CB Kararı 6294

2022-10-25

2023 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI YILLIK PROGRAMININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 6294)

Dünya ekonomisinde Covid‑19 sonrası toparlanmaya rağmen arz sıkıntıları, enflasyon ve enerji-gıda fiyatlarındaki yüksek seyir ticaret ve yatırım ortamını belirsizleştirmektedir. Rusya-Ukrayna savaşı enerji ve temel hammadde arzında istikrarsızlıklara yol açmış ve fiyatlar üzerinde oynaklığa neden olmuştur; Türkiye’nin enerji maliyetleri ve dış ticaret dengesi bu değişimlerden etkilenmiştir; diplomatik girişimlerin bu etkileri hafifletme potansiyeli olduğuna işaret edilmiştir. Türkiye’de iç talebin güçlenmesi, üretim ve hizmetler sektörlerinin büyümeyi yönlendirmesi ve turizm ile ihracatın dış talebe katkı yapması gibi dinamikler ön plana çıkmıştır; tarım sektörü ise olumsuz etkileşim göstermiştir. Dış talep belirsizliği, enerji maliyetleri ve küresel finansal koşullardaki değişimler riskler olarak vurgulanmıştır; buna rağmen Türkiye’nin makro politikalarının istikrarı sürdürmesi ve esnek üretim kapasitesi bu riskleri sınırlayabilir görülmüştür. Program, dış şoklara karşı dayanıklılığı güçlendirmek, dış ticaret ile enerji dengesini korumak ve üretim yapısını güçlendirmek amacıyla politika önceliklerini ortaya koymaktadır.

Covid sonrası toparlanma Enerji maliyetleri Dış ticaret dengesi Rusya-Ukrayna savaşı Enerji ve temel hammadde arzı istikrarsızlığı Turizm ve ihracatın dış talebe katkısı Buna benzer

CB Kararı 10525

2025-10-30

2026 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI YILLIK PROGRAMININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 10525)

- Programa göre küresel ekonomideki belirsizliklere rağmen büyüme ve ticaret hacmi için olumlu bir eğilim beklenmektedir; bu durum Türkiye için dış talebi güçlendirme potansiyeli taşımaktadır. - Türkiye ekonomisinin büyümesi, ekonomik toparlanmayı destekleyen iç talep ve özellikle deprem sonrası yeniden yapılanma çalışmalarıyla güçlenmiştir; bu gelişmeler üretim ve istihdam üzerinde olumlu etki yapabilir. - Hizmetler ve tarım sektörleri büyümenin ana itici güçleri olarak öne çıkmaktadır; sanayi ise dış talep koşullarından ve küresel konjonktürden daha çok etkilenebilir. - Dış ticarette ihracatın konumunu güçlendirme ve ithalat talebinin dengelenmesi, ülkenin cari açık ve döviz kırılganlıkları açısından kritik rol oynamaktadır. - Makroekonomik istikrarı sürdürmek, enflasyonu düşürmek ve mali disiplini korumak öncelikli hedefler arasındadır; bu çerçevede yapısal reformlar ve rekabet gücünün artırılması hedeflenmektedir. - Enerji fiyatları, ticaret politikaları ve jeopolitik riskler gibi dış faktörler büyüme ve fiyat istikrarı üzerinde önemli baskılar oluşturabilir; bu nedenle politika koordinasyonu ve esnek yanıtlar gereklidir. - Uzun vadede büyümenin sürdürülebilirliği için yatırım ikliminin güçlendirilmesi, üretim çeşitliliğinin artırılması ve ikiz dönüşüm olarak adlandırılan yapısal dönüşümlerin desteklenmesi hedeflenmektedir.

dış talebi güçlendirme potansiyeli deprem sonrası yeniden yapılanma iç talep büyümesi hizmetler ve tarım sektörleri büyüme itici güçleri sanayi dış talep duyarlılığı ihracat konumunun güçlendirilmesi Buna benzer

CB Kararı 1733

2019-11-04

2020 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI YILLIK PROGRAMININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 1733)

