerleyen dönemde kurumlar arasi isbirligi ve koordinasyon iginde ortak çalismalann yürütülmesi hedeflenmektedir.

Türkiye Saglik Arastirmasinin EUROSTAT tarafindan önerilen metodolojiye uygun olarak yedinci kez, 2022 yilinda gerçeklestirilmesi planlanmaktadir.

is kazalan istatistikleri kapsaminda 2017 yilindan itibaren uluslararasi metodolojiye uygun olarak olusturulan idari kayitlarin paylagiimasi için protokol çalismalarinin yürütülmesi ve EUROSTAT'a yilik olarak gönderilmesi igin SGK ve TUIK'in ortak çaligma gerçeklestirmesi ve meslek hastalklari kapsamindaki idari kaystlarin kapsam ve kalitesinin artrilmasi igin kurumlar arasi koordinasyon ve isbirliginin artiilmasi planlanmaktadir. Bu süreçte EUROSTAT gerekilikleri konusunda TÜiK tarafindan teknik destek saglanacak ve mevcut veriler EUROSTAT tarafindan istenen biçime uygun hale getirilerek transfer edilecektir.

Engelli istatistiklerine iliskin olarak, Saglik Bakanligi tarafindan Ulusal Engelller Veri Bankasinin kapsamillk ve veri kalitesi açisindan iyilestirilmesi planlanmaktadir. Ulusal Engelliler Veri Bankasindan elde edilecek temel sonuclar dogrultusunda, ilerieyen dönemde kurumlar arasi isbirligi ve koordinasyon iginde ortak calismaiar yürütülerek engel grubu, yerlesim yeri, cinsiyet ve yas grubuna göre engelli istatistiklerinin üretitmesi hedeflenmektedir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

..?"?

WOIEA

1. Kapsam

Sosyal Koruma Istatistikleri es zamanli olarak karsiliki veya bireysel bir düzenteme olmadan, hane halklarinin ve bireylerin tanimlanmis risk ve ihtiyaç yüklerini hafifletmek için kamu veya özel kurufuslardan gelen tüm müdahalelere iliskin verileri kapsamaktadir. Sosyal koruma gerektiren risk ve ihtiyaçlar, hastalik ve saglik bakimi, engellitik/malullük, yasllik/emeklilik, dul ve yetim, aile ve çocuk, issizlik, barnma ve baska yerde siniflandirilmayan sosyal dislanmadir.

Sosyal koruma kapsaminda vapilan yardimlar; koruma altindaki kisilere yapilan nakit ödemeler, fatura karsilgimin geri ödenmesi, mal ve hizmet seklinde yapilan dogrudan yardimlar olarak üç baglikta sinirlandirilmistir. Bu çalismadan, Türkiye geneli için veri üretilmektedir.

Kamu Kesimi Sosyal Harcama Istatistikleri Türkiye'de kamu kurumlari tarafindan yapilan sosyal nitelikli harcamalarin zaman içerisindeki degisimini izlemek üzere olusturulmaktadir. Verinin olusturulmasinda kapsamda yer alan kuruluslarin ilgili harcamalarina yönelik idari kayitlari esas alinmaktadir.

2. Mevcut Durum

Sosyal koruma istatistiklerinin veri kaynagi, bu alanda faaliyet yürüten kurum ve kuruluglarin idari kayitlardir.

Sosyal koruma istatistikleri için ESSPROS (The European System of Integrated Social Protection Statistics) el kitabinda kullanilan tanim ve siniflamalar dogrultusunda veri derlemektedir. Kurum ve kuruluslardan düzenleme bazinda sosyal koruma harcamasi, geliri ve yararlanici sayrsina iliskin bilgiler elektronik ortamda derienmekte, analiz edilmekte ve sonuglari kullanici ite paylagilmaktadir.

Sosyal koruma istatistikleri konusundaki çaligmalar 2004 ylinda baglamis olup, kapsam eksikligi ve veri kalitesinin gelistirilmesi çalismalar aralksiz sürdürülmektedir. Derlenen veriler yil sonunda haber bülteni araciligi ile kullanicilara duyurulmakta ve EUROSTAT ile paylasilmaktadir. 2000-2019 yllarina iliskin sosyal koruma istatistikleri verisi TÜiK web sayfasinda kullaniciiarla paylasilmistir.

Veri kalitesinin yükseltilmesi, zamanhiigin iyilestirilmesi amaciyla paydas kurum/kurufuslardan excel formiariyla derienen veriler, 2021 yli itibariyla Harzemli Web Uygulamasi ile derlenmeye baglanmistir.

Kamu kesimi sosyal harcama istatistikieri serisi ise 2004 yilnda itibaren baslamakta, yilik olarak üretilmekte, elektronik ortamda yayimlanmaktadir. Ayrica kamu kesimi sosyai harcamalarinin gelisimine yönetik degeriendirme ve gelecek yillarin projeksiyonuna iliskin bir tablo yli Cumhurbagkanhigi Villk Programlannda yer verilmektedir.

3. Yapilacak Yeni Calismalar

Eurostat metodolojisine tam uyumlu olan sosyal koruma istatistikleri galismasi için bu uyum düzeyinin devam ettirilebilmesi amaciyla metodolojik geligmeler ve projeler takip edilmektedir.

3.4. SOSYAL KORUMA ISTATISTIKLERi

1. Kapsam

Adalet istatistikleri, suç ve cezai adalet sistemi içinde yer alan savalik ve mahkeme asamalari igin istatistikier ie birlikte adalet teskilati istatistiklerini kapsamaktadir. Adalet teskilati, Anayasa Mahkemesi (AYM), Danistay, Yargitay, Uyusmazlik Mahkemesi, Yüksek Hakem Kurulu, Icra Müdürlükleri, Türkiye Noterler Birligi, Türkiye Barolar Birligi (TBB) ve Adli Tip Kurumunu kapsamaktadir. Savcilik ve mahkeme istatistiklerinde ise yiliginde gelen, geçen yildan devreden, karara baglanan ve gelecek yila devreden dosya/dava istatistiklerinin yani sira suç, süpheli/sanik, davali, davaci ve magdur istatistikleri ile personel istatistikleri yer almaktadir.

Ceza Infaz Kurumu Istatistiklerinde; isledigi suç veya suglardan dolayi, mahkeme tarafindan haklarinda hürriyeti baglayia ceza (hapis cezasi) verilerek ceza infaz kurumlarina giren ve ceza infaz kurumlarindan gikan hükümlülere ait bilgiler kapsanmaktadir. Adalet Bakanlgina bajh il ve ilçelerdeki tüm ceza infaz kurumlari ve egitimevleri cografi kapsami olusturmaktadir.

Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk istatistikleri, polise ve jandarmaya bagli güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuklarla ilgili bilgilerden olusmaktadir.

Kolluk istatistikleri Emniyet Genel Müdürlügü (EGM), Jandarma Genel Komutanligl (JnGK), Sahil Güvenlik Komutanligu, Ticaret Bakanlignin (TB) sorumluluk bölgelerinde meydana gelen suç olaylar ile bu olaylardaki suç, süpheli ve magdurlara iliskin bilgileri kapsamaktadir.

Seçim Istatistikleri, milletvekili genel seçimi, mahalli idari segimi, cumhurbaskanligi segimi ve halk oylamasi sonuçlari ile bu seçimlere ait seçmen ve aday/kazanan aday profiline iliskin bilgileri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Yillik olarak yayimlanan Adalet istatistikleri, ilk Resmi Istatistik Programli döneme gegisin olduju 2006 ylindan itibaren Adalet Bakanligimn sorumlulugunda olup TUIK ilgili kurum olarak yer almistir. Adalet istatistikleri kapsaminda derlenmekte olan yüksek mahkemeler, savalik, mahkeme (adli ve idari yargi), icra müdürlükleri ve adalet teskilati çalismalari ile personel yapisina ait bilgiler Adalet Bakanligi tarafindan yillik olarak yayimlanmaktadir. Adalet istatistikleri alaninda Adalet Bakanliginin Adli istatistikler baglikli yillik hazirlanan bir yayini da bulunmaktadir.

Ceza Infaz Kurumu Istatistiklerinin veri kaynagi 2009 yilindan itibaren Ulusal Yargi AJi Bilisim Sistemidir (UYAP). Ceza Infaz Kurumu Istatistikleri 2022 ylindan itibaren Adalet Bakanlijr tarafindan yayimlanmaya devam edilecektir.

Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk Istatistikleri, polise ve jandarmaya bagli güvenlik birimlerince yillik olarak derlenmekte ve TÜIK tarafindan yayimlanmaktadir.

3.5. SUÇ, ADALET VE SEÇIM ISTATISTIKLERI

Suç, Adalet ve Segim Istatistikleri kapsaminda yürütülmekte olan kolluk istatistikleri RiP kapsaminda içisleri Bakanligina devredilmis olup TÜIK tarafindan istatistik üretilmesine iliskin ilgili kurum faaliyetleri takip edilmektedir. EGM idari kayitlarnin veri güncelleme ve yeniden yapilandirma çalismalan devam ettigi gerekçesi ile 2009 yilindan beri düzenli istatistik üretilememekte, uluslararasi bilgi talepleri igin kismi istatistikler üretilebilmektedir.

Seçim Istatistikleri idari kayitlara dayali bilgiler olup, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Baskanlign il ve ilçe seçim kurullari tarafindan, segim sonucuna göre tanzim edilen birlestirme tutanaklarindan elde edilmektedir. Seçimlere ve halk oylamasi sonuglarina ait seçim gevresi ve sandik düzeyindeki bilgiler ile seçmen bilgileri, aday ve kazanan aday profiline (medeni durum, cinsiyet, yas, egitim durumu) ait bilgiler, TUIK tarafindan elektronik ortamda yayimlanmaktadir.

IPA MBP (Katulm Oncesi Çok Yararlananli Program) 2017 kapsaminda, suç magduriyeti alaninda suç türü, magdur, fail, adli birimlere güven algisina yönelik istatistiklerin üretilmesi amaciyla pilot bir anketi igeren "Suç Magduriyeti Arasturmasi" baglikl bir proje yürütülmüstür. Pilot anket igin soru formu ingilizce olarak hazirlanmistir.

3. Yapilacak yeni Çalismalar

Adalet teskilati bünyesindeki kurumlar ile savcilik ve mahkeme asamalari igin is durumu yil içinde gelen, geçen yildan devreden, karara baglanan ve gelecek yila devreden dosya/dava istatistiklerinin ve personel istatistikleri üretiminin devam etmesi, suç, süpheli/sanik, davali, davaci ve magdur istatistiklerinin gelistirilmesi hedeflenmektedir.

Resmi Istatistik programi kapsaminda Adalet Bakanligi tarafindan hazirlanan Adalet Istatistikleri ile yine Bakanlik tarafindan hazirlanan Adli Istatistikler yayinlarinin birlestirilerek tek bir yayin hazirlanmasi faaliyetleri Adalet Bakanlig ve TUIK isbirligi ile gergeklestirilmektedir.

Ceza infaz Kurumu istatistikleri, 2022 yih itibaryla Adalet Bakanligi tarafindan Haber Bülteni seklinde ilik olarak yayimlanmasi planlanmaktadir.

Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk istatistikleri, gerekli çalismalarin tamamlanmasina müteakip haber bülteni olarak igisleri Bakanligi tarafindan yayimlanmasi planlanmaktadir.

igisleri Bakanligr ile kolluk istatistiklerinin üretilmesi amaciyla ortak faaliyetlerin yürütülmesi planlanmaktadir. Bu faaliyetler kapsaminda olay, sug, fail, magdur istatistiki birimlerinin tanmlanarak bunlara iliskin degiskenlerin mevcudiyeti ve yaprs ile ihtiyas duyulan degiskenlerin tespitine ve sayim birimlerinin belirlenmesine yönelik çalismalarin gerçeklestirilmesi planlanmaktadir.

Suç Magduriyeti Arasturmasi projesi kapsaminda suç türü, magdur, fail ve adli birimlere güven algisi göstergelerinin pilot anket igin hesaplanmasi hedeflenmektedir. Bu arastirmanin asil anket uygulamasi da planlanmaktadir.

• .•*-:

Sosyal Istatistikler

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. SOSYAL iSTATISTiKLER

| Yayim Sekli Açiklama | Sosyal koruma istaristikleri yi sonunda haber bülteni| le kamuoy -ma duyurulmaktadir. | (er. li 020m 2zyoden sbarea kamu kesmi sosya) harcamaie xesyal koruma ait bagióo atindo yelk programtarca vmamianmalzadhr. | | hncol, elaonduedo Thlik eurofunlue uneeninue Con irfaz Kurume Istanstslen, 2022 yllindan Fibsren A1 Skll ve Istatisux: Genal Müdünugu (ASIGM) toraf-noan /ayimianmaya devam caliecc<tir. | |
|---------------------------------------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------|
| | HaDer bölten: | vb ). Yarn | bilterd, Yovn | Veritaban | Habor baitenu Ywitahsnil |
| buzeyn | Turkluc | Turkiye | 11BыS Duzcy 3 | LEBs Duzey 3 | teBS Duxcy 3 |
| Kullantlan Siniflamalar | CSSPROS | | | iSce s | |
| Veri Kaynaj, Meveudiyet Durumu | | Kiomen mevcut | Mevcut | Mevcut | Mevcur |
| | Soklu (Ankcl, toari (Mevcut kayr:) | idani kayi | tdan kayk | Isao ksyr: | Isari Kayk |
| Dönemi | (+ 12 ay | | t: 12 Jy | 1+12 sy | tr Day |
| Yayimiama Yayim Sikligi | | | | | |
| Sikligt | Yilnk | niitk | Sürckli, Yalnk | | |
| Ilgili Kurum/Kurulus Derteme | • Curnhurboskankür (Stratch ve Futce Baskanbdi) aaxvo Sosyal Hizmetien • Calisme ve Sosyal sitvenlik nk min • Gançiak ve Spor Eukonlió • AFAD • Vakifiar Genel Mudürigu • SCs: • ISKUR | • Mi e e Rive baitanliy • SaKk Rakaniyt • logien ваканд lstanie Sosral Hianierter • Calisme ve Sosyal Güvenik e icke trne kacs askans a • TÜiK | 3.5. Suç, Adalet ve Seçim istatistikleri • nas n tema Bülgg Adlvu Ma-kemakeri • Rslaa 1tare Mahkemalarl • Uzx prcak Adtli Tes Kycuni:l • Adit ve dor Var s el Daraca Mahkemelent Tirtye Bato ar rawikienn | | • nAne Coel Mionago n Scrckal |
| Sorumiu Kurum/Kurulus 3.4. Sosyal Koruma Istatistikleri | TOK | | Adolct Bakanegi | Adisle: Bakanac | TUIK |
| Ait Konu | Sosval Koruma tatat'stikicn | Kamy Kusimi Susyal Marcarna istacstik.er | Adaict Istotistikkeri | | eteli gocune Golen vera |
| Sira no | 3.1.1 | 3.1.2 | 3.5.1 | | 3.5.3 |

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

ANA KONU 4. ISTIHDAM ISTATISTIKLERI

• 4.1. ISGÜCÜ PIYASASI VE ÜCRET ISTATISTIKLERI
• 4.2. ISGÜCÜ VERIMLILIGÌ ISTATISTIKLERI

1. Kapsam

isgücü Piyasasi ve Ücret Istatistikleri; isgücü, isgücü maliyeti, kazang yapisi, sigortal istatistikleri, kayith igsiz, agik is, is uyusmazligi, çalisma hayati istatistikleri, kamu istihdami istatistikleri, ücretli çalisan istatistikleri, isgücü girdi endeksleri, tarimsal igletme (hanehalki) isgücü ücret yapisi ve toplam sanayide birim ücret endeksinden olusmaktadir. isgücü istatistiklerinde istihdam edilenler ile issizlerin sayisi ve çesitli özelliklerine dair Hanehalk isgücü Arastirmasi sonucu elde edilen istatistikler yer almaktadir. isgücü maliyeti ve kazang istatistikleri, istihdam edilenlerin elde ettikleri kazançlar ve isverene maliyetleri konusunda yapilan anketler ve idari kayitlardan derienen istatistikleri kapsamaktadir. Tarimsal isletme Isgücü Ücret Yapisi Arastrmasi ile tarmsal isletmelerin tarmsal amaçii çalistirdiklari mevsimsel ve sürekli isgilere ödedigi ortalama ücretiere ait istatistikler derlenmektedir. Açik is istatistikleri ise ilgili dönemde açik olan is pozisyonlar ile ilgili istatistiklerin derlenmesi sonucu olusturulmaktadir.

2. Mevcut Durum

isgücü istatistikleri konusunda veri derlemek amaciyla gergeklestirilen Hanehalki isgücü Arastirmasi Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan, örnekleme yöntemi ile her hafta uygulanmaktadir. Hanehalk isgücü Arasturmasi ile derlenen veriler; kapsam, degiskenler, kullanilan siniflamalar, veri derleme sikligi, tahmin boyutu ve verilerin yayimlanma süreci açisindan uluslararasi standartlarla uyumludur. 2021 yili itibanyla Hanehalki Isgücü Arastirmasinda Avrupa Birligi (AB) ülkeleri ile es zamanli olarak; Uluslararasi Çalisma Örgütü'nün (ILO) 19. Uluslararasi Çalisma istatistikgileri Konferansi (ICLS) kararlarina ve ilgili AB yönetmeliklerine uyum saglamak için yeni düzenlemeler yapilmistir. 19. ICLS ile isgücü piyasasindaki gelismeleri daha iyi takip edebilmek igin istihdam ve issizligin yani sira isgücüne iliskin tamamlayici göstergeler tanimlanmistir. Ayrica 3 aylik hareketi ortalamalar olarak yayimlanan isgucu istatistikleri, Ocak 2021'den itibaren bagimsiz aylik tahminler olarak yaymlanmaya baslanmistir. Hanehalki Isgücü Aragtirmasi sonuçlarinda, 2010 yuindan itibaren mevsim etkilerinden arindinilmis temel isgücü göstergelerine de yer verilmektedir.

isgücü anketlerinin kapsamina giren çesitli konularda ilave bilgi derlemek amaciyla hem ülke ihtiyaçlarina yönelik hem de AB mevzuatinda öngörüldügü sekilde, amaci ve kapsami ülke kosullarina uygun olan özel konulu modüler anketler de uygulanabilmektedir. Bu anketlerden birisi de; Türkiye'de çalisan çocuklar konusunda veri saglayan, çaliçan çocuklann hangi sektörlerde ve hangi galigma kosullarinda çalistklanni, sosyal, ekonomik ve demografik özellilerini ortaya koyan Çocuk isgücü Arastirmasidir.

isgücü arastrmasi kapsaminda 2008-2013 yillar için il düzeyinde temel isgücü göstergeleri de üretilmistir. il düzeyinde temel isgücü göstergeleri, isgücü arastirmasindan elde edilen orijinal verilerin yani sira çogunlukla idari kayitlara dayals dissal degiskenler bir arada kullanilarak küçük alan tahminleri yöntemi ile elde edilmistir. 2014 yilindan itibaren anketin tasariminda meydana gelen düzenlemeler ve kent-kir bölünüsündeki farkllasmalar nedeniyle il düzeyinde temel isgücü göstergelerinin tahminlerinde istatistiksel olarak anlamli sonuçlar elde edilememis ve sonuçlar yayimlanmamigtir. ilgili

4.1. ISGÜCÜ PiYASASI VE ÜCRET iSTATiSTiKLERi

Istihdam Istatistikleri

göstergelerinin üretilmesinde uygun bir yöntem belirlenerek elde edilen tahminlerin 2022 ylinda kullanicilar ile paylasilmasi planlanmaktadir.

Hanehalki isgücü Arastirmasi verilerine, TÜIK web sayfasinda (http://www.tuik.gov.tr) yer alan haber bültenleri, zaman sersi tablolani ve isgücu istatistikleri veritabanlari kulianilarak ulasilabilmektedir. Ayrica mikro veriler arastirmacilarn kullanimina dönemlik ve yillik olarak sunulmaktadir. Idari kaystlara dayali olarak derlenen aktif ve pasif sigortali sayilari gerek Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) web sayfasinda (http://www.sgk.gov.tr) gerekse yillik yayinlarinda yer almaktader.

Kamu sektörü istihdamina iliskin istatistikler, Cumhurbaskanlig Strateji ve Bütçe Baskanligi (SBB) tarafindan içisleri Bakanligi, Hazine ve Maliye Bakanligi (HMB) ile Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi (ÇSIDB) kayitlari da kullanilarak derlenen veriler esas alinarak hazirlanmakta, yilda dört kez (Subat, Mayis, Agustos ve Kasim dönemlerinde) SBB web sayfasinda yayimlanmaktadir (http://www.sbb.gov.tr).

Kayiti isiz sayisina iliskin veriler, Türkiye is Kurumu (ÜSKUR) tarafindan her ay düzenli olarak Aylik istatistik Bülteninde (http://www.iskur.gov.tr) yayimlanmaktadir. Buna ek olarak, ISKUR tarafindan 2012 yilindan itibaren her yil düzenli olarak gerçeklestirilen "Isgücü Piyasasi Arasturmalar" yardimiyla da agik is istatistiklerine yönelik veri derlenmektedir. Ancak söz konusu talep arastirmalari yöntem agisindan AB mevzuatinda yer alan kriterleri tam olarak karsilayamadigi için iSKUR tarafindan agik is istatistiklerinin AB mevzuatina uygun biçimde derlenmesine yönelik olarak "Agik is Istatistikleri Arastirmasi" tasarlanmistir. Söz konusu arastirma kapsaminda Türkiye geneline iliskin, ilgili çeyrekteki agik islerin sayisi ile çalisan sayisi tahmin edilmeye çaligilmaktadir. Ayni zamanda ilgili çeyrekte mevcut olan agik iglerde isverenlerin öncelikli beceri tercihlerine iliskin veriler de derlenmektedir.

Calisma ve Sosyal Güvenlik Bakanlig (ÇSGB), Resmi istatistik Programi (RIP) kapsaminda yayimlanan is Uyusmazlig istatistikleri ve Çalisma Hayati istatisiklerinden sorumludur. Her iki istatistik ÇSGB idari kayitlarindan elde edilmektedir. Is Uyusmazligr Istatistikleri; isçi sendikasi ile isveren arasinda ya da isçi sendikas ile isveren sendikasi arasinda bir toplu is sözlegmesinin hükümlerinin taraflarca farkli yorumlanmasi nedeniyle veya açikça ihlali nedeniyle ortaya gikan uyusmazliklar sonucu olusan grev ve lokavt bilgilerini igermektedir. Calisma Hayati istatistikleri ise; Toplu is Sözlesmesi Asamalari, Sendikal Isçi ve Kamu Görevlileri Istatistikleri, Asgari Ücret, Kidem Tazminati, Rehberlik ve Teftig Baskanligi ile (SGB istatistiklerinden olusmaktadir. Veriler ulusal amagh bir siniflama olan iskolu siniflamasina göre toplanmakta, daha sonra uluslararasi ekonomik faaliyet sinflamasina dönüstürülmektedir. ÇSGB tarafindan RiP kapsamindaki istatistikler yillik olarak yayimlanmaktadir.

Kazanç Yapisi Arastirmasi, 2006, 2010, 2014 ve 2018 villar için AB standartlarina uyumlu olarak gerçeklestirilmis ve sonuçlari yayimlanmistir. Çalismanin, Avrupa Birligi Istatistik Ofisi (Eurostat) tarafindan öngörüldügü gibi dört yilda bir düzenli olarak uygulanmasina devam edilmektedir. Kazang Yapisi Arastirmasinin özellikle is mahkemeleri tarafindan siklkla talep edilen meslek gruplarina göre kazang bilgisi igin "Kazanç Bilgisi Sorgulama" sistemi gelistirilmis ve TUIK internet sayfasinda kullanicilarin hizmetine sunulmustur. Kazang Yapisi Arastirmasinin bir çiktisi olarak Cinsiyete Dayali Ücret Esitsizligi göstergesi de çalismanin yapildigi yillar igin hesaplanarak yayimlanmaktadir.

isgücü Maliyeti Arastirmasi, 2004, 2008, 2012 ve 2016 yillar için AB standartlarina uyumlu olarak gerçeklestirilmis ve sonuçlari yayimlanmistir. Isgücü Maliyet Arastirmasindan elde edilen istatistikler, 2020 referans yllindan itibaren idari kayit kullanilarak üretilecektir.

Isgücü Girdi Endeksleri, istihdam endeksi, çalisilan saat endeksi, brüt ücret-maas endeksi, saatlik isgücü maliyeti endeksi, saatlik kazang endeksi ve saatlik kazanç disi isgücü maliyeti endekslerinden olusmaktadir. Daha once anket yoluyla derlenen verilerle hesaplanmaktayken, ilk kez 2018 yil itibariyla idari kayitlara dayali olarak üç aylik dönemler halinde Avrupa Komisyonu mevzuatina uyumlu olarak yayimlanmaya baslanmistir. Isgücü Girdi Endeksleri igin SGK ile Gelir Idaresi Bagkanligl (GIB) idari kayitlari temel veri kaynagi olarak kullanlmaktadir. Finans ve Sigorta Faaliyetleri kismi igin ise Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) idari kayitlan kullamlarak hesaplamalar yapilmaktadir. Çalisilan saat endeksinin hesaplanmasinda Hanehalkr Isgücü Arastirmasi verileri kullanilmaktadir.

Ücretli Çalisan istatistikleri, isgücü girdi göstergelerinde kullanilan idari kayitlara dayali olarak 2021 Mart ayindan itibaren aylik olarak yayimlanmaktadir. Ücretli Çalisan istatistikleri haber bülteninde kayith ücretli çalisan sayilari ile aylik ve yilik degisimleri sektörel bazda yayimlanmaktadir.

Toplam Sanayide Birim Ücret Endeksi, SBB tarafindan çalisilan saat endeksi, saatlik isgücl maliyeti endeksi, sanayi üretim endeksi, tüketici fiyatlari endeksi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi (TCMB) döviz alis kurlari kullanilarak hesaplanan dolar kuru endeksi ve Euro kuru endeksi kullanlarak hesaplanmakta ve geyreklik olarak yayimlanmaktadir.

Tanmsal Igletme isgücü Ücret Yapisi Arastirmasi, tarimsal isletmelerin tarimsal amaçli çalstirdiklan mevsimlik ve sürekli isçilere ödedigi ortalama ücretlerin belirlenmesi amaci ile kapsam ölçütlerini saglayan illerde yüz yüze görüsme yöntemi kullanilarak 1996 yylindan bu yana her yil uygulanmaktadir. Çalisma, ILO ve Dünya Bankasi destekli "isgücü Piyasasi Bilgi Sistemi" konulu proje çerçevesinde tarm sektörü için ücret verilerinin derlenmesi amaciyla baglatilmistir.

2007 ylina kadar yapilan Tarmsal isletme isgücü Ücret Yapisi Arastirmalarinin kapsame; yerlesim yerleri kapsaminda seçilmis 19 il ve bu illere bagli 48 ilçedeki 1991 Genel Tarim Sayimi Köy Genel Bilgi Anketinde koy digindan mevsimlik isçi getirdigini beyan eden köylerden olusmaktadir. Tarimsal igletmeler (hanehalklari) igin ise bu köylerde ikamet eden ve isin en yogun oldugu dönemde en az 5 mevsimlik ya da en az 1 sürekli tarim isçisi çalistrran tarimsal isletmeler (hanehalklari) kapsama alinmistir. 2007 yiina kadar karar örneklemesi ile seçilmis olan 19 ilde 250 köyde her yll yaklasik 2000 isletme ile anket uygulamasi yapilmistir.

2007 yili ve sonrasi igin Tarmsal isletme isgücü Ücret Yapisi Arastirmasinin kapsamini ise 2006 Tarmsal isletme (Ciftlik) Yapi Arastirmasi kapsaminda yer alan tüm isletmelerden, 2006 üretim ylinda en az 5 mevsimlik veya en az 1 sürekli tarim isgisi galistirdigini beyan edenler olusturmaktadir. 2006 Tarimsal Isletme (Ciftlik) Yapi Arastirmasinda tarimsal isietme kapsami; 2004 Dogrudan Gelir Destegi kayitlarinda ve bu kayitlarin 2005 yilinda güncellenen Tarimsal Isletme Listesinde yer alan tüm tarimsal igletmelerdir. 2007 yili ve sonrasi için Tarimsal Igletme Isgücü Ucret Yapisi Arastirmasi kapsaminda 2006 üretim yilinda en az 5 mevsimlik veya en az bir sürekli tarm iscisi çalistirdigini beyan eden tüm igletmeier, her köyde en az 8 isletme olacak sekilde gruplanmis ve bu kriteri saglayan köy statüsündeki yerlesim yerlerindeki isletme sayilari tespit edilmistir. Önceki yllarda kapsama alinan iller igin de tahmin verebilmek

amaciyla en kügük örnek hacmine sahip ilin örnek sayrsi dikkate alnarak kapsama alinacak 28 il belirlenmistir. Daha sonraki yillarda, bir önceki yil segilmig olan isletmelerin listesi gönderilerek, kapsam disina çikmis isletmeler yerine, köydeki bir baska isletmenin ikame alinmasi ve il için gerekli anket sayisinin tamamlanmasi istenmistir. Her yil bu sekilde örnek isletme listeleri güncellenmistir. Toplamda 3 781 isletme ile yilda bir kez Kasim ayinda anket uygulamasi yapilmaktadir.

Bu kapsamda 1996 yilindan beri uygulanmakta olan Tarimsal Isletme Isgücü Ücret Yapist Arastirmasinin sonuçlari her yil haber bülteni ile kamuoyuna duyurulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Plan döneminde Hanehalk isgücü Arastirmasinin AB mevzuatinda öngörüldügü sekilde uygulanmasina devam edilecek olup, önümüzdeki dönemde amaci ve kapsami ülke kogullarina uygun olan özel konulu modüler anketlerin arastirma ile birlikte uygulanmasina devam edilecektir.

Program döneminde il düzeyinde temel isgücü göstergelerinin üretilmesinde uygun bir yöntem belirlenerek elde edilen tahminlerin 2022 yilinda kullanicilar ile paylagilmasi hedeflenmektedir.

COVID-19 pandemisi ile birlikte bilgi ve bu bilginin gergek zamanli, mümkün oldugunca anlik olmasi ihtiyac esasen politika karar vericiler olmak üzere tüm kullanicilar için daha da öncelikli hale gelmistir. Bu kapsamda uygun istatistiksel ve ekonometrik modeller ile ilgiti referans döneminden hemen sonra temel isgücü göstergelerine iliskin hizli tahminler üretilmesi planlanmaktadir. Ön tahmin olarak mevcut yayimlanma tarihinden önce geçici tahminlerin ham veri kullanilarak hesaplanmasinin yani sira istatistiksel öngörü yöntemleri ile veri derleme sürecinde de geçici tahminlerle isgücü piyasasina yönelik daha hizh aksiyon alinmasinin mümkün hale gelecegi degerlendirilmektedir.

Plan döneminde Kazang Yapist ve Isgücü Maliyeti Arastirmalarinin AB mevzuatinda öngörüldügü sekilde uygulanmasina devam edilecektir. 2022-2026 RIP döneminde ilgili arastirmalarda ara yllari için idari kayitlar kullanilarak temel degiskenlerin tahmin edilmesi hedeflenmektedir. SGK ve GIB ile yapilan protokoller ile alinan idari kayit bilgileri de kullanilarak arastirma kapsaminin genigietilmesi ve anket ile veri toplama yönteminin kaldirilmasi planlanmaktadir. Bu kapsamda, isgücü Maliyeti Arasturmasi istatistikleri 2020 referans yilindan itibaren idari kayitlar kullanlarak üretilecektir. Ayrica cinsiyete dayali ücret farki göstergesinin de ara yillar için tahminlerinin gerçeklestirilmesi planlanmaktadir.

ÇSGB ve bagli kuruluslarnin veritabanlar birbiri ile uyumlu hale getirilecek, uluslararasi siniflamalara uyum çalismalari gerçeklestirilecektir. 2014 yili Kasim ayinda baglanan agik is istatistikleri arastirmasi ile derlenen açik is istatistiklerinin 2021 yili içerisinde Eurostat ile paylagimi yapilmigtir. 2022-2026 Program döneminde ise paylagilan verilerin çeyrek dönemler itibariyla Eurostat internet sitesinden de yayimlanmasi hedeflenmektedir.

2022-2026 RIP döneminde, ÇSGB tarafindan yayimlanan istatistiklerin ulusiararasi siniflamalara uygun olarak da yayimlanmasi öngörülmektedir. Ayrica Caligma Hayati Istatistikleri genis bir kapsama sahip oldugundan mevcut

istatistiklerin RiP kapsaminda ayri birer istatistik olarak yaymlanmasi planlanmaktadir. Böylelikle istatistiklerin gerek yurt içi gerekse yurt digi faydalanicilar için daha kolay ulagilabilir olmasi amaçlanmaktadir.

ILO istihdam tanmini kullanan Hanehalke isgücü Arastirmasi; yag, nüfus ve cografi kapsam bakimindan Ulusal hesaplarin temeli olan Avrupa Hesaplar Sisteminde (ESA-2010) tanimianan istihdam kapsamindan farkliliklar içermektedir. Ulusal hesaplardaki istihdam, özellikle katma deger, çikti veya çalisan bagina iscilik maliyet eri gibi oranlari hesaplamak igin kullanilir. Bu kapsam farklhklarini da dikkate alan ulusal hesaplar tanimhi istihdam istatistiklerini olusturmak için çalismalar planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

C xedT.y ExsrdyeN, dur"

1. Kapsam

isgücü Verimliligi istatistikleri kapsaminda Üç Aylik Verimilik istatistikleri ve Yilik Verimlilik Istatistikleri bulunmaktadir.

2. Mevcut Durum

Úc Aylik Verimlilik Istatistikleri, TÜIK Kisa Dönemli Is Istatistikleri altinda yer alan "Aylik sanayi üretim endeksi", "Uç aylik sanayi istihdam endeksi" ve "Üç aylik sanayide çalisilan saat endeksi" verileri kullanilarak Sanayi ve Teknoloji Bakanligi tarafindan hesaplanmaktadir. Iktisadi Faaliyet Siniflamasi Rev.2'ye (NACE) göre sanayiyi olusturan B, C, D kisimlarini kapsamaktadir. Bunun yani sira sanayi toplami (B,C,D kisimlarinin toplami) igin ve Ana Sanayi Gruplari Siniflamasína (MIGs) uygun olarak 5 alt grup ve "Madencilik ve Tasocakglig" sektörü bölümleri (09 hariç) ile "imalat" sektörünün tüm bölümlerini kapsamaktadir. Bu kapsamda üç aylik verimlilik istatistikleri; arindilmamis, mevsim ve takvim etkilerinden arindirlmis ve takvim etkilerinden arindirimis seriler olarak hesaplanmaktadir.

isgücü Verimliligi istatistikleri kapsaminda Villik Verimliik istatistikleri; hesaplamalarda kullanilan TÜIK Yillk Sanayi ve Hizmet istatistiklerini müteakiben, veri mevcudiyetinin elverdigi ölgüde NACE Rev.2'ye uyumlu olarak yilik olarak yayimlanmaktadir. NACE Rev.2'ye göre B-N kisimlari arasi (K ve O sektörleri hariç ) kapsanmaktadir. Yllik Verimlilik istatistikleri; TÜEK "Yilik Sanayi ve Hizmet istatistikleri" altinda yer alan; Faktör Maliyetiyle Katma Deger, Çalisanlar Sayrsi, Ücretli Calisanlar Sayisi, Personel Maliyeti ve "Enflasyon ve Fiyat istatistikler'" altunda yer alan; Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (YI-ÜFE) verileri kullanlarak hesaplanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Sanayi ve Teknoloji Bakanligi tarafindan tekrar yayimianmasi planlanan Bölgesel Verimlilik istatistikleri, TÜiK yerel birim düzeyinde veri çalismasi tamamlandiginda tekrar yayimlanabilecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çaligmalar

4.2. ISGÜCÜ VERIMLILiGI iSTATiSTiKLERi

1. iSTiHDAM iSTATiSTiKLERi

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

22.954.50259907 N4043

ANA KONU 5. EKONOMIK ISTATISTIKLER

5.1. ULUSAL HESAPLAR

5.2. DEVLET MALI ISTATISTIKLERi

5.3. KAMU SEKTÖRÜ iSTATISTIKLERI

5.4. MALI SEKTÖR ISTATISTIKLERI

5.5. DIS TICARET ISTATiSTiKLERi

5.6. EGILIM ISTATISTIKLERI

5.7. MAKROEKONOMIK IZLEME iSTATISTIKLERi

5.8. GIRISIM iSTATiSTiKLERi

5.9. CiRO VE ÜRETIM ISTATISTIKLERi

5.10. YAPISAL iS ISTATISTIKLERI

5.11. TURIZM ISTATISTIKLERi

Saseinswrea ar e40

1. Kapsam

Ulusal hesaplarla ilgili bölüm, dönemsel ve yilik gayrisafi yurt içi hasilanin üretim, harcama ve gelir yöntemlerine göre hesaplarini, il bazinda gayrisafi yurt içi hasilayi, yillik kurumsal sektörlere göre mali olmayan hesaplari, arz-kullanim ve girdi-giktr tablolarini, finansal hesaplari, ödemeler dengesi istatistikierini, yurt içi dogrudan yatirim ve yurt disi portföy yatrim istatistiklerini, uluslararasi yatirim pozisyonunu, ekonominin genel dengesini, sabit sermaye yatirimlarini, yaturim tesvik istatistiklerini ve kalkinma yardimi istatistiklerini kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Ulusal Hesaplar Sistemi, uluslararasi alanda kabul görmüs kavramlar, tanimlar, siniflandirmalar ve muhasebe kurallarinin bir seti üzerine kurulu, makro-ekonomik hesaplarin, bilançolarin ve tablolarin, anlamii, tutarli ve bütünlegmis bir setinden olugmaktadir. Ulusal hesaplar, ekonomik analiz, karar alma ve politika yapma amaciyla tasarlanmis bir sekilde ekonomik verinin sunulabildigi ve derlenebildigi bir hesaplama sistemi saglamaktadir.

Türkiye istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan, dönemsel ve yllik gayrisafi yurt içi hasila (GSYH) hesaplar, il bazinda GSYH, yillik kurumsal sektörlere göre mali olmayan hesaplar, arz-kullanim ve girdi-çikti tablolan üretilmektedir.

Dönemsel GSYH hesapiari, üretim ve harcama yöntemlerine göre cari fiyatlarla ve hacim degerieriyle, gelir yöntemine göre ise cari fiyatlarla üretilmektedir. Her yil Mart ayinda dört çeyrek toplami olarak verilen ilk yllik GSYH tahmini ayni yil Eylül ayinda, bagimsiz yilik GSYH hesabi ile kesinlestirilmekte ve revize edilmektedir. Daha önce dönemsel GSYH bilesenleri igin sadece hacim cinsinden mevsim ve takvim etkilerinden arindirma islemi yapilmakta iken, cari fiyatlarla GSYH'nin mevsim etkilerinden arindinlmis degerleri de üretim, harcama ve gelir yöntemlerine göre yayimlanmaya baslanmistir. Yayim zamani, 31 Mayis 2019 tarihinde yayimlanan "Dönemsel Gayrisafi Yurt içi Hasila" Haber Bülteni ile birlikte t+60 güne gekilerek zamanllik bakimindan Avrupa Istatistik Ofisi nin (Eurostat) Avrupa Birligi (AB) ülkeleri igin istedigi zamanliliga uygun iyilegtirme yapilmistir.

Aylik GSYH hesaplamalari ile ilgili çalismalara baglanmis ve 2019 yilinin sonundan itibaren aylik büyüme rakamlari elde edilmeye baglanmigtir. Dönemsel hesaplardaki dönemsel veri ile aylik hesaptan gelen verinin ilgili dönemlerde ayni degisim oranlarini verebilmesi için uyumlastirma çalismasi tamamlanmistir.

Genel ticaret sistemine göre güncellenen dis ticaret verileri 2013-2019 yillar için revize edilmistir. Odemeler Dengesi istatistiklerinde Uluslararasi Hizmet Ticareti istatistilerinin de içerilmeye baslanmasiyla birlikte GSYH serilerinde revizyon yapilmis ve 31 Agustos 2020 tarihindeki haber bülteni ile birlikte ana revizyon sonuçlan 1998 yili itibariyla yayimlanmistir.

Yllik GSYH hesaplari, üretim ve harcama yöntemlerine göre cari fiyatlarla ve hacim degerleriyle, gelir yöntemine göre ise cari fiyatlarla üretilmektedir. 2016 ylinda gerçeklestirilen Avrupa Hesaplar Sistemi (ESA-2010) ve Ulusal Hesaplar

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

5.1. ULUSAL HESAPLAR

Sistemi'ne (SNA-2008) uyum ve ana revizyon çalismalari kapsaminda hem metodolojik degisiklikler sisteme yansitilmis hem de ulusal hesaplar sisteminde idari kayda geçig saglanmistir. Daha önce dört dönem GSYH tahminierinin toplami olarak hesaplanan yilik GSYH bagimsiz olarak hesaplanmaya baslamistir. Takip eden süre içerisinde sistemde kullanilan veri kaynaklannda yapilan revizyonlar nedeni ile ulusal hesaplarda revizyon yapilmasi ihtiyaci olusmakta ve revizyonun boyutuna göre yillik GSYH hesaplariyla sisteme yansitilmaktadir.

2020 yilinda yayimlanan Dis Ticaret Istatistikleri (Ozel Dis Ticaret Sisteminden Genel Dis Ticaret Sistemine geçis), Uluslararasi Hizmet Ticareti Istatistikleri ve Odemeler Dengesi Istatistiklerinde yapilan revizyonlarn Ulusal Hesaplar Sistemine etkileri arastrrilmis ve revizyon derinliginin yüksek olmas: nedeniyle, 1998=100 bazhi tüm GSYH serilerinin revize edilmesine karar verilmistir. Üretim, harcama ve gelir yöntemlerine göre GSYH serileri revize edilerek, dönemsel GSYH hesaplarinda da oldugu gibi 1998 yilina kadar geri çekilmistir. Ulusal Hesaplar sistemi revizyon çalismalarinin sonuçlan, "Yilik Gayrisafi Yurt içi Hasila" ve "Dönemsel Gayrisafi Yurt içi Hasila" haber bültenleri ile 31 Agustos 2020 tarihinde metodolojik agiklama dokümanlariyla beraber kamuoyu ile paylagilmistir.

Ayrica, Hanehalklarina hizmet eden kâr amaci olmayan kuruluslarin (HHKOK) nihai tüketim harcamalari, hanehalki nihai tüketim harcamalarindan ayrilarak harcama yöntemi ile GSYH yayimlarinda ayri bir bilesen olarak yayimlanmaya basiamistir.

Uluslararasi literatürde, ulusal hesaplar sisteminde belirli araliklarla ana revizyon yapilmasi, sistemin güncel tutulmasi açisindan tavsiye edilmektedir. Ancak, ana revizyon igin temel olusturacak yilin ekonomik kriz etkilerini tasiyan bir yil olmamasi gerekmektedir. Bu kapsamda gerek ulusal gerekse küresel ekonomik krizler göz önüne alinarak bir ana revizyon calismasi; buna bagh olarak yeni bir arz ve kullanim tablolari sistemi çaligmalarinin baslatilmasi planlanmaktadir. Bu ana revizyon ile hesaplarin gelistirilmesi ve güncellenmesinin yani sira güncel sinifiamalara geçis sureçleri de tamamlanacaktir.

Yatirim (gayrisafi sabit sermaye olusumu) ve sermaye stoku hesabinin gelistirilmesi igin planlamalar yapilmaktadir. Buna göre, faaliyete göre yatirim ve sermaye stoku hesaplarinin gelistirilmesi, verimlilik gibi birçok iktisadi göstergenin daha anlamli yorumlanmasina olanak saglayacaktir. Konu ile ilgili tüm idari kaytlarn taranmasi ve hesaplamalara destek olacak arasturmalann gelistirilmesi çalismalari devam etmektedir.

il bazinda GSYH hesaplari, hem cari fiyatlarla hem de hacim degerleriyle üretilmektedir. Bu hesaplarin ait detayinda il bazinda hesaplamalanin yani sira bölgesel GSYH hesaplamalari da yer almaktadir. Bölgesel GSYH hesaplamalari, istatistiki Bölge Birimleri Sinflamasi (iBBS) 2. Düzeye karsilk gelen 26 bölge ayriminda yayimlanmaktadir. Ayrica il bazinda GSYH hesaplari kapsaminda il ve bölge bazinda kisi basina GSYH hesaplan da yapilmaktadir. Yayim zamani t+12 aya gekilerek zamanilik bakimindan Eurostat'in AB ülkeleri için istedigi zamanhliga uygun iyilestirme yapilmistir.

Daha önce sadece cari fiyatlarla hesaplanan il bazinda GSYH 2020 yil itibaryla hacim degerleriyle de hesaplanmaya baslamistir. Il bazinda GSYH hesaplamalarnin mikro düzey veri altyapisina dayanarak olusturulmasi, sistemde yer alan tüm girisimlerin hesaplamalara dahil edilmesi ve bölgesellestirme yöntemlerindeki gelismeler, iktisadi faaliyet kollarna iliskin yayin ayrintisinin artirlmasini saglamistir. Bu kapsamda, daha önce A3 düzeyini olusturan "tarim, sanayi ve

hizmetler" ayrintisinda toplulastirilarak yayimlanmakta olan il bazinda GSYH serisi, 2020 yli itibanyla iktisadi Faaliyet Siniflamasi (NACE Rev.2) A10 düzeyinde hazirlanarak yayimlanmaya baslanmistir.

2020 yllindaki Ulusal Hesaplar Sistemi revizyonu kapsaminda yürütülen çalismalanin sonuçlan, il bazinda GSYH hesapiamalarina da yansitilmis ve "Il Bazinda Gayrisafi Yurt Içi Hasila, 2019" haber bülteni ile birlikte yayimlanmistir. Böylece Ulusal Hesaplar Sistemi'nde yer alan hesap setleri dengelenerek tutarli hale getirilmistir. 2004-2019 yillan igin cari fiyatlarla ve zincirlenmis hacim endeksiyle il bazinda ve bölgesel GSYH degerleri hesaplanmistir. 2004-2008 yillari igin A10 iktisadi faaliyet düzeyinde serinin geri tahmini yapilmistir.

Yillik Kurumsal Sektörlere Göre Mali Olmayan Hesaplar ile ilgili göstergeler üretilmekte olup, analiz ve degerlendirme sonrasi yayimlanmaktadir. Kurumsal Sektör Hesaplani, belli bir dönem içerisinde meydana gelen ekonomik islemleri Mali Olmayan Sirketler, Mali Sirketler, Genel Devlet, Hanehalki ve Hanehalkina Hizmet Eden Kâr Amaci Olmayan Kuruluslar ve Dis Alem olarak kurumsal sektörlere ayiran bir hesaplar kümesidir. Kurumsal Sektör Hesaplari, ulusal hesaplar sisteminin önemli bir bileseni olup, karar alicilar için analiz yapmaya elverisli ilave bilgiler sunmaktadir. Bu gerçevede, beili bir dönem igerisinde gergeklegen tüm ekonomik islemler, kurumsal sektorlere göre kaynaklar ve kullanimlar seklinde tablolastinilmaktadir. Ayrica kurumsal sektör hesaplari; cari üretim, gelirin yaratilmasi, gelirin birincil ve ikincil dagilemi, gelirin kullanimi, tasarruf ve sermaye transferleri nedeniyle meydana gelen net degerdeki degisim ile mali olmayan varliklarin edinimi konusunda kullanim ve kaynak agisindan ulusal ekonomi düzeyinde temel bilgi kaynagi konumundadir.

"Dis Ticaret istatistiklerinde Genel Ticaret Sistemine Gecis" ve "Uluslararasi Hizmet Ticareti Istatistiklerinin" Ödemeler Dengesi Istatistiklerinde ortaya gikardigi revizyon etkisinin Ulusal Hesaplar Sistemine entegrasyonu saglanmistir. Genel devlet sektörü ve diger sektörlere ait metodolojik iyilestirme çalismalan yapilmistir.

Arz-Kullanim ve Girdi-Çikti Tablolari, SNA-2008 ve ESA-2010'a uygun olarak en son 2012 temel yili için yayimlanmistir. 2012 Arz ve Kulianim Tablolari, temel ve alici fiyatlarla hazirlanmis, bu tablolardan hareketle de 2012 Girdi-Çikti Tablolari olusturulmustur.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi (TCMB) tarafindan, finansal hesaplar, ödemeler dengesi istatistikleri, uluslararasi yatirim pozisyonu, yurt içi dogrudan yaturim ve yurt disi portföy yatirim istatistikleri üretilmektedir. Finansal Hesaplar TCMB sorumlulugunda üretilmekte ve dönemsel (üç aylik) olarak yayimlanmaktadir.

Cumhurbaskanligr Strateji ve Bütge Baskanligi (SBB) tarafindan, ekonominin genel dengesi ile sektörler ve bütçe türleri itibariyla sabit sermaye yatirmlari üretilmektedir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanligi (STB) tarafindan yatirim tesvik istatistikleri üretilmektedir.

Türk isbirligi ve Koordinasyon Ajansi Baskanligi (TIKA) tarafindan kalkinma yardimi istatistikleri üretilmektedir.

3. Yapilacak Yeni Calismalar

Ulusal hesaplar sisteminin yeni uluslararasi standartlara uyumlastnlmasi çalismalan sürdürülecek ve bu kapsamda metodolojik gelismelerin takibine devam edilecektir. Yeni ana revizyon çalismalan kapsaminda yapilacak iyilestirmelerin ulusal hesaplar sistemine yansitilmasi saglanacaktir. Eurostat'a gönderilen tablolarda eksik kalan kisimlarla ilgili gerekli calismalar yapilarak uyum düzeyi artoilacaktir.

Dönemsel GSYH ön tahmininin t+45 günde ve aylik GSYH büyüme degerlerinin test asamasi tamamlandiktan sonra revizyon maliyeti bakimindan yeterli olgunluga gelmesi durumunda yayimlanmasi planlanmaktadir. Ülkemize ait 1923'ten itibaren tek bir GSYH serisinin üretilmesine yönelik geri tahmin sonuçlarinin yayimlanmasi da planlanan çalismalar arasindadir.

Ana revizyon çalismalan ile beraber, yeni temel yila ait arz-kullanim ve girdi-gikti tabloiarinin tüm setinin yayimlanmasi ve yilik olarak alici fiyatlaryla arz ve kullanim tablolarinin düzenli olarak yayimlanmasi planlanmaktadir.

Harcama yöntemine göre GSYH'nin en büyük paya sahip bileseni, mevcut durumda on iki baslik altinda yayimlanmakta olan hanehalki nihai tüketim harcamalaridir. Tüketime yönelik analizlerin daha rahat ve detayli yapilabilmesi için ana revizyon ile kullanilan siniflamanin güncellenmesi ve yayim detayinin artiriimasi planlanmaktadir.

Degerliler (valuables) hesabi, harcama yöntemine göre GSYH'nin önemli bir bilesenidir. Mevcut durumda, gayrisafi sabit sermaye olusumu altinda yer almaktadir. Degerliler hesabinin gelistirilmesi ve harcama yöntemi ile GSYH hesaplarinda ayri bir bilegen olarak gösterilmesi planlanmaktadir.

Dönemsel kurumsal sektörlere göre mali olmayan hesaplar projesi ile ilgili çalismalar devam etmekte olup, proje kapsaminda verilerin üretilip analiz çalismalari yapildiktan sonra yayin asamasina geçilmesi planlanmaktadir. TCMB tarafindan üretilen Finansal Hesaplar ile TÜIK sorumlulugunda olan Mali Olmayan Hesaplar (Finansal Olmayan Hesaplar) arasinda tutarhiligin saglanmasi hedeflenmektedir. Bu kapsamda TCMB ve Hazine ve Maliye Bakanligi (HMB) ile bir çalisma grubu olusturulmus olup; TCMB ile kurumsal sektördeki farkhlklarin giderilmesi konusunda çaligmalar devam etmektedir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Deviet Mali istatistikleri, genel devlet sektöründeki mali gelismelerin tutarli ve sistematik bir gekilde incelenmesini saglamak amaciyla; politika yapicilar, analistler, arastirmacilar ve finansal çevre tarafindan intiyaç duyulan istatistikleri saglamak igin tasarlanmistir. Bu veriler genel devletin belli bir seviyesindeki icraatlari veya genel devieti olusturan alt sektörler arasindaki islemleri analiz etmek igin kullanilabilmektedir.

Bu baglik, Mali Bildirim Tablolarini (EDP), genei devlet ana bilesenlerini, genel deviet vergi ve sosyal katki gelirlerini, merkezi yönetim bütçe istatistiklerini, merkezi yönetim alt sektörü mali istatistiklerini, genel yönetim bütçe istatistiklerini (merkezi yönetim mahalli idareler-sosyal güvenlik kurumlari dahil), genel yönetim sektörü mali istatistiklerini (merkezi yönetim-mahalli idareler-sosyal güvenlik kurumlan alt sektörleri dahil), Uluslararasi Para Fonu tanimli genel yönetim mali istatistiklerini (GFS), genel devlet gelir-giderleri ve dengesini, merkezi yönetim iç borç istatistiklerini, merkezi yönetim dis borg istatistiklerini, merkezi yönetim borg stoku istatistiklerini, Türkiye dis borg istatistiklerini, hazine garantili dis borg istatistiklerini, Türkiye net dis borg istatistiklerini, kamu net borg stoku istatistiklerini, AB tanimli genel yönetim borg stoku istatistiklerini, genel bütçe dengesi ve finansmani/ merkezi yönetim bütçe dengesi ve finansmanini, hazine alacak istatistiklerini, hazine nakit gerçeklesmelerini, kamu kurulusiarinca saglanan hazine garantisiz dis borg verilerini, kamu haznedarlign istatistikleri/kamu haznedarligi genel tebligi kapsamindaki kurumlarin mevduat ve menkul kiymet istatistiklerini kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Devlet mali istatistikleri, 5018 sayili Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ve Mali istatistik Yönetmeligine uygun olarak hazirlanmaktadir. Bu kanunun amaci, kalkinma planlari ve programlarda yer alan politika ve hedefler dogruitusunda kamu kaynaklarinin etkili, ekonomik ve verimli bir sekilde elde edilmesi ve kullaniimasini, hesap verebilirligi ve mali saydamligi saglamak üzere, kamu mali yönetiminin yapisini ve isleyisini, kamu bütçelerinin hazirlanmasini, uygulanmasini, tüm mali islemlerin muhasebelestirilmesini, raporlanmasini ve mali kontrolü düzenlemektir. Kanunun ek listesinde kurumlar isimleriyie birlikte merkezi yönetim bütge igi ve sosyal güvenlik kurumlari olarak belirtilmistir.

Aynca, 5018 Sayili Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunuínda genel yönetim kapsamindaki kamu idarelerine ait mali istatistiklerin, HMB tarafindan derlenecegi, merkezi yönetim kapsami disindaki kamu idarelerinin mali istatistiklerini belirlenmis ilkelere uygun olarak hazirlayip, belirlenen süreler içinde HMB'ye gönderecegi hükme baglanmistir.

Türkiye'nin EDPleri, HMB ve TCMB ile ortak çalismalarla derlenmekte ve TÜIK tarafindan hazirlanmaktadir. Bu çalismada ESA-2010, Genel Devlet Agik ve Borç El Kitabi (MGDD), EDP Rehberi ve Eurostat kararlari takip edilmektedir.

HMB tarafindan genel yönetim sektörüne ait bütçe denge tablosu, faaliyet tablosu, nakit kaynak ve kullanimlari tabiosu, stok durumu ve akim tablosu, öz kaynaklardaki toplam degisimler tablosu, gelir tablosu, gider tablosu, varlik ve yükümlülüklerdeki iglemler tablosu, varlik ve yükümlülükleri elde tutma kazanç ve kayiplari tablosu, varlik ve

5.2. DEVLET MALI iSTATiSTiKLERi

Ekonomik Istatistikler

yükümlülüklerdeki diger deger degisimleri tablosu, mali durum tablosu, harcamalarin fonksiyonel siniflandirilmasi tablosu, varlik ve yükümlülüklerdeki toplam diger ekonomik akimlar tablolari, merkezi yönetim iç borg, merkezi yönetim dis borç, kamu brüt borç, kamu net borg, Türkiye dis borg, Türkiye net dis borg, genel yönetim borç stoku, merkezi yönetim borg stoku, hazine garantili dis borg, hazine alacak, vb. istatistikleri uluslararasi standartlara uygun üretilmektedir.

SBB tarafindan genel devlet gelir ve giderleri tablosu ülke ihtiyaçlarina özel bir genel deviet kapsamiyla üretilmektedir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Istatistiklerimizin uluslararasi standartlara uyumunun arttrilmasi ve eksik verilerin derlenerek yayimlanmasini saglamak amaciyla TÜIK tarafindan üretilen EDP tablolan ile HMB tarafindan üretilen mali tablolar ve TCMB tarafindan üretilen finansal hesaplar istatistiklerinin uyumlasturilmasi ve tam tutarligunin saglanmasi gerekmektedir. Uluslararasi uygulamalar örnek alinarak metodolojik uygulama, kapsam, revize ve yayim tarihlerinin uyumlastirilmasi igin protokol vb. düzenlemeler yapilmasi planlanmaktadir.

Ayrica veri derleme ve yayim zamaniliinin iyilestirilmesi; dönemsel mali olmayan devlet hesaplari, ulusal vergi listesi ve devlet fonksiyonlarinin siniflandirmasina göre genel devlet harcamalarinin üretilmesi ve yayimlanmasi çalismalarina devam edilecektir.

Ulusiararasi veri taleplerinin karsilanabilmesi açisindan TCMB tarafindan üretilen finansal hesaplar kapsaminda yer alan ESA-2010 uyumlu dönemsel genel deviet mali hesaplan ve HMB Kamu Finansmani Genel Müdürlügü tarafindan üretilen ESA-2010 uyumlu dönemsel AB Tanimli Genel Yönetim Borç Stoku istatistiklerinin detay agisindan gelistirilmesi gerekmektedir.

xeicoaeau de sintool

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Kamu Sektörü Istatistikleri; kamu kesimi genel dengesi, kamu sermayeli kurulus ve isletmeler istatistikleri, kamu alimlar istatistikleri vb. istatistikleri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Kamu Sektörü; Genel Devlet ile Mali ve Mali Olmayan Kamu Sirketlerinin bütünü olarak tanimlanir.

istatistik sistemi iginde önemli bir yere sahip olan Kamu Sektörü üzerine uzun yillardir süren tanim, kavram ve kapsam farkiliklarini gidermek ve yayimlanan istatistikleri standartlastirmak amaciyla RIP kapsaminda "Kamu Sektörü Çalisma Grubu" olusturulmustur.

TUIK koordinasyonunda, SBB, HMB, TCMB ve Bankacilk Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) in yetkili uzmanlan ile olusturulan çalisma grubu tarafindan Mart 2018 itibanyla Kamu Sektörü kapsami netlestirilmistir. Kamu siniflamasinin güncellenmesi, ulusal düzeyde kullanilmasina yönelik kaynaklarin hazirlanmasi, kurumiar arasi koordinasyonun saglanmasi vb. çalismalar için sorumluluk 28 Ocak 2020 tarihinde Resmi Gazetede yayimlanan Cumhurbaskanligi Kararnamesi ile "istatistiki Siniflamalar Yönetmeligi"nde Türkiye istatistik Kurumuna verilmistir. RiP kapsaminda, "Kamu Sektörü Siniflamasi" güncelleme çalismalarinin kurumumuz koordinasyonunda Haziran ve Aralik aylarinda yapilmasi, Temmuz ve Ocak aylarinda ise yayimlanmasi planlanmistir.

"Kamu Sektörü istatistikleri" basligi altinda üretilen istatistiklerde çalisma grubu tarafindan belirlenen sektör tanim ve kapsaminin kullanilmasi ve kamu sektörüne iliskin tüm istatistiklerin zaman iginde bu baslik altinda toplanmasi hedeflenmektedir.

Kamu Sektörü ile ilgili istatistikler için SBB, HMB ve Kamu ihale Kurumu (KiK) tarafindan üretilen istatistikler bu kapsama alinmistir, zaman iginde kapsam genisleyebilecektir.

SBB tarafindan üretilen ve kamuya ait finansal büyüklüklerin bir bütün halinde sunulmasina olanak veren, kamu kesimi genel dengesi; kamunun harcanabilir gelirini, tüketimini, tasarrufunu, yatrimini ve tasarruf-yatirim farkinin hangi kaynaklardan finanse edildigini göstermektedir. Bu çalisma ülke ihtiyaçlarina özel bir kamu sektörü kapsamiyla üretilmektedir.

HMB tarafindan üretilen kamu sermayeli kurulus ve isletmeler istatistikleri, kamu iktisadi tesebbüsleri ve kamu payinin yüzde 50'nin üzerinde oldugu özellestirme programinda bulunan kurumlardan derlenmektedir.

KIK tarafindan üretilen kamu alimlari istatistikleri ile istisna ve dogrudan temin yoluyla yapilan alimlar dâhil olmak üzere 4734 sayil Kamu Ihale Kanunu kapsaminda gerçeklestirilen ihalelere iliskin istatistikler kullanicilara sunulmaktadir.

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

5.3. KAMU SEKTÖRÜ iSTATiSTiKLERi

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Kamu Sektörü kapsami Genel Devlet ve kamu sirketlerinin belirli kriterlere göre degerlendirilmesi sonucunda olusturulmustur. Kapsamda yer alan genel devlet birimlerine iligkin güncelleme 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayili Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesi hükümlerine göre HMB koordinasyonunda her üç yilda bir gerçeklestirilecektir. Sirketlere iligkin güncelleme ise ekonomik gelismeler dogrultusunda girketlerin kurulmasi, kapatilmasi veya özellestirilmesi dikkate alinarak yil igerisinde ayni çalisma grubunun Haziran ve Aralik aylarinda yapacaji çalismalara göre son seklini alacak ve Ocak ve Temmuz aylarinda TÜIK siniflamalar sunucusunda kamuoyuna duyurulacaktir.

Kurumlar tarafindan kamu basligi altinda üretilen istatistiklerde uluslararasi standartlara uyumlu, Istatistiki Siniflamalar Yönetmeligi kapsaminda yayimlanan kamu sektörü listesinin kullaniminin saglanmasi çalismalarinin yürütülmesi planlanmaktadir.

Kamu Sektörü Yatirimi galismalari, "Kamu Sektörü Çalisma Grubu" tarafindan yapilan kapsam ve siniflama çalismasi sonrasi belirlenen genel devlet ile mali ve mali olmayan kamu sirketlerinin olusturdugu liste temel alinarak genel devlet için Hazine ve Maliye Bakanlig/ Muhasebat Genel Müdürlügu, mali ve mali olmayan kamu sirketleri igin Gelir idaresi Baskanligi (GIB), SBB, BDDK vb. diger kamu kurumlarindan alinan idari kayitlar ve TÜiK tarafindan gergeklestirilen Yatirim Anketi verileri kullanilarak gergeklestirilmistir. ESA-2010 ve SNA-2008 incelenerek elde edilen verilerden hangi harcamalarin yatirim harcamasi olarak siniflandinlacagina karar verilmistir. Kamu Sektörü Yatirimlarinin, Kamu Sektörü Siniflamasina göre 2009 ve sonrasi yillar igin hesaplama çalismalari devam etmektedir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Mali Sektör Istatistikleri; mali araci kurulus istatistikieri, menkul krymet istatistikleri, haftalk para ve banka istatistikleri, aylik para ve banka istatistikleri, TCMB analitik bilanço, zorunlu karsiliga tabi mevduatlar ve katilim fonlari, bankalarca açilan mevduatlara uygulanan agirlikli ortalama faiz oranlari, TCMB bünyesindeki bankalar arasi para piyasasi istatistikleri, gösterge niteligindeki Merkez Bankasi kurlari, yerel ve konsolide bankaclik istatistikleri, uluslararasi rezervler ve döviz likiditesi, özel sektörün yurt disindan sagladigi kredi borcu, kisa vadeli dis borg istatistikleri, reel efektif döviz kuru, haftalik ve aylik bankacilik sektörü verileri, faktöring sektörü verileri, illere göre seçilmis bankacilik sektörü verileri, finansal kiralama sektörü verileri, finansman sirketleri verileri, yatirim fonlarna, yatirim ortakliklarina ve portföy yatirim sirketlerine iliskin istatistikleri, sigorta, reasürans ve emekilik sirketlerinin mali tablolarina iliskin istatistikleri, sigorta prim ve alt brans teminat adetleri, motorlu tasitlar sigorta istatistikleri, kasko ve saglik analiz istatistikleri, vb. istatistikleri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

TUIK tarafindan, NACE Rev.2 siniflamasina göre K sektörü (Finans ve Sigorta Faaliyetleri) kapsaminda mali araci kuruluslarn girisim sayisi, istihdam, personel maliyeti, üretim degeri, mal ve hizmet satin alislari ve faktör maliyetiyle katma deger istatistikleri üretilmektedir.

Sigortacilk ve Ozel Emekilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafindan sigorta, reasürans ve emekliik sirketlerinin mali tablolarina iliskin istatistikler üretilmektedir.

BDDK tarafindan bankaciik sektörü toplulastrilmis bilanço, kâr-zarar tablosu, kredi bigileri, sektörel kredi dagilimi, Küçük ve Orta Büyüklükteki Isletmelerin (KOBi) kredileri, menkul degerler cüzdani, mevduat bilgileri, sermaye yeterliligi, tüketici kredileri, kredi karti harcamalari, finansal kiralama sirketlerine ait bilanço, illere göre segilmis bankacilik sektörü verileri, vb. istatistikler üretilmektedir. 2021 ylindan itibaren de Varlik Yönetim Sirketleri verileri yayimlanmaya baslamistir.

TCMB tarafindan menkul kiymet istatistikleri, haftalik para ve banka istatistikleri, aylik para ve banka istatistikleri, reel efektif döviz kuru, TCMB analitik bilanço, zorunlu karsiliga tabi mevduatlar ve katlim fonlari, Merkez Bankasi bünyesindeki bankalararasi para piyasasi istatistikleri, bankalarca açilan mevduatlara uygulanan agirhikli ortalama faiz oranlari, gösterge niteligindeki Merkez Bankasi kurlari, yerel ve konsolide bankacilik istatistikleri, uluslararasi rezervler ve döviz likiditesi, özel sektörün yurt disindan sagladigi kredi borcu, kisa vadeli borçlar vb. istatistikler üretilmektedir.

Sermaye Piyasasi Kurulu (SPK) tarafindan menkul kiymet yatirim fonlarina, emeklilik yatirim fonlarina, gayrimenkul yatirim fonlarina, girisim sermayesi yatirim fonlarina özel sektör borglanma araçlarina, kira sertifikalarina, varantlara vo. sermaye piyasasi araglarina iliskin aylik ve yilik istatistikler, halka agik girket istatistikleri, borsa girketlerine iliskin istatistikler vb. üretilmektedir.

5.4. MALI SEKTÖR iSTATiSTiKLERi

FUNENOFNTOTETRRUIA. Eonom ietatistiler e

Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu (TMSF) tarafindan kredi kuruluslarindan toplanan sigorta primleri, banka mevduat geri ödemeleri, fon cözümieme tahsilâtlari ile ilgili istatistikler üretilmektedir.

Türkiye Bankalar Birligi (TBB) tarafindan il düzeyinde mevduat ve kredi bilgilerine ait istatistikler üretilmektedir.

Türkiye Sigorta Birligi (TSB) tarafindan prim üretimi, poliçe adetleri, motorlu tagitlar sigorta istatistikleri ile kasko ve saglik analizierine iliskin istatistikler üretilmektedir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

TÜIK tarafindan üretilen ve idari kayitlarla birlikte alan çalismalari neticesinde elde edilen verilerin hesaplamalara dahil edildigi mali araci kurulus istatistiklerinde önümüzdeki dönemde idari kayitlarin daha etkin gekilde kullanimasi planlanmaktadir. Bu çalisma sayesinde alan çalismalarina iligkin maliyetler ile birlikte cevaplayici yükünün azaitilmasi bekienmektedir.

1. Kapsam

Dis Ticaret istatistikleri; TÜIK ile Ticaret Bakanlig (TB) isbirligiyle üretilen aylik uluslararasi mal ticareti istatistiklerini, TÜIK tarafindan hesaplanan dis ticaret birim deger ve miktar endekslerini, girisim özelliklerine göre dis ticaret istatistiklerini, TB tarafindan 3 aylik dönemler itibariyla gerçeklestirilen ve yayimlanan Dis Ticaret Beklenti Anketi sonuçlarini ve TUIK tarafindan üretilen Uluslararasi Hizmet Ticareti istatistiklerini (UHTI) kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Uluslararasi mal ticareti istatistikleri hem genel ticaret sistemi hem de özel ticaret sistemine göre üretilmektedir. 2020 yiina kadar sadece özel ticaret sistemine göre üretilen istatistikler, ödemeler dengesi ve ulusal hesaplar gibi ekonomik istatistiklerle uyum agisindan genel ticaret sistemine göre de üretilmeye baglanmistir. Ulusiararasi mal ticareti istatistikleri ayrintili düzeyde genel ticaret sistemine göre yayimlanmakta ve kullanilmaktadir. Ancak, kullanicr ihtiyaçlar gözetilerek özel ticaret sistemine göre veri dagitimi da devam etmektedir. Istatistiklerin ana veri kaynaklan TB'nin idari kayitlari olan; gümrük beyannameleri, serbest bölge islem formlari, ortak transit beyannameleri, TIR karneleri ve elektronik ticaret gümrük beyannameleridir. Istatistiklerin üretilmesinde yardimc veri kaynaklarindan da yararlantimaktadir. Bu kapsamda, dogalgaz ve kamunun yaptigi elektrik dis ticaretine iliskin veriler dogrudan ihracat ve ithalat yapan firma ve kurumlardan derlenmekte, finansal kiralama ile gergeklestirilen dis ticaret islemlerinin ayristirimasinda sektör kuruluslarindan bilgi saglanmaktadir.

Veri kaynaklarindan derlenen ham veriler üzerinde ayrintili analizler yapilmakta, uluslararasi standartlara uygun, ödemeler dengesi, ulusal hesaplar ve diger kullanicilarin ihtiyaçlarini kargilayacak nitelikte veri üretilmektedir.

Türkiye'nin 1996 ylinda Gümrük Birligine girmesiyle birlikte, gümrük uygulamalar ve dis ticaret istatistiklerinin metodolojisi AB ile uyumlu hale getirilmistir. Tanim, kapsam, kod listeleri, kullanilan siniflamalar tümüyle AB ile uyumludur.

Gümrük islemierinin tam otomasyona gecmesi ile birlikte istatistikler referans ayi takip eden 30 günde yayimlanmaktadir.

Türkiye'nin dig ticaret istatistiklerinin derlenmesinde, AB Kombine Nomenkiatürü ile uyumlu Gümrük Tarife istatistik Pozisyonu (GTiP) kodlan kullanimaktadir. statistikler ayrica SITC, ISIC, BEC, NACE, CPA, Teknoloji Yogunluguna Göre Urün Gruplari gibi ürün ve faaliyet sinflamalarina göre de olusturulmakta ve yayimlanmaktadir. Ülke ve bölge siniflamasi olarak ise AB ülke ve bolge siniflamasi olan Jeonomenkiatür kullanilmaktadir.

Dis ticaret istatistiklerine iliskin özet veriler aylik haber bülteni ile agklanmakta, ayrintili veriler TUIK web sayfasinda hem istatistiksel tablolar hem de veritabanlan kanaliyla yayimlanmaktadir.

5.5. DIS TiCARET iSTATiSTiKLERi

istatistiklerin uluslararasi metodolajiye uyumlu hale getirilmesine yönelik calismalar da sürdürülmektedir. Bu çerçevede, Birlegmig Milletler (BM)in tavsiyesine uyum saglamak amaciyla dis ticaret istatistiklerinde uygulanan egik deger (100 ABD dolari) uygulamasi 2020 yili Ocak ayindan itibaren kaldirilarak esik alt degerler istatistiklere dahil edilmeye baslanmister.

Dis ticaret istatistikleri mevsim ve takvim etkilerinden arindirma isiemi yaprimakta ve mevsim ve takvim etkilerinden arindinimis seriler de yayimlanmaktadir.

Dis ticaret miktar ve birim deger endeksleri; TUIK tarafindan aylik, dönemlik ve yilik olarak hesaplanmakta, aylik olarak yayimlanmaktadir. Endekslerin veri kaynagi uluslararasi mal ticareti istatistikleridir.

1982 temel yilli endekslerle baslayan çalismalarda temel yil 1989, 1994, 2003, 2010 ve 2015 olarak yenilenmistir. Genel ticaret sistemine göre ayrintil veri yayimlanmasiyla birlikte, dis ticaret endekslerinde de bu sisteme göre elde edilen veriler kullanlmaya baslanmistir. Bu kapsamda, 2015=100 temel yilli dis ticaret endeksleri hesaplanmaya baslanmis, Ocak 2021 haber bülteni ile yayimlanmstir. Daha genis bir kullanim alani saglanmasi ve endekslerin daha güncel olmasi amaciyla, hesaplamalarda; SITC Rev.4, BEC ve CPA2008 siniflamalari kullanilmaktadir. Birim deger endeksleri, ABD dolari ve Türk Lirasi igin ayri ayri hesaplanmaktadir.

Dis ticaret endekslerine iligkin özet veriler aylik haber bülteni ile açiklanmakta, ayrintil veriler TÜIK web sayfasinda hem istatistiksel tablolar, hem de veritabanlari kanaliyla yayimlanmaktadir.

Dis ticaret miktar endekslerinde mevsim ve takvim etkilerinden arindirma islemi yapilmakta ve mevsim ve takvim etkilerinden arindiriimis seriler de yayimlanmaktadir.

Aylik olarak açiklanan dis ticaret istatistikleri çogunlukla hangi ülkelerle hangi ürünlerin ticaretinin yapildiguni yansitmaktadir. Buna karsilik, bu ticaret akiminin arkasinda hangi tür girigimlerin olduju sorusuna cevap vermemekte, ticaret yapan girisimlerin özellikeri ile ilgili bilgi igermemektedir. Bu nedenle, farkli özelliklere göre istatistikler "girisim özelliklerine göre dis ticaret istatistikleri" adiyla yilda bir kez üretilip haber bülteni olarak yayimlanmaktadir.

Dig Ticaret Beklenti Anketi çalismasi, TB tarafindan 2011 ylindan beri yapilmaktadir. Üçer aylik dönemler halinde, en çok ihracat ve ithalat yapan 500 firmaya uygulanan anket ile dis ticaretimize yön veren firmalarin yakin geçmise ve mevcut duruma iliskin degerlendirmeleri ile gelecek döneme yönelik beklentileri sorulmaktadir. Anket sonuglarindan gösterge niteliginde ihracat ve ithalat beklenti endeksieri hesaplanmakta ve haber bülteni ile yayimlanmaktadir.

Uluslararasi Hizmet Ticareti istatistikleri, Türkiye'de yerlesik olup uluslararasi hizmet ticareti yapan gergek ve tüzel kigilerin yaptiklari hizmet ticaretinin ülke ve hizmet türlerine göre ithalat ve ihracat bilgilerini kapsamaktadir.

UHTi'nin ekonomik politikalarinin olusturulmasinda büyük önem tasidigi degerlendiridiginden, TUIK yilik olarak cografi dagilim ve önemli sektörlerin de kapsama dahil edildigi UHTi'yi derlemeye ve yayimlamaya baglamistir UHTi'nin sektörel kapsaminin ana basliklari ise baskasina ait fiziksel girdiler için imalat hizmetleri, tamir bakim hizmetleri,

tagimacilik, insaat, sigorta ve emeklilik hizmetleri, finansal hizmetler, fikri mülkiyetlerin kullanim hizmetleri, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri, diger is hizmetleri, kisisel, kültürel ve eglence hizmetleri ve devlet (resmi) hizmetleridir.

TÜIK; güvenilir, tutarli ve sürdürülebilir bir UHTI arasturma sürecinin olusturulmas için 2013-2015 referans yillari igin pilot Uluslararasi Hizmet Ticareti Istatistikleri Arastirmasi gergeklestirmistir. Bu süregte, arastirma çerçevesinin olusturulmasi, arastirmanin tasarimi, veri derleme, kontrol, analiz ve tablolama adimlarini gelistirmistir. UHTi arastirmasi için en önemli asamayi çerçeve olusturma süreci olusturmaktadir. Bu amagla, hizmet ticareti gerçeklestiren bütün birimlerin arastirmaya dahil olabilmesi için çesitli kurumlarin verileri kullanlarak arastirma çerçevesinin olusturulmasi üzerinde çaligilmistir. Olusturulan çerçevenin güvenilir, tutarli ve idari kaynaklardan düzenli veri akisinin saglanmis olmasi en önemli noktadir. idari düzenlemelerden sonra GIB verilerinin TÜIK ile paylasiimasi, arastirma çerçevesinin yukarida belirtilen amaca uygun olarak olusturulmasina olanak saglamistir. 2016 referans yilli UHTi arastirmasi alan uygulamasi çerçevesindeki birimlerin büyük kismi KDV1 ve KDV2 beyannamelerinde hizmet ihracati veya ithalati belirten girigimlerden olusmustur.

UHTI Arasturmasi 2016 referans yilindan itibaren yllik olarak uygulanmakta, istatistikler yllik olarak yayimlanmaktadir. UHTI ilk kez 2016 - 2019 referans yllar için 2020'de yayimlanmistir.

UHTi ye iliskin veriler yillik haber bülteni ile açiklanmakta, ayrintili veriler TÜIK web sayfasinda hem istatistiksel tablolar hem de veritabanlari kanaliyla yayimlanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Mevcut istatistiklerin gelistirilmesi, kapsam eksikliklerinin giderilmesi, analiz yöntemlerinin gelistirilmesi yönünde çalismalar sürdürülecektir.

Ekonomideki gelismeler yeni ticaret kanallari ortaya gikarmaktadir. Bunlardan en önemlilerinden birisi de elektronik ticaret (e-ticaret) islemieridir. Bu tür islemler de uluslararasi ticarette önemli boyutlara ulagmistir. Tüm dünyada sinir açan e-ticaret islemlerinin ölçümüne yönelik çalismalar sürdürülmektedir. Uluslararasi alanda bu yöndeki çalismalara kosut olarak, TÜIK tarafindan sinir asan e-ticaret islemlerinin dis ticaret istatistiklerinde kapsanmasina yönelik çalismalara 2018 yiinda baslanmistir. Bu gerçevede elektronik ticaret islemlerinde kullanilan elektronik ticaret gümrük beyannameleri Ocak 2021'den itibaren dis ticaret istatistiklerinde kapsanmaya baglanmistir. Yayimlanan dis ticaret istatistiklerinde kapsandigi düsünülen ancak henüz ayristirilamayan e-ticaret istemlerinin ayristirilmasina yönelik çalismalar TÜiK ve Ticaret Bakanligr isbirligiyle sürdürülmektedir.

E-ticaret verilerinin saghikli bir gekilde takip edilebilmesini teminen, 28/05/2020 tarihinden baglayarak Detayli Beyan ve Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesinde elektronik ticaret yapildiginin tespit edilebilmesini teminen teknik düzenleme yapilmistir. Detayli Beyan Gümrük Beyannamesi tarafinda, elektronik ticaret yapildigina yönelik olarak mükelleflerin beyaninin alinmasina imkan taniyan bir soru mesaji tanimlanmistir. Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesinin tümünü kapsayacak gekilde beyanname kapsami islemin elektronik ticaret geklinde yapilmasi halinde

"ET" kodu elektronik ticaret seklinde degil ise "ETD" kodu kullanilmak üzere "beyan3" alaninda zorunlu olarak beyan edilmesi seklinde teknik düzenleme yapilmistir.

UHTI verilerinden girisim özelliklerine göre hizmet ticareti ve arz sekillerine göre hizmet ticareti istatistiklerinin de üretilmesi için gerekli çalismalar yürütülecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Tüketici ve üretici kesimlerine uygulanan egilim anketleri ile ekonomik faaliyete iliskin ölgülen mevcut durum degerlendirmeleri, gelecek dönem beklentileri ve egilimler kapsanmaktadir.

Egilim anketlerinin segilmis sorularindan tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve insaat sektörlerine iliskin güven göstergeleri hesaplanmaktadir. Referans aya iliskin olan egilim istatistikleri ve güven göstergeleri; ekonomideki dönüm noktalarini tahmin etmeye yardime oldugundan öncü göstergeler olarak kabul edilirler.

Tüketicilere uygulanan Tüketici Egilim Anketi (TEA), Tüketici Güven Endeksinin (TGE), hizmet, perakende ticaret ve ingaat sektörlerine uygulanan isyeri Egilim Anketleri ise sektörel güven endekslerinin (SGE) hesaplanmasina kaynak olusturmaktadir.

TCMB tarafindan imalat sanayinde faaliyet gösteren isyerlerine iktisadi Yönelim Anketi (ĨYA) uygulanmaktadir. Anket ile derlenen Iktisadi Yönelim Istatistikleri ve anketin segilmis sorulanna verilen yanitlarindan hesaplanan Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) TCMB tarafindan yayimlanmaktadir. Aynca TCMB tarafindan iYA'da yer alan yatirima iliskin sorulara verilen yanitlardan Yatirim Egilimi istatistikeri ve finansal hizmetler sektöründe faaliyet gösteren kuruluglara da Finansal Hizmetler Anketi (FHA) uygulanarak finansal hizmetler istatistikleri üretilmektedir.

Mevsim etkilerinden arindirilmis tüketici güven, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve ingaat sektörleri güven göstergelerinin normallestirilmis alt endekslerinin biriestirilmesiyle Ekonomik Güven Endeksi (EGE) olusturulmaktadir.

2. Mevcut Durum

TEA ile tüketicilerin kisisel mali durumlan, genel ekonomiye iliskin mevcut durum degerlendirmeleri ve gelecek dönem bekientileri ile yakin gelecekteki harcama ve tasarruf egilimierinin ölçülmesi amaglanmaktadir.

TEA, 2004 ylindan itibaren aylik olarak TÜiK ve TCMB isbirligi ile yürütülmektedir. 2015 yilindan itibaren ise "Avrupa Birligi Uyumlulastrilmis isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi" kapsaminda uygulanmaktadir. TEA; örnekleme yöntemiyle belirlenen hanedeki 16 ve daha yukari yastaki fertler arasindan bilgisayar tarafindan rastgele segilen fert ile bilgisayar destekli yüz yüze görüsme (CAPI) ve/veya telefonla veri derieme yöntemi kullanilarak gerçeklestirilmektedir.

TEA sonuçlarindan denge yöntemi kullanilarak hesaplanan TGE mevsim etkilerinden arindinimis ve arindirilmamis olarak Ulusal Veri Yayimlama Takvimine (UVYT) göre referans ayin bitiminden önce TGE haber bülteni ile TUIK web sayfasinda yayimlanmaktadir.

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

5.6. EGILIM ISTATISTIKLERi

Hizmet, perakende ticaret ve ingaat sektörlerine uygulanan isyeri Egilim Anketleri ile anket kapsamindaki girisim yöneticilerinin çesitli konu basliklarina ait mevcut durum degerlendirmeleri ve gelecek dönem beklentileri ölçülmektedir. Anketterin kapsamini; NACE Rev.2 faaliyet siniflamasi esas alinarak ilgili sektörün toplam cirosunun %70ini olusturan girigimler olusturmaktadir.

Isyeri Egilim Anketleri, 2011 ylindan itibaren Avrupa Komisyonu ilkeleri dogrultusunda web ortaminda aylik olarak uygulanmakta olup "Avrupa Birlii Uyumlulasturlmis Isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi" kapsaminda yürütulmektedir.

Hizmet, perakende ticaret ve insaat sektörlerine uygulanan egilim anketlerinin seçilmis sorulanndan denge yöntemi kullanilarak hizmet, perakende ticaret ve insaat sektörleri igin güven endeksleri hesaplanmaktadir.

SGE; UVYT'ye göre referans ayin bitiminden önce mevsim etkilerinden arindirilmis ve arindirimamis olarak SGE haber bülteni ile TUiK web sayfasinda yayimlanmaktadir.

iktisadi Yönelim istatistikleri, imalat sanayinde faaliyet gösteren isyerlerine aylk olarak uygulanmakta olan ÍYA sonuglarindan elde edilmektedir. IYA ile imalat sanayinde faaliyet gösteren isyeri yöneticilerinin, yakin gegmise iliskin degerlendirmeleri, mevcut duruma iliskin görüsleri ve gelecege yönelik beklentileri izlenerek, imalat sanayinin kisa dönemdeki egilimlerini yansitacak göstergelerin üretilmesi amaçlanmaktadir. IYA, 2007 yilindan itibaren "AB Uyumlulastinlmis Isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi"na dahil olmus ve uluslararasi standartlara tam uyumlu hale gelmistir. iYA'nn çerçevesi Imalat Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) anket birimlerinden olusmakta olup, ankete katilan isyerlerinin faaliyetierinin sinifiandirilmasinda NACE Rev.2 sektör siniflamasi esas alinmaktadir.

¡YA'nin farkli sorularina verilen yanitlardan RKGE, kapasite kullanim orani sorusuna verilen yanitlardan Imalat Sanayi Kapasite Kullanim Orani hesaplanmakta olup, referans ayin sonunda mevsim etkilerinden arindirilmis ve arindirslmamis olarak TCMB web sayfasinda yayimlanmaktachr. Ayrica Yattrim Egilimi istatistikleri de IYA kapsaminda yatrima iliskin sorulara verilen yanitlardan üretilmektedir. Mevcut yatirim egilimieri ve yakin gelecege yönelik yatirim planiari ile bu yatirimlarin amac ve igyeri yöneticilerinin yatirim kararlarinda etkili olan faktörlerle ilgili degerlendirmelerinin alindigi sorular, bahar ve güz dönemlerinde olmak üzere yilda iki kere imalat sanayi isyerlerine yöneitilmektedir. Yatirim Egilimi istatistikleri Nisan ve Kasim aylarinda TCMB web sayfasinda yayimlanmaktadir. Finansal Hizmetler istatistikleri, finansal hizmetler sektöründe faaliyet gösteren kuruluslara TCMB tarafindan aylik olarak uygulanmakta olan FHA sonuçlarindan elde edilmektedir. FHA ile Türkiye'deki finansal kurulus yöneticilerinin durumlar ile ilgili olarak, yakin gegmise iliskin degerlendirmeler, gelecege yönelik beklentilerin izlenerek, finansal hizmetler sektöründeki gelismeleri yansitacak göstergelerin üretilmesi amaçlanmaktadir. FHA, 2015 ylindan itibaren "AB Uyumlulastinimis Isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi" kapsaminda uluslararasi standartlara uyumlu olarak yürütülmektedir. FHA'nin ilk üç sorusuna verilen yantlardan "Finansal Hizmetler Güven Endeksi" hesaplanmakta ve anket sonuglaryla birlikte referans ayin sonunda TCMB web sayfasinda yayimlanmaktadir.

EGE, tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma iliskin degerlendimelerini, beklenti ve egilimierini özetleyen bir bilesik endekstir. Mevsim etkilerinden arindirilmis tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve insaat sektörü güven endeksierinin normallestirilmis alt endeksierinin agirliklandinlarak birlestirilmesiyle olusturulmaktadir.

EGE, "Avrupa Birligi Uyumlulastinlmis isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi" kullanici kilavuzunda açiklanan yönteme uygun sekilde hesaplanmaktadir.

EGE 2015 ylinda aylik olarak hesaplanmaya baslanmis olup, 2007 yiindan baslayan bir seriye sahiptir. EGE, UVYT'ye göre referans ayin bitiminden önce EGE haber bülteni ile TUiK web sayfasinda yayimlanmaktadir.

3. Yaprlacak Yeni Çalismalar

Egilim istatistikleri kapsaminda anket uygulamalari "AB Uyumlulasttrilmis Isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi" kapsaminda yürütülmeye ve anket sonuçlarindan AB'ye uyumlu güven endeksleri hesaplanmaya devam edilecektir.

Türkiye istatistik Kurumu tarafindan reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve insaat sektörlerinde faaliyet gösteren yöneticilerin istihdam durumlarndaki bekientisini özetlemeyi amaçlayan "Istihdam Beklenti Endeksi"nin olusturulmasi planlanmaktadir.

istihdam Beklenti Endeksi; reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve insaat sektörlerinde faaliyet gösteren girisim yöneticilerine uygulanan egilim anketlerindeki istihdam beklentisine iliskin soruya verdikleri cevaplardan hesapianan normallestirilmis denge degerlerinin agrliklandinlarak birlestirilmesiyle olusturulacaktir. Söz konusu beklenti endeksinin "Avrupa Birligi Uyumlulastrilmis Isyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programi" kullanici kilavuzunda agiklanan yönteme uygun sekilde hesaplanmasi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Makroekonomik izleme istatistikleri, ülkenin ekonomik ve finansal durumunu bir bütün olarak gösteren ve RiP'in "Makroekonomik istatistikler" ana basligi altinda yer alan tüm alt basliklarda üretilen istatistiklerin çogunlugunu kapsamaktadir. Ekonomik ve finansal istatistiklerin birçogu farkli kurumlarda üretilmektedir, fakat hepsinin bir arada görülebildigi bir ortam yoktur. Makroekonomik Izleme Istatistikleri için en önemlileri oldugu düsünülen, EUROSTAT tarafindan olusturulan Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü (MIP) Istatistikleri, Uluslararasi Para Fonu (IMF) tarafindan daha çok 20 Maliye Bakani ve Merkez Bankasi Baskani Grubu (G20) ülkeleri igin olusturulan Veri Agiklari Girisimi (G20) istatistikleri ile IMF'nin Özel Veri Yayimlama Standartlari (SDDS) istatistikleri RiP kapsaminda ele allomistir.

2. Mevcut Durum

MIP Istatistikleri ekonomilerde dengesizlik yaratan makroekonomik göstergelerin takibini saglamak ve bu göstergelerin olumsuz seyrini ekonomilere zarar vermeden önce tespit etmek amaciyia olusturulmus bir sistemdir. MIP Istatistikleri, genel olarak cari iglemier dengesi, uluslararasi yatirim pozisyonu, reel efektif döviz kuru, dünya ihracat payi, isgücü maliyeti seklinde dis dengeyi; konut fiyatlari, özel sektör ve genel devlet borcu, özel sektör kredi akimi, igsizlik orani, mali sektör yükümlülükleri seklinde iç dengeyi; isgücüne katilm, uzun dönem issizlik ve geng issizlik geklinde isgücü piyasasini konu alan istatistiklerdir.

MIP kapsamindaki ilk degerlendirmeler, 14 göstergenin yer aldigi bir puan tablosuna göre yapilmaktadir. MIP Puan Tablosu göstergelerini tamamlayan 28 yardimc göstergeden olusan bir liste, genel makroekonomik durumla baglantili konular hakkinda ek bilgi saglar. Yardimc göstergeler, bir ülkenin ekonomisinin uyum kapasitesinin yani sira potansiyel dengesizlikleri anlamak için bilgi tabanini güglendirir. TÜK, 2016 ylindan itibaren Avrupa Birligi Katiim Öncesi Mali Yardim Araci (IPA) istatistiksel isbirligi Projeieri kapsaminda MIP istatistiklerinin olusturulmasi konusunda proje yürütmektedir. Hesaplamalar için gerekli 10 yilik veri seti hazirlanmis olup temel ve yardima göstergeler hesaplanabilir durumdadir.

G-20 Veri Agiklari Girisimi gergevesinde gerçeklestirilen çalismalar TCMB, TUIK, BDDK ile HMB tarafindan üretilmekte olan cesitli istatistikleri icermektedir. Küresel finansal krizi takiben süreli, tutarli ve karsilastinilabilir veri ihtiyacinin gündeme gelmesiyle ortaya gikan G-20 Veri Agiklan Girigimi'nin 2009-2015 dönemini kapsayan 1. asamasi tamamlanmistir. 2016-2021 yillarini kapsamak üzere gündeme gelen 2. asama ile hedeflenen, 1. asama sonunda elde edilen kazanimlarin korunmasi; süreli, tutarli ve karsilastirilabilir veri akisinin devaminin saglanmasi ve finansal sektöre iligkin risklerin yani sira ekonomik ve finansal sistem arasindaki baglantilarin yakindan izlenmesidir.

G-20 Veri Açiklari Girisimi 2. asamasinda üye ülkelerden gelistirilmesi talep edilen istatistikler; sistematik öneme sahip küresel finansal kuruluslara ait veriler, göige bankacilk verileri, türevier, menkul klymet istatistikleri, sektorel hesaplar, hanehalki dagilim bilgisine ait veriler, uluslararasi yatirim pozisyonu, uluslararasi bankacilk istatistikleri, esgudumlu

5.7. MAKROEKONOMIK IZLEME iSTATiSTiKLERi

portföy yatrim anketi, esgüdümlü dogrudan yaturim anketi, bankaclik sektörü disindaki kuruluslarin sinir ötesi risk göstergeleri, genel yönetim mali istatistikleri, kamu sektörü borg istatistikleri, konut fiyat istatistikleri ve ticari gayrimenkul fiyat istatistikleri olarak siralanabilir.

Özel Veri Yayimlama Standartlar Istatistikleri, GSYH, sanayi üretim endeksi, kapasite kullanim orani, istihdam/igsizlik, maas-ücret endeksi, tüketici fiyatlani endeksi (TUFE), üretici fiyatlan endeksi (UFE), kamu kesimi hesaplari ve merkezi devlet harcama ve gelirleri, dis borg, merkezi devlet iç ve dis borçlari, hazine garantili dis borç, bankacllk sektörü analitik hesaplari, Merkez Bankasi analitik bilançosu, ödemeler dengesi, uluslararasi rezervler, uluslararasi yatirim pozisyonu ve dis ticaret seklinde genel standartlardan olusmaktadir. Ayrica, Ozel Veri Yayimlama Standartlar Plus (SDDS Plus) Istatistikleri olarak adlandirilan sektörel bilançolar genel devlet fonksiyonlari, genel deviet brüt borcu, finansal saglamlik göstergeleri, dogrudan ve portföy yatrimlari, döviz rezerv kompozisyonu seklinde ilave istatistiklerden olusmaktadir.

Bu istatistiklerin çogunlugu, TUIK, HMB, BDDK ve TCMB tarafindan üretilmektedir. Her bir istatistik farkl kurumlarin sorumiulugunda olmasina ragmen bütünü igin sorumlu bir kurum yoktur.

Yapilan çalismalar sonucunda; MIP Istatistikleri ve Ozel Veri Yayimlama Standartlari Istatistikleri için TUIK sorumlu kurum, Veri Açiklari Girisimi (G20) istatistikleri için TCMB sorumlu kurum olarak belirlenmistir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

TUIK, HMB, BDDK ve TCMB kurumlarinda üretilen istatistiklerden MIP kapsaminda üretilecek temel ve yardima göstergeler için verilerin düzenli olarak saglanmasi ve ihtiyaca göre yay:mlanmasi için paydas ve bu konuda ilgili kurumlarla toplantilar düzenlenerek isbirligi iginde çalismalar devam ettirilecektir.

1. Kapsam

Yabanci Kontrollü Girisim Istatistikleri (IFATS); Türkiye'de faaliyet gösteren yabana kontrollü girigimierin demografik ve yapisal degiskenlerini kapsamaktadir. Yabanci Kontrollü Girisim Istatistiklerinde faaliyet siniflamasi için Avrupa Toplulugu ekonomik faaliyetlerin istatistiki siniflamasi NACE Rev.2 kullanilmaktadir. NACE Rev.2 Kisim B'den J'ye, L'den, Nye ve P'den S'ye kadar olan sektörierde faaliyet gösteren girisim piyasa faaliyetieri kapsanmaktadir.

Yurt Disinda Sahip Olunan Girisim Istatistikleri (OFATS); yurt disinda faaliyet gösteren Türkiye kontrollü girisimlere iliskin degiskenlerin ülke ve faaliyet türlerine göre degerlerini kapsamaktadir. OFATS arastirmasinda Avrupa Toplulugunda Ekonomik Faaliyetlerin istatistiki Siniflamasi (NACE Rev.2) kullanilmaktadir.

Girisimcilik ve is Demografisi istatistikleri kapsamini; bir referans yll igin üretilmis ve is kayitlan çerçevesinde aktif olarak yer alan istatistiksel birimler olusturur. is Demografisi çalismasi temel olarak aktif girisimlere iliskin dogum, ölüm, hayatta kalma ve büyüme dinamiklerini ölgmeyi amaglamaktadir.

Sektör Bilançolari; TCMB tarafindan, anket yöntemi ile derlenerek 1990 yilindan 2016 ytlina kadar araliksiz olarak üretilmistir. Sektör Bilançolari istatistikleri (2009-2019) Arasturmasr ise, TUIK ve TCMB'nin ortak galismasi neticesinde, tümüyle idari kayitlardan üretilmistir. 2016 ylinda TCMB tarafindan yapilan çaligmada anket yoluyla 8 bin 721 firmanin verileri derlenirken, idari kayitlar üzerinden yapilan 2019 yili çaligmasinda ise bilanço esasina göre defter tutan 730 bin 221 firmanin kayitlari esas alinmistir. Yillik Sanayi ve Hizmet Istatistikleri (YSHI) ciro büyüklügü ile kiyaslandiginda yaklasik olarak %86'lik bir temsil payina sahip firmalardan olusmaktadir.

Sektör Bilançolan Istatistikleri Türkiye'de reel sektörde faaliyet gösteren firmalara iligkin gelismelerin finansal tablolar ve bu tablolardan derlenen veriler yoluyla izlenmesi ile kamuoyuna bu alanda kapsamli ve düzenli bilgi saglanmasi amacini tagimaktadir.

Firma düzeyinden alt sektörlere ve reel sektörün geneline kadar toplulastirilan bu veri seti; istihdam, yatirim, katma deger, ihracat gibi makro veriler ile de entegre edilebilmesi, sirket ve sektör risklerinin ölçümüne de imkan saglamasi agisindan karar aliclar, arasturmacilar, isletmeler ve meslek kuruluslarina mikro-makro analiz imkani sunmaktadir. Avrupa Komitesi Merkezi Bilanço Ofisi (ECCBSO-European Committee of Central Balance Sheet Data Offices) kapsamindaki ülkelerin çalismalari ile karsilastirma yapabilme imkani vermektedir.

2. Mevcut Durum

Yabanci Kontrollü Girisim istatistikleri (IFATS); 2006-2015 yillan igin Yillik Sanayi ve Hizmet istatistikleri çalismasindan yararlanilarak derlenmis ve yayimlanmistir.

5.8. GiRiSiM iSTATiSTiKLERi

105 9•8829499-09

Ekonomik Istatistikler

2016 ylindan itibaren ylik sanayi ve hizmet istatistilerinin idari kayitlardan üretilmesi ve alan uygulamalarinin sonlandirilmasi nedeniyle güncel veri elde edilemediginden 2016 ytlindan itibaren IFATS'e iliskin herhangi bir istatistik yayimlanmamistir.

Kamu kaynaklarinin etkin kullanimasi, cevaplayier yükü ve kurumsal is yükünün azaltilmasi, istatistiklerde zamanliigin iyilestirilmesi, bölgesel ve sektörel bazda daha çesiti istatistiklerin üretilmesi amaciyla resmi istatistik üretiminde idari kayitlarin kultanilmasi igin galigmalar devam etmektedir.

Idari kayitlarn daha etkin kullanimi ile beraber IV. RIP (2022-2026) döneminde IFATS çerçevesinin genisietilmesi ve kapsamda olmasi gereken tüm girigimlerin veriterinin derlenerek yabanci kontrollü girisim istatistiklerinin üretilmesi ve yayimlanmasi hedeflenmektedir.

Yurt Disinda Sahip Olunan Girisim Istatistikleri (OFATS); Uluslararasi standartlarda ve karsilastiniabilir veri üretimini saglamak amaciyla Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 716/2007 sayili düzenlemesi kapsaminda, idari kayitlardan yararlanilarak uygulanan arasturma ile Yurt Disinda Sahip Olunan Girisim Istatistiklerinin derlenmesi çalismalarina devam edilmektedir.

Mevcut uygulamanin idari kaytlarin daha etkin bir sekilde kullanarak iyilestirilmesi ve tam ve tutarli bir veri seti olusturulmasi ve yayimlanmasi hedeflenmektedir.

Girisimcilik ve is Demografisi istatistikleri kapsaminda girisimler için dogum, ölüm, hayatta kalma, hizh büyüyen girisimier, hizh büyüyen genç girisimier tanimlarina uygun olarak göstergeler üretilmektedir. Girisimcitik ve is Demografisi istatistikleri 2022 ylindan itibaren Aralik ayinda yayimlanacaktir.

Sektör bilançolari kapsaminda, firma verileri imalat sektörü ve imalat disi sektörler ayiriminda, yeterli firma bilgisinin varligina bagii olarak NACE Rev. 2 dörtlü, üglü veya ikili düzeyde alt sektörlere inilerek siniflandinimaktadir. Her yil TÜIK ve TCMB ortak olarak Sektör Bilançolarini idari kayitlara dayal olarak yayimlamayi sürdürecektir.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi (TOBB) tarafindan sirket türlerine, faaliyet kollarina, sermaye araligina, ortak sayisina, agian ve kapanan gube sayisina, yabanci sermaye durumuna ve yabanc sermayenin ülkelere göre dagilimi bazinda kurulan ve kapanan sirket sayilars, ilgili ay ve yillik birikimli olmak üzere TOBB internet sitesinde (http://www.tobb.org.tr)yayimianmaktadir.

Kurulan / kapanan girket istatistikleri, "Resmi Istatstikierde Ulusal Kalite Standartlan, 2014" resmi istatistiklerde kalite güvence çerçevesine göre kalite logosu degeriendirme kapsamina alnmistir. Kurulan ve kapanan sirket istatistikleri çalismasina AB Ülkelerinin Kullandig Istatistiki Bölge siniflamalar (NUTS) kodlarinin eklenmis ayrica yabanci sermayeli sirketlerinin de bilgisinin çalisma kapsamina alinmasi saglanmistir. Ticaret Bakanlijl Merkezi Sicil Kayit Sistemi (MERSIS) ile entegrasyon saglanmis, veri kontrol ve dogrulama amaciyla MERSIS bilgileri kullanlmaya baslanmister.

Gelir Idaresi Bagkanlign (GIB) tarafindan vergi kimlik numarasi sayilar ve türierine göre mükellef saylarn (gergek kisi, tüzel kisi ve adi/is ortakliklarina iliskin) gösteren istatistiki veriler aylik/yilik periyotlarda GiB internet sitesinde (http://www.gib.gov.tr)yayimlanmaktadir.

3. Yapllacak Yeni Calismalar

IFATS igin kullanilabilecek bütün veri kaynaklar (idari kayitlar, diger birimlerce yapilan anket verileri vb.) degerlendirilerek çalismalarin tamamlanmasi ve yaymlanmasi hedeflenmektedir.

Yurtdisinda Sahip Olunan Girisim istatistikleri (OFATS) Arasturmasi kapsaminin eldeki bütün kaynaklar degerlendirilerek iyilestiilmesi, arastirma sonucunda derlenen istatistiklerin yayimlanmasi hedeflenmektedir.

Girisimcilik istatistikleri ile ilgili yapilan çalismalarda, girisimler ile ilgili açiklanan istatistiklerin gesitlendirilmesi hedeflenmektedir. Ayni zamanda, birlesme, devralma gibi demografik olaylar bilgisinin is kayitlarinda tanmlanabilmesi ile açiklanan göstergelerin kalitesinin de iyilestirilmesi hedefler arasindadir.

Küresellesme istatistikleri-Girisim Gruplar Yabancr Sermayeli Sirketler; Girisim Gruplarínin (GG) olusturularak küresel boyutta inceleme ve karsilastirma yapilabilmesini amaçlamaktadir.

is Kayitlar Girisim Grubu anketi ile ggrisim gruplaniyla ilgili bilgi derlenmektedir. Ancak degisik idari veri kaynaklari kullanilarak bu bilgilerin anket yoluyla alandan derlenmesine son verilmesi ve sesitiendirilmesi planlanmaktadir. Farkli kurumlarin sagiladigi idari kaytlar incelenerek kullanilablirligi konusunda calismalara devam etmektedir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Ciro ve üretim istatistikleri kapsaminda ekonomik faaliyetlerdeki degisimi aylik olarak takip eden göstergeler yer almaktadir. Bu kapsamda; Ciro Endeksleri, Perakende Satis Endeksleri ve Sanayi Üretim Endeksi yaymlanmaktadir. Ciro endeksieri, tarim ile finans ve sigortaclik digindaki neredeyse tüm ekonomik faaliyetler için üretilmektedir. Perakende satis endekslerinde perakende ticaretin alt detaylarina yer verilirken, sanayi üretim endeksinde ise sanayi sektöründe ilgili ayda yapilan üretimin degisimi alt detaylanyla birlikte sunulmaktadir. Yayimlanan endeksler ekonomik faaliyetlere iligkin gerçeklesmis verilere dayanarak üretilen en hizli göstergelerdir.

2. Mevcut Durum

Ciro, ülkemizde ekonomik durumun degerlendirilmesinde kullanilan önemli bir kisa dönemli göstergedir. Referans ayda isyeri tarafindan fatura edilmis mal ve hizmetlerin toplam degerini göstermektedir.

Ciro endeksleri Sanayi Sektörü igin toplam, yurt içi ve yurt disi ciro ayrintisinda, Hizmet, Ticaret ve Insaat Sektörleri igin ise toplam ciro ayrintisinda aylik olarak yayimlanmaktadir. Ciro endekslerinin hesaplanmasinda veri kaynagi olarak Gelir idaresi Baskanligindan alinan KDV ve ÖTV beyannameleri kullanilmaktadir. Kapsamindaki faaliyetler igin Gelir Idaresi Baskanligina KDV beyannamesi veren bütün girisimler endeks hesabina dahil edilmektedir.

Endekslerin temel yili 2015 tir, cografi kapsami Türkiye'dir. Her düzeyde toplamlarin ilgili düzeyin temel yil ortalamasina oranlanarak hesaplandigi basit endeks yöntemi kullanimaktadir, agirhk kullanilmamaktadir.

Idari kayitta bulunan hatali ya da aykiri veriler istatistiki yöntemlerle düzeltilmektedir. Cevapsizlik kaynakl imputasyon özel durumlar diginda yapilmamaktadir. Endeksler mevsim ve takvim etkilerinden arindinlmaktadir.

Ciro Endeksleri için, Avrupa Toplulugunda Ekonomik Faaliyetlerin Siniflamasi (NACE Rev.2) ve Ana Sanayi Gruplar! Siniflamasi (MIG's) kullanilmaktadir. NACE Rev.2'ye göre asagidaki sektörler kapsanmaktadir;

• Kisim B - Madencilik ve Tasocakgiligi
• Kisim C - Imalat
• Kisim F - Ingaat
• Kisim G -Toptan ve Perakende Ticaret; Motorlu Kara Tasitlarinin ve Motosikletlerin Onarimi
• Kisim H - Ulastirma ve Depolama
• Kisim I - Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
• Kisim J - Bilgi ve Iletisim
• Kisim L - Gayrimenkul Faalivetleri
• Kisim M - Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
• Kisim N - idari ve Destek Hizmet Faaliyetleri

5.9. CIRO VE ÜRETIM iSTATiSTiKLERi

09 "Madenciligi Destekleyici Hizmet Faaliyetleri" yayimlanmamakta, toplulastuilmis endekslerin içerisine dahil edilmektedir.

Sanayi sektörü; NACE Rev.2'ye göre Kisim B - Madencilik ve tas ocakgligi, Kisim C - Imalat ve Kisim D - Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dagitimi ve su temini; kanalizasyon, atik yönetimi ve iyilestirme faaliyetleri sektörlerinden olusmaktadir. Sanayi Uretim Endeksi; ekonomik faaliyetin en önemli ölçümlerinden birisidir. Sanayi üretim endeksindeki gelismeler sanayinin ekonomik devrelerini tanimlar ve bu da bir bütün olarak GSYH'nin gelisimini olgmek için kullanilir.

Sanayi üretim endeksinin ana veri kaynagi aylik sanayi üretim anketidir, sanayi sektöründe faaliyet gösteren girisimierin üretim degeri büyüklügüne göre %70ini kapsayan kisminin verisi anket yoluyla aylik olarak derlenmektedir. Anket uygulanmayan girisimlerin üretimieri ise idari kaytlardan elde edilen ciro bilgileri kullanilarak tahmin edilmekte ve endeks kapsamina dahil edilmektedir.

Sanayi sektöründe faaliyet gösteren tüm girisimierin üretim degerleri yurt içi ve yurt disi üretici fiyat endeksieri kullanilarak fiyat etkisinden arindinlmakta ve hacim degerleri endekslenmektedir. NACE Rev.2 faaliyet siniflamasina göre dörtlü düzeyde en alt endeksler hesaplanmakta, daha üst seviyelerin endeksi hesaplanirken yapisal is istatistikleri ve ulusal hesaplardan elde edilen katma deger agirliklari kullanilmaktadir. Yayimlanan endeksin temel yili 2015'tir. Endeksleme yöntemi olarak yillk ortalamaya göre zincirlenmis Laspeyres endeksi kullanilmaktadir. Böylece her yil igin güncel agirlik kullanilmakta ve anket uyguianan girisimierin günceli korumasi saglanmaktadir.

istisnalar disinda kapsamda yer alan tüm sektörlerin arindirilmamis, takvim etkisinden anndirilmis, mevsim ve takvim etkisinden arindirilmis serileri yayimlanmaktadir. Dörtlü ve üçlü sektör endeksleri sadece Merkezi Dagitim Sistemi (MEDAS) dagitim kanalyla yayimlanirken diger üst sektör endeksieri haber bülteni tablolarinda da paylasilmaktadir. NACE Rev.2 faaliyet siniflamasinin yani sira Ana Sanayi Gruplari Siniflamasi (MIG's) ile teknoloji siniflamasina göre de sonuçlar kamuoyuyla aylik olarak paylasilmaktadir.

Perakende Satis Endeksleri, perakende ticaret sektöründeki farkli tür ve büyüklükteki girisimlerin satislarini aylik olarak ölçen bir endekstir. Tüketici güveninin ve hane halki talebinin de göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle ekonominin durumunu gözlemlemek adina en önemli göstergelerden birisi olarak degerlendirilmektedir.

Perakende Satis Endeksleri haber bülteni ile aylik olarak perakende ciro ve perakende satis hacim endeksleri yayimlanmaktadir. Cari fiyatlarla Ciro Endekslerinin uygun düzeyde fiyat hareketlerinden arindirilmasi sonucunda sabit fiyatlarla Perakende Satis Hacim Endeksine ulasilmaktadir.

Veri kaynagi olarak GIB'den alinan KDV beyannameleri kullanlmaktadir. Kapsadigi sektörlerde GiB'e KDV beyannamesi veren bütün girisimler endeks hesabina dahil edilmektedir. Endekslerin temel ylli 2015 tir, cografi kapsami Türkiye'dir. Her düzeyde toplamlarin ilgili düzeyin temel yil ortalamasina oranlanarak hesaplandigi basit endeks yöntemi kullanilmaktadir, agirhk kullanilmamaktadir.

Idari kayitta bulunan hatali ya da aykiri veriler istatistiki yöntemlerle düzeltilmektedir. Cevapsizlk kaynakl imputasyon özel durumlar disinda yapilmamaktadir.

Endeksler mevsim ve takvim etkilerinden arindirimaktadir.

Perakende Satrs Endeksleri için NACE Rev.2'deki asagidaki özel gruplar kullanilmaktadir;

• Gida, içecek ve tütün
• Gida disi (otomotiv yakiti hariç)
• Bilgisayar, bilgisayar donanim ve yazilimlari, kitap, iletisim aygitlar vb.
• Ses ve görüntü cihazlari, hirdavat, boya ve cam, elektrikli ev aletleri, mobilya vb.
• Tekstil, giyim ve ayakkabi
• Eczacilik ürünleri, trbbi ve ortopedik ürünler, kozmetik ve kisisel bakim malzemeleri
• Posta yoluyla veya internet üzerinden
• Otomotiv yakiti

3. Yapilacak Yeni Caligmalar

Ciro ve retim istatistikleri kapsaminda yayimianan tüm göstergeler igin 2024 ylinda 2021 baz ylina gegilecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Yapisal is Istatistikleri; Yillik Sanayi ve Hizmet istatistikleri, Yllik Sanayi ve Hizmet Yaturim Harcamalar, Küçük ve Orta Büyüklükteki Girisim istatistiklerini kapsamaktadir.

Yillik Sanayi Ürün Istatistikleri, sanayi kesimince (imalat sanayi ve madencilik & tas ocakgilgn) üretilen ürünlerin ve az sayida birtakim sinaî hizmetin, yilik periyotta ve Türkiye düzeyinde miktar ve dejer olarak üretimini ortaya koymaktadir.

Yllik Sanayi ve Hizmet Istatistikleri, GIB ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) idari kayitlar ile Yillik Sanayi ve Hizmet istatistikleri Yatirim Harcamalari Arasturmasi Soru Formu sonuglarindan olusan istatistiklerdir.

Kügük ve Orta Büyüklükteki Girigim Istatistikieri, Yilik Sanayi ve Hizmet Istatistikleri, Dis Ticaret istatistikleri, ArastirmaGelistime Faaliyetleri Istatistikleri (Ar-Ge) ve Türk Patent ve Marka Kurumu kayitlarindan derlenen patent bagvuru ve tescil istatistiklerine iliskin veriteri kullanilarak KOBl'lere iliskin istatistikler hazirlanmaktadir. Bunun yani sira bilanço vermekle mükellef girisimier ile birinci sinif gelir vergisi mükeliefi girisimlerin, her yil Gelir Idaresi Baskanligina sunduklan bilanço ve gelir tablolarina iliskin veriler kullanilarak girisimlere iligkin toplulastirilmis finansal bilgiler hesaplanmaktadir.

2. Mevcut Durum

Yapisal is Istatistiklerinin amaci, ülkemizin ekonomik ve sosyal yapisinda meydana gelen degismeleri belirlemek ve ekonominin önemli bir bölümünü olusturan sanayi ve hizmet sektöründeki girisimlerinin yapisini izlemek, sektörlerin yapisini beliriemek üzere girigim bazinda veri derlemek, karar organlarinin alacagi ekonomik ve sosyal tedbirlere isik tutacak bilgileri elde etmek ve çesitli arastirmalara veri hazirlamak, ulusiararasi istatistiksel kargilastirmalarn yapilmasina olanak saglamak, Avrupa Birligi Yapisal Is istatistikleri mevzuatlanna uyumiu sektor bazinda bilgi derlemektir.

Yillik Sanayi Ürün istatistikleri, ana ya da ikincil faaliyeti Ekonomik Faaliyetlerin statistiki Siniflamasi (EFiS Rev.2) nin B (madencilik ve tas ocakgiligi) ve/veya C (imalat sanayi) krsimlarindan herhangi birinde yer alan ve 20 ya da üzerinde çalisana sahip olan girisimlere anket uygulanmaktadir.

Yillik Sanayi ve Hizmet Istatistikleri, GIB ve SGK'dan alinan idari kayitlarla yilik olarak yayimlanmaya devam etmektedir.

Sanayi Kapasite Raporu istatistikleri; kapasite raporlari verilerine dayali olarak TOBB tarafindan yayimlanmaktadir. Kapasite raporu, bir sanayi tesisinin mevcut makine parki, personel yapisi ve kullandigi üretim teknolojisi ile ne kadar üretim yapabilecegini gösteren resmi bir belgedir. Sanayi Kapasite Raporu istatistikleri, yllik olarak t+30 gün olarak açiklanmaktadir. Kapasite Raporu verilerine dayanmakta olup faaliyet siniflamasi olarak NACE Rev.2, ürün siniflamasi

5.10. YAPISAL IS iSTATiSTiKLERi

olarak Yrllik Sanayi Ürün Siniflamasi (PRODCOM) kullanilmaktadir. Haber bülteni ve elektronik ortamda paylagilmaktadir.

Küçük ve Orta Büyüklükteki Girisim Istatistikleri, 19/10/2005 tarih ve 2005/9617 sayili Bakanlar Kurulu karanyla 2006 yilinda yürürlüge giren ve son olarak 30/04/2018 tarih ve 2018/11828 sayili Bakanlar Kurulu Kararyla da güncellenen yönetmelikteki KOBI tanimina giren girisimlerin verilerinden olusmaktadir. 2020 ylinda yayimlanan haber bültenine KOBI raporu da eklenerek istatistikler gesitlendirilmigtir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

idari kayitlardan derlenen Yilik Sanayi ve Hizmet istatistikleri çalismasi cografi kapsami Türkiye'dir. Yayimlanan istatistikleri ülke bazinda veri içermektedir. Onümüzdeki yillarda il bazinda veri yayimlanmasi düsünülmektedir.

Küçük ve Orta Büyüklükteki Girisim Istatistikleri, girigimlerin almig oldugu tesvik ve desteklemeler eklenerek Küçük ve Orta Ölçekli Isletmeleri Gelistirme ve Destekleme Idaresi Baskanligi (KOSGEB) ve TOBB'dan gelen talepler üzerine gesitlendirilerek üg kurumun ortak çalismasi ile yllik olarak yayimlanmaya devam edilecektir.

Organize Sanayi Bölgeleri hakkinda STB, Tarima Dayali Ihtisas Organize Sanayi Bölgeleri hakkinda TOB ve Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kurulusu (OSBUK) ile ortak yapilacak çaligmalar sonucunda yllik olarak istatistik üretilmesi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Turizm istatistikleri; grkis yapan ziyaretçiler istatistikleri, vatandas giris istatistikleri, hanehalk yurt içi ve yurt disi turizm istatistikleri, konaklama istatistikleri, sinir istatistikleri, tesis istatistikleri, yat istatistikleri ve turizm uydu hesaplarindan olusmaktadir.

Üçer aylik dönemlerle Turizm istatistikleri ve Hanehalkr Yurt içi Turizm istatistikleri haber bültenleri ve istatistik tablolar yayimlanmaktadir. Konaklama istatistikleri ve Turizm Belgeli Tesislerin istatistikleri Kültür ve Turizm Bakanligr (KTB) tarafindan yayimlanmaktadir.

2. Mevcut Durum

Cikis yapan ziyaretçiler istatistikleri kapsaminda yurt digi ikametli olup ülkemizi ziyaret ederek yurt disina çikig yapan yabancilar ile Türkiye Cumhuriyeti pasaportu tasiyan vatandaslarimizin profili ve gezi nitelikleri belirlenmekte ve ülkemizin turizm geliri hesaplanmaktadr. Üçer aylik dönemieri kapsayacak sekilde, yüz yüze görügme yöntemi ile yapilrken veri kalitesinin artirilmasi amaciyla belirlenen kapi ve dönemlerde aylik olarak uygulanmaya baglanmistir. Yatla gelen ziyaretgilerin marina hizmetleri için yapmis olduklari harcamalar ve cep telefonu dolasim gelirleri ile uluslararasi yerli ulagim araci gelirleri turizm gelirine eklenmistir.

Vatandas giris istatistikleri kapsaminda yurt igi ikametii olup, baska ülkeleri ziyaret ederek ülkemize dönen Türkiye Cumhuriyeti pasaportu tagiyan vatandaslarimizin profili ve gezi nitelikleri belirlenmekte ve ülkemizin turizm gideri hesaplanmaktadir. Istatistikleri gelistirme çalismalari kapsaminda turizm giderine cep telefonu dolagim giderleri ile uluslararasi yabanci ulagim araci giderleri eklenmistir.

Hanehalki yurt içi ve yurt disi turizm istatistikleri ile ülkemizde ikamet eden hanehalki fertlerinden yurt içine ve yurt disina seyahat gerçeklestiren ziyaretgilerin profili, gezi nitelikleri ile harcama durumlari belirlenmektedir. Veriler, üçer aylik dönemlerde diz üstü bilgisayarlar kullanilarak yüz yüze görüsme yöntemi ile derlenmeye devam edilmektedir.

Konaklama istatistikleri kapsaminda turizm isletme belgeli konaklama tesisleri ve belgelendirme süreci devam eden konaklama tesislerinden, konaklama türlerine göre kisi ve gece sayisi, tesis sayisi, doluluk oranlan gibi bilgiler, internet üzerinden soru formu ile derlenmektedir. Belgelendirme süreci devam eden tesislere ait konaklama istatistikleri Turizm Igletme Belgeli Konaklama Istatistikleri kapsaminda yayimlanacaktir. Veriler aylik ve yillik olarak yayimlanmaktadir.

Turizm belgeli tesislerin istatistikleri, KTB tarafindan, turistik tesis yapmak ya da açmak üzere yapilan basvurularin turizm tesisleri yönetmeligine uygun görülmesi durumunda verilen turizm yatirimi veya turizm isletmesi belgelerindeki bilgilerden derlenmektedir. Belgelendirme súreci devam eden tesislerin istatistikleri, Turizm isletme Belgeli Tesis Istatistikleri kapsaminda KTB tarafindan derlenecektir. Her iki belge türüne iliskin tesis istatistikleri yllk olarak yayimlanacaktir.

5.11. TURIZM iSTATiSTiKLERi

Yat istatistikleri, yat limanlarimiza gelen yatlarin bandiralanna (bayrak) ve boylarina göre dagilimi, yolcu ve mürettebat sayilari, yatlarin limanlarimizdaki kalis süreleri ve yat sayilarinin yillara göre dagilimina iliskin bilgileri kapsamaktadir. Yat istatistikieri, KTB tarafindan, Ticaret Bakanligi (Gumrük Mudürlükleri), Ulastirma ve Altyapi Bakanligi (UAB), Liman Baskanliklan ve KTB il müdürlükleri araciligi ile derlenmektedir.

Sinir istatistiklerinde, pasaporta göre milliyet ve sinir kapisi ayrintisinda ülkemizi ziyaret eden yabancilarin ve vatandaglarin giris ve çikig sayilari eide edilmektedir. Sinir istatistikleri kapsaminda, her ay sinir kapilanmizdan yapilan giris-gikis sayilari, Emniyet Genel Müdürlügu (EGM) in pasaporta göre aldigi idari kayitlardan derlenerek üretilmektedir. Sinir istatistiklerinden elde edilen sonuçlar, KTB'nin web sayfasinda (http://www.kultur.gov.tr) aylik ve yillik haber bülteni olarak yayimlanmaktadir. Ayrica bu istatistikler TUIKin web sayfasinda yer alan istatistiksel tablo ve veritabaninda kullanima sunulmaktadir.

Çikis yapan ziyaretçiler ve vatandas giris anketlerinde, EUROSTAT ve Dünya Turizm Örgütü ikamete dayali veri derlenmesini önermektedir. Sinir kayitlari ikamete dayali olmadigindan örnekleme çalismasi pasaport milliyet bilgisine göre yapilmaktadir. Sinir istatistikleri kapsaminda, giris ve gikis yapanlarin sayisinin ikametgâh ülkesine göre derlenmesi, günübirlikçi sayisinin tespit edilmesi konular EGM ile görügülmektedir. Ekonomi politikalarinin olusturulmasinda büyük önem tasiyan, uluslararasi hizmet ticaretinin önemli bir yer tutan turizm istatistiklerinin gelistirilmesi kapsaminda ikamet ülkesine göre calismalarin yapilmasi, ikamet oranlarin belirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu oranlarin ve geceleme yapan günübirlik gelen kisi sayisinin belirlenmesi için EGM ile toplantilar yapilmistir. EGM tarafindan yurt içi yurt disi ikamet oranlarinin hesaplanmasina iliskin çalismalar devam etmekte, sinir istatistikleri kullanilarak geceleme yapanlar ve günübirlikgilerin sayisinin belirlenmesi çalismalarina iliskin çalismalar sürdürülmektedir.

Çikis yapan ziyaretçiler, vatandas giris ve hanehalki yurt içi ve yurt disi turizm anketlerinden elde edilen sonuçlar üçer aylik dönemier halinde haber bütteni seklinde, TÜIK tarafindan yaymianmaktadir. Ayrica söz konusu arasturma sonuçlarina göre hazirlanan detayli istatistiksel tablolar da TUIK web sayfasinda kullanicilara sunulmaktadir. Bunun yaninda çikis yapan ziyaretçiler ve vatandas giris anketlerinin daha detayli istatistikleri TÜiK'in veritabani olan MEDAS ortaminda kullanicilara sunulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Turizm uydu hesabi, turizm tüketiminin ulusal ekonomiye dogrudan katkisi ölçülmek amaci ile olusturulmustur. TUH çalismalari baslatalmis, bu hesaplara iliskin taslak tablolan segilmis yil için olusturma çalismalar yürütülmüstür. Bu çerçevede turizm uydu hesabi tablolarinin gegmis yillar igerecek sekilde üretilmesi çalismalari sürdürülmektedir.

EUROSTATin talep ettigi, hanehalklarmin yurt disi ve yurt içi seyahat bilgilerini içeren tablolarin hazirlanmasina yönelik çalismalar devam etmektedir.

Mevcut durumda, gikis yapan ziyaretgiler anketinden tahmin edilen saglik turizmi istatistiklerinin idari kayitlar kullanilarak derlenmesine yönelik çaligmalar kapsaminda basta Saglk Bakanlgr olmak üzere ilgili kurum ve kuruluslar

ile görüsmeler yapilmistir. Saglk amagh ülkemize gelen ve tedavi gören kigilere iliskin verilerin kayit altina alinmasi, ilgili kurum tarafindan idari kayit sisteminin kurulmasi saglik turizmden elde edilen büyüklügün tespiti için büyük önem tagimaktadir. Bu idari kayit sistemi olusturulana kadar saglik turizmine iliskin verilerin yabanci ziyaretçilere saglik hizmeti veren saglk kuruluslar, aracr kuruluslar vb. grisimlerinden arz yönlü olarak derlenebilmesine yönelik çalismalar yapilmasi amaçlanmaktadir.

Turizm anketleri sinir kapilarinda yapilmakta, turizm gelir ve giderieri bu anketler kullanlarak tahmin edilmektedir. Turizm istatistiklerini gelistirme çalismalari kapsaminda alternatif veri derleme yöntemleri ve alternatif veri kaynaklarina iligkin çalismalar yürütülecektir. Bu kapsamda tahminlerin idari kayitiar kullanilarak gelistrilmesine yönelik çalismalar planlanmaktadir. Bu çerçevede Bankalararasi Kart Merkezi (BKM) ile görüsmeler baglatilmistir. Söz konusu verilerin ihtiyaç duyulan düzeyde ve ayrintida alinmasi durumunda yapilacak analizier ile turizm istatistiklerinde gelisme saglanacaktir.

18/07/2021 tarih ve 7334 kanun numarasi ile " Turizmi Tesvik Kanunu ile Bazi Kanunlarda Degisiklik Yapilmasina Dair Kanun" resmi gazetede yayimlanmistir. Ilgili idarelerden alinmis isyeri açma ve çalisma ruhsati ile faaliyette bulunan ve turizm igletmesi belgesi bulunmayan konaklama tesislerine, yukaridaki kanunun ilgili mevzuati yürürlüge girdigi tarihten itibaren bir yil iginde KTB'ye basvurmalan halinde basit konaklama turizm isletmesi belgesi verilecektir. Söz konusu tesisiere (belgelendirme süreci devam eden) ait tesis ve konaklama istatistikleri, Turizm Isletme Belgeli Tesis ve Konaklama istatistikleri kapsaminda KTB tarafindan, ilgili mevzuat çerçevesinde yapilan basvurularin uygun görülmesi durumunda verilecek belgelerden derlenecektir. Tesis istatistikleri yilik ve aylik olarak yayimlanacaktir.

Turizm Istatistikleri Projesinin tamamlanmasinin ardindan projenin bakim, onarm ve sürdürülebilirliginin saglanmasi ihtiyacinin karsilanmasi, mevcut sistemdeki modüllerin iyilestirilmesi, yeni modüller eklenmesi, ek raporlama ekranlarinin olusturulmasi, web sayfasinin hazirlanmasi amaciyla Turizm Istatistikleri Sistemi Yazilimi Gelistirilmesi Projesi (Faz 2) projesi 2020 yilinda baslatilmistir. Proje kapsaminda yazilim gelistirme çaligmalarinin 2022 yilinda devam etmesi öngörülmektedir.

Ekonomi politikalarinin olusturulmasinda büyük önem tasiyan, uluslararasi hizmet ticaretinin önemli bir yer tutan turizm istatistiklerinin gelistirilmesi kapsaminda ikamet ülkesine göre çaligmalarin yapilmasi, ikamet oranlarin belirlenmesi igin EGM ile calismalar devam edecektir. EGM tarafindan geceleme yapan günübirlik gelen kisi sayisinin belirlenmesine yönelik çalgmalarda isbirligi ile yürütülecektir.

Asjom te fsnt egs DoCtieriseaN

1. EKONOMIK ISTATISTiKLER

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

| Yayim Sekli Agklama | | SOLR Cant Kann May Yietin va Kamres Kanucnuaa üncü macklosine t benklinde anmhran Mertasl Yieatim Lanescindall "Aacelaan verieiei ermekreder. Nali cati nederiyte Temmuz ayr Merkezi Yórietim aylix vorikri AGustos verticriyie brakte yayrmionasilr | 5916 sayli Karru Mati Yönetim- ve Kortro B99 09 9 eserkezi rönetin ait sektorü kapsam ndacl bütge ls careter'in verierini igerttekseoir. | CTH chinh KaMu MNli YXnotim, vo Kortm Kanu nnun 3 ince mackdesinn a bondfincc tonimtanon Genel Vönetim kapsamndaki idarelerin vedwcioi vuccrdtuele Doceli ein enveid peamfice llue yitik istacistikele bitkte haztianr vè yavimiane. | 50 l8 sayit Karru Maii Yonetim: ve Kortroi| Sodterndl celom Kaveyram 5) tnl ntdiekste kenohoe dlictuntan Genel Yérceim seclãrü kapsiamendaki itarelerin verilenci igermektedir, Dördüncil geyrek estatictikleri Ik criste wk winkto hazeion e vo wnunlame. | 5019 cuuit, Kumun Bluß Vilnatieni ve Kontee: Flektronik ixtam Karenenin 52 inc: mecklesinin son fikrasnde tanunitanan Cenci Vönctim scktóru kaysamencoki Carelexin vorserini iço mektcok. IMPye gönderi mektedir. | Bu satgmacia fudlanelan gonel deiviet tan mi ülke osullanng wourdur | SIN KCAu: Cluchraens monk d keanies kinitlel Elektronik ortam numarasi anlammina gelen "International Securities Ickerfilication Nunnioyr duchrulmus clun menkul kumarferis tan misamasin saciar. | ISIN Kodu: J'uslararas Menskal kr/niet kinilk Elcktronik ortam numarasi antamand peken "International Sacurities dortification Mumho:" isminin has harflerindenl d'usturutmus dlup n'enkel kymettena can ndanasine saijlar. | |
|------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------|
| | Flcktronik ortorn (dcx., xls, prt' vb.; | Lindrearik oetac (doc, xls, od | Elcktronik orlamn doc, xis, ad | Eicktronik srtan [doc, xis, pd' s).; | o , xi5, pot | (doc, xls, pd" vb.: | Elchtrueak urtom (elox, xis, ixt" | (elox, xis, rxi" | dor. xk. n1l wh.; | Sndtennll wonee (doc, xis, pdi |
| Tahmin Düzeyi | Turklya | | turktye | rorkive | Türkiye | Türkiye | Türklye | Türkiye | Türkive | Turkive |
| Kullarulan Sinflamalar | Avrupa Hosaplur Sisteninde (ESA2010) bulizleren ondlamala | nabtk butce antiamas (ABS; Ixitoc Dirinci veya ikinci | Gaenramert Finaresl Statistcs (GFS) | aitamaa Aes; b:xg Iredari irin kunurcall sirinci veya ikinci sivey, скопаткк adclineil rlüzerg, | Deviet Mar Iscausteklen tote a maice | lsate mos Goveremcer Minance Statistits - GFS)| | Jors | 5018-2e ISIN Kocke | 5018 c ISIN Kodu | 5018 ve 15N Kodu |
| Veri Mevaudiyet Durumu | Hlevcut | Mevcut | Mevcit | Mevcit | Mevcut | Morcul | Mevcud | Mere. ul | P'ercut | Mercut |
| Veri Kaynagi | Idaxi kayit | | i dari kayit. | | | | fircderkanl | tolari karyit | Idari kaynt | juesari kayt: |
| Yayim Dönemi | t+1D ay | Aylik (t+ 15 gün) (Idar kayt | Ayli (t+ 1 ay) | | atresayy ldalkint | ant kse93y feir noyt | ++ UI ay | t+20 gún | It : 20 gun | |
| Yayimiama Sikhăn | Ylk | Aylk | Aylex | 3 Aylkk, villak | 3 Aylok, Yillak | s Avlk, Yillk | yias collu | Ayke | Ayles | s erle |
| Derleme | Yitck | nytk | Aytk | I3 Ayik | 3 Aylk | 13 Ayak, YEik | byis cokl | Aylk | | 3 бytk |
| ügili Kurum/Kurulus | • Harino vn Matye Rakanto | TUIK | TÚIK | nwlk | | : T%E | • icisierl Bakanlãr Nee su yet ce etorty Bacarlips - TÚIK | | TUIK | : TCNS |
| Sorumiu Kurum/Kurulus | | Hazine ve Maite Bakarme | Hsazeve ve Maviyr: Hakanlige | Rakanriae | 1 | Mazine ve Mairve Бакауна | | Aiarane wo Maihre | raane o Atsie | tiazle ve Ma:ixe Bakariigs |
| Alt Konu 5.2. Devlet Mali Istatistikleri | Msat Bildiim Tablolan (EDP); GAvled Deviel Aa Bilegerlesç senel Devlet Vergi ve Sosyal Katki Golirleri | Markezi Yonetim Bütçe | SUOIHOS DY MITITOA LISRTN Mal istatistiklet | teart rerio gwei Yncin-eaxine vo Mowc Mahali idareer , Cocvall Gürentk Kuruerear: detil) | Genel Yonetln Sektóru Man taraukuri (Merkezl Yindr.im eonine ve Mlsine Mahali Irlareler - Sosyal Ginentk Kurumian Nt Soddcheri anhitl | Ulu-slararasi Fara Fenu Tarinii Genel Yörstim Mar retatictikiar temey | Gened Devlet Gelir-Gidercrive Dengesi | Merkezi Yönstitn i, Borç isratistiktert | Morkcei vorotim Ds Bors, | 5210 Türkoye Dis Borg (etat stikleri |
| Sira | 5.2.1 | 5.2.2 | 5.2.3 | | 5.2.5 | 52.0 | 5.2.7 | 5.2.8 | 520 | |

DA.T028070.9/030 377

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

225.3X.22:202.102Mv.500

Resmi Istatistik Programi, 2022 2026

209984 24656E8

Resmi ¡ istatistik Programi, 2022 - 2026

1. Kapsam

Fiyat istatistikleri, Türkiye istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan üretilen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Harmonize Tüketici Fiyat Endeksi, Finansal Yatirim Araçlarinin Reel Getiri Oranlan ve Satinalma Gücü Paritesi (SGP) çalismalarini kapsamaktadir.

SGP çaligmalari Avrupa Birligi Istatistik Ofisi (EUROSTAT) tarafindan organize edilmektedir.

2. Mevcut Durum

Tüketici fiyatlari kapsaminda Türkiye genelinde isyerleri, konutlar ve resmi kuruluslardan derlenen fiyatlar temel veri kaynagi olarak kullanilmaktadir. Fiyatlar, 26 bölge bazinda 81 il merkezinden ve seçilmig ilçelerden TÜIK tarafindan tablet bilgisayarlar ile derlenmektedir.

Endeks sepetinde kapsanacak mal ve hizmetierin belirlenmesi ve agrliklandirilmasinda ise Hanehalki Bütçe Anketi harcama yapisinin Ulusal Hesaplar Hanehalki Nihai Tüketim Harcama verilerinden elde edilen degisim hizlanyla güncellenmesi temel kaynak olarak kullanilmaktadir. Bu kaynagin yani sira gikis yapan ziyaretgiler anketi, kurumsal nufus bireysel harcama anketi ve idari kayitlar dikkate alinmaktadir.

2019 ylindan itibaren Gelir idaresi Baskanligr (GiByden isyerlerine ait ciro verilerinin elde edilmesi ile perakende sektöründe yer alan marketler ve giyim magazalar igin ciro degerleri kullanlarak isyeri örneklemi yapilmaktadir. Her yil Aralik ayinda en güncel ciro verileri incelenerek, il bazinda fiyat derlenen marketler ve giyim magazalari gözden gegirilmektedir. Perakende sektöründe yer alan marketler ve giyim magazalarinin il bazinda ciro büyüklükleri esas alinarak tüketicilerin o ilde yojun olarak tercih ettigi, en çok satis yapan zincir ve yerel firmalardan fiyat derienmesi amaçlanmaktadir.

TÜiK'in, barkod (satig) verilerinin TÜFE veri derleme süreçlerine entegre edilmesine yönelik çalismalari 2018 yiindan itibaren devam etmektedir. Bu kapsamda perakende ticaret sektöründe önemli paya sahip zincir marketlerden saglanan verilerin 2020 ylinda analiz süregleri tamamlanmis ve verinin TÚFE hesaplamalari igin kullanima hazir hale getirilebilmesine yönelik diger çalismalar (siniflama, kod eslestirmeleri vb.) yapilmistur. 2021 ylli TÜFE hesaplamalarinda perakende ticaret sektöründe önemli paya sahip zincir marketlerden saglanan barkod (satis) verileri kullanilmaya baglanmistir. Böylelikle, ayin belirli günlerinde alandan derlenen fiyatiar yerine, firmalardan saglanan sube bazinda günlük satis ve miktar verileri kullamlarak ayin genelini kapsayan fiyatlar endekse dahil edilmistir. Barkod verilerinin sisteme dahil edilmesiyle TUFE kapsaminda derlenen toplam flyat sayisinin yaklagik %211 zincir marketlerden dogrudan temin edilmistir. Ayrica tekstil, giyim ve ayakkabi sektöründen 6 zincir firmanin barkod (satis) verileri üzerinden test TÜFE hesaplamalan yil boyunca gergeklestirilmekte olup 2022 yllr için kullanlmasi planlanmaktadir. Barkod (satis) verilerinin TUFE hesabindaki oranini arttirmaya yönelik aynca 2021 yili içerisinde yerel marketlerin örnek barkod veri setleri incelenmektedir. Yapilacak ön degeriendirmelerden sonra yerel marketlerin altyapilari, verilerin standartlara uygun olmasi halinde aylik barkod verilerinin akislar saglanacaktir.

6.1. TÜKETICI FIYAT iSTATiSTIKLERi

Web Scraping (Kazima), farkli web sitelerinden ayiklanan bilginin kullanldigi bir bilgisayar yazilim teknigidir. Web Scraping yazlimi, web sitesinden otomatik olarak bilgiyi geker, taninabilir bilgiye dönüstürür ve veri tabanina kaydeder. TÜIK ve Türkiye Bilimsel ve Teknoloji Arastirma Kurumu (TÜBITAK) isbirligi ile gelistirilen program araciligiyla, günlük 109 adet web sitesinden günlük ortalama 238 000 (islenmis, tekillestirme vb.) kayit civari ürünün fiyati toplanmaktadir. 109 adet web sitesi içerisinde giyim, gida, beyaz egya, mobilya, sifir otomobil, hava yolu tagimaciligi, paket tur ve akaryakit vb. sektörlerinde faaliyet gösteren kurumsal firmalarin web sayfalar yer almaktadir. Program iki farkl Sunucu üzerinden kesintisiz olarak çalismakta olup her web sayfasi için fiyatlar günlük bir kere toplanmaktadir. Fiyat toplanan web siteleri, ihtiyaç durumuna göre artis gösterebilecektir. Web scraping ile elde edilen fiyatlar, alan fiyatlarinin analiz ve kontrollerinde kullanimaktadir.

TÜFE, 26 istatistiki Bölge Birim Siniflamasi Düzey 2 ve Türkiye igin tahmin vermekte olup, 26 bölge ve Türkiye için ayri bir madde sepeti olusturulmaktadir.

Harmonize tüketici fiyatlari endeksinin hesaplanmasinda TÜFE için derlenen bilgiler kullanilmakta ve endeks degerleri her ay EUROSTAT'a gönderilmektedir.

TÜFE her ayin 3'ünde, ayin 3'ü resmi tatile denk geldiginde ilk is gününde haber bülteni ile yayimlanmaktadir. Haber bültenine ve haber bülteninde yer almayan detay bilgilere, TUIK web sayfasi (http://www.tuik.gov.tr) aracligi ile ulagilabilmektedir.

Finansal yaturim araçlarimin reel getiri oranlarinin hesaplanmasinda kullanilan veriler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi (TCMB), bankalar ve Borsa Istanbul verilerinden aylik olarak derlenmektedir. Finansal yatrim araglarinin reel getiri oranlari 2016 yllindan itibaren her ayin yaklasik 8'inde yaymlanmaya baslanmistir. Haber bültenlerine TÜiK web sayfas: (http://www.tuik.gov.tr) araciligi ile ulasilabilmektedir.

SGP hesaplamalarinin yapilabilmesi igin, katrlima ülkelerin Gayri Safi Yurt içi Hasila (GSYH)'larinda yer alan mal ve hizmetlere iliskin ulusal yilik ortalama fiyatlar ve ulusal harcama agirliklari temel alinmaktadir. Çalismada GSYH'nin asagidaki ana gruplar için fiyat derleme çalismalani gerçeklestirilmektedir.

• Tüketim mal ve hizmetleri
• Yaturim Mallan
• Makine ve Teçhizat Araçlar
• Insaat Projeleri
• Devietin Nihai Tüketim Harcamalari
• Ucretlilere Yapilan Odemeler

Fiyat derleme çaligmalari alan uygulamasi ve idari kayitlardan verilerin elde edilmesi ile yürütülmektedir. Çalismada ayrica, derlenen flyatlarn yilik ortalama fiyatiara dönüstürülmesinde kullanilacak "tüketici fiyat endeksi" ile ulusal

ortalama fiyatlara dönüstürülmesinde kullanilacak "mekansal düzeltme katsayisi" yilik olarak EUROSTAT'a iletilmektedir.

SGP çalismalari kapsaminda, harcama agirliklari igin "harcamalar yoluyla elde edilen GSYH" degerleri temel alinmaktadir. Calismanin sonuçlar EUROSTAT ile es zamanli olarak TÜIK haber bülteni seklinde yayimlanmaktadir. Bolgesel SGP calismalari da genis kapsamli alan uygulamalari ile 26 bölgeyi kapsayacak gekilde yapilmaktadir.

Konut Fiyat Endeksi (KFE); Türkiye konut piyasasindaki fiyat degisimlerinin takip edilmesi amaciyla üretilen KFE Türkiye genelini kapsayan bir endekstir. Temel yill 2017 olan endeks aylik olarak yayimlanmaktadir. KFE'nin hesaplanmasinda, konutlarin satis fiyatini temsil etmek üzere bireysel konut kredisi talebiyle kredi veren kuruluslara yapilan basvurular sirasinda düzenlenen degerleme raporlarindaki konut degerleri esas alnmaktadir. Türkiye geneli igin hesaplanan KFE'nin üretilmesinde, tüm konutlann verileri kullantlirken, yine ülke genelini temsil etmek üzere hesaplanan Yeni Konutlar Fiyat Endeksi (YKFE)'nin üretilmesinde, yapim yili, içinde bulunulan yil ile bir önceki yil olan konutlara ait veriler, Yeni Olmayan Konutlar Fiyat Endeksi (YOKFE)' nin üretilmesinde ise yapim yli son iki yildan önce olan konutlara ait veriler kullanilmaktadir.

KFE, YKFE ve YOKFE, konutlarn gözlemlenebilen özelliklerine bagli kalite etkisinden arindirilmis flyat degisimlerini izlemek amaciyla olusturulan hedonik regresyon yöntemlerinden "Karakteristik Fiyat Yöntemi" esas alinarak logdogrusal model ile hesaplanmaktadir. Cografi tabakalama yapilarak heterojen yapida olan konutiar homojen olacak biçimde tabakalara ayriimakta ve log-dogrusal regresyon modeli her dönem ve ait tabaka igin ayri ayni uygulanmaktadir. Her bir ait tabakada olusan endeksler, KFE ve YOKFE'de satis sayilar ve ortalama konut degerleri ile YKFE'de ise TÜIK tarafindan yayimianan yapr izin istatistikleri ve ortalama konut degerieri ile agurliklandirilarak genel fiyat endekslerine ulasilmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

HICP-CT (Sabit vergili HICP) vergilerin sabit tutulduju ve vergi degisimlerinin endeks hesaplarindan elimine edildigi bir yapiya sahiptir. HICP-CT hesaplamalarinda amaç vergi degisiklerinden kaynaklanan fiyat degisimlerinin olmadigi bir hesaplamanin yapilmasidir.

Perakende ticaret sektöründe takibi su anda yapilmayan diger firmalar için de barkod (satis) verisi aktarimini saglayarak market, giyim vb. sektörlerdeki firma sayisini arturmak yapilacak yeni çaligmalar içerisinde yer almaktadir.

Fiyat toplama süreçlerinin otomatize edilmesini ve cevaplayici yükünün azaltilmasin amaglayarak, web scraping (kazima) verilerinin dogrudan TÜFE hesaplamalarinda kullanilmasi yapilacak yeni çalismalar arasinda yer almaktadir.

Bölgesel Satinalma Gücü Paritesi (BSGP) çaligmasi; Türkiye'nin çesitli bölgelerinde Türk Lirasinin satinalma gücü ve fiyat düzeylerindeki farkliiklarin belirlenmesine yönelik gergeklestirilmektedir. Uluslararasi literatüre bagli olarak 4-6 yilda bir alan çalismasi ile gergeklestirilmekte, diger yillar ise tahmin yapilarak sadece genel için sonuçlar yayimlanmaktadir.

aet ai ae nl

TÜFE, Harmonize Tüketici Fiyatlari Endeksi, Finansal Yatirim Araçlarnin Reel Getiri Oranlari ve SGP çalismalari bu program döneminde devam edecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

• 2026 ylinda hazrlik galismaianna basianmasi planlanmaktadir.

1. Kapsam

Üretici Fiyat istatistikleri kapsaminda Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (YI-ÜFE), Yurt Disi Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) ve Insaat Maliyet Endeksi (IME) üretilerek her ay düzenli olarak yayimlanmaktadir.

2. Mevcut Durum

YI-UFE; belirli bir referans döneminde ülke ekonomisinde sanayi sektöründe üretimi yapilan ve yurt igine satisa konu olan ürünlerin üretici fiyatlarini zaman içinde karsilastrarak fiyat degisimlerini ölgen fiyat endeksidir.

Yi-ÜFE, 2014 yli bagindan itibaren yalnizca sanayi kesimini kapsayacak sekilde üretilmeye baslanmistir ve NACE Rev.2 siniflamasina göre aylik olarak yayimlanmaktadir.

Tarihsel seri intiyacini karsilamak amaciyla YI-ÜFE serisi gegmiste yayimlanan ve sözlesmelerde kullanilmis olan TEFE ve genel ÜFE degisim oranlar ile 1982 yilina kadar geriye gekilerek tek bir seri haline getirilmis ve TÜiK web sitesinde yayimlanmistir.

YD-ÜFE; belirli bir referans döneminde ülke ekonomisinde sanayi sektöründe üretimi yapilan ve yurt digina satiça konu olan ürünlerin üretici fiyatlarni zaman içinde karsilastirarak fiyat degisimlerini ölçen fiyat endeksidir.

YD-ÜFE, 2014 yli bagindan itibaren yalnizca sanayi kesimini kapsayacak sekilde üretilmeye baslanmister ve NACE Rev.2 siniflamasina göre aylik olarak yayimlanmaktadir.

H-UFE, yurt iginde üretilen hizmetlerin üretici fiyattarindaki degisimini ölçen göstergedir. Hizmet sektörlerinde üretim endeksinin hesaplanmasi için deflatör olarak kullanian H-ÜFE ayni zamanda temel Avrupa ekonomik göstergelerinden biridir.

H-UFE, 2020 ych basindan itibaren 2017 temel yilli olarak üretilmeye baslanmistir ve NACE Rev.2 siniflamasina göre aylik olarak yayimlanmaktadir.

IME; insaatlarin genel maliyetlerindeki degisimleri göstermesi bakimindan maliyet tahminleri, egilimlerin belirlenmesi ve yatinm projeksiyonlarinda önem arz etmektedir. Bina insatlarina iliskin isgilik ve malzeme fiyatlarindaki degisimleri ortaya koyan Bina Insaati Maliyet Endeksi (BIME) 1992 ylindan itibaren hesaplanarak geyreklik dönemier halinde kullanicilarin hizmetine sunulmaktaydi. 2016 ylinda, BiME'nin revize çalismalarinda, bina disr inçaat maliyet endeksinin de kapsama dahil edilmesi planlanmistir. Bu amaçla bina digt insaat yapilarindan karayollan, otoyollar, köprüler, tüneller, sulama kanallari ve barajlara ait projelerin maliyet analizleri yapilarak ilk kez bina disi yapilar igin ingaat maliyet endeksi hesaptanmistir. Böylece bina ve bina difi yapilar igin insaat maliyet endekslerini kapsayan 2015 temel yili iME hesaplanarak 2018 ylindan itibaren aylik olarak yayimlanmaya baslanmistir. Endeks yayimianma zamani 2020 ylinda

6.2. ÜRETiCi FiYAT iSTATiSTiKLERi

referans ayi takip eden ikinci ayin 10-12. günleri olarak belirlenmistir. Temel ylin üzerinden 5 yll geçmesi üzerine temel yil güncellenmesine ihtiyaç duyulmus ve gerekli planlamalar ve hazirhiklar baslatilmistir.

YI-ÜFE, YD-ÜFE, H-ÜFE ve iME bu program kapsaminda NACE Rev.2 siniflamasina göre yaymlanmaya devam edecektir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

IME; Binalar ve bina disi yapilar için malzeme, iscilik ve toplam maliyet gruplarinda 2015 temel yill yayimlanmakta olan IME'nin temel yli 2021 olarak güncellenmesi hedeflenmektedir. Sepet ve agrliklardaki güncellemeler için muhtelif insaat projelerine iliskin yaklagik maliyet ve/veya kesin hesap dosyalarina ve bunlarin analizine ihtiyas duyulmaktadir. Çesitli kamu kurum ve kuruluslar ile belediyelerden faaliyet alanlanna giren insaat projeleri isin 2015-2020 yillar arasinda projelendirilen islerin yaklasik maliyet dosyalarinin ve/veya kesin hesap dosyalan resmi yazi ile istenerek eposta ve fiziki (CD/DVD) olarak büyük ölçüde derlenmistir. Gerekli organizasyonun tamamlanmasi ve derlenen dosyalardaki eksikliklerin karsilkl görüsülerek giderilmesi üzerine analiz ve hesaplama çalismalarina geçilecektir.

Ithalat Fiyat Endeksi (IFE); Ithal edilen mallann ve yurt igindeki yerlegikler tarafindan yurt disindan satin alinan ilgili hizmetlerin islem fiyatlarindaki degisimi ölgen göstergedir. ithalat hacmindeki degisimi ölgmek üzere ithalat degerlerinde deflatör olarak kullanilacak olan IFE ayni zamanda temel Avrupa ekonomik göstergelerinden biridir.

IFE veri derleme çalismalar devam etmekte olup 2024 yili iginde yayimlanmasi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalsmalar

| Kod | Üretilmesi Planlanan istatistik / Çalismanin Adi | Dayanak (Kalkinma Plani, Stratejik Plan, Eurostat, Ülkeye Ozgü Ihtiyaç vb.) | Çalismadan Sorumlu Kurum / Kurulus | Istatistigin Üretilmesi / Çalismanin Yapilabilmesi igin Temel ihtiyaçlar | Temel ihtiyaçlars kargilamakla Sorumlu olan Kurum / Kurulus | Öngörülen | Tarih |
|---------|----------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------|----------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------|---------------------|
| 6.2.P.1 | Ithalat Fiyat Endeksi Göstergesinin Üretilmesi | • Eurosta • Ulkeye özgü ihtiyac | TÜK | | TÜIK | 2024 |

1. Kapsam

Tanmsal fiyatlar formu ile fiftginin Eline Geçen Fiyatlar (ÇEF) ile Ciftginin Ödedigi Fiyatlar (ÇÖF) derlenmektedir. ÇEF (Çikti) ile Tarim Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarim- ÜFE), ÇÖF ile Tarmsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarim-GFE) TÜIK tarafindan hesaplanmakta ve aylik olarak yaymlanmaktadr. ÇEF, giftginin ürettigi veya yetistirdigi ürünleri araci kullanmadan dogrudan perakende veya toptan satmasi ile olusan ciftginin eline geçen birim fiyattir. ÇÖF ise, giftginin üretimini gergeklestirmesi için satin aldigi mal ve hizmetlere (tohum, fide, fidan, gübre, yem, ilaç vb.) ödedigi birim fiyattir.

ÇEF, tarla ürünleri, sebzeler, meyveler ve canh hayvanlar ile hayvansal ürün fiyatiarin içermektedir. ÇEF formu 2006 yilindan itibaren web üzerinden derlenmeye baslamistir. 2015=100 temel yili Tarim-ÜFE, NACE Rev.2 siniflamasina göre tarim, ormanalik ve balikglik sektörlerini kapsamaktadir.

ÇÖF ise tarimda kullanilan mal ve hizmetier ile tarmsal yatirima katki saglayan mal ve hizmetlere yapilan harcamalari kapsamaktadir. 2015=100 Tarim-GFE TÜIK tarafindan ilk defa 2020 Mart ayinda (2020 Ocak dönemi) yayimlanmaya baglamig ve o tarihten itibaren aylik olarak yayim anmaktadir.

2. Mevcut Durum

CEF, il/ilçe Tarim Müdürlükleri araciligu ile web üzerinden istatistik Bilgi Sistemi (ÏBS) ile derlenmektedir. 2008 ylindan itibaren yas meyve ve sebze hallerinden tarimsal ürünlerin islem miktar ile satis degerleri internet üzerinden aylik toplanmaktadir. Ayrica ticaret borsalan ile üretici birliklerinden web üzerinden tarimsal ürünlerin aylik islem miktar ve degerleri derlenmektedir. Tarim- ÜFE için, ticaret borsalarindan, birlik ve kurumlardan, balik hal ve kooperatiflerden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi (TOBB)dan, Toprak Mahsulleri Ofisinden üretici fiyatlari aylik/dönemlik olarak derlenmektedir.

Tarimsal fiyat istatistikleri ile üretim degeri yllik olarak haber bütteni olarak yayimlanmaktadir.

ÇÖF ise, il/ilçe Tarm Müdürlükleri, Tanm Kredi Kooperatifi, bayi, üretici birlikerinden aylik olarak web üzerinden derlenmektedir.

Süs bitkileri anketi ile süs bitki üretiilerinden dis mekan, iç mekan, kesme bitkiler ve sogansi bitkiler grup bazinda (satts miktari, satis degeri ve fiyati) Harzemli Programi ile aylik olarak derlenmektedir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Hal Bilgi Sistemi ile Yas Meyve ve Sebze Hal Müdürlükleri aracilgiyla ürün bilgileri aylik olarak web üzerinden derlenmeye baglanmis olup, tüm ürünlere ait verilerin Ticaret Bakanligindan alinmasi planlanmaktadir.

6.3. TARIM FiYAT iSTATiSTiKLERi

192 663M00

Aylik olarak 115 ticaret borsalarindan derlenen madde bazindaki verilerin, TOBB genel merkezinden alinmasi yönünde çalismalar devam etmektedir.

Tarimsal girdi istatistikleri arasturmasi ile Tarim Kredi Kooperatiflerinden aylik derienen alan verilerinin Tarim Kredi Kooperatifi merkezinden alinmasi yönündeki çalismalar ise tamamlanmak üzeredir.

2015=100 temel ylli Tarim- ÜFE ve Tarim-GFE'nin baz yili 2020=100 olarak güncelleme çalismasi yapilacaktir.

4. Uretilmesi Planlanan Istatistikler ve Çalismalar

1. FiYAT iSTATiSTiKLERI

LSNREEOLARENS904520K-

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

ANA KONU 7. SEKTÖREL ISTATISTIKLER

• 7.1. INSAAT ISTATISTIKLERI
• 7.2. ENERJI ISTATISTIKLERI
• 7.3. ULASTIRMA VE HABERLESME ISTATISTIKLERI
• 7.4. BILIM, TEKNOLOJI VE BILGÌ TOPLUMU ISTATISTIKLERI

1. Kapsam

insaat Sektörü, genel ekonomik yapidaki degigim hakkinda önemli bilgiler veren bir sektördür. Bu nedenle, insaat sektöründe meydana gelen degisikliklerin takibi, ulusal ve uluslararasi düzeyde öneme sahiptir. Degisimierin zaman igindeki hareketlerinin ortaya konulmasi hem politika yapanlar hem de ekonomik analizler igin temel faktördür. insaat istatistikleri kapsaminda; yapi izin istatistikleri ve konut satis istatistikieri hesaplanmaktadir.

Yapi izin istatistikleri; yetkili idareier tarafindan (belediye, il özel idare, organize sanayi bölge müdürlükleri ve serbest bolge müdürlukleri) duzenlenen yapi izin belgeleri; yapi ruhsati ve yapi kullanma izin belgesi formundan olusmaktadir. 3194 Sayili Imar Kanunu'nun 21. maddesi geregince, yapimina baglanacak yapilar igin Yapi Ruhsati ve 3194 Saylli Imar Kanunu'nun 30. maddesi geregince tamamen veya kismen biten yapilar için Yapi Kullanma Izin Belgesi verilmesi zorunlu belgelerdir. Derlenen bilgiler yainizca ruhsatli binalari kapsamaktadir. Yol, baraj, köprü gibi bina disr ingaatlar ile belediye teskilati olmayan bucak ve belde sinirlari igindeki ruhsatsiz yapilar ile kentlerdeki kaçak yapilari kapsamamaktadir. Yapr izin istatistiklerinde, Avrupa Birligi (AB) in kullanmis oldugu Insaat Tipleri Smiflamasindaki (ITS) bina tiplerine giren yapilar kapsanmaktadir.

Konut Satis istatistikleri; Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlügü isbirligi gergevesinde Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBIS) verileri kullanilarak 2008 yilindan itibaren üretilmektedir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlügü tarafindan, 2012 yilinin ikinci yarisindan itibaren tüm yerlesim yerlerinde gerçekiestirilen konut satislarinin, TAKBIS veritabanina islenmeye baglanmasi ile birlikte, 2013 yih I, ceyreginden itibaren konut satis istatistikleri Türkiye'yi kapsayacak sekilde ipotekli satis ve diger satis ayriminda il düzeyinde üretilmeye baslanmistir. 2009-2012 yillarina ait konut satis istatistikleri de, ipotekli konut satislanni da içerecek sekilde güncellenmistir.

2014 ylli Ocak ayindan itibaren konut satis istatistikleri aylik olarak il düzeyinde (IBBS 3. Düzey) ipotekli - diger satis, ilk satis - ikinci el satis ve yabanciya yapilan konut satis sayilari ayriminda yayimlanmaya baslanmistir.

2015 ylindan itibaren ise cinsiyet ayrintisinda konut satis sayisi ysllik olarak, seçilmis ilçe detayinda konut satis sayisi ve ülke uyruklarina göre yabancilara yapilan konut satis sayilar da aylik olarak yayimlanmaya baglanmistir.

2. Mevcut Durum

Yapi izin istatistikleri; içisieri Bakanlign Nüfus ve Vatandaslk Isleri Genel Müdürlügü (NVIGM) in sorumlulugunda olan Mekansal Adres Kayit Sistemi Projesi (MAKS) üzerinden yetkili idarelerce adres eglestirmesi yapildiktan sonra düzenlenmektedir. Veriler MAKS sistemi üzerinden web servis araciligi ile anlik olarak alinmakta ve üçer aylik dönemler halinde AB'nin kullandign iTS siniflamasina uygun olarak belediye düzeyinde yayimlanmaktadir.

7.1. INSAAT iSTATiSTiKLERi

Sektörel Istatistikler

Konut Satrs istatistikleri; aylik dönemler halinde, iBBS 3. Düzey ve seçilmis ilçelere göre yayimlanmaktadir. Konut Satis Istatistikleri her ayin yaklagik 14'ünde haber bülteni ile kamuoyuna duyurulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

isyeri Satig istatistikleri, yapilarin olusumunda bagimsiz bölümlerin (konut/daire, mesken vb.) önemli bir kismi da isyeri niteliginde olan tasinmazlardir. Kulianicilardan, insaat sektöründeki konut satsiarnin yani sira isyeri niteligindeki tasinmazlara iliskin satis bilgileri de talep edilmektedir.

Yapi Denetim Istatistikieri, yapi izin istatistiklerinde bina insaati için alinan izinlerden (yapi ruhsati) ve biten binalarin kullanim izinlerinden (yapi kullanma izin belgesi) istatistik üretilmektedir. Baglayan veya devam eden bina insaatlarina iliskin herhangi bir istatistik üretilmemektedir. Yapimi devam eden binalara iliskin istatistik üretilmesi için Ulusal Yapi Denetim Sistemi (UYDS) verilerine ihtiyaç bulunmaktadir. Bu istatistiklerin üretilmesi için altyapi ve hazirlik çalismalan devam etmektedir.

Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Eneriji istatistikleri; enerji kaynaklarinin üretim, tüketim, ithalat, ihracat, fiyat ve sektörel analizlerine imkan saglayan verilerden olusmaktadir.

Dogal Gaz istatistikleri; dogal gazin arama-üretim faaliyet bilgileri le piyasa faaliyeti kapsamindaki ithalat, ihracat, stok ve tüketim bilgilerini kapsamaktadir.

Elektrik Dagitim ve Tüketim istatistikleri kapsaminda; il düzeyinde ve dagitm bölgeleri bazinda, yllik olarak, elektrik tüketiminin sektörel daglimi, kayp-kaçak degerleri, abone sayilart, dagitim trafolarnin adet ve güçleri, dagitim hatlari, uzunluklari gibi bilgiler yer almaktadir.

Elektrik Enerjisi Üretim-lletim istatistikleriyle (birlesik elektrik ve isr istatistikleri dahil); isletmede bulunan elektrik enerjisi santrallerinin kurulu gügleri, filli ve proje üretimleri, yakt insleri, yakit tüketimleri, iletim tesisleri bilgileri ile aylik/yllik yayinlara ve enerji denge tablolarina esas olusturan bilgiler derlenmektedir.

Elektrik Istatistikleri (piyasa faaliyetleri); kurulu güç, üretim, dagitim, ithalat, ihracat ve tüketim bilgilerini kapsamaktadir.

Elektrik ve Dogal Gaz Fiyat istatistikleri, sanayi ve konutlardaki elektrik ve dogal gaz fiyatlarini tüketim bantiarina göre içermektedir.

Enerji Denge Tablolari, enerji arz ve talep bilgilerini yansitmaktadir.

Enerji Yogunluklari ve Endeksi, enerji verimliligi göstergeleridir ve enerji tüketimlerinin finansal göstergelerle oranlanmasiyla elde edilmektedir.

Fiziksel Enerji Akis Hesaplari, ülkemizde dogadan ekonomiye giren ve ekonomi içerisindeki akisini tamamladiktan sonra tekrar dogaya verilen (atiklar, emisyonlar vb.) enerji kaynaklarinin döngüsüne ait hesaplamalan igermektedir.

Katr Yakrt Istatistikleri; taskömürü, linyit, taskömürü koku ve asfaltitin aylik üretim, stok ve teslimat dagilminin yaninda, ithalat ve ihracat bilgilerini içermektedir.

Sivilastrrlmis Petrol Gazlars (LPG) Istatistikleri, LPG'nin üretim faaliyet bilgileri ile piyasa faaliyetleri kapsamindaki ithalat, ihracat ve tüketim (tüplü, dökme ve otogaz) bilgilerini kapsamaktadir.

Petrol Istatistikleri, petrolün arama-üretim faaliyet bilgileri ile piyasa faaliyeti kapsamindaki ithalat, ihracat, stok ve tüketim bilgilerini kapsamaktadir.

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

7.2. ENERJI iSTATiSTiKLERi

Sanayi Sektöründe Enerji Tüketim Istatistikleri, sanayi sektörüne iliskin enerji tüketim degiskenlerini içermektedir.

Yenilenebilir enerji kaynaklarindan olan yakit biyoetanolü istatistikleri, üretim, tüketim, ithalat ve ihracat bilgilerini içermektedir.

2. Mevcut Durum

Petrol ve dogal gaz arama üretim faaliyetlerine iliskin istatistikier, Maden ve Petrol Igieri Genel Müdürlügü (MAPEG) tarafindan, idari kaytlar kullanslarak yilik olarak Türkiye düzeyinde derlenmektedir. istatistikler MAPEG internet sayfasinda (https://www.mapeg.gov.tr)yayimlanmaktadir.

Petrol, dogal gaz, elektrik ve LPG piyasalari faaliyetlerine iliskin istatistikler, Enerji Piyasasi Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafindan idari kayitlar kullanslarak aylik ve yilik olarak Türkiye düzeyinde derlenmektedir. Elektrik istatistikleri (Piyasa Faaliyetleri) kapsaminda yayimianan EPDK raporlarinda Lisansl Kurulu Güç ve Lisansh Elektrik Üretim verileri ile Yurt disi Elektrik Ticareti (ithalat-fhracat) verileri Türkiye Elektrik Iletim A.S. (TEIAS) Genel Müdürlügünün sürekli güncellenen Yük Tevzi Bilgi Sisteminden (YTBS) alinmakta olup söz konusu veriler TEIAS tarafindan yllik istatistikler agiklanana kadar geçicidir. istatistikler kurumun internet sayfasinda (www.epdk.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Elektrik enerjisi üretim-iletim istatistikleri için temel veri kaynaklar; elektrik üretim faaliyetinde bulunan tüm elektrik üretim girketleri ile elektrik dagitim faaliyetinde bulunan Organize Sanayi Bölgeleri (OSB), Dagitim Sirketleri (EDAS), Elektrik Uretim A.S. (EUAS), Türkiye Elektrik Dagitim Anonim Sirketi (TEDAS), Enerji Piyasalan Isietme A.S. (EPIAS) vb. kurumlarin idari kayitlandir. Istatistikler, Türkiye Elektrik iletim A.S. (TEÏAS) tarafindan anket ve idari kayitlar kullanilarak, aylik ve yilik olarak, ulusal düzeyde derlenmektedir. Elektrik üretim-iletim istatistikleri, TEIAS tarafindan yillik ve aylik olarak internet ortaminda (www.teias.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Elektrik dagitim ve tüketim istatistikleri igin, elektrik dagstim girketleri, görevli tedarik sirketleri, TEIAS, EÜAS, Enerji Piyasalar Isletme Anonim Sirketi (EPIAS) vb. kuruluslar ile dagitm lisansi sahibi Organize Sanayi Bölgelerinin idari kaytlan veri kaynagini teskil etmektedir. TEDAS tarafindan yillik olarak derlenen istatistikler, anket ve idari kayitlar kullanilarak il düzeyinde üretilmekte olup yillik olarak elektronik ortamda (pdf formatinda) yayimlanmaktadir.

Yenilenebilir enerji kaynakarindan olan yakit biyoetanolü istatistikleri; Tarim ve Orman Bakanligi (TOB) tarafindan, firmalarn göndermis olduklan üç aylik isletme raporiari ve aylik satis raporlari kullanilarak, Türkiye düzeyinde, üçer aylik dönemier halinde üretilmektedir. TOB'un internet sayfasinda yayimianmaktadir.

Enerji denge tablolari; arz, çevrim ve tüketim olmak üzere üç ana bölümden alusmaktadir. Bu tablolar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi (ETKB) tarafindan hazirlanmaktadir. Tablodaki bilgiler, soru formlari ve idari kayitlardan temin edilmekte ve ETKB'nin internet sayfasinda (https://enerji.gov.tr/eigm) yayimlanmaktadir.

Kisa dönemli kati yakit istatistikleri, aylik alarak TÜIK tarafindan üretilmekte ve internet sayfasinda (www.tuik.gov.tr) yaymlanmaktadir.

Elektrik ve dogal gaz fiyat istatistikleri, EPDK'nin idari kaytlari kullanilarak TUIK tarafindan üretilmektedir. Bu bilgiler, altisar aylik iki dönem halinde, sanayi ve konut nihai tüketicilerine ait elektrik ve dogal gaz birim fiyatlarindan olusmakta, TUIK internet sayfasinda (www.tuik.gov.tr) yaymlanmaktadir.

Fiziksel enerji akis hesaplars kapsamindaki istatistikler, ilgili kurum ve kuruluslarin çalisma kapsamindaki idari kayitlari kullanilarak, TÜIK tarafindan kurum internet sayfasinda haber bülteni araciligiyla yilik olarak yayimlanacaktir.

Enerji yogunluklari ve endeksi, enerji verimliligi göstergeleri kapsaminda, ETKB tarafindan Enerji Verimliligi Kanunu cerçevesinde çalismalar yapilmakta ve istatistikler kurumun internet sayfasinda (https://enerji.gov.tr/evced) yayimlanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Bölgesel isitma/bölgesel sogutma istatistikleri; buhar, sicak su veya sogutulmus sivilar yapisindaki isi enerjisinin dagitm sebekesi yoluyla birden fazla bina veya siteye bölgesel isitma veya sogutma amaciyla dagitimina iliskin bilgileri kapsamaktadir. Söz konusu istatistiklerin, ETKB ve ilgili kurum ve kuruluslarin idari kayitlar kullanilarak TUIK koordinasyonunda üretilmesi planlanmaktadir.

Hanelerde nihai enerji tüketim istatistikleri, hanelerde tüketilen enerji kaynaklari ve bu enerji kaynaklarinin tüketim alanlarina iligkin bilgileri kapsamaktadir. TÜiK tarafindan gerçeklestirilecek çaligmaiar sonucunda derlenecek istatistiklerin kurum internet sitesinde haber bülteni araciligiyla yayimlanmasi planlanmaktadir.

Sanayi sektöründe enerji tüketim istatistikleri çalismasinda; sanayi sektörüne iliskin enerji tüketim bilgilerinin TÜIK tarafindan üretilmesi ve haber bülteni araciligryla kurum internet sitesinde yayimlanmasi planlanmaktadir.

Fiziksel enerji akis hesaplari, ülkemizde dogadan ekonomiye giren ve ekonomi içerisindeki akisini tamamladiktan sonra tekrar dogaya salinan (atiklar, emisyonlar vb.) enerji kaynaklarinin döngüsüne ait hesaplamalan igermektedir. TÜIK tarafindan ilgili kurum ve kuruluslarn çalisma kapsamindaki idari kayitiar kullanilarak üretilecek istatistiklerin, kurum internet sitesinde haber bülteni araciligiyla ylllk olarak yayimlanmasi planlanmaktadir.

Sektörel Istatistikler

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çaligmalar

1. Kapsam

Ulastirma istatistikieri; karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve boru hatlar istatistklerinden olusmaktadir.

Boru Hatti istatistikleri; petrol ve dogalgaz boru hatlari ile yapilan tagimalar ve hat uzunlugu istatistiklerini kapsamaktadir.

Demiryolu istatistkleri; demiryolu ile yük ve yolcu tagimaciigi, altyapr ve araçlar ile demiryolu kazalarn istatistiklerinden olusmaktadir.

Denizyolu istatistikleri; kabotaj ve ulusiararasi deniz tagimaciigi amaciyla Türk ve yabanci bandirali gemilerin limanlarimizda yaptigi yükleme ve bosaltma faaliyetleri ile denizyolu kazalarini kapsamaktadir. Deniz tasitlari istatistikleri ise sicil limanlarimiza kayith gemilerin gestli özelliklerine ait bilgilerden olusmaktadir.

Karayolu Istatistikleri; motorlu kara tasitlari, karayolu trafik kazalari, karayolu tagit kilometre, karayolu yük ve yolcu tasimaciligi, karayolu uzunluklar istatistiklerini kapsamaktadir.

Havayolu Istatistikleri; havayolu ile yük ve yolcu tagimacligi, uçak filosu ve uçak kazalarina ait istatistikleri kapsamaktadir.

Haberlegme Istatistikleri; haberlesme sektöründe meydana gelen gelismeleri izlemek amaciyla üretilen, Posta Hizmetleri ile Bilgi Teknolojileri ve Iletisim Hizmetleri Istatistiklerini kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Limanlarimiza ugrak yapan yabanci bayrakli gemilerin Akdeniz ve Karadeniz Mutabakat Zapti kapsaminda limanlarimizda görev yapan denetim uzmanlari tarafindan denetlenmesine iliskin bilgiler bahse konu mutabakat zaptiarinin kendilerine ait bilgi sistemierinden temin edilmekte olup yillara ve bölgelere göre Ulastirma ve Altyapi Bakanligi (UAB) tarafindan yayimlanmaktadir.

Boru hatlar ile yapilan dogal gaz ve petrol tagimaciligina iliskin veriler, Boru Hatlari ile Petrol Tasima Anonim Sirketi (BOTAS) ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligi (TPAO) idari kaytlarindan derlenmektedir.

TPAO'nun kendi ve ortak oldugu üretim sahalarinda gerçeklestirilen dogal gaz ve petrol tagimaciligina ait veriler yillik yurt içi (domestic) tali boru hatlari ile tasinan ham petrol miktarina ve mesafeye iliskin istatistiklerden olusmaktadir. Derlenen yillik veriler internet sayfasi üzerinden (www.tpao.gov.tr) düzenli olarak yayimlanmaktadir.

7.3. ULASTIRMA VE HABERLESME iSTATiSTiKLERi

Demiryolu istatistiklerine iliskin altyapi ve kaza verileri, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollan (TCDD) isletmesi Genel Müdürlügü tarafindan idari kaytlara dayali olarak üretilip, kurumun internet sayfasinda (www.tcdd.gov.tr) ve kitap seklinde yillik olarak yayimlanmaktadir.

Demiryolu yük ve yolcu tasimaciligi ile demiryolu araçlari enerji tüketimi verileri, UAB tarafindan tagimacilik faaliyeti yapan firmalardan derlenerek internet sayfasinda yayimlanmaktadir.

Uçak ve deniz kazasi istatistikleri UAB tarafindan derlenmektedir.

Deniz tasstlar istatistiklerine iligkin veriler, UAB tarafindan kendi bünyesindeki Sicil Liman Baskanliklari idari kayitlarindan derlenmektedir.

Karayolu tasit-km verisi Karayollari Genel Müdürlügü (KGM) tarafindan trafik akim sayimlari dikkate alinarak hesaplanmaktadir. Ancak tasit-km verilerii sadece KGM sorumlulugundaki yol ajinda (Otoyol, Devlet ve il yollari) gerçeklesen degerleri içermekte olup söz konusu degerierde önemli ölçüde payi olan kent içi ve diger yollardaki trafigi kapsamamaktadir. Bu kapsam eksikliginin giderilmesi amaciyla UAB ve TUIK isbirligiyle, araç muayene istasyonlarindan derlenen idari kayitlar kullanilarak hesaplanan istatistikler, ilk kez 2018 ylinda "Tasit-kilometre Istatistikleri, 2016 Haber Bülteni" ile kullanicilara sunulmustur. Bu bülten RIP kapsaminda TÜIK internet sayfasinda (www.tuik.gov.tr) yllik olarak yayimlanmaktadir.

Ayni sekilde karayolu ile yük ve yolcu tasimaciligina ait ton-km ve yolcu-km verileri de trafik akim sayimlari, yol kenar agirlk etütleri ve anketler kullanilarak KGM tarafindan hesaplanmaktadir. Ancak, karayolu tasimaciligina ait degerler sadece KGM sorumlulugundaki yol aginda gerçeklesen tagimacilik degerlerini kapsamakta olup kent içi tasimacilik verileri bu degerlere dahil degildir. KGM sorumlulugundaki yol agina iliskin yük ve yolcu tasimacilik istatistikleri KGM internet sayfasinda (www.kgm.gov.tr) ve TUIK internet sayfasinda (www.tuik.gov.tr) tablo olarak yayimlanmaktadir.

Otomatik sayim ve siniflandirma cihazlari ile trafik akim sayimlari ve hiz etütleri yapilarak KGM sorumlulugundaki yol agina iliskin Yillik Ortalama Günlük Trafik (YOGT) degerleri ile hiz bilgileri elde edilmekte ve hacim haritalan olusturulmaktadir. Söz konusu veriler ve haritalar ile KGM sorumlulugundaki yol ajina iliskin tagit-km, ton-km ve yolcukm bilgileri KGM internet sayfasinda (www.kgm.gov.tr) ve kitap olarak yayimlanmaktadir.

Otoyol, devlet ve il yollari uzunluklarina ait istatistikler ile devlet ve il yollari üzerinde bulunan köprülerin ve trafige agik tünellerin envanter bilgileri KGM idari kayitlarnda yer almakta olup bu bilgilere KGM internet sayfasindan (www.kgm.gov.tr) ulasilabilmektedir.

Havayolu tasimaciligina ait trafik, altyapi ve kaza verileri ilgili kuruluslar tarafindan kendi idari kayitlarindan üretilmektedir. Bu verilerden havalimanlarinda, iç ve dis hatlarda havayolu ile yapilan yük ve yolcu tasimalari, inis ve kalkis yapan Türk ve yabanci uçak saylan ve kalkis/varis uçus safhasi istatistikleri Devlet Hava Meydanlari Isletmesi (DHMI) Genel Müdürlügü tarafindan derlenmekte ve internet sayfasinda (www.dhmi.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Türlerine göre uçak sayilarina ait istatistikler Sivil Havacilk Genel Müdürlügü (SHGM) tarafindan derlenmektedir.

Trafik kazalanna ait istatistikler EGM ve Jandarma Genel Komutanligs (JnGK) idari kaytlanndan derlenmekte, aylik olarak kaza sonrasi ölümler hariç EGM internet sayfasinda (http://trafik.gov.tr), yilik olarak da TÜIK internet sayfasinda (www.tuik.gov.tr) haber bülteni olarak yaymlanmaktadir. EGM, JnGK, Saglik Bakanligi ve TÜIK isbirliginde yürütülen trafik kazasi istatistiklerindeki ölüm verilerinin uluslararas: tanimlara uyumlu hale getirilmesi yönündeki çalismalar tamamlanmis, 2015 yili verileri ile beraber trafik kazasinda yaralanip saghk kuruluslanna sevk edilenierden kazanin sebep ve tesiriyle otuz gün içinde ölenlere ait istatistikler de dahil edilmis olup 2016 yilindan itibaren kullanicilara sunulmustur.

Köy yollari uzunlugu ile ilgili istatistikler Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi ((SIDB) idari kayitlarinda yer almakta, yillik tablolar ve haber bülteni olarak ÇSIDB internet sayfasinda (https://yerelyonetimler.csb.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Motorlu Kara Tasitlar Istatistikleri kapsaminda, trafige kayith motorlu kara tasitlari, devri yapilan tasitlar, trafige kaydi yapilan ve kaydi silinen tasitlarin cinsi, markasi, tipi, modeli, kullanim amaci, rengi, silindir hacmi ve kullandiklar yakit cinsine ait bilgiler il düzeyinde Türkiye Noterler Birligi Baskanligr (TNB) ve EGM tarafindan idari kayit olarak derlenmektedir. Motorlu kara tasitlar istatistikleri aylik haber bülteni ve yilik tablolar halinde TÜIK internet sayfasinda (www.tuik.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Denizyolu tasima istatistikleri, UAB'ye baäli liman bagkanliklarinin idari kayitlarindan, uluslararasi standartlara uygun olarak derlenmekte ve kurumun internet sayfasinda (https://denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Denizyolu kabotaj hatlarinda taginan yolcu ve araç istatistikleri, denizyclu kabotaj hatlarinda düzenli hat izni alarak faaliyet gösteren firmalar tarafindan Denizcilik Genel Müdürlügüne (DGM) iletilmekte ve düzenlenerek yillik olarak kurumun internet sayfasinda (https://denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Ülkelerin denizcilik idareleri, bayrak devleti sorumlulugu çerçevesinde ülke bayragini tasiyan gemilerin denetim ve belgelendirme islemlerini, liman devleti ve kiyi devleti sorumlulugu çerçevesinde de kendi limanlarina giris-çikig yapan yabanci bayrakli gemilerin denetim islemlerini yapmakla yükümlüdür. UAB tarafindan, taraf olunan Akdeniz ve Karadeniz Memorandumlari çerçevesinde yabanci bayrakli gemilere yönelik limanlarmizda gergeklestirilen denetimlere iliskin istatistikler ile Türk bayrakl gemilerin Bölgesel Liman Devleti Kontrolü Memorandumlari çerçevesindeki denetim ve tutulma istatistikleri derlenmektedir. Türk bayrakli gemilerin yabanci ülke limanlarindaki denetim istatistikleri, o ülkenin bagli oldugu bölgesel liman devleti kontrolü memorandumu verilerinden olusmaktadir.

Bogazlardan geçen Türk ve yabanci bandirali ticari gemilerle ilgili bilgiler; Kiyi Emniyeti Genel Müdürlügü tarafindan derlenerek UAB'ye iletilmekte olup internet sayfasinda (https://denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr) yayimlanmaktadir.

Ayrica; demiryolu, denizyolu, karayolu ve havayoiu ulasim türlerine iliskin kaza istatistikleri ile boru hatti tasimaciligina ait özet istatistikler de TUIK internet sayfasinda yilik olarak yayimlanmaktadir.

w2sw-mkPand 752.-262470

Bilgi Teknolojileri ve iletisim Hizmetleri istatistikleri ile ilgii veriler, Bilgi Teknolojieri ve fietisim Kurumu (BTK) tarafindan üç aylik olarak üretilmektedir. fletisim hizmetleri istatistiklerine ait; sabit telefon, cep telefonu ve internet abone sayilar ile telefon arama ve kisa mesaj trafigine iliskin veriler, ayni alanda faaliyet gösteren isletmecilerden derlenen bilgiler bir araya getirilerek BTK tarafindan internet sayfasinda (https://www.btk.gov.tr) üçer aylik dönemlerde yayimlanmaktadir.

3. Yapliacak Yeni Calismalar

RIP 2017-2021 dönemi içerisinde Türkiye ve AB ülkeleri ile karsilastinlabilir Hanehalki Yolcu Harekethligi Aragtirmasi (HYHA) istatistiklerinin üretilmesi için EUROSTAT sistemi ile uyumlu soru kagidi ve ôrnekleme tasarimi on hazirlik çaligmalan tamamlanmistir. RIP 2022-2026 dönemi içerisinde yeni çalisma olarak uygulanacak olan HYHA'nin 2024 yilinda yapilmasi, arasturma sonuçlarinin ise 2025 yilinda yayimlanmasi planlanmaktadir.

RIP 2022-2026 döneminde yapilmasi planlanan diger bir çaligma; ulastirma açisindan en önemli istatistiklerden olan Karayolu Yük Tagimaciligi istatistikleri konusunda AB ülkeleri ile karsilastirilabilir istatistiklerin üretilmesidir. Söz konusu istatistiklerin UAB'nin Elektronik Takip ve Denetim Sistemi (U-ETDS) incelenerek ilgili verilerin AB mevzuat ile uyumlu hale getirilecek gekilde düzenlenmesiyle TÜIK ve UAB isbirliginde üretilmesi planlanmaktadir.

Havayolu istatistikleri konusunda ugustaki kaikis ve varis yerlerine göre aylik, üç aylik ve yilik periyotlarda yolcu ve yük istatistiklerinin DHMI ve TUIK isbirliginde RIP 2022-2026 dönemi içerisinde üretilmesi ve EUROSTAT' a gönderilen veri setlerindeki eksikligin giderilmesi hususlarinda çalismalara devam edilmesi planlanmaktadir.

Karayolu trafik kaza istatistikleri kapsamindaki yarali istatistiklerinin EGM ve JnGK tarafindan agir yarali, hafif yarali ayrintisinda üretilmesi, aynca EGM ve JnGK arasinda kurulan ortak veritabanindan verilerin alinmasi için çalismalarin gerçeklestirilmesi planlanmaktadir.

Karayolunda otobüslerle sehirlerarasi yolcu tasimaciligi konusunda UAB'nin U-EDTS ile derledigi veriler kullanilarak TÜIK ve UAB isbirliginde ilgili verilerin yayimlanmasi planlanmaktadir.

Kent içi yol uzunluklarina iliskin verilerin 2015 yll referans yil olmak üzere bu RIP döneminde bisiklet yolu, hafff rayli sistem ve metro hat uzunluk verileriyle birlikte yllik tablolar halinde SSiDB'nin internet sayfasinda (https://yerelyonetimler.csb.gov.tr) yayimianmasi planianmaktadir.

6475 sayili Posta Hizmetleri Kanunu uyarinca; "Posta sektöründeki gelismeleri takip etmek, bu sektörün gelisimini tesvik etmek amaciyla gerekli arastirmalan yapmak veya yaptirmak, bu konularda ilgili kurum ve kuruluslarla is birligi hâlinde çalismak ve raporlar hazirlamak" görevinin BTK'ya verilmesi nedeniyle posta hizmet saglayicilarindan derlenerek bir araya getirilen verilerden olusturulacak "Posta Hizmetleri Istatistikleri"nin alti aylik dönemler halinde üretilmesi ve BTK internet sayfasinda (www.btk.gov.tr) yayimlanmasi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

7.4. BILIM, TEKNOLOJI VE BILGI TOPLUMU ISTATISTIKLERI

1. Kapsam

Bilim, Teknoloji ve Bilgi Toplumu istatistikleri; mali ve mali olmayan sirketler arastirma-gelistirme (Ar-Ge) faaliyetleri istatistikleri, genel devlet ve kar amaci olmayan kurulusiar Ar-Ge faaliyetleri istatistikleri, yüksekögretim kesimi Ar-Ge faaliyetleri istatistikleri, merkezi yönetim bütgesinden Ar-Ge faaliyetleri için aynilan ödenek ve harcama istatistikleri, yenilik istatistikleri, biyoteknoloji istatistikleri, hanehalki bilisim teknolojileri kullanim istatistikleri, girisimlerde bilisim teknolojileri kullanim istatistikleri, fikri ve sinai mülkiyet haklarna (patent, faydali model, marka, tasarim, cografi isaret ve entegre devre topografyalan) iliskin istatistikler ve ilgili diger istatistikleri (milyon kigi basina düsen bilimsel yayin sayisi, bilim ve teknolojide insan kaynaklan istatistikleri) kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Ar-Ge istatistikleri; mali ve mali olmayan sirketler Ar-Ge faaliyetleri istatistikleri, genel devlet ve kar amaci olmayan Kuruluslar Ar-Ge faaliyetleri istatistikleri ve yüksekögretim kesimi Ar-Ge faaliyetleri istatistikleri detayinda, faaliyetiere yönelik harcamalar, bunlarin finans kaynaklari ve kullanidan insan gücüne iliskin istatistikleri kapsamakta olup bu amaçla TÜIK tarafindan 1990 yilindan itibaren uluslararasi referans kaynagr olan Frascati Kilavuzu'na uygun sekilde yillik olarak yayimlanmaktadir.

Merkezi yönetim bütgesinden Ar-Ge faaliyetleri için ayrilan ödenek ve harcama istatistikleri, Merkezi Yönetimin Ar-Ge için tahsis ettigi ödenekierin ve/veya harcamalarin tahminine dayali bir yöntem olup 2008 yllindan itibaren TÜIK tarafindan gergeklestirilmektedir.

Biyoteknoloji istatstikleri, biyoteknolojinin dünyada artan stratejik önemi ve bu alanda yasanmakta olan gelismeler göz önüne alnarak OECD tarafindan gelistirilen soru formu esas alinarak TÜtK tarafindan yapilan arastrrma ile 3 yrlda bir yayimlanmaktadir.

Yenilik Istatistikleri, girisimlerin yürüttükleri yenilik faaliyetlerinin yani sira bu faaliyetler için kullanilan bilgi kaynaklars, igbirligi, maliyetler vb. konularda TÜIK tarafindan OECD metodolojisine uygun olarak Oslo Kilavuzu'na dayanan Topluluk Yenilik Anketi Model Soru Formunun uyarlanmasi ile iki yilda bir üg yyllik dönemler için yapilmakta ve yayimlanmaktadir.

Bilgi toplumunun izlenmesi amaciyla hanehaiki biligim teknolojileri kullanim istatistikleri ve girigimierde bilisim teknolojileri kullanim istatistikleri AB metadolojisi ve model soru formlari esas alnarak yllik olarak TÜIK tarafindan üretilmektedir.

Doktora derecelilerin kariyer gelisimi arastirmasi, 2009 referans dönemi için OECD metodolojisine uygun olarak TUIK tarafindan bir defa gerçeklestirilmis ve sonuglar yayimlanmistir.

Sinai mülkiyet istatistiklerinin kaynagi, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nin idari kayitlaridir. Sinai Mülkiyet istatistiklerinde; patent istatistikieri, faydali model istatistikleri, marka istatistikleri, tasarim ve cografi isaret istatistikleri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafindan üretilmektedir.

Milyon kisi bagina düsen bilimsel yayin sayisi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Arasturma Kurumu (TÜBÍTAK) tarafindan hazirlanarak yrilik olarak yayimlanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Yüksekögretim Kesimi Ar-Ge istatistiklerinin ivilestirilmesi kapsaminda, Ar-Ge projelerinin detaylarni gösterir bir veri taban hazirligu için YÖK ile ilgili kuruluslann katilimi ile bir çalisma grubu altinda çalismalar yapilmasi planlanmaktadir.

Hâlihazirda Cumhurbaskanlgl Dijital Dönüsüm Ofisi (CBDDO) Baskanliji tarafindan koordine edilen Dijital Türkiye (eDevlet) Portaline ait istatistik veritabaninda anlik olarak derlenen, Dijital Türkiye (e-Devlet) Portali hizmet sayilari ve kullanimlarina iliskin idari kayit niteligindeki istatistiklerin RIP kapsaminda degerlendirilmesi planlanmaktadir.

Yatinm Ortamini Iyilestirme Koordinasyon Kurulu (YÖIKK) Ar-Ge Arastirma Harcamalani ve Arastirmaci Sayisi ve Niteligi Çalisma Gruplan kapsaminda yapilan çalismalarda, YÖK ve TÜBITAK'in desteklerinden (YÖK 100/2000 Doktora Bursu Projesi, TÜBITAK 1512 BiGG Projeleri, 2232 ve 2247 Lider Arasturmacilar Programi, 2244 Sanayi Doktora Programi vb.) yararlanan ve doktorada tez asamasina gelmis olan ancak istihdamda olmayan bursiyerlerin SGK kaydinin olmadig bilgisi ile aldigi burs bigisinin YÖK ve TÜBITAK tarafindan TÜIk'e bildirilmesi ve bu kisilerin Tam Zaman Esdeger (TZE) cinsinden arastirmaci sayisina eklenmesi hususunda eylem önerisi olusturulmustur. Bu çalisma Ar-Ge harcamasi ile insan kaynaginin tutarli olmasi için yapilmistir. Buna ilaveten tez asamasina geçen tüm doktora ögrencilerinin ve doktora sonrasi arastirmacilarin sayi olarak Ar-Ge insan kaynagina eklenmesinin faydali olacagi degerlendirilmektedir. Bu hususlarda ilgili kuruluslarin katilimi ile bir çalisma yapilmasi planlanmistir.

Avrupa Birligi'nin 2050'ye kadar net sera gazi emisyonlarinin sifirlanmasi ve ekonomik büyümenin kaynak kullanimina bagliliginin sona ermesi gibi temel hedefleri içeren yeni büyüme stratejisi olan "Yesil Mutabakat" kapsaminda TÜBITAK "Yesil Mutabakata Uyum Kapsamindaki Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konularini yaymlamistir. TÜBITAK bu kapsamdaki projelere bazi destek programlari dahilinde ek puan saglamakta, destek miktarini artirabilmekte ya da sadece bu alana özel gagrilar açabilmektedir. TÜIK Ar-Ge Faaliyetleri Arasturmasi ve TÜIK Yenilik Arasturmasi kapsaminda Avrupa Birligi Yesil Mutabakatr igerigine yönelik ölçüm yapilmasimn hem ulusal anlamda politika olusturma ve veri ihtiyacimiza hem de uluslararasi alanda veri saglama noktasinda kolaylik saglayacagi degerlendirilmektedir. Bahse konu ihtiyaçiar dogrultusunda gelistrilebilecek göstergelere ve ölçümlerine yönelik ilgili paydaslanin katilimiyla bir çalisma yapilmasi planlanmistir.

4. Üretilmesi Planlanan Istatistikler ve Çalismalar

1. SEKTÖREL iSTATISTIKLER

Resmi Istatistik Programi, 2022 · 2026

ANA KONU 8. TARIM ISTATISTIKLERI

• 8.1. BITKISEL ÜRETIM ISTATISTIKLERI
• 8.2. HAYVANSAL ÜRETIM ISTATISTIKLERI
• 8.3. SU ÜRÜNLERI ISTATISTIKLERI
• 8.4. GIDA GÜVENLIGI VE TARIMSAL CEVRE ISTATISTIKLERÍ
• 8.5. ORMANCILIK ISTATISTIKLERI
• 8.6. TARIMSAL ISLETME YAPT ISTATISTIKLERI
• 8.7. TARIMSAL EKONOMIK HESAPLAR

1. Kapsam

Bitkisel Uretim Istatistikleri; bitkisel ürün istatistikleri (tahillar ve diger bitkisel ürünler, sebzeler, meyveler, içecek ve baharat bitkileri), bitkisel üretim sirasinda kullanilan tarimsal alet ve makine istatistikleri ile bitkisel ürün denge hesaplarina iliskin çaligmalar igermektedir.

Ülkemizde bitkisel üretime ait tarimsal alan, üretim miktari, agaç sayilari, verim ve tarimsal alet ve makine sayliarina iliskin istatistikler idari kayitlardan, anketlerden ve genel tanm sayimlarindan elde edilmektedir.

Bitkisel ürünlerin arz kaynaklari ve kullanim gekillerini belirli bir referans dönem boyunca karsilastirarak ayrintilanyla ortaya koymak amaciyla bitkisel ürün denge tablolari olusturulmaktadir.

2. Mevcut Durum

Bitkisel üretim istatistikleri ile tarimsal üretim faaliyetlerinin gerçeklestirilmesi sirasinda kullanilan alet ve makinelere yönelik veriler Tarim ve Orman Bakanligt (TOB) un il ve ilçe müdürlüklerinden derlenmektedir. Bu veriler 2007 ylindan itibaren gelistirilen web tabanli bir yazilimla elektronik formatta derlenmektedir.

Bitkisel ürünlerde agkta ve örtü altr olmak üzere alan, üretim, verim ve agaç sayilarina iliskin bilgiler elde edilmekte olup bitkisel üretim istatistiklerinde yilda 3 tahmin yapilmaktadir. Birinci tahmin sonuçlar Mayis ayinda, ikinci tahmin sonuglari Ekim ayinda, üçüncü (son) tahmin sonuglar ise Aralik ayinda agklanmaktadir.

Bitkisel üretim istatistikleri kapsaminda derlenen alan, üretim, verim ve agaç sayilarna ait bilgiler degiskenler bakimindan uluslararasi normlara uyumlu olmakla birlikte, veri kaynagi agisindan farklidir.

Bitkisel üretim verileri, yilik zaman serisi halinde Türkiye düzeyinde bitkisel üretim ile tarimsal alet ve makinelere ait bilgileri igerecek sekilde web ortaminda sunulmaktadir. Ayrica bu bilgilerin 1991 ylindan günümüze kadar olan il ve ilçe düzeyindeki verileri mevcuttur.

Bitkisel üretimde agrligr olan secilmis bitkisel ürünler için ürün denge tablolari, 2000/2001 ürün döneminden itibaren olusturularak yayimlanmaya baslamistir, 2005/2006 ürün döneminden itibaren "tahillar ve diger bitkisel ürünler", "sebzeler" ve "meyveler, sert kabuklular ve içecek bitkileri" ana ürün grubuna göre haber bülteni olarak yayimlanmakta ve 2008 yilindan itibaren de web ortaminda sunulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Bitkisel üretim istatistiklerinin uluslararasi standartiara uygun olarak tarimsal istetme bazinda üretilmesi amaciyla, dogrudan tarimsal isletmelere anket uygulanmasi hedeflenmektedir. Bu kapsamda, uygun bir istatistiki çerçeve olusturulmasinin saglanmasi ön kosul olup TOB tarafindan kurulacak ve sürdürülebiirligi saglanacak bir tarimsal isletme kayit sistemine ihtiyaç bulunmaktadir.

8.1. BITKISEL ÜRETIM iSTATiSTiKLERi

Niceaipiaie nagy "fEDonen

1. Kapsam

Hayvansal Üretim istatistikleri, yilda 2 defa yapilan çalismalar ile aylik bazda yürütülen galismalar kapsamaktadir. Yilda 2 defa yürütülen çalismaiar, hayvancilik sektörünün gelisiminin izlenmesini saglamak ve ulusiararasi karsilagturmalara olanak vermek igin tür, irk ve yas grupiari itibariyla hayvan sayilarinin elde edilmesi ve hayvansal ürünlerin hesaplanmasi amaciyla yapilan istatistiki çalismalardir.

Aylik çalismalar ise hayvanclik sektörünün kisa dönemlerle gelisiminin izlenmesini saglamak ve uluslararasi karsilastirmalara olanak vermek amaciyia ilgili sektörlerde faaliyet gösteren isletmelerde yapilan istatistiki caligmalar olup üg ayri baglik altinda yayimlanmaktadir.

• Kirmizi et üretim istatistikleri
• Aylik süt ürünleri üretim istatistikleri
• Aylik kümes hayvanciligi üretim istatistikleri

2. Mevcut Durum

Yilda 2 defa yapilan hayvansal üretim istatistiklerine ait veriler, TOB'un idari kayitlarindan derlenmektedir. Anket uygulamasiyla derlenen aylik kirmizi et, süt ve süt ürünleri ve kümes hayvanciligi üretim istatistikleri kapsamindaki temel veri kaynaklari, hayvansal ürünleri girdi olarak kullanan ve ilgili sektörlerde faaliyet gösteren isletmelerdir.

Hayvansal üretim verileri haber bültenleri aracilgiyla kamuoyuna duyurulmaktadir. 1991 yilindan günümüze kadar olan bilgiler veritabaninda yer almakta ve internet sayfasindan da zaman serisi geklinde kullanicilara sunulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Caligmalar

Hayvansal üretim istatistiklerinin Avrupa Birligi (AB) ile uyumlu ve karsilastinlabilir olmasina yönelik yapilan çaligmalar ulusal ihtiyaçlar da göz önünde bulundurularak devam etmektedir. Bu kapsamda TOB tarafindan büyükbas hayvanlarin tanimlanmasi ve kayit altina alinmasina yönelik olarak Olusturulan Türk Veteriner Bilgi Sistemi (TÜRKVET) verileri çerçeve olarak kullanilarak tarimsal isletme bazinda hayvansal üretim istatistiklerinin anket yoluyla tanmsal igletmelerden derlenme çaligmalar 2020 yil itibariyla baglanmistir.

Tarimsal isletme bazhi yürütülecek bu anketler yoluyla canli hayvan varliginin yaninda, süt ve süt ürünleri üretimi ile kirmizi et üretimi verilerinin de üretilmesi planlanmaktadir. Bu kapsamda ilk agamada kirmizi et üretim istatistikleri lle süt üretim istatistiklerinin iyilestirilmesi ve kamuoyu ile paylasilmasi planlanmaktadir.

TOB bünyesinde bulunan idari kayitlarin kullanima açilmasi ve gelistirilmesine yönelik çalismalar yapilacaktir. Bu sayede ikinci açamada bazi verilerin dogrudan idari kaystlardan elde edilmesi saglanacaktir. Söz konusu çalismalar tamamlandiginda, mevcut durumda istatistik Veri Aji (IVA) sistemi üzerinden TOB tarafindan derlenen veriler yerine idari kayit ve anketier üzerinden derlenen ve tarimsal isletme bazli verilere geçilecektir.

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

8.2. HAYVANSAL ÜRETIM iSTATISTiKLERi

1. Kapsam

Su Ürünleri Istatistikleri; deniz ürünleri avclligi, kültür balkgiligr (yetistiricilik) ve ig su (tatli su) avalig istatistiklerinden olusmaktadir.

Ülkemizde faaliyet gösteren tüm profesyonel balikgilar kapsam dahilindedir.

Deniz ürünleri avcligina ait üretim verileri denize kiyisi olan 28 ilde Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) ve TOB tarafindan yapilan anketlerle, büyük balkgilardan aylik olarak tamsayim yöntemi ile küçük balikclarda ise yilda iki defa örmekleme yöntemi ile derlenmektedir. Gemi özellikleri, bahkglikta çalisanlarin sayisi, balkgilk faaliyetleri için yapilan harcamalar ile sabit sermaye ve satislara ait veriler ise referans yil igin anket uygulanan tüm büyük ve kügük balikgllardan yilik olarak derlenmektedir.

Yetistiricilik üretimine ait bilgiler entansif, yari entansif veya ekstansif gartlarda yapilan su ürünleri üretimi ve/veya büyütme tesislerinden; iç su ürünleri ise göller, suni göller, lagünler, baraj gölleri, bentler, regülatörler, kanallar, arklar ve mansaplar, üretme ve yetistirme alanlarindan elde edilen bilgiteri kapsamaktadir.

2. Mevcut Durum

Deniz baliklan ve diger deniz ürünleri avcligi istatisikleri avlanma sezonunda tüm büyük balkçilara aylik olarak, örneklemeye gikan küçük balkgilara yilda iki defa, geminin özellikleri ve ekonomik yapiya ait istatistikler ise yilda bir kez yillk deniz ürünleri anketi ile yüz yüze anket uygulanarak derlenmektedir.

Iç Su Ürünleri Avciligi ve Su Ürünleri Yetistiriciligi Istatistikleri, her yil TOB tarafindan derlenmekte ve yllik olarak TÜiK'e gönderilmektedir.

Su Ürünleri istatistikleri TÜIK tarafindan, yillik olarak haber bülteni ve CD ortaminda kullanicilara sunulmakta olup internet sayfasinda da yer almaktadir.

Türkiye'de su ürünleri istatistiklerine ait degiskenler AB ile tam uyumlu olmasina ragmen, veri toplama yöntemlerinde farklliklar söz konusudur. Veri derleme yöntemindeki farkhlklar TOB tarafindan yapilan Karaya Çikig Noktasi Birimlerinin olusturulmasi ve kurulan Su Ürünleri Bilgi Sistemine (SÜBiS) düzenli veri akiginin saglanmasiyla giderilecektir.

3. Yaptlacak Yeni Çalismalar

Baliker gemilerinin avclik faaliyetleri ve av miktarlar ile ilgili verileri içeren ve gemi kaptani tarafindan tutulmasi gereken Gemi Seyir Defterleri, matbu olarak balkçi gemilerine dagitilmakta ve doldurulan defterler balikgi gemilerinden toplanarak SÜBiS'e aktarilmaktadir.

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

8.3. SU ÜRÜNLERi iSTATiSTiKLERi

TOB tarafindan, balikç gemilerinin av faaliyetlerinin izlenebilmesi ve verilerin daha hizli toplanabilmesi amacryla Balikgi Gemilerini Izleme Sistemi (BAGIS) kurularak, 12 metre ve üzeri boy uzunluguna sahip balikçi gemileri izlenme kapsamina alinmistir. Bu sistemin bir parçasi olan Elektronik Seyir Defteri (ESD) ile avalik faaliyetleri ve av miktari verileri elektronik ortamda hizli bir sekilde toplanmaya baslanmistir.

Avlanan ürünlerin karaya gikanimasi esnasinda gerekli kontrollerin yapilmasi ve kayitlarin tutulmasi amaciyla 204 adet karaya gikis noktasi belirlenmis olup önemli balikçi limanlarinda 53 adet balikgilik idari binasi kurulmustur. Diger balikgi idari binalarnin kurulumunun tamamlanmasi ve sistemin tamamen çalisir duruma getirilmesiyle birlikte, karaya gikarilan baliklarin kayda geçirilmesi saglanacak, denetim ve kontroller yapilarak verilerin dogrulugu kontrol edilmis olacaktir.

Tüm bu çalismalara temel teskil eden Su Urünleri Kanunu güncel ihtiyaglar dogrultusunda yeniden düzenlenerek yasalasmistir. Degistirilen kanun ile karaya gikis noktalarinin çalisir hale getirilmesi ve kaytlarin tutulmasi igin yasal altyapi güglendirilmistir. TOB tarafindan kullanlan bilgi sistemleri araciligiyla toplanan verilerin TÜiK'e akiginin saglanmasiyla balikgilik istatistikleri uluslararasi normlara uygun hale getirilecektir.

8.4. GIDA GÜVENLIGI VE TARIMSAL ÇEVRE ISTATiSTiKLERi

1. Kapsam

Gida Güvenligi Istatistikleri; TOB tarafindan idari kaytlar kuilanilarak derlenen Organik Tarim, Tarimsal Gübre Kullanimi, Tarimsal Ilag Kullanimi, Ïyi Tarm Uygulamalar, Tarimsal Tohum istatistikleri ve Azot-Fosfor Denge Tablo arina iliskin istatistiklerden olusmaktadir.

Organik Tarim; bitkisel ve hayvansal ürünler, su ürünleri ve girdilerin organik tarim metoduna uygun olarak üretilmesi ile orman alanlari veya dogadan toplanarak elde edilen ürünlerin tüketiciye ulasincaya kadar olan bütün islemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uyularak yapilan tarimsal faaliyetleri icermektedir.

Iyi Tarm Uygulamalari; gida güvenliginin temel ilkelerinden olan insan, hayvan ve bitki sagligini korumay ve ürün güvenilirligini hedefiemektedir. istatistik çalismalari, yönetmelik esaslarina göre üretilen ürünlere ait verilerin derlenmesini kapsamaktadir.

Tarimsal Gübre ve flaç Kullanimina iliskin veriler ise gida güvenligi kapsaminda üretilmekte ve yayimlanmaktadr.

2. Mevcut Durum

Organik tarmla ilgili, organik bitkisel üretim ve organik hayvansal üretim verileri TOB tarafindan idari kayitlardan derienmekte ve Bakanhk web sayfasinda düzenli olarak yayimlanmaktadir. Ayrica organik bitkisel üretime iliskin organik tarimla ugrasan giftçi sayisi, ekilen alan ve üretim verileri TOB idari kayitlari kullanlarak TÜIK web sayfasinda yayimlanmaktadir.

tyi tarim uygulamalar ile ilgili, iyi tarim uygulamalan bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri yetistiriciligi verileri TOB tarafindan idari kaytlardan derlenmekte ve Bakanlik web sayfasinda düzenli olarak yayimlanmaktadir.

Tarimsal gübre ve ilaç kullanmina ait veriler, çesitler ayriminda, üretim ve tüketim bilgilerini kapsayacak sekilde her yil TÜIK ve TOB'un web sayfasinda kullanicilara sunulmaktadir.

Azot-Fosfor denge tablolarinin hazirlanmasi ile ilgili çalismalar devam etmektedir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

TOB tarafindan organik tarim verilerinin tutuldugu Organik Tarim Bilgi Sistemi (OTBIS) veritabaninda revizyon çalismalar yapilmis olup sistemin gelistirilmesi çalismalan devam etmektedir.

Iyi tarim uygulamalan verilerinin tutulacagi Iyi Tarim Uygulamalari Bilgi Sistemi (ITUBIS) kurulus asamasinda olup çalismalar devam etmektedir.

Resmi istatistik Programi, 2022 - 2026

20т9с9.0084Ф05 1900546% 6659

TOB sorumlulugunda üretilen ve yayimlanan resmi istatistiklere iliskin metaverilerin güncellenmesi ve yayimlanmasi planlanmaktadir.

Azot-Fosfor denge tablolan Avrupa Birligi istatistik Ofisi (Eurostat) ve iktisadi isbirligi ve Kalkinma Teskilatr (OECD) tarafindan kullanilan ortak bir metodoloji ile hazirlanmaktadir. Bu kapsamda söz konusu metodolojiye dayali olarak Azot-Fosfor denge tablolarinin hazirlanarak yayimlanmasi ve Eurostat a gönderilmesi planlanmaktadir.

Tarmsal Tohum istatistikleri; sertifikali tarla bitkileri tohumlari, sertifikali ve standart sebze bitkileri tohumlari, sertifikali meyve fidanlari ve gilek fidelerine ait tohumluk verilerini kapsamakta ve insan, hayvan, bitki sagligini korumayi, ürün güvenilirligi ile gida arzi güvenligini korumayi hedeflemektedir. Tarimsal Tohum istatistikleri kapsaminda; sertifikali tarla bitkileri tohumlari, sertifikali ve standart sebze bitkileri tohumlari, sertifikali meyve fidanlari ve çilek fidelerine ait tohumluklarin 2002-2020 yillari arasinda ülke bazinda, 2015 yilindan sonra ülke ve il düzeyinde veri üretilmekte ve yayimlanmaktadir. Söz konusu istatistiklerin resmi istatistik kapsamina alinmasina yönelik çaligmalar yürütülecektir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Ormanclik ile ilgili istatistiki veriler Orman Genel Müdürlügü (OGM) tarafindan derienmektedir.

Resmi istatistik Programi (RiP) kapsaminda ulusal ve uluslararasi alanda kullanilan ormancilik istatistiklerinin derlenmesi için öncelikli olarak ulusal orman envanteri ile ulusal orman taniminin yapilmasi ve bu tanimlar kapsaminda veri üretilmesi esastir. Ormancilik istatistikleri kapsaminda;

• Orman alanlarinin tespiti, agaç serveti, artim ve karakteristikleri, odun üretimi ve degerlendirmesi, orman ürünleri birim fiyatlari, odun disi orman ürünleri üretim miktariari, orman varliginin devamlligini saglayacak silvikültürel islemler ile orman yanginlar ile mücadele ve koruma çalismalari, orman zararlilari ile mücadele yöntemlerine iliskin istatistiki veriter,
• Orman köyünde yasayan köy halkinin, sosyal ve ekonomik durumiarnin iyilestirilmesine yönelik olarak kullandirilan ferdi ve kooperatif desteklemelerine iligkin istatistiki veriler,
• Agaçlandirma, rehabilitasyon, erozyon kontrolü, mera islahi, özel agaçlandirma, orman tesis çalismalarna iligkin etüt ve proje faaliyetleri, fidan üretimi ve tohum üretimine iliskin istatistiki veriler,
• Orman kadastrosu çalismalan ve Orman Kanunu'na dayanilarak verilen iziniere ait istatistiki veriler,
• Orman ekosistemlerinin izienmesi ile ilgili veriler,
• Rekreasyon alanlari ve bal ormanlari ile ilgili veriler üretilmektedir.

2. Mevcut Durum

Ormancilik istatistikleri kapsaminda, ulusal ve uluslararasi alanda geçerli tanim ve siniflamalar kullanarak veri üretilmektedir. Bu kapsamda üretilen istatistiki verilerle 2015 ve 2020 yillarinda "Resmi Istatistik Kalite Belgesi" alnmistir. Ormanalk istatistiklerine iliskin verilerin derlenmesinde, idari kayt yöntemi ile Ulusal Tarm, Ormanailik ve Balikglik Urünleri Siniflamasi (TAORBA) ve Istatistiki Bölge Birimleri Siniflamasi (IBBS) kullanilmaktadir.

Bu kapsamda ulusal düzeyde yeterli seviyede istatistiki degerlendirmelerin yapilmasina olanak sajlayacak bir ulusal orman envanteri metodu henüz mevcut degildir. Bugüne kadar orman alanlarnin ulusal düzeyde envanter kaynagini OGM tarafindan degisik yillar itibariyla düzenlenmis olan Orman Amenajman Planlari teskil etmistir. Orman Amenajman Planlar; orman alani, serveti, artimi ve diger orman karakteristiklerini detayli olarak planin düzenlendigi yil itibanyla ortaya koyan raporlardir. Bu raporlarin igerigindeki envanter verileri; yazi, tabio ve konumsal haritalar seklinde, bir kismi elektronik ortamda hazirlanmis ve arsivlenmistir. Bu planlar, 10-20 yil süre uygulanmak üzere degisik yillarda düzenlenmis oldugundan, uygulama süresi biten planlarla her yil için belirlenen adedi yenilenmektedir. Bu nedenle orman alani, serveti, artimi ve karakteristik ozellikleri ile ilgili verilerin degerlendirmelerinin yaplidigi Orman Amenajman Planlarindaki verilerin tespit tarihleri 1-20 yillar arasinda degisiklik göstermektedir. Planin yapildigi yl itibariyla veriler güncel ve iyi kalitededir. Ancak ulusal düzeyde bugün igin bir degerlendirme yapilmak istendiginde, tüm planlar

8.5. ORMANCILIK iSTATISTiKLERi

bugünkü durumu yansitan veriler içermedigi için yapilacak degerlendirmeler ulusal strateji gelistirme veya politika olusturmada kisitlar olusturmaktadir.

Ormancilik istatistikleri ile ilgili veri derleme sikligr yllik olarak belirlenmistir. Ormancilk istatistikleri, OGM'nin resmi internet sitesinde yayimlanmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Uluslararasi Ormancilik süreciyle uyumlu Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri Ulusal Seti gelistirme çalismalari OGM koordinasyonunda yürütülmektedir.

Bu kapsamda OGM tarafindan "Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri Kilavuzu" ve "2019 yili Ulusal Raporu" yayimlanmistir. Bu kapsamda üretilen göstergelerin resmi istatistik kapsamina alinmasi konusunda TÜlK ve OGM tarafindan çalisma yapilmasi planlanmaktadir.

Orman Bilgi Sistemi (ORBIS) projesi OGM tarafindan devam ettirilmektedir. Söz konusu proje tamamlandiginda bu alana iligkin daha kapsamli veri üretilmesi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Ülkemizde Tarimsal Yapi Istatistikleri; tarimsal isletmelerin yasal durumu, ürün bazinda arazi kullanimi, yetistirilen hayvan sayisi, tarimda istihdam ve mekanizasyon ile isletme tipolojisini ve ekonomik büyüklügünü belirleyen istatistiklerdir.

2. Mevcut Durum

Tarimsal isletmelerin yapilanni ortaya koymak amaciyla genel tarm sayimlari kapsaminda yapilan çalismalar veri kaynagi, veri derleme yöntemi ve tahmin düzeyi agisindan birbirinden farkllik göstermektedir. Ulkemizde bugüne kadar 7 genel tarim sayimi uygulanmis olup sonuncusu 2001 ylinda yapilmigtir. 2001 Genel Tarm Saymínda Tarimsal isletme Listesi, Köy Genel Bilgi Soru Kajidi ve Tarimsal isletmeler (Hanehalki) Soru Kagidi olmak üzere 3 çalisma gerçeklestirilmistir.

Köy Genel Bilgi Anketi ile yerlesim yerinin genel yapisina iliskin bilgiler, yerlesim yeri muhtarlarindan alinmis olup tam sayim yontemi uygulanmistir. Tarmsal isletmelern yapisina iliskin bilgiler ise ornekleme ile seçilen tarimsal isletmelere uygulanan Tarimsal isletmeler (Hanehalks) Anketi ile derlenmistir.

Tarmsal igletme Yapi Arastirmasi ile tarimsal isletmelerin fiziksel büyüklüklerini belirlemek, tarmsal isletmeler igin tipoloji olusturmak, iftlik ve ekonomik büyüklügü temel alarak isletmeleri siniflayabilmek için gerekli olan ürün bazinda arazi kullanimi, yas gruplarina göre hayvan sayilari, tarimsal mekanizasyon varligi ve kullanimi, tarimda istihdam verileri derlenmektedir. 2006 Tarimsal Isletme Yapi Arastirmasi, yerlegim yeri ve isletme büyüklügü açisindan belirli esik degeri üzerindeki isletmelerde tam sayim, diger isletmelerde ise örnekleme ile uygulanmistir. Arastirmada, AB ülkelerinde uygulanan Siftlik Yapi Arasturmasi Karakteristik Listesinde yer alan tüm degiskenler ülke kosullari da göz önüne alinarak kapsanmistir.

2016 Tarimsal Isletme Yapi Arasturmasi, cografi kapsam olarak nüfus büyüklüklerine bakilmaksizin Türkiye Cumhuriyeti sinirlar içinde bulunan tüm il ve ilçe merkezleri ve köyler kapsama dahil edilmistir. Kapsanan kitle, Türkiye Cumhuriyeti sinirlari igerisinde yer alan tüm tarimsal isletmelerdir.

Yöntem, yasal durumu gerçek kisi olan isletmelerde örnekleme yöntemi uygulanmis yasal durumu tüzel olan isletmeler ise tam sayim kapsamina alinmistir.

Arastirmada, AB ülkelerinde uygulanan Ciftlik Yapi Arastirmasi Karakteristik Listesinde yer alan tüm degiskenler ülke kosullari da göz önüne alinarak kapsanmistir.

2006 ve 2016 Tarimsal Igletme Yapi Arastirmasi sonuçiari, kurumumuzun web sitesinde haber bülteni seklinde oran olarak kamuoyuna agiklanmistir.

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026

8.6. TARIMSAL iSLETME YAPI iSTATiSTiKLERi

SwcRe 2990s42.x

Ülkemizde bugüne kadar uygulanmis olan Genel Tarm Sayimi sonuçlan kitap ve CD olarak mevcuttur.

Tanm Sigortalari Havuzu (TARSIM) sorumlulugunda bulunan; tarim sigortasi yapilan poliçe sayisi, sigorta yaptiran çiftçi sayisi, topiam sigorta bedeli, giftgilerin ödedigi toplam prim, deviet destegi, nedenlerine ve brans türüne gore odenen hasar bedeli vb. degiskenlerin yer aldigi idari kayit verileri RIP kapsaminda haber bülteni seklinde Haziran 2018'de kurumumuzun web sitesinde "Devlet Destekli Tarim Sigortalari" adiyla yayimlanmaya baslamistir. 2021 ylindan itibaren ise sadece TARSiM'in logosuyla TÜIK web sitesinde yayimlanmaya baslayan haber bülteninin yllik olarak yayimlanmasina devam edilecektir.

3. Yaptlacak Yeni Çalismalar

Tarimsal Isletme Yapi Arasturmasinn, AB üyesi ülkelerdeki uygulamalar geregi 2016 yilindan itibaren üg yilda bir yapilmasi planlanmister. Örnekleme ile seçilen tarimsal isletmelerle görüsme seklinde uygulanacaktr.

Entegre bir tarim istatistikleri sistemi kurmak ve tüm çalismalan sürdürülebilir bir kayit sistemi ile güncelleyebilmek amaciyla genel tarim sayimi hazurlik çalismalari ülkemizde 2019 ylinda baglamis olup devam etmektedir.

Bu amaçla, TOB'un sorumlulugunda yürütülen tarimsal isletme kayit sistemi olusturma çalismalari, öncelikle TOB bünyesinde olan mevcut kayitlarin entegrasyonunun saglanmasi, eksikliklerin ortaya konulmasi, bu eksikliklerin alan çaligmasi ile tamamlanmasi seklinde planlanmistir. Bu kapsamda tarim konusunda mevcut kayitlara sahip ilgili kurum/kuruluslarla da isbirligi yapilarak TUIK teknik destek vermeye devam etmektedir.

Tarim sektörüne iligkin bilgiye dayali planlama ve yönetim igin tarimsal isletmelerin faaliyete basladiginda kaydedildigi faaliyeti terk ettiginde ise kayittan düsüldügü merkezi, güncel bir veritabani kurulmasi gerekmektedir. Bu veritabani ilgili icraci Bakanlik (TOB) için karar destek sisteminin alt yapisini olustururken, istatistik üretimine de çerçeve olusturma görevini üstlenecektir.

Bu çalismalar tamamiandiktan sonra ülkemizde uygulanmasi planlanan genel tarim sayiminin tarimsal igletme kayit sistemine dayali olarak yapilmasi planlanmaktadir.

1. Kapsam

Tarimsal Ekonomik Hesaplar (TEH); tarm sektörünün ekonomik yapisini ortaya koyacak tanmsal üretimin girdi ve siktr degeri, yatrimlar, tarmsal isgücü verimliligi, yaratilan tarimsal gelire iligkin bilgiler ile tarimsal ürün ve girdi fiyatlarini igermektedir.

2. Mevcut Durum

Tarim sektörünün ekonomik yapisini ortaya koyacak ulusal hesaplar sistemi ile uyumlu tarmsal ekonomik hesap sisteminin olusturulmasi amaciyla metodolojik çalismalara baslanmister. Metodolojik ve hesaplama yöntemleri üzerine falismalar yapilmis, potansiyel veri kaynaklarnin ve veri derleme yönteminin belirlenmesini de igeren çaligmalar sürdürülmüstür. Metodolojik galsmalar sonucu, eksik ve mevcut veriler tespit edilmistir. Eksik verileri ve hesaplamalarda kullanilacak katsayilan elde etmek için 2008 ve 2015 yillarinda Tarimsal isietme Ekonomik Yapi Arastirmasi yapilmistir.

TEH'in ana veri kaynagr olan tarmsal fiyatlardan, iftçinin Eline Gegen Fiyatlar ((EF) ile (iftginin Ödedigi Fiyatlar (ÇÖF), Tarim Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarm-ÜFE) ve Tarimsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarim-GFE) TÜIK tarafindan hesaplanmaktadir. ÇEF, çiftçinin ürettigi veya yetistirdigi ürünleri araci kullanmadan dogrudan perakende veya toptan satmasi ile olusan giftginin eline geçen birim fiyattir. ÇÖF ise, çiftçinin üretimini gergeklestirmesi igin satin aldigi (tohum, fide, fidan, gübre, yem, ilaç vb.) mal ve hizmetlere ödedigi birim fiyattir.

ÇEF ve Tarim-ÜFE' de yer alan maddelerin fiyatlan iktisadi Faaliyet Siniflamasi (NACE Rev.2) ve Faaliyetlere Göre Ürünierin istatistiksel Siniflamasi (CPA 2008)'e göre derlenmektedir. TOB, AB uyum çalismalan kapsaminda yapacagi Ciftlik Muhasebe Veri Aji (ÇMVA-FADN) çalismasinda seçilmis 12 ilde 2012 yilinda 800 isletme, 2013 yilinda 23 ilde 1 000 isletme, 2014 yilinda 54 ilde 4 000 isietme ve 2015 ylinda 81 ilde 6 000 isletmeden veri toplamigtir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

AB uyum çaligmalari kapsaminda TOB tarafindan yürütülen ÇMVA-FADN çalismasi ile toplanan verilerin sonuçlar TÜIK ile degerlendirilerek tarimsal ekonomik hesap tablolarinin olusturulmasinda kullantlacak düzeyde veri seti olusturulma çaligmalarina devam edilecektir.

Tarimsal ekonomik hesap sisteminin, Eurostat tarimsal ekonomik hesaplar Tarim ve Ormancilk için Ekonomik Hesaplar El Kitabi (EAA/EAF 97 Rev. 1.1) metodolojisi esas alinarak olusturulmasi amaciyla çalismalar devam edecektir. Bu amaçla; tarimsal destekler ve krediler, makina ve bina amortismanlari, sermaye olusumlari, girdiler, toplu meyve alanlari ve ayristirilamayan ikincil tarim disi gelirlerin hesaplanmasi veya derlenmesi çalismalari ilgili kurum/kuruluslarla devam edecektir.

8.7. TARIMSAL EKONOMIK HESAPLAR

1. TARIM STATiSTiKLERI

oae kaeceii%a

ANA KONU 9. ÇEVRE ISTATISTIKLERI VE SÜRDÜRÜLEBILIR KALKINMA

• 9.1. SU VE TOPRAK YÖNETIMI ISTATISTIKLERÌ
• 9.2. ATIK ISTATISTIKLERÌ
• 9.3. HAVA VE METEOROLOJT ISTATISTIKLERI
• 9.4. CEVRESEL EKONOMIK HESAPLAR
• 9.5. DOGA KORUMA, CÖLLESME VE EROZYON ILE MÜCADELE ISTATISTIKLERI
• 9.6. CED, IZIN/LISANS VE DENETIM ISTATISTIKLERI
• 9.7. TABIAT VARLIKLARINI KORUMA ISTATISTIKLERÍ
• 9.8. AFET ISTATISTIKLERI
• 9.9. iKLIM DEGISIKLIGI GÖSTERGELERi
• 9.10. SÜRDÜRÜLEBILIR KALKINMA GÖSTERGELERI

1. Kapsam

Su ve Toprak Yönetimi Istatistikleri; su, atiksu, toprak kirlligi, deniz kirliligi ve su kalitesi istatistiklerini kapsamaktadir.

Su Kalitesi Istatistikleri, Türkiye'deki nehir, göl, kiyi ve geçis suyu kütielerinde yapilan su kalitesi izleme sonuçlarindan türetilen su kalitesi siniflandirma sonuglarni kapsamaktadir.

Su Kaynaklar Istatistikleri; su kaynaklarini yönetmek ve bu kapsamdaki faaliyetlerimizi sürekli iyilestirerek gelistirilecek kararlarin alinmasini saglamak amaciyla, ulusal ve ulusiararasi alanda geçerli, güvenli, karsiastinlabilir istatistiki verilerin üretilmesini saglamaktadir. Bu istatistikler, su potansiyeli istatistikleri ile Türkiye'deki yeralti ve yerüstü su kaynaklarina ait verileri kapsamaktadir. Su Potansieli Istatistikleri, III. Dönem Resmi istatistik programi (RIP) döneminde kapsami gelistirilerek "Su Kaynaklar istatistikleri" adiyla yaymlanmaktadir.

Su Çekimi ve Kullanimi Istatistikleri; arastirma kapsamindaki sektörlerin temin ettigi suyun kaynaklarina göre çekimi, aritimi ve kullanimi ile ilgili istatistiklerdir.

Atiksu istatistikleri, arastirma kapsamindaki sektörlerin olusturdugu atiksuyun aritimi ve alici ortamlara desarj edilmesi ile ilgili istatistiklerdir.

Deniz Kinlligi istatistkleri; ülkemizin taraf oldugu Barselona ve Bükres söziesmeleri ve ekieri olan protokoller kapsaminda düzenli olarak Akdeniz, Ege, Karadeniz, Marmara Denizi ve Bogazlarda gerçeklestirilen Denizierde Bütünlesik Kirlilik Izleme Programi sonuglarini kapsamaktadir.

Toprak Kirliligi istatistikleri, Toprak Kiriliginin Kontrolü ve Noktasal Kaynakl Kirlenmig Sahalara Dair Yönetmelik geregince noktasal kaynakl kirlenmis sahalardan elde edilen verileri igermektedir.

2. Mevcut Durum

Türkiye'de su kalitesi izleme faaliyetlerinin Avrupa Birligi (AB) Su Çerçeve Direktifinde belirlenen ekolojik durum siniflandirmasina uyumlu hale getirilmesine iliskin çalismalar devam etmektedir. Su Çerçeve Direktifi kapsaminda su kaynaklarna iliskin olarak yapilan izleme faaliyetleri operasyonel ve gözetimsel izleme yöntemleriyle yürütülmektedir. Bu izleme faaliyetleri sonucunda elde edilen verilerle su kaynaklarinin kimyasal ve ekolojik durumu tespit edilmektedir. Bu dogrultuda Türkiye'deki nehir, göl, kiyi ve geçis suyu kütlelerindeki gerçekiestirilecek izleme faaliyetlerinin havza bazinda planlandiãl Havza Izleme Programlari olusturulmaktadir. Havza izleme programlarinda her bir su kütlesine yönelik olarak belirlenen esaslar çerçevesinde fiziko-kimyasal, kimyasal, biyolojik ve hidromorfolojik kalite bilesenlerini içeren su kalitesi izleme parametreleri, izieme sikliklan ve izleme istasyonlari belirlenmektedir. Tarim ve Orman Bakanliji (TOB) Su Yönetimi Genel Müdürlügü tarafindan hazirlanan Havza Izleme Programian çerçevesinde su kalitesi izleme çalismalani, Devlet Su Isleri Genel Müdürlügü (DSI) tarafindan 25 havzada yürütülmektedir. Izleme çalismalan

9.1. SU VE TOPRAK YÖNETiMi iSTATiSTiKLERi

XCYNATeCKRwDNo Nhaes

dogrultusunda elde edilen veriler su kalitesi degerlendirmesi yapilmak üzere Su Yönetimi Genel Müdürlügüne gönderilmektedir. Elde edilen veriler üzerinden AB normlarina uygun su kalitesi sinflandirmalari gerçeklestirilebilecektir.

Su potansiyelinin belirlenmesi çalismalar DSI tarafindan yapilmaktadir. Bu amaçla, aylik ve yilik olarak akarsu gözlem istasyonlarinda debi, gol göziem istasyonlarinda ise göl seviyesi ölçümleri gerçeklestirilmektedir. Kar göziem istasyonlarinda kar derinligi ve karin su esdegeri ölçümleri her havzanin kar mevsimine uygun olarak aylik yapilmaktadir. DSI ayrica meteoroloji gözlem istasyonlarinda yajis ve buharlasma ölgümlerini de gergeklestirmektedir. Yeraitisuyu seviyeleri aylik ve mevsimsel olarak DSI tarafindan ölgülmektedir.

DSI tarafindan gerçeklestirilen meteorolojik parametrelerin ölçümünde Meteoroloji Genel Müdürlügü (MGM) ile ayni yöntemler kullanilmaktadir, ancak istasyonlarin kurulus amaci ve yerleri farklidir. 2012- 2016 yillarini kapsayan II. Dönem RiP çerçevesinde "Su Kaynakiar istatistikleri" kalite çalismalan tamamlanarak "Resmi istatistik Kalite Belgesi" alinmistir.

DSI Genel Müdürlügü faaliyetleri kapsamina alinan Arazi Toplulastirma Hizmetleri ile DSI'ce gelistirilen sulamalarda Sulama Sistem-Yöntemlerine iligkin istatistikler RIP'e dâhil edilmistir.

Su cekimi ve kullanimi ile atiksu istatistikleri Türkiye istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan belediyeler, imalat sanayi isyerleri, termik santral, organize sanayi bölgeleri ve maden isletmelerinden anket yoluyla derlenmektedir. Köylere ait su ve atrksu istatistikleri ise igisleri Bakanliäi (iller Idaresi Genel Müdürlugü) tarafindan üretilmektedir. Belediyelere ait su çekimi ve kullanimi ile atrksu istatistikleri Istatistiki Bölge Birimleri Siniflamasi (ÏBBS) Düzey 3'e göre, imalat sanayi isyerleri, termik santral, organize sanayi bölgeleri, maden isietmeleri ve il özel idarelerinden derlenen köylere ait su ve atiksu istatistikleri Türkiye ölgeginde üretilmekte ve TÜIK internet sitesinde yayimlanmaktadir. Veriler, tanim ve siniflamalar agisindan iktisadi isbirligi ve Kalkinma Teskilati (DECD) ve Avrupa Birligi (AB) ile tam uyumludur. Tarmsal sulamada kullanlan su miktarina iliskin veriler ise DSI Genel Müdürlügü tarafindan üretilmektedir. Su çekimi ve kullanimi istatistikleri kapsaminda yer alan su ürünleri yetistiriciligi sektörüne ait tatli su kullanimi verileri 2017 yilindan itibaren TOB tarafindan üretilmektedir.

Akdeniz ve Ege Denizinde yapilan izleme sonuglari ve bu kapsamda üretilen ham veriler Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi (ÇSIDB) tarafindan Birlesmis Milletler Çevre Programi (UNEP) Akdeniz Eylem Plani (MAP) MEDPOL sekreteryasina gönderilmektedir. Karadeniz'de ise, yapilan ölçümler Karadeniz Komisyonu Sekreteryasina raporlanmaktadir. Karadeniz'de 97 noktada, Ege ve Akdeniz'de 176 noktada, Marmara Denizinde 91 noktada ölçüm ve izleme çalismalari yapilmaktadir.

Toprak kirliligi istatistiklerine yönelik olarak, Toprak Kirliliginin Kontrolü ve Noktasal Kaynakli Kirlenmis Sahalara Dair Yönetmelik kapsaminda Kirlenmis Sahalar Bilgi Sistemi olusturulmus ve 2015 ylindan itibaren 237 sektöre ait "Potansiyel Toprak Kirletici Faaliyetler"e iliskin veriler bahsi geçen sistem vasitasi ile kayit altina alinmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

Türkiye'de suyla iliskili verilerin tek bir noktadan ilgililerine ulastinlacagi Ulusal Su Bilgi Sisteminin (USBS) kurulumu 2017 yili sonu itibaryla tamamlanmistir. Sistem gelistirme çaksmalan halen devam etmektedir. DSI tarafindan yürütülen su kalitesi izleme faaliyetlerine iliskin veriler DSI Su Veri Tabanina (SVT) girilerek ve USBS ile entegrasyonu saglanarak sistem üzerinden erisilebilir hale getirilecektir. Ancak henüz DSI SVT tamamlanmadigindan USBS ile entegrasyonu gerçeklestirilememis olup her bir havzaya ait izieme verileri excel ortaminda paylagilmakta ve degerlendirmeler/istatistik üretimi dokümanlar üzerinden yapilmaktadir. TOB istatistik altyapisina iliskin çalismalarin tamamlanmas ile birlikte DSI SVT araciligiyla sisteme dahil olan su kalitesi ile ilgili izleme verileri istatistik üretimi için kullanilacaktir. Kasim 2019 itibaryla su kalitesi istatistikleri baglign altinda havza düzeyinde izleme istasyonlari sayisi, ortalama parametre sayisi ve hassas alanlara iliskin sayilar metaverileri ile birlikte paylasilmis olup, IV. Dönem RIP (2022-2026) gerçevesinde su kalitesi istatistikleri basligi altinda Biyokimyasal Oksijen Ihtiyaci (BOi), Toplam Azot (TN), Nitrat Azotu (NO3-N) ve Toplam Fosfor (TP) parametreleri için su kalitesine iliskin olusturulan ikincil veriler 2025 yilinda yayimlanacaktir.

DSI birimleri tarafindan idari kayitlarla üretilen istatistiki verilerin tespiti ve Resmi Istatistige aktarilmasina yönelik calismalar devam etmektedir. DSi bünyesindeki göziem istasyonlarinin ulusal kodlama sistemi ile takip ediimesi çalismalarina baslanmis olup bu program döneminde tamamlanmasi hedeflenmektedir.

Su kaynaklarinin etkin kullanimi ve korunmasi amaciyla 25 havza igin nehir havzasi yönetim planiari, sektörel su tahsis planlari, havza master planlari, kuraklk yönetim planlari, igme suyu havzalari koruma eylem planlarina altik hazirlamak aynca havza bazinda su ve atiksu istatistiklerindeki degisimi takip etmek adina havza bazli su istatistiklerinin üretilmesine ihtiyaç duyulmaktadir. Bu kapsamda havza bazi yagis, buharlasma-terleme, akis miktarlari; yüzey, yeralti ve tatli olmayan su ayriminda sektörlerin gektigi su miktarlar, transfer kayiplari ve sektörlerin kullandigi su miktarlanna ihtiyas vardir. TÜÏK havza bazli su temin ve tüketim verisi üretmeyi pianlamaktadir.

TÜÏK tarafindan Maden ve Petrol Ïsleri Genel Müdürlügü (MAPEG)'e üretim beyan eden maden ocaklanndan veri derienerek, 2010 ylndan itibaren her iki yilda bir Maden isietmeleri Su, Atiksu ve Atrk istatistikleri yayimlanmaktadir. Maden isletmeleri Su, Atiksu ve Atik Istatistikleri çalismasinin kapsami genisletilerek ham petrol ve dogalgaz sektöründe faaliyet gösteren isletmelerin de su ve atiksu verilerinin derlenmesi planlanmaktadir. Bu nedenle, ham petrol ve dogalgaz sektörü için ilgili kurum ve kuruluslarin görüsleri alindiktan ve yapilmasi planlanan soru formu/ alan test çalismasi gergeklestirildikten sonra, Maden Isletmeieri Su, Atiksu ve Atrk istatistikleri soru formuyla mi veya ham petrol ve dogalgaz sektörü igin gelistirilecek ayri bir soru formuyla mi alan çalismasinin yürütülecegine karar verilecektir. Söz konusu test ve hazirlik çaligmalarindan sonra Ham Petrol ve Dogalgaz Sektörü Su ve Atiksu istatistiklerinin üretilmesi planlanmaktadir.

Cevre Istatistikleri

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

.. . ...

1. Kapsam

Atik istatistikleri; olusan, toplanan, bertaraf edilen ya da yeniden kullanilan/geri kazanilan, tehlikeli ya da tehlikesiz her türlü atiklar, tehlikeli atrk ihracati ve ülke genelinde üretilen, piyasaya sürülen ambalajlar ile ilgili verileri igermektedir. Ayrica tibbi atiklarin toplama ve bertaraf verileri ile özel atrk sinifinda degerlendirilen pillerin, akümülatörlerin, madeni yaglarn, lastiklerin, elektrikli ve elektronik esyalarin üretim ve ithalat miktarlar ile bunlarin atsklarina iliskin verileri içerir.

2. Mevcut Durum

Belediye Atik istatistikleri; belediyelerden, endüstriyel atik istatstikleri imalat sanayi isyerleri, termik santraller, organize sanayi bölgeleri ve maden igletmelerinden TÜIK tarafindan yürütülen anket çalismalanyla üretilmekte olup tibbi atik istatistikleri ise 2018 yllindan itibaren ÇSIDB idari kayitlanndan elde edilen verilerle üretilmektedir.

Belediye atiklarina iliskin veriler ve tibbi atik verileri statistiki Bölge Birim Siniflamasi (ÍBBS) Düzey 3'e göre, endüstriyel atrk verileri ise ulusal düzeyde üretilerek TÜIK internet sayfasi üzerinden kullanicilara sunulmaktadir. Ekonomik faaliyet siniflamasi olarak iktisadi Faaliyet Siniflamasi (NACE) Rev.2 ve atik siniflamasi olarak ise istatistiksel Avrupa Atrk Siniflamasi kullanilmaktadir. Veriler tanim ve siniflamalar açisindan OECD ve AB ile tam uyumludur.

Atrklarin bertarafi ve geri kazanimi konusunda TÜiK tarafindan, 2012 ylindan itibaren lisansli veya geçici faaliyet belgeli tüm atik bertaraf ve geri kazanim tesisleri ile lisansi olmasa da belediyeler tarafindan ya da belediyeler adina isletilen düzenli depolama, yakma ve kompost tesislerinden anket yolu ile veri derlenmektedir. Atik Bertaraf ve Geri Kazanim Tesisleri Arastirmasi kapsaminda nihai atik bertaraf ve geri kazanim verilerini elde etmek amaçlandigindan; atik toplama, ayristirma, ara depolama gibi ön-islem tesisleri kapsam disi tutulmaktadir. Ekonomik faaliyet olarak NACE Rev.2 ve atik siniflamasi olarak Istatistiksel Avrupa Atik Siniflamasi kullanilmaktadir. Veriler tanim ve siniflamalar açisindan AB ve OECD ile tam uyumludur.

(SIDB, Atik Yönetimi Yönetmeligi Madde:9 (J) bendi kapsaminda çevrimiçi uygulama olan "Atik Yönetim Uygulamasi/Atk Beyan Sistemi" ile 2008 yili verilerini içerecek sekilde 2009 ylli itibariyla tehlikeli atik verilerini derlemeye baslamistir. Sistemden yine ayni Yönetmeligin Ek-4 Listesinde yer alan atk kodlan kullanlarak alinan beyanlarda; ad ve adres bilgisi yaninda ayni zamanda sektör (NACE Rev.2), miktar, islemin çesidi (stok, tesis içi, ihracat ve geri kazanim/bertaraf yöntemi) ve atigin gönderildigi atik isleme tesisinin bilgileri yer almaktadir. Tehlikesiz atik verileri ise 2015 yili verilerini igerecek gekilde 2016 yih itibariyla ayni sistem üzerinden beyan edilmeye baslanmigtir.

Tibbi Atik istatisikleri, ÇSiDB'nin çevrimiçi uygulamasi kapsaminda elde edilen idari kayytlardan yllik olarak derlenerek Bakanlik internet sitesinde yayimianmaktadir.

9.2. ATIK ISTATISTiKLERi

Ambalaj istatistikleri ile ilgili olarak; 26/06/2021 tarihli ve 31523 saylli Resmi Gazete'de yayimianan Ambalaj Atiklarinin Kontrolü Yönetmeligi kapsaminda ambalaj üreticileri, piyasaya sürenler ile tedarikgiler, üretilen, ithal edilen, ihraç edilen, tedarik edilen, ambalajli olarak piyasaya sürülen ambalajlara iliskin veriler web tabanli elektronik yazilim programi üzerinden ÇSIDB'ye bildirilecek olup elde edilen veriler degerlendirilerek ÇSIDB tarafindan yayimlanacaktir.

Ozel Atrk Istatistikleri'ne (atik pil ve aküler, bitkisel atsk yaglar, atrk madeni yaglar, ömrünü tamamlamis lastikler ve atik elektrikli ve elektronik esyalar) iliskin veriler, (SiDB'nin çevrimiçi uygulamasi kapsaminda elde edilen idari kayitlardan 2014 yilindan itibaren derlenerek Bakanlik internet sitesinde yayimlanmaktadir.

Tehlikeli Atiklarin Sinirötesi Taginimi ve Bertarafina Iliskin Basel Sözlegmesi ve Atik Yönetimi Yönetmeligi dogrultusunda (SIDB'nce yapilmasi planlanan ihracata iliskin ön bildirim (notifikasyon) islemleri uygulanmaktadir. Tehlikeli atik ihracati istatistiklerinin olusturulmasinda ihracatçi firmalar tarafindan beyan edilen ihracat kapatma bilgilerindeki (gümrük gikis beyannameleri) tehlikeli atrk miktarlari kullanilmaktadir. Bagvurulara istinaden hazirlanan 2010-2019 yllarina ait Tehlikeli Atrk Ihracat Istatistikleri ÇSIDB internet sitesinde yaymlanmaktadir. Tehlikeli atik ihracati kapsaminda Avrupa atik siniflamasi ve Gümrük Tarife istatistik Pozisyonu (GTIP) sinflamasi kullanilmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

insaat ve yrkinti atiklan konusunda ÇSIDB tarafindan yrkim islemlerine yönelik yapilacak uygulamalar, yikim öncesi ve yrkim esnasinda uyulacak kurallar, olusacak atiklar ve bu atiklarin kaydina dair düzenleyici bir mevzuat degisikligi yapilmakta olup hazirlanan mevzuat neticesinde verilerin toplanarak derlenmesi ve yayimlanmasi çalismasinin yapilmasi planlanmaktadir.

Belediye atk kompozisyonu kapsaminda (SIDB tarafindan hazirlanan 2007/10 saylls "Kati Atrk Karakterizasyonu Genelgesi" yaymlanmistir. Bu kapsamda büyüksehir belediyeleri, beledive birlikleri ve belediyeler tarafindan belediye atik karakterizasyonu analizi yaz ve kis mevsiminde hizmet edilen bölgeyi ve mevsimleri temsil edecek sekilde yilda iki kez yapilarak il Çevre, Sehirilik ve iklim Degisikligi Müdürlükleri Koordinasyonunda, her yil Subat ayl sonuna kadar §SIDB'ye sunulmasi gerekmektedir. Ancak belediyeler tarafindan sunulan verinin istatistiksel anlamda degerlendirilebilecek nitelikte olmadiji tespit edildiginden su ana kadar konu ile ilgili veri yayimlanamamistir. Belediye atik kompozisyonu ile ilgili olarak GSIDB tarafindan hazirlanan Ulusal Atik Yönetimi ve Eylem Plani (UAYP) çerçevesinde (2016-2023) atik kompozisyonu ortaya konulmustur. ÇSIDB tarafindan Sifir Atak Yönetmeligi çerçevesinde sürdürülebilir atik yönetim planlamasi yapilmasi amaciyla UAYP'nin revize edilmesi ve 2023-2035 yillanna dair planlamalarin belirlenmesi çalismalarina baslanmistir. Bu proje kapsaminda 2007/10 sayili Genelge'de belirtilen atik karakterizasyonu yönetimi degerlendirilmis olup karakterizasyon yönteminde düzenleme yapilmasi çalismalan baslatilmistir. Calismanin tamamlanmasini müteakip mevzuatta degisiklik yapilarak atik karakterizasyon verilerinin saglikh ve sürdürülebilir bir sekilde elde edilmesi saglanacaktir.

TÜIK tarafindan MAPEG'e üretim beyan eden maden ocaklarndan veri derlenerek, 2010 yilindan itibaren her iki yilda bir Maden Igletmeleri Su, Atrksu ve Atik Istatistikleri yayimlanmaktadir. Maden Isletmeleri Su, Atiksu ve Atik Istatistikleri çalismasinin kapsami genisletilerek ham petrol ve dogalgaz sektöründe faaliyet gösteren isletmelerin de atik verilerinin derienmesi planlanmaktadir. Bu nedenle, ham petrol ve dogalgaz sektörü için ilgili kurum ve kuruluslarn görüsleri

alindiktan ve soru farmu/alan test çalismasi gerçeklestirildikten sonra ham petrol ve dogalgaz sektöründe faaliyet gösteren isletmelerden anket yoluyla veri derlenecektir. Söz konusu test, hazirlik ve alan çalismalarindan sonra, Ham Petrol ve Dogalgaz Sektörü Atik istatistiklerinin üretilmesi ve yayimlanmasi pianlanmaktadir.

Atrk istatistikleri kapsaminda yer alan tarimsal atik istatistiklerinin ise TÜIK tarafindan yürütülen tarim anketlerine entegre edilecek bir modül anket ile derlenmesi planlanmaktadir.

TÜIK tarafindan veri üretiminde idari kayt kulianiminin artinlmasi ve cevaplayic yükünün azaltilmasi amaciyla, atik istatistikleri konusunda idari kaytlann kullanilmasina yönelik galismalara devam edilecektir. Bu kapsamda öncelikli olarak (SiDB'nin çevrimiçi uygulamasi üzerinden derlenen verilerin kapsaminin incelenmesi ve tüm sektörlerde olusan tehlikeli ve tehlikesiz atiklara iligkin istatistiklerin üretilmesine yönelik çalismalar yapilmasi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalismalar

1. Kapsam

Sera Gazi Emisyon istatistikleri; Birlesmis Milletler Iklim Degisiligi Çerçeve Sözlesmesi (BMIDÇS) ve Sözlesme altindaki Protokol ve Anlasmalar kapsaminda, sözlesmeye ve ilgili protokol ve anlasmalara taraf olan ülkelerin bildirmekle yukümlü oldugu sera gazi emisyonlarini içermektedir.

Hava Kirleticileri Emisyon Istatistikleri; Birlesmis Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Uzun Menzilli Sinirlarötesi Hava Kirliligi Sözlegmesi ve ek protokolleri kapsaminda, sözlesme ve ilgili protokollerine taraf olan ülkelerin bildirmek zorunda oldugu emisyonlari içermektedir.

Hava Kalitesi istatistikleri, ülke genelinde ÇSIDB'nin Ulusal Hava Kalitesi Izleme Agiina bagli hava kalitesi izleme istasyonlari araciligryla alinan ölçüm verilerini igermektedir.

iklim istatistikleri, MGM tarafindan kurulmus olan meteoroloji istasyonlarndan (Büyük Klima, Kügük Klima, Metar, Sinoptik, Rawinsonde, Otomatik Meteorolojik Gözlem Istasyonlarr-OMGi, Ozon-UV, Yagmur Suyu Analzleri, Radar ve Uydu Görüntüleri, Yiidirm Tespit ve Takip Sistemi, Fevkalade Meteorolojik Hadise Kayilar) gözlem ve ölçümler sonucunda elde edilen verileri içermektedir.

2. Mevcut Durum

Sera Gazi Emisyon istatistikleri kapsaminda; 2006 Hükümetlerarasi Iklim Degiikligi Paneli (IPCC) Rehberlerinde önerilen yaklagimlar kullanilarak enerji, endüstriyel islemler ve ürün kullanimi, tarim ve atrk sektörlerinden kaynaklanan emisyonlar ile arazi kullanimi, arazi kullanim degisikligi ve ormanaliktan kaynaklanan emisyonlar ve yutak alanlarda karbon giderimi, Türkiye ölçeginde yilk olarak hesaplanmaktadir. Elektrik üretimi digindaki diger sektörlerin enerji kaynakli emisyonlari, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi (ETKB) nin enerji denge tablolan kullanilarak TÜIK tarafindan hesaplanmaktadir. Kömür madenciligi, petrol ve dogalgaz çikarmi, islenmesi taginmasi dagitimi kaynakli emisyonlar, endüstriyel islemler ve ürün kullanmi, tarim ve atik sektörlerinden kaynaklanan emisyoniar da TÜiK tarafindan hesaplanmaktadir. Elektrik üretiminden kaynaklanan emisyonlar ETKB tarafindan, ulastirmadan kaynaklanan emisyonlar ise Ulastirma ve Altyapi Bakanligi (UAB) tarafindan hesaplanarak TUIK'e aktarlmaktadir. Arazi kullanim degisikligi ve ormancilik bagligi altinda emisyonlar ve karbon giderimi, TOB tarafindan hesaplanmaktadir. Endüstriyel islemler ve ürün kullanimindan kaynaklanan florlu gazlar ise CSIDB tarafindan hesaplanmaktadir. Türkiye ölçeginde olusturulan sera gazi envanteri, TUIK tarafindan birlestirilip RIP-Sera Gazi Emisyon Envanteri Çalisma Grubu'nda degerlendirildikten sonra sirasiyla Türkiye'nin BMIDÇS Envanter Odak Noktasi olan TUIK ve BMIDÇS Ulusal Odak Noktasi olan ÇSIDB tarafindan onaylanmaktadir. Onaylanan Ulusal Envanter Raporu (NIR) ve Ortak Raporlama Formati (CRF) tablolan TÜIK tarafindan BMIDÇS Sekreteryas'na her yil 15 Nisan'a kadar raporlanmakta ve kullanima sunulmaktadir.

9.3. HAVA VE METEOROLOJi iSTATiSTiKLERi

2006 Hükümetlerarasi IPCC Rehberlerinde atfedilen öncül gazlar ve dolayli emisyonlarin hesaplamalari, rehberlerde atfedildigi sekilde EMEP/EEA (Avrupa Hava Kirleticilerin Uzun Menzilli Taginiminin Izienmesi ve Degerlendirilmesi için isbirligi Programinin Uzun Dönemli Finansmani/Avrupa Çevre Ajansi) Rehber Doküman kullanilarak GSIDB tarafindan hesaplanmaktadir. Bu emisyonlar TUIK tarafindan raporlamasi yapilan sera gazi envanterinde kullanilmakta olup, ulusal ölçekte hesaplanan emisyonlar NIR ve CRF tablolarinda yer almaktadir.

Hava Kirletici Emisyon Istatistikieri kapsaminda, Uzun Menzilli Sinrlarötesi Hava Kiriligi Sözlesmesi ve ek protokolleri kapsaminda taraf ülkelerin bildirmek zorunda oldugu emisyonlar, Avrupa'da Hava Kirleticilerin Uzun Menzilli Taginiminin Izienmesi ve Degerlendirilmesi Igin Isbirligi Programinin Uzun Dönemli Finansmani/Avrupa Çevre Ajansi (EMEP/EEA) rehber dokümani kullanilarak 2012 yilindan itibaren ÇSIDB tarafindan hesaplanmaktadir.

EMEP/EEA rehber dokümaninda önerilen yaklagimlar kullanlarak enerji, endüstriyel islemler ve çözücü kuilanimi, tarim ve atk sektörlerinden kaynaklanan emisyonlar Türkiye ölgeginde yllik olarak hesaplanmaktadir. Türkiye ölçeginde olusturulan ulusal hava kirleticileri emisyon envanteri; Bilgilendirici Envanter Raporu (IIR) ve Nomenclature for Reporting (NFR) tablolari BM/AEK Sekreteryasr'na, Avrupa Çevre Ajansina, Avrupa Çevre Bilgi ve Gözlem Agina (EIONET) her yil sirasiyla 15 Subat ve 15 Mart itibaryla raporlanmakta ve kamuoyuna sunulmaktadir.

Hava emisyonlari, IPCC ve EMEP/EEA rehberierinde önerilen yöntemlerle hesaplandigindan OECD, AB ve sözlesmeye taraf ülkelerin hesaplama yöntemi ile uyumludur. Ülkemizin sera gazi raporlamasina esas ikincil sera gazlan olarak adlandirilan kirleticiler için bu raporlama kullanilmaktadir.

Emisyon envanterine iliskin iyilestirmeler kapsaminda, (SIDB sunucularinda Hava Emisyon Yönetim Portalt içinde, envantere esas raporlama igin gerekli kaynak verilerinin bir arada arsivlenmesi çalismasi, gerekli gelistirmelerle sürdürülmektedir. Kurumlar arasi web servisleri araciigyla gerekli veriler saglanmaktadir.

Hava Kalitesi istatistikleri kapsaminda; ÇSiDB'nin Ulusal Hava Kalitesi Izleme Agína bajli hava kalitesi izleme istasyonlari aracligiyla alinan Kükürtdioksit (SO2), Partiküler Madde 10 (PM10), Azotdioksit (NO2), Azotoksitler (NOx), Karbonmonoksit (CO) ve Ozon (03) konsantrasyonlarina iliskin veriler ÇSIDB tarafindan aylik ve yillk bazda degerlendirilerek haber bülteni ve egzamanli saatlik veriler seklinde ÇSIDB resmi internet sayfasinda ve Ulusal Hava Kalitesi Izieme Aj internet sitesinde (www.havaizleme.gov.tr) yayimlanmaktadir.

MGM tarafindan Iklim istatistikleri basligi altinda Resmi istatistik olarak yayimlanan istatistiksel veriler meteoroloji istasyonlarindan üretilmektedir. Meteoroloji istasyonlar, Türkiye ve Dünya gözlem agi kapsaminda bilimsel çalismalara temel olusturacak ihtiyaçlar dogrultusunda kurulumu yapilir ve isletimi gerçeklestirilir. Meteoroloji Istasyonlarindan elde edilen veriler, üretiminden yayimlanmasina kadar tüm açamalarda izieme ve kontrol islemine tabii tutulmaktadir. Bu islemlerden sonra elde edilen veri ve bilgiler; illere ait istatistikler, parametre bazinda Türkiye istatistikleri, haber bültenleri ve gesitli raporlar olarak MGM resmi web sitesinde yayimlanmaktadir. Detayli tüm veri ve bilgiler, talep edilmesi halinde Türkiye Meteorolojik Veri-Bilgi Sunum ve Satig Sisteminden (MEVBIS) ücret karsiligi kullanicilara sunulmaktadir. Bu kapsamda üretilen Iklim istatistiklerine iliskin 2015 ylinda "Resmi istatistik Kalite Belgesi" alinmis ve 2020 yilinda kalite belgesi yenilenmistir.

Ceyre Istatistikleri

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Sera Gazi Emisyon istatistikleri ve Hava Kirleticileri Emisyon istatistikleri kapsaminda kullanilan veri setlerinin uyumlastirlmasi ve entegrasyonuna öncelik verilecektir.

Hava kirletici emisyon envanteri hesaplamalarina esas sekilde kati yakit kullanimina iliskin 2020/25 Sayili ÇSIDB Genelgesi ile Kati Yakit Modülü devreye alinmis olup kati yakitlarin belgelendirme süreci elektronik ortama tasinmistir. Bu verilerin zaman serisi içerisinde entegrasyonu planlanmistir. Petrol ve dogalgaz çikarm tesislerine iliskin ihtiyaç duyulan verilerin ETKB'den temin edilmesi saglanacaktir.

iklim istatistikleri kapsaminda; MGM tarafindan üretilen verilerin en yüksek kalitede sunulmasi igin kalite kontrol Galigmalarinin sürdürülmesi, sürecin kisaltlmasi ve Dünya Meteoroloji Teskilatr (WMO)nun veriler ile ilgili olusturmus oldugu metaveri standardinda sistemin olusturulmasi ve bunun uygulamaya geçirilmesi hedeflenmektedir.

1. Kapsam

Çevresel Ekonomik Hesaplar; çevre koruma maliyetlerini göz önüne alarak, sürdürülebilir kalkinmayla tutarli kirlilik önleyici politikalann olusturulmasina yardima olacak bir veri sistemi gelistirme çalsmalardir.

Çevresel Ekonomik Hesaplar; fiziksel, parasal ve dogal kaynaklar için varlk hesaplarini icerir. AB Çevresel Ekonomik Hesaplar Yönetmeligi çerçevesinde, TÜIK tarafindan fiziksel çevresel hesaplar kapsaminda; madde akis hesaplari, hava emisyon hesaplari ve fiziksel enerji akis hesaplari, parasal çevresel hesaplar kapsaminda; çevresel vergiler, çevre koruma harcama hesaplari ve çevresel mal ve hizmet sektörü lle ilgili çalismalar yürütülmektedir.

2. Mevcut Durum

TUIK 1990 yilindan itibaren çevresel veri altyapisinin olusturulmasi ile ilgili çalismalar yapmakta ve kullanicilarn hizmetine sunmaktadir. AB uyum çalismalari kapsaminda gerekli raporlamalarin yapilmasi ve olusturulacak yeni politikalarda ve mevcut politikalarin sonuglarinin izlenmesinde politikacilara destek saglanmasi amaglaryla çevresel ekonomik hesaplarla ilgili metodolojik çalismalar ise yine TÜIK tarafindan 2008 ylinda basiatilmistir.

Çevresei ekonomik hesaplarin olusturulmasinda mevcut üretilen istatistikler ve idari kayitlar (Tarm Istatistikleri, Yapisal is istatistikleri, Atik istatistikleri, Çevre Koruma Harcama Istatistikleri, Hava Emisyon Hesaplari, Dis Ticaret istatistikleri, Ulusal Hesaplar, Çevresel Vergi Idari Kayitlari vb.) kullanilmaktadir.

2018 yilina kadar il özel idarelerinden, mahalli idare birliklerinden, belediyelerden, su ve kanalizasyon idarelerinden, diger kamu kuruluslarindan, girisimlerden ve organize sanayi bölgeierinden veri derlenerek AB/AEK ve Eurostat tarafindan hazirlanan Çevre Koruma Faaliyetleri Siniflamasi (Classification of Environmental Protection Activities CEPA)'da yer alan dokuz ana basliga ek olarak su ve enerji konulari da dahil edilerek çevresel istihdam, gelir ve harcama istatistikleri yayimlanmistir. 2018 yilindan itibaren ise Eurostat tarafindan gerçeklestirilen metodolajik gelismelere bagli olarak Ulusal Hesaplar, Gelir Idaresi Baskanlign (GIB) idari kaytlar ile girisimlerden yllik olarak çevre koruma harcama verileri derlenerek, CEPA'da yer alan dokuz ana baslikta çevre koruma harcama istatistikleri üretilmektedir. Çevre Koruma Harcama istatistikleri, Türkiye ölçeginde üretilmekte hem haber bülteni hem de elektronik ortamda TÜIK internet sayfasi üzerinden kullanicilara sunulmaktadir.

Cevresel Vergilerle ilgili istatistikler, yillik olarak istatistik tablolarda TÜIK internet sayfasinda kullanicilara sunulmaktadir.

Fiziksel Çevresel Hesaplar kapsaminda; 2009 yilindan itibaren madde akis hesaplar!, 2010 ylindan itibaren hava emisyon hesaplari ile ilgili hesaplar olusturulmakta, düzenli olarak Eurostat'a yillik raporlamalar yapilmakta ve TÜIK internet sayfasinda istatistik tablo olarak yayimlanmaktadir.

9.4. ÇEVRESEL EKONOMIK HESAPLAR

.................................ал.о....е.....21

Parasal Çevresel Hesaplar kapsaminda; (evresel mal ve hizmetler sektörü, 2016 yilindan itibaren Eurostat'a gönüllü olarak raporlanmakta olup bu konudaki yöntemsel çalismalar ve gelistirme faaliyetleri tamamlanmistir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Ulusal ve uluslararasi ihtiyaglar karsilamak üzere talep, ihtiyag ve AB Çevresel Ekonomik Hesaplar Yönetmeligindeki guncellemelere bagli olarak diger çevresel ekonomik hesap sistemler ile ilgil galismalar TÜiK koordinasyonunda Tüik veya diger kuruluslar tarafindan gelistirilmeye devam edilecektir.

Bu kapsamda, Avrupa Çevresel Hesaplar Stratejisinde AB üye ülkeleri tarafindan üretilmesi pianlanan çevresei modüllerden (Ekosistem hesaplari, çevresel sübvansiyonlar ve benzer transferler, kaynak yönetim harcama hesaplari, arazi hesaplari, orman hesaplari ve su hesaplari) AB Çevresel Ekonomik Hesaplar Yönetmeligi'nde öncelikli olarak yer alacak modüller için yöntemsel çalismalara baslanmasi ve hesaplarin olusturulmasi planlanmaktadir.

4. Üretilmesi Planlanan istatistikler ve Çalsmalar

• AB (eresel kononik Hesaplar Yönetmelgindeki oncelik srasna ve zonunilu rapuglama yifarna gore igi hesaplaríian herthangi bi ve yà bitkaç calisulacaktir.

9.5. DOGA KORUMA, ÇÖLLESME VE EROZYON ILE MÜCADELE iSTATiSTiKLERi

1. Kapsam

Doja Koruma, Cöllesme ve Erozyon ile Mücadele Istatistikleri kapsaminda; biyoçesitllik, korunan alan, yaban hayati ve çöllesme ve erozyon istatistikleri yer almaktadir.

Biyogesitilik Istatistikleri; canlilarin farklligini ve degiskenligini, iginde bulunduklari karmagik ekolojik yapilarla, birbirleriyle ve gevreleriyle karglnkl etkilesimlerini ifade etrmektedir. Biyolojik gesitilik; gen, tür ve ekosistem konusundaki istatistikleri igermektedir.

Korunan Alan istatistikleri; TOB'un kurulusuna yönelik 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayili Resmi Gazete'de yayimlanan 1 sayili Cumhurbaskanligi Teskilatr Hakkinda Cumhurbaskanligl Kararnamesi, 2873 sayili Milli Parklar Kanunu, 4915 sayili Kara Availigi Kanunu, 6831 sayil Orman Kanunu ve 2872 sayili Çevre Kanunu çerçevesindeki korunan alanlar kapsamaktadir.

Yaban Hayati istatistikleri; yaban hayati, avalik ve koruma kontrol faaliyetlerine iliskin verileri kapsamaktadir.

Cöllesme ve Erozyon Istatistikleri; ülkemizin çöllesme ve erozyon konusundaki mevcut durumunun ortaya konmasi, izlenmesi ve çöllesme ve erozyon ile mücadeleye yönelik planlayic ve uygulayici birimlere iliskin verileri içermektedir.

2. Mevcut Durum

Biyoçesitilik istatistikleri kapsaminda; TOB'ca elde edilen biyolojik gesitilige ait bütün veriler, sayisal ortamda Nuh'un Gemisi Ulusal Biyolojik Çesitilik veritabaninda tutulmaktadir. Halihazirda veritabani; internet tabanli, kamuoyuna agik, üyelerin kendilerine özgü sinirl haklarla verilere erisebildigi, sadece biyolojik çesitiligin envanteri ve izlenmesi temelinde yapilandirilan bir veritabanidir. Söz konusu veritabaninda; türler, habitatlar ve alanlar özelinde sorgulama yapilabilmektedir.

Sahip oldugumuz biyolojik zenginligimizin ortaya konulmasi ve korunmasi maksadiyla Doga Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlügünce "Ulusal Biyolojik Çesitlilik Envanter ve Izleme Projesi" kapsaminda 2013 ylinda il bazinda biyoçesitilik çalismalari baglatilmis ve 2019 yili sonunda 81 ilin çalismalari tamamlanmistor.

Bu proje kapsaminda her bir il için tür/popülasyon, habitat/ekosistem ve bölgesel düzeyde izleme göstergeleri belirlenmis ve izleme pianlani hazirlanmistir. Proje ile ilk kez ülkemizde izleme calismalarini ulusal ölçege tasiyacak olan "Ulusal Izleme Programi"nn ilk parametreleri yerel bazda olusturulmustur.

Bugün itibanyla proje kapsaminda belirlenen nesli tehlike altindaki türler ile biyolojik gesitlilik açisinda önem tasiyan alanlarda izleme çalismalari yürütülmektedir.

Biyoçesitliik Istatistikleri, 2020 yrlindan itibaren veritabani üzerinden sürekli olarak yaymlanmaya baslanmistir.

Doja Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlügü sorumlulugundaki Korunan Alan Istatistikleri kapsaminda; milli park, tabiat parki, tabiati koruma alani, tabiat aniti, ulusal öneme haiz sulak alan, mahalli öneme haiz sulak alan, ramsar alani, yaban hayati gelistirme sahasi ve Orman Genel Müdürlügü (OGM) sorumlulugundaki Korunan Alan Istatistikleri kapsaminda ise muhafaza ormani, gen koruma ormani, tohum mesçeresi, tohum bahçesi ve sehir (kent) ormani verileri yayimianmaktadir.

II. RiP döneminde t+ 12 ayda yayimlanan Korunan Alan istatistikleri t+6 ayda yayimlanmaya baslanmistir. Korunan Alaniarin Ulusal Siniflamasi ve Xodlamasi hazirlanarak yürürlüge konulmustur. Korunan Alan Istatistik verileri TOB kurumsal web adresinde yayimlanmaktadir.

Korunan Alan istatistikleri, Resmi Istatistiklerde Ulusal Kalite ilke ve Standartlarina uygun bulundugundan 2018-2022 dönemi için Kalite Belgesi almaya hak kazanmistir.

Korunan Alan istatistikleri basligi altinda yayimianan Yaban Hayati istatistikleri kapsamindaki veriler, III. RiP döneminde Yaban Hayatr Istatistikleri basligr altinda yayimlanmaya baslanmistir.

Cöllegme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlügü sorumlulujunda yer alan Cöllegme ve Erozyon Istatistikleri, Cöllesme ile Mücadele Ulusal Eylem Programi ve Izleme Sistemleri kapsaminda yürütülen çalismalarla düzenli olarak takip edilmektedir.

Türkiye'nin cöllegme durumunu ortaya koymak ve izlemek üzere yürütülen çaligmalara iliskin veriler ile erozyon istatistikleri internet ortaminda kullanicilara sunulmaktadir.

Cöllesme Hassasiyet Haritasi Sonuçlari, modelin ve hassasiyet haritasinin dogrulanmasi ve kalibrasyonu çalismalari tüm Türkiye'yi kapsayacak sekilde planianan tüm sahalarda tamamlanmis ve olusturulan model saha dogrulama çalismalari neticesinde kalibre edilerek yayima hazir hale getirilmistir.

Türkiye Su Erozyonu Haritasi; Cöllesme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlügü tarafindan gelistirilen Dinamik Erozyon Modeli Izleme Sistemi (DEMIS) yazilimi ile elde edilmekte olup harita olusturulurken toprak, topografya, bitki örtüsü ve yajis parametrelerinden faydalanilmaktadir. il, havza ve ülke bazinda olusturulmakta olan Su Erozyonu Haritasi ve Istatistikleri bu parametrelere ait verilerin güncellenmesiyle dinamik olarak güncellenmektedir.

Türkiye Su Erozyonu Haritasina ait sonuç ve istatistikler, Türkiye Su Erozyonu Atiasi ve Su Erozyonu il istatistikleri adi altinda basili materyal olarak yayimlanmaktadir. Kullanicilar, yayimlanan bu kaynaklara Cöllesme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlügü web sitesinden ulasabilmektedir. Aynica Türkiye Su Erozyonu Haritasi ATLAS-TUCBS, edevlet ve mobil uygulama üzerinden de anlik olarak tüm vatandasiarimizin kullanimina sunulmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

2013-2019 yillari arasinda yürütülen Ulusal Biyolojik Çegitllik Envanter ve Izleme Projesi kapsaminda il bazinda yapilan envanter çalismalar ile elde edilen biyolojik gesittilik verileri Nuh'un Gemisi Ulusal Biyolojik Çesitilik Veritabani'na girilerek depolanmistir. Böylece ülkemizin biyolojik gesitilik verileri bir veritabani aracilijyla tablo, grafik ve harita bazinda sorgulanabilmekte olup biyolojik çesitiligimizin korunmasi ve sürdürülebilirligi adina meydana gelecek degisimler izlenmektedir. Biyokaçakgilk, türlerin neslinin tehlikeye girmesi, habitat tahribatlari ve dogaya olan baskinin etkileri gibi tehditlerin önüne geçilebilecektir. Gelecek süreçte yapilacak tüm biyolojik cesitilik çalismalarina iliskin veriler de bu veritabaninda tutulacaktir. Türkiye'nin biyolojik gesitilik envanterinin gikarlmasi; elindeki bilgiyi bilen, planlarini, projelerini ve politikalarini bu bilgi isiginda gerçeklestiren ülkemiz ulusal ve uluslararasi olarak daha güçlü hale gelecektir.

Yaban Hayati istatistikleri basligi altinda yayimlanan yaban hayati, avcilik ve koruma kontrol faaliyetlerine iliskin istatistiki veriler kullanicilara sunulacakter.

Cöllesme Hassasiyet Haritasi Sonuçlari, resmi olarak yayimlanacaktir. Ayrica 5 yllik periyotlar halinde alansal hassasiyet ve hassasiyet dereceleri temalarinda Cöllesme Hassasiyet Haritasi sonuçlari yayimlanacaktir.

Türkiye Su Erozyonu sonug ve istatistiklerinin il, havza, ülke, mevsimsel ve aylik olmak üzere farkli zamansal ve mekânsal ölçekte yayimlanmasi planlanmaktadir.

Mevcut çaligmalar ile hesaplanan yerinden oynayan toprak miktarna ek olarak cografi bilgi sistemleri tabanli yapilacak mikro havzalarin morfolojik özelliklerinin belirlenmesiyle birlikte her bir mikro havza ölçeginde barajlara, göllere, akarsulara ve denizlere taginan toprak miktar ortaya konulacaktir.

1. Kapsam

Cevresel Etki Degerlendirmesi (ÇED) istatistikleri; Türkiye genelinde, ÇED Yönetmeligi Ek-1 Listesinde yer alan faaliyetler için verilen ÇED Olumlu Kararlar ile Ek-2 Listesinde yer alan faaliyetter için verilen ÇED Gerekli Degildir karar sayilannin sektörel ve illere göre yillik istatistiki verilerini kapsamaktadir.

Çevre Izin ve Lisans istatistikleri, Çevre Izin ve Lisans Yönetmeliginin Ek-1 ve Ek-2 listeleri kapsaminda yer alan isletmeler igin düzenlenen Gegici Faaliyet Belgesi ile Çevre Izin/Çevre izni ve Lisansi belgelerinin saylarnin ve belge Kapsaminin sektörel yillk istatistiki verilerini kapsamaktadir.

Çevre Denetimi istatistikleri, 2872 sayili Çevre Kanunu ile Çevre Denetimi Yönetmeligi kapsaminda gergeklestiriten çevre denetimierine ve uygulanan yaptirimlara iliskin verileri içermektedir.

2. Mevcut Durum

ÇSIDB tarafindan ÇED kapsaminda "ÇED Olumlu" ve "ÇED Gerekli Degildir" kararlanna iliskin 1993 yllindan itibaren sektörel ve illere göre yilk veri derlenmektedir.

Çevre izin ve lisans basvurulari Nisan 2010'dan itibaren internet üzerinden yapilmaktadir. Çevre izin ve lisans istatistikleri kapsaminda; geçici faaliyet belgesi ile çevre izin/gevre izni ve lisansi belgesi düzenienen isletmelerin adi, adresi, izin-lisans konulari, atik kodlari, belgenin düzenleme ve gegerlilik tarihleri gibi veriler elektronik ortamda anlik olarak Bakanhk resmi web sayfasi üzerinden kullanicilara sunulmaktadir.

ÇSIDB merkez ve tagra teskilatinca gerçeklestirilen çevre denetimlerine ve uygulanan yaptirimlara iligkin veriler 2009 yilindan itibaren derlenmektedir. Derlenen veriler her yil kitap ve bülten halinde yayimlanmakta ve ayni zamanda Bakanlk resmi web sayfasi üzerinden kullanicilara sunulmaktadir.

ÇSIDB merkez ve tagra teskilatinca gerçeklestirilen çevre denetimlerine ve uygulanan yaptirimlara iligkin veriler olusturulan veritabanina kaydedilmektedir. Çevre Denetimi istatistikleri web tabanli olarak toplanmaktadir.

3. Yaptlacak Yeni Çalismalar

ÇED, Izin/Lisans ve Denetim Istatistikleri, uluslararasi kalite standartlarina uygun olarak yayimlanmaya devam edecektir.

9.6. ÇED, IZIN/LISANS VE DENETIM iSTATiSTiKLERi

1. Kapsam

Tabiat Varlktarini Koruma Istatistikleri; Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Dogal Sit Alanlars ve Tabiat Varlklarina iliskin ekolojik veriler ile sinir verilerine dair istatistikleri igermektedir.

Cumhurbaskanlgi Teskilati Hakkinda 1 No.lu Cumhurbaskanlig Kararnamesi, 2863 sayili Kültür ve Tabiat Varliklarini Koruma Kanunu, 2872 sayli Çevre Kanunu ile 383 sayili Özel Çevre Koruma Bölgelerinin Korunmasina iliskin kanun hükmünde kararname ve bu kanunlara iliskin mevzuat cerçevesinde, Dogal Sit Alanlari, Tabiat Varlklari ve Ozel Çevre Koruma Bölgelerinde, bütünlesik alan yönetimi yaklasimiyla, ulusal ve ulusiararasi kuruluslarla isbirligi içerisinde ve çok yönlü bakis agisi ile sektörler arasi esgüdümü saglayarak, ekolojik gesitliigin korunmasi, dogal, tarihi ve kültürel degerlerin sürdürülebilirlik anlayyisiyla yönetilmesi, saglikl ve temiz bir çevrede yaçanmasi için gerekli tüm çalismalar SSIDB tarafindan yürütülmektedir.

2. Mevcut Durum

GSIDB yenilikçi kurum kültürü ile bilimsel, verimli ve etkili çalisma yöntemlerini kullanarak çevre kalitesini artirmayi hedeflemektedir.

GSIDB (Tabiat Varliklarini Koruma Genel Müdürlügü) tarafindan Türkiye ulusal sinirlan içerisinde yer alan korunan alanlarin merkezi bir otomasyon ile yönetilmesi, Dogal Sit Alanlari, Tabiat Varliklar (anit agaç, agaç toplulugu, tabiat varligi, magara) ve Ozel Çevre Koruma Bölgelerine iliskin sinir koordinatlar ile tespit ve tescile esas olan gerekçelere dair ekolojik veriler vb. tüm envanter kayitlarnin muhafaza ve takip edilmesi amaciyla Sit Alanlari Yönetim Sistemi (SAYS) (says.csb.gov.tr) argiv/cografi bilgi sistemi uygulamasi gelistirilmistir.

Dogal hayatin bütünlügünü saglamak ve cesitliligini korumak, dogal kaynaklarn adil ve ekolojik olarak devamlligini saglamak üzere gerçeklestirilen tüm arastirma ve inceleme çalismalari sonucunda elde edilen ekolojik veriler, cografi bilgi teknolojileri destekli liskisel veritabaninda tutulmaktadir. Korunan alanlara ait, endemik türler, nesli tehlike altinda olan tür ve habitatlar, ulusal ve uluslararasi siniflandirma verileri vb. verilerin yer aldigi veritabani elektronik ag içerisinde ilgili/yetkili kullanicilaria paylagilmaktadir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Ekolojik çalismalar Özel Çevre Koruma Bölgelerinde tamamianmis, endemik ve nesli tehlike altinda olan türler kapsaminda izleme projeleri yürütülerek tür eylem planlari yapilmaktadir. Dogal sit alanlarinin yeniden degerlendirilmesi kapsaminda yürütülen Ekolojik Temelli Bilimsel Arastirma (ETBAR) çaligmalari halihazirda devam etmekte olup mevcut durumda tescil edilmis olan korunan alan istatistikleri ulusal düzeyde paylagilmaktadir.

9.7. TABIAT VARLIKLARINI KORUMA iSTATiSTiKLERi

1, Kapsam

Afet Istatistikleri, Türkiye'de meydana gelen ve gelebilecek olan afet olaylariyla ilgili istatistikleri kapsamaktadir. Bu afetler, doga kaynakli afetler ve teknolojik afetler olarak belirtilebilir.

Doga Kaynakli Afetler; doga olaylarin sebep olduju heyelan, deprem ve su taskini gibi afetleri kapsarken, teknolojik afetler ise sanayi tesislerinde meydana gelebilecek kazalar sonucu olusabilecek afetleri kapsamaktadir. Ancak teknolojik afetlerle ilgili anlamli istatistiki bilgi olusturacak veri seti henüz sumulmamaktadir.

Afet istatistikleri, temel olarak meydana gelen afetlere iliskin olay sayisi ile afetlerin sebep olabilecegi ölü ve yarali sayisini kapsar.

2. Mevcut Durum

Afet ve Acil Durum Yönetimi Bagkanligi (AFAD) ülkemizde meydana gelen afetlere iliskin verileri kurumsal politika olarak gelistirdigi Türkiye Afet Bilgi Bankasi (TABB) kapsaminda halihazirda dijital ortamda kayit altina almaktadir. TABB verileri, AFAD internet sayfasi üzerinden yayimlanmaktadir. TABB tasarlanirken Desinvanter (Latin Amerika'da Afetlerin Önlenmesi Için Sosyal Çaligma Agi -LA Red- veritabani), EM-DAT (Afetlerin Kökeni Üzerine Arastirma Merkezi - CRED- veritabani) gibi mevcut uluslararasi afet bilgi bankalari göz önünde bulundurulmustur. Uluslararasi afet bilgi bankalarinda kullanilan kriterler ülkemizin kosullarina göre ve istenilen amaca göre degerlendirilmistir.

TABB, 2015 yll Mayis ayinda AFAD internet sayfasindan yayima baslamistir. Afetlere iliskin veriler TABB sistemine, Anadolu Ajansindan ve 81 il AFAD tagra tegkilatlarindan saglanmaktadir. Her il AFAD Müdürlügü, kendi verisini degerlendirip AFAD Bagkanligina göndermektedir. Gönderilen veriler AFAD Bagkanligi sorumlu personelleri tarafindan son kez gözden geçirilerek TABB sistemine dahil edilmektedir. TABB'da mevcut afet türleri uluslararasi düzeyde afet olarak tanimlamalardan alusturulmustur.

TABB sistemine 1923'ten günümüze kadar ükemizde meydana gelen afetler dahil edilmistir. Süreklligi sagtanan bir sistemle muhtemel meydana gelebilecek afetler sistematik olarak TABB'a yükienmistir. Söz konusu afet bilgi bankasinda afetlere iliskin olay sayisi, ölü sayisi, yarali sayisi, deprem siddeti gibi parametreler kriter olarak alinmaktadir.

Ancak yapilan son güncellemelerle TABB'da bulunan veriler Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi (AYDES) platformunun "aydes.gov.tr" uzantili adresinde sunulmaya baslanmistir. Dolayisiyla TABB artok aktif olarak kullanilamamaktadir. AYDES (aydes.gov.tr) platformunda ise TABB'da oldugu gibi detayli istatistikler su an için sunulamamakta olup, genei sorgulamalar yapilabilmektedir.

AYDES; AFAD'a iliskin süreçlerin etkin bir biçimde yürütülebilmesi, gerek afet öncesi risk azaltma, hazrlk ve gerekse afet sonrasi müdahale ve iyilestirme açamalarinda ihtiyaç duyulan bilisim aityapisi ve karar destek sistemi merkezli

9.8. AFET iSTATISTiKLERi

yönetim modelinin kurulmasi ve sürdürülebilir krlnmasi için üretilmektedir. Sistem; Cografi Bilgi Sistemi (CBS) ve Uzaktan Algilama (UA) teknolojilerini içinde barindiran masaüstü, mobil ve web tabanli uygulamalari içeren, birçok kurum içi ve disi sisteme ve servise baghi bütünsel bir platformdur.

AYDES; özellikle Türkiye Afet Mudahale Plani kapsamina uygun olarak hazirlanmis, AFAD, ilgili Bakanliklar, özei kuruluslar ve tasra teskilatlan tarafindan kullanilabilecek gekilde tasarlanmig, süreçlerin etkin, hizi yürütülmesine imkân saglayan bütünlesik bir yapidadir. AYDES' in aktif kullanici sayisi süratle artmaktadir. AYDES' in mevcut kullanicilar arasinda, AFAD (Baskanlik ve il AFAD Müdürlügü personeli), ana ve destek çözüm ortagi kamu kurum ve kuruluslar basta olmak üzere farkli menü ve modüllere erisim saglayabilen binlerce kullanicisi mevcuttur.

AYDES vasitasiyla afet ve acil durum olaylarinin mekânsal ve zamansal dagilimi, acil durum toplanma alanlari, AFAD lojistik depolari, afet acil durum yönetim merkezleri, arama kurtarma birlik müdürlükleri, geçici acil barinma alanlari ve tesisleri, deprem olaylari ve Türkiye Afet Müdahale Plani (TAMP) kapsaminda olusturulmus çalisma gruplari ile ilgili bilgi ve istatistikler vb. toplanabilmektedir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Afet Istatistiklerine; zarar gören kamu binasi/tesisi sayisi, doga kaynakli büyük afetlerin sebep oldugu kamusal zararin ve sebep oldugu ekonomik maliyetlerin 2023 yili sonuna kadar dahil edilmesi planlanmaktadir.

1. Kapsam

Iklim degisikligi, sinir tanimayan ve gelismislik düzeyinden bagimsiz olarak tüm ülkeleri etkileyen niteligiyle günümüzün en önemli küresel sorunlarindan biri olarak karsimiza gikmaktadir. Iklim degisikliginin etkilerini ölçmek ve iklim degisikligi ile mucadele etmek igin bu konuda istatistiklerin ve göstergelerin üretilmesi gerekliligi dogmustur. Bu anlamdaki ilk calismalar, Avrupa istatistikgiler Konferansi Bürosu (CES) tavsiyesiyle BM/ Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) altinda 2014 ylinda kurulan iklim Degisikligi ile ilgili istatistik ve Göstergeler Görev Gücü tarafindan yürütülmüstür. Iklim degisikligi ile ilgili göstergeler seti ve iklim degisikligi ile ilgili temel istatistiklerin bir listesi, UNECE Görev Gücü tarafindan Çevresel Ekonomik Hesaplar Sistemini (SEEA) kullanilarak gelistirilmistir.

Görev Gücünün çaligmasi, Sürdürülebilir Kalkinma Amaçlarni (SDGs), Sendai Afet Risk Azaltim Çerçevesini (Sendai Framework) ve uygun olduju durumda Paris Anlagmasi dahil olmak üzere Birlesmig Milletler Iklim Degisikligi Çerçeve Sözlegmesi (UNFCCC) kapsamindaki gereklilikleri dikkate almistir.

Görev Gücü, uygunluk, metodolojik saglamlik ve veri mevcudiyeti seklindeki üç kriteri dikkate alan bir seçim prosedürü uygulayarak, iklim degisikligi ile ilgili 39 temel göstergeyi belirlemis ve bu göstergeler, Iklim degisikligi ile ilgili istatistikler Gösterge Seti Görev Gücü Raporu ile Haziran 2017'de CES tarafindan onaylanmistir. Haziran 2020'de ise Iklim Degisikligi ile ilgili istatistikler Gösterge Seti 44 temel göstergeden olusacak sekilde güncellenmis ve CES tarafindan Avrupa bölgesindeki tüm Ulusal Istatistik Ofisleri (NSO'lar) tarafindan uygulanmasi önerilmistir.

Diger taraftan iklim degisikligi ile ilgili istatistiklere iliskin UNECE'nin galismasi, Mart 2016'daki Birlesmis Milletler Istatistik Komisyonunun (UNSC) 47. Oturumunda da sunulmustur. UNSC, BM Istatistik Bölümünden (UNSD) UNECE Görev Gücü'nün çalismalarini, farkl kalkinmighik düzeylerindeki ülkeler için geçerli olabilecek küresel bir iklim degisikligi göstergeleri ve istatistikleri seti gelistirmek igin bir temel olarak gözden geçirmesini ve degerlendirmesini talep etmistir. Buna ek olarak UNSC, Küresel iklim Degisikligi istatistikleri ve Göstergeleri Seti gelistirmesi igin UNSD'yi yetkilendirmistir.

UNSD tarafindan UNFCCC Sekreteryasi ile yakin isbirligi içinde 2020 yilinda gelistirilen taslak küresel set, Çevre Istatistikierini Gelistirme Çerçevesi (FDES) ve Hükümetlerarasi Iklim Degigikligi Paneline (IPCC) göre yapilandirilmis olup istatistik ve politika arasindaki bagi güçlendirmek için Paris Anlagmasinin ilgili maddeleri ve Katowice'de kabul edilen Paris Anlasmasi Çalisma Programi kapsaminda alinan kararlarin yani sira ilgili Sürdürülebilir Kalkinma Amaçlar ve Sendai Cerçevesi göstergeierine de atifta bulunmaktadir.

UNSD'nin hazirladigi taslak küresel gösterge setinin iklim degisikliginin çoklu disipliner yapisi altinda etkilerinin incelenmesi ve ülkelere kendi istatistik çerçeveleri altinda ulusal gösterge setlerinin hazirlanmasi amaciyla rehberlik etmesi amaçlanmistir.

9.9. IKLIM DEGISIKLiGI GÖSTERGELERi

3-08c1X2209.00.1619

2. Mevcut Durum

TUIK, CES tavsiyeleri kapsaminda, UNECE çatisi altinda kurulan "Iklim Degigikligi ile ilgili Istatistik ve Göstergeler Görev Gücü'ne üye olarak 2014-2016 yillari arasinda görev gücü çalismalarina katkida bulunmustur. TÜIK, 2021 ylinda UNECE gösterge setinin üretilme durumuna iliskin veri mevcudiyeti çaligmasi yapmis ve mevcut durumda göstergelerin birçogunun TUIK bünyesinde üretilmekte ya da üretilebilecek durumda oldugu, diger kurum ve kuruluslarla isbirligi ile üretilebilecek göstergeler de oldugu belirlenmistir.

2021 yilinda UNSD tarafinda küresel müzakere baglatilmis olup ülke istatistik ofislerinin ilgili kurumlarla isbirligi yaparak hazirlanan taslak küresel gösterge seti hakkinda görüs ve önerilerini iletmeleri istenmistir. Bu konudaki çalismalari ülkemizde TÜIK koordine etmekte olup ilgili Bakanlik ve kurumlaria iletisime geçerek göstergelerin ilgili IPCC alanlan altndaki uygunlugu, metodolojik olarak saglamligi ve veri mevcudiyet durumu hakkinda görüs ve önerileri toplayarak UNSD'ye 2021 yili Eylül ayinda iletilmistir.

3. Yapilacak Yeni Çalismalar

Iklim degisikligi göstergelerinin üretilmesi için TÜIK tarafindan çalismalar baslatilmis olup bu konu ilk defa IV. Dönem RiP'e (2022-2026) eklenmistir. Bu kapsamda UNECE'nin hazirladigs 44 göstergelik set üzerinde çaligilacak ve bu göstergelerin üretilmesi koordine edilecektir.

Bunun yaninda UNSD'nin hazirladigi küresel iklim degisikligi gösterge setinin 2022 ylinda nihai halini almasi ve sonrasinda ülkelerin bu göstergeleri üretmelerinin istenmesi bekienmektedir. Bu gösterge seti netlestikten sonra, setin derlenmesine yönelik çalismalara agirlik verilmesi planlanmaktadir. Halihazirda UNSD'nin taslak gösterge seti, 44 göstergelik UNECE gösterge setinin bir kismini da igermektedir.

1. Kapsam

Binyil Kalkinma Hedeflerinin devami olarak Sürdürülebilir Kalkinma Amaçlanina yönelik 15 yillik yeni bir sürecin baslatilmasina karar verilmig; Birlesmis Milletler Sürdürülebilir Kalkinma Hedefleri Konferansinin (Rio+20) sonuç belgesi olan "Îstedigimiz Gelecek" bu sürecin temelini olusturmustur. Rio+20 Zirvesi ile alinan kararlar uyarnca Sürdürülebilir Kalkinma Amaçlari ve hedeflerinin tespiti, sürecin siyasi yönetimi, finansmani vb. konular ile ilgili çalisma gruplari kurulmustur. Dünya genelinde yürütülen istisare süreclerini takiben 25 Eylül 2015'te Birlesmis Milletler (BM) Genel Kurulunda "Dünyamizi Dönüstürmek: 2030 Gündemi" dokümani, igeriginde 17 amaç ve 169 hedefle beraber oy birligi ile kabul edilmistir. Sürdürülebilir Kalkinma Hedeflerinin takip edilecegi 241 gösterge UNSC toplantisinda Mart 2016 tarihinde onaylanmistir. Bu amaç ve hedeflere erisimin izlenmesi ve gözden geçirilmesinden sorumlu Yüksek Düzeyli Siyasi Forum (High Level Political Forum on Sustainable Development, HLPF) 11-20 Temmuz 2016 tarihleri arasinda BM Genel Merkezilnde toplanmistir. Sürdürülebilir Kalkinma için 2030 Gündemi belgesinin kabulünden sonra gerçeklestirilen bu ilk toplantida, ülkemiz gönüllü olarak sunum ve rapor hazirlayan 22 ülke arasinda yer almistir.

Sürdürülebilir Kalkinma igin 2030 Gündemi ortak bir gelecek vizyonunu yansitan, politika ihtiyaglaryla istatistik göstergeleri bulusturan ve istatistiki kapasiteyi gelistirmeyi kapsayan bir izleme ve takip süreci ile izlenecektir. TUIKin bu izleme ve takip sürecindeki rolü sürdürülebilir kalkinma göstergelerinden, ulusal düzeyde üretilenleri derleyerek ulusal ve uluslararasi platformlarda paylasmak ve üretilmeyen göstergelerin belirli bir takvim dogrultusunda üretilebilmesi hususunda koordinasyonu saglamaktir.

Küresel göstergeler veri elde edilebilirligine ve metodolojinin mevcudiyet durumuna göre üg gruba ayrilmistir. Buna göre; metodolojik standartlari belirlenmis ve verisi ülkelerce yaygin olarak üretilen göstergeler ilk grupta (Tier I), metodolojisi belirlenmis ancak verisi henüz yaygin olarak üretilmeyen göstergeler ise ikinci grupta (Tier II) yer almaktadir. Üçüncü grupta (Tier III) yer alan göstergeler için uluslararasi kabul görmüs bir metodoloji mevcut olmayip veri üretimi yaygin degildir. Ancak bu grupta yer alan degiskenlerin tanim ve metodolojisine iligkin standartlar surekli gelistirilmekte ve test edilmektedir. Bunun disinda degisken isimlerinde de yillik revizyonlar olabilmektedir.

UNSC'nin 3-6 Mart 2020 tarihlerinde gerçeklesen 51. Oturumunda, küresel sürdürülebilir kalkinma gösterge çerçevesine iliskin 5 yilda bir yapilmasi planlanan kapsamli revizyon gerçeklesmistir. Gerçeklestiriten bu Ana Revizyon ile küresel gösterge listesine yeni göstergeler eklenmis, bazi göstergeler silinmis ve bazi göstergelerin isim ve içeriginde önemli veya kismi degisiklikler yapilmistir. 2020 yilinda yapilan Ana Revizyon ile küresel gösterge listesi toplamda 231 tekrarsiz, 247 tekrarl göstergeden olusmaktadir. Nihai durumda, metodolojisi mevcut olmayan yani üçüncü grupta (Tier III) yer alan gösterge kalmamis olsa dahi, metodolojik iyilestirmeye ihtiyaç duyan ya da çoklu metodoloji dokümani hala mevcut az sayida gösterge vardir. Küresel gösterge listesinde bir sonraki kapsamli revizyonun gerçeklesecegi yil 2025 olup IV. Dönem RIP (2022 -2026) ile örtüsmektedir.

9.10. SÜRDÜRÜLEBILIR KALKINMA GÖSTERGELERi

2. Mevcut Durum

TUIK, 2007-2014 yillar arasinda Eurostat'in belirledigi sürdürülebilir kalkinma göstergelerinin hesaplanmasina yönelik çalismalar yürütmüstür. Bu çerçevede Eurostat tarafindan iki yilda bir yayimlanan Sürdürülebilir Kalkinma Raporu'nda yer alan göstergelerden ülkemiz igin hesaplanabilenler TÜIK tarafindan 2012 ve 2014 yillarinda iki haber bülteni ile yayimianmistir.

2015 yslinda Sürdürülebilir Kalkinma igin 2030 Gündemi' nin kabul edilmesiyle, TÜfK bu konudaki çaligmalarina baglamis ve 2016 ylinda veri mevcudiyetine iliskin ilk envanter falismasini yapmistir. Bu envanter calismasinin sonuçlari, 2016 yilinda gergeklestirilen Yüksek Düzeyli Siyasi Forum'da sunulmak üzere ilk Gönüllü Ulusal Gözden Gegirme (VNR) raporunda kullanlmistir. Ayrica envanter çalismasina göre göstergelerin üretiminden sorumlu kuruluslar ile ilgili kuruluslar belirlenerek "Resmi Istatistik Programi, 2017-2021"e Ek liste olarak eklenmistir.

TUIK, 2017 ve 2018 yillarinda veri mevcudiyeti arastirma çalismalarina devam etmistir. Sürdürülebilir Kalkinma igin 2030 Gündemini olusturan amaç ve hedeflere erisim düzeyinin izlenmesi amaciyla belirlenmis olan küresel göstergeler igin kurumsal sahipligin önemine dikkat çekilmesi ve bu kapsamda kurumlardan beklentilerin netlestirilmesi adina 2018 ylinin sonunda Sürdürülebilir Kalkinma Göstergelerinin Izlenmesi Çalistayi düzenlenmistir. Yaklasik 25 kurum ve kurulustan 77 kisinin katilimiyla gerçeklegmis olan çalistayda sürdürülebilir kalkinma hakkinda bilgilendirme yapilmis, bu konudaki sahipligin önemi vurgulanmis, gösterge ve metaveriler hakkinda bilgi verilmis, mevcut ve planlanan çalismalar ve kurumlardan bekientiler aktarlmistir.

TÜIK, 19 Subat 2019'da "Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri, 2010-2017" haber bültenini yayimlamistir. Halihazirda üretilebilen gostergeler arasindan istatistiksel kalite kriterleri (tutarllik, güvenilirlik, kargilastinlabilirlik, zamanlilik vb.) de dikkate alinarak bir gösterge seti belirlenmis ve 83 adet gösterge bu haber bulteni ile ilk defa yayimlanmistir.

Sürdürülebilir Kalkinma igin 2030 Gündeminin amaç ve hedeflerine erisim duzeyinin izlenmesi amaciyla belirlenmis olan küresel göstergeler için ulusal ve uluslararasi alanda süregelen faaliyetler, kaydedilen gelismeler ve planlanan çaligmalarin aktarilmasi amaciyla 28-29 Kasim 2019 tarihinde "Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri Degerlendirme Calistayi" gerçeklestirilmistir. 27 kurum ve kurulustan toplam 105 katilmann yer alcigi calistay, üretilmeyen göstergelere iliskin kurumlann plan ve takvimlerinin belirlenmesini amaglayan "2. Envanter" çalismasina da altlik olusturmustur.

2019 yilinin son geyreginde standart bir soru kagidi araciligiyla TUIK tarafindan gergeklestirilen "Envanter Çalismasi, 2019"un tamamlanmasi ve raporlanmasi ile birlikte; ülkemizde son üç yilda sürdürülebilir kalkinma göstergelerinin mevcudiyet durumunda meydana gelen degismeler saptanarak ulusal ve küresel izlemenin daha saglikli yapilabilmesi saglanmis, RIP'de yer alan tüm kurum ve kuruluglarin sorumlulugunda bulunan ancak halihazirda üretilmeyen sürdürülebilir kalkinma göstergeleri için bir yol haritasi olusturulmaya baglanmis, üretilmesi planlanmayan göstergelerin tespiti ve gerekçelendirilmesi mümkün hale gelmistir.

2019 ylinda gerçeklestirilen II. Envanter Çaligmasi ile elde edilen veri setlerinin incelenmesi neticesinde, halihazirda üretilebilen göstergelerin yaninda, istatistiksel kalite kriterleri dikkate alinarak belirienen ve 2010-2018 dönemine iliskin zaman serisi verilerini igeren yeni göstergelerin de bulundugu toplam 100 adet gösterge "Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri, 2010-2018" haber büteni ile TÜIK tarafindan 10 Subat 2020 tarihinde yayimlanmistir.

UNSC'nin 3-6 Mart 2020 tarihlerinde gergeklesen 51. Oturumunda, küresel sürdürülebilir kalkinma gösterge çerçevesine iliskin 5 yilda bir yapilmasi planlanan kapsamli revizyon gerçeklesmistir. Ana revizyon ile küresel gösterge listesine bazi yeni göstergeler eklenmis, bazi göstergeler silinmis ve bazi göstergelerin isim ve iceriginde degisiklikler yapilmistir. Ana revizyona bagli olarak TUIK tarafindan gösterge listesi güncellenerek yeniden düzenlenmistir.

2020 yllinda üretilmeyen sürdürülebilir kalkinma göstergelerine iliskin "Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri Türkiye için Yol Haritasi" hazirlanmistir. Bu yol haritasinda; sürdürülebilir kalkinmaya iliskin bilgiler verildikten sonra, TÜIK tarafindan yürütülen çalismalar özetlenmis, üretilmeyen göstergelere iliskin vadelere göre bir üretim plani ortaya çikanlmis ve gösterge bazinda detayli bilgiler ve üretilmeyen göstergeler için planlanan çalismalar anlatilmistir. Bunlara ek olarak yol haritasinda; il düzeyinde gösterge üretiminden, kirlimlarin tasnifinden ve jeo-uzamsai veri kullanimi gibi istatistiki kapasite gelistirme alanlarina deginilmis, sürdürülebilir kalkinma göstergeleri küresel veritabaninda Türkiye verilerinin durumu incelenmis ve sürdürülebilir kalkinma göstergelerine iliskin planianan caligmalar özetlenmistir.

Sürdürülebilir Kalkinma Göstergelerinin üretilmesinde, bu göstergelerden sorumlu kurum/kuruluglarin belirlenmesi sahiplik anlaminda çok önemlidir. Bu bilingle, 2016 yilinda yapilan çalismalarla 2017-2021 dönemini kapsayan RIP'de 213 göstergenin sorumlu ve ilgili kuruluglar belirlenmistir. 2020 yilinda yapilan ana revizyon ile yeni eklenen göstergeler, silinen göstergeler ve içerigi degisen göstergeler olmasi nedeniyle RiP'te yer alan göstergeden sorumlu ve ilgili kurulus listesinin güncellenmesi ihtiyaci dogmustur. Bu kapsamda ana revizyonda degisiklige ugrayan göstergeler ile daha önce sorumlu kurulus bilgisi belirlenemeyen göstergeler için envanter çalismalari ve veri mevcudiyeti arastirmalan sonucunda elde edilen bilgiler isiginda IV. Dönem RiP'te sorumlu kuruluslan belirlenmistir. Ilgili güncel listeye Ek'ten ulasilabilir.

2010-2019 dönemine iligkin topiam 131 adet göstergeden olusan "Sürdürülebilir Kalkinma Göstergeleri, 2010-2019" haber bülteni TÜIK tarafindan 02 Subat 2021 tarihinde yayimlanmistir. Bu haber bülteni ile hem üretilen gösterge sayisi hem de kirlimli gösterge sayisi önemli ölçüde artinlmigtir.

3. Yapilacak Yeni Çaligmalar

TUIK tarafindan üretilmeyen sürdürülebilir kalkinma göstergelerinin üretilmesine yönelik veri mevcudiyeti arastirma çalismalarina devam edilecektir. Bu kapsamda TÜIK ve dis kurumlar tarafindan yayimlanan veriler incelenecek, üretilemeyen göstergelere iligkin veriler arastinlarak ve halihazirda yayimlanan göstergelere iliskin de kinlimli verinin mevcut olup olmadigi da arastirilacaktir.

TÜIK, sürdürülebilir kaikinma göstergeleri kapsaminda vasi kuruluslarin veri talebi, veri dogrulama ve veri mevcudiyeti arastirma taleplerinin karsilanmasi ve istatistik Ofisleri nin bölgesel ve küresel düzeyde uluslararasi yönetigimine

Gevre Istatistikleri

katilmasi igin uluslararasi koordinasyon çalismalarina devam edecektir. Buna ek olarak TÜIK, küresel göstergelerin üretilebilmesi için kurumlar arasi teknik isbirigi imkanlarini gelistirme ve RiP igeriginin gerekli durumlarda revizyonu kapsaminda ulusal koordinasyon çalismalarina devam edecektir.

Yol haritasi ile olusturulan vadelendirme (kisa, orta ve uzun vade) planina göre gösterge üretme çalismalarina devam edilecektir. Bu kapsamda sürdürülebilir kalkinma göstergeleri için kurulan RIP Çaligma Grubunda sorumlu ve ilgili kurum ve kuruluslarin katrlimiyla tematik konu veya gösterge bazinda toplantilar düzenlenecektir.

TUIK, sadece sürdürülebilir kalkinma göstergelerini derleyip üretmeden ziyade, sürdürülebilir kalkinma hedeflerine ulagma yolunda ilerlemenin yönüne ve hedeflere ulasilip ulasilamayacagina iliskin bir analiz çalismasi yapmayi planlamaktadir. Bu kapsamda 2030 hedeflerine ulagma durumu istatistiki ve ekonometrik yöntemler kullanilarak ölçülmeye çalisilacak olup bu çalismanin sonucunun da yayimlanmasi planlanmaktadir.

1. ÇEVRE iSTATISTIKLERi ve SÜRDÜRÜLEBiLiR KALKINMA

Resmi Istatistik Programi, 2022 - 2026