Küresel ekonomide büyüme yavaşlıyor ve ticaret ile belirsizlikler artıyor; bu durum Türkiye’nin ihracat pazarlarına talebi ve yatırım iklimini etkileyebilir. Küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki gelişmeler Türkiye’nin cari işlemler dengesi ile enflasyonu etkileyebilir; bu açıdan maliye ve para politikalarının dengeli uygulanması önemli olur. Gelişmiş ekonomilerde para politikalarının destekleyici konumda kalması sermaye akımlarını Türkiye lehine yönlendirme potansiyeli taşıyabilir, ancak piyasalarda volatilite riski de artabilir. Türkiye’de yeniden dengelenme süreci sürüyor; iç talebin büyümeyi itici etkisi zayıflarken ihracat ve net dış kaynaklı unsurların etkisi belirleyici olmaya devam eder. Enflasyon ve finansmana erişim açısından istikrarlı bir çerçeve sağlamak için para ve maliye politikalarının koordineli uygulanması gerekir; döviz kuru dalgalanmalarına karşı güvenli ve öngörülebilir bir politika yaklaşımı önemlidir. Yatırım ve istihdam açısından belirsizlikler sürebilir; yapısal reformlar ve sürdürülebilir bir maliye politikası büyümeyi destekleyici nitelikte olur. Petrol ve enerji fiyatlarındaki değişimler Türkiye için maliyet baskısı ya da dengelenme fırsatları yaratabilir; enerji ithalatının niteliğine bağlı olarak etkiler farklılaşır.

Küresel büyüme yavaşlaması Ticaret belirsizliği artışı Türkiye ihracat pazarı talebi Cari işlemler dengesi etkileri Enerji ve emtia fiyatları etkisi Para-maliye politikalarının koordinasyonu Buna benzer

CB Kararı 9074

2024-10-30

2025 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI YILLIK PROGRAMININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 9074)

Bu karar, Türkiye ekonomisinin dış baskılar ve belirsizlikler karşısında dayanıklılığını güçlendirmeyi ve istikrarlı büyümeyi sürdürmeyi amaçlamaktadır. Pratik etkileri şunlardır: - Deprem sonrası yeniden yapılandırma ve canlanmayı desteklemek için inşaat ve hizmetler alanında üretim ve istihdamı artırıcı politikalar ve uygulamalar uygulanır. - İç talebi güçlendirme ve özel tüketim ile yatırımları hedefleyen teşviklerle büyüme dinamikleri desteklenir; böylece genel ekonomik aktiviteyi sürdürülebilir kılmak amaçlanır. - Dış talep zayıflığının etkisini dengelemek için ihracat odaklı üretim kapasitesinin artırılması ve ithalatta verimlilik odaklı yaklaşımlar benimsenir. - Finansal istikrar ve fiyat istikrarını güvencelemek için para ve maliye politikalarının daha uyumlu ve istikrarlı bir zeminde yürütülmesi hedeflenir. - Yapısal reformlar, dijitalleşme ve verimlilik artışını teşvik eden uygulamalarla üretkenlik ve yatırım ortamı iyileştirilir. - Bölgesel kalkınmayı ve istihdamı destekleyen sosyal politikalarla gelir dağılımında adaletin güçlendirilmesi hedeflenir. - Enerji güvenliği ve maliyet yönetimiyle enflasyon baskılarının azaltılması ve ekonomik istikrarın sürdürülebilirliği gözetilir.

Dış baskılar karşısında dayanıklılık güçlendirme İstikrarlı büyüme sürdürme Deprem sonrası yeniden yapılandırma İnşaat ve hizmetler sektörü üretim ve istihdam artışı İhracat odaklı üretim kapasitesi artırımı Para ve maliye politikalarının uyumlu yürütülmesi Buna benzer

CB Kararı 7739

2023-10-25

2024 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI YILLIK PROGRAMININ ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR

Küresel ekonomi, büyüme yönünde ivmelenmeyi sürdürüyor ancak bu ivme kırılgan ve enflasyon baskıları ile enerji-gıda maliyetlerindeki dalgalanmalar devam ediyor. Jeopolitik gerginlikler ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler dış talep üzerinde baskı oluşturuyor. Finansal koşulların sıkılaşması, özellikle gelişmiş ekonomilerde talep ve yatırım üzerinde etkili oluyor. Türkiye açısından temel etki alanları şu şekilde özetlenebilir: dış talep hareketlerinde zayıflama olasılığı hálá mevcut riskler arasında; maliye ve para politikalarının sıkılaşma/sekresyon eğilimleriyle enflasyonla mücadele baskısı devam edebilir; kur ve dış finansman akışlarında dalgalanma riskleri sürüyor. Ancak iç talebin güçlü kalması, hizmetler ve özellikle turizm alanında iyileşme ile büyüme üzerinde destekleyici etkiler yaratabilir. Deprem sonrası yeniden inşa çalışmaları inşaat ve üretim sektörlerini canlandırabilir ve sahada istihdamı olumlu etkileyebilir. Gerekli politika yaklaşımı açısından, enflasyonla kararlı mücadele ile mali istikrarın korunması, iç talep dengesi ile üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik yapısal adımlar ve yeniden inşa sürecinin etkisini dengelemek için uygun finansman ve destek paketlerinin sürdürülmesi önemli görülüyor. Ayrıca dış pazarlara yönelimi çeşitlendirme, ihracatın rekabet gücünü artırma ve enerji verimliliğini geliştirmenin büyümeyi destekleyici etkileri bulunuyor.

küresel ekonomi büyümeye ivmelenme enflasyon baskıları enerji-gıda maliyetlerindeki dalgalanmalar jeopolitik gerilimler dış talep baskısı turizmde iyileşme Buna benzer

CB Yönetmeliği 979853

1997-08-29

YAP-İŞLET MODELİ İLE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİM TESİSLERİNİN KURULMASI VE İŞLETİLMESİ İLE ENERJİ SATIŞININ DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Bu düzenleme, Yap-İşlet modeliyle termik santral kurup işletmeyi ve üretilen elektriği belirlenen esaslar çerçevesinde satmayı sağlayan uygulanabilir bir çerçeve getirir. Kapsam açısından hidroelektrik, jeotermal, nükleer ve diğer yenilenebilir enerji santralleri bu düzenlemenin kapsamı dışındadır. Üretim şirketleri tesisleri kendilerine ait olarak kurar ve işletir; ürettikleri elektriği sözleşmede belirlenen kurallara göre belirli bir alıcıya satar. İhale ve sözleşme süreçleri rekabetçi, şeffaf ve önceden belirlenen şartnameye uygun olarak yürütülür. Projelerin finansmanı tamamen üretim şirketinin sorumluluğundadır; vergi ve diğer mali yükümlülükler de bu şirkete aittir. Çevre izinleri ve ÇED gibi ilgili mevzuata uyum üretim şirketinin sorumluluğundadır; mevzuat değişiklikleri maliyetleri etkileyebilir ve buna uygun düzenlemeler gerekebilir. Üretim tesisinin bağlantı hattı ve entegrasyonu güvenilir enerji iletimine uygun şekilde sağlanır; kamulaştırma ve taşınmaz bedelleriyle ilgili giderler üretim şirketinin sorumluluğundadır ve sözleşme kapsamındadır. Enerji üretim ve satışına ilişkin esaslar sözleşmede netleşir; fiyat yapısı, eskalasyon ve maliyet değişiklikleri için uygulanacak mekanizmalar öngörülür. Faturalandırma, ödemeler ve gecikme durumlarında uygulanacak güvence mekanizmaları sözleşmede belirlenir. Yer seçimi, arazi temini, inşaat ve devreye alma süreçleri üretim şirketinin sorumluluğundadır; test ve kabul süreçleri de bu kapsama dahildir. Sözleşme süresi, izinler ve tesisin işletme süresi dikkate alınarak belirlenir; gerekli görüldüğünde yeniden değerlendirme ve uzatma imkanına ilişki öngörülebilir. Taraflar arasındaki ilişkilerde üçüncü taraf devri ve temlikine ilişkin kurallar netleştirilir ve bu işlemler için yazılı onay gerekir. Şartname ve sözleşmede yer alması gereken hükümler arasında ödenecek ücretler, vergi ve mali yükümlülükler ile geçici teminat ve diğer ilgili belgeler için kurallar bulunur. Bu çerçeve, enerji arz-talep dengesinin korunması ve ulusal enerji sistemi güvenliğinin sağlanması hedefleriyle uyumlu olarak uygulanır.

Yap-İşlet modeli çerçevesi termik santral kurulum işletme satışı üretim şirketi sorumlulukları finansman vergi ihale ve şartname süreçleri çevre izinleri ve mevzuat uyumu bağlantı hattı kamulaştırma giderleri Buna benzer

CB Kararı 6003

2022-09-04

ORTA VADELİ PROGRAM (2023-2025)'IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 6003)

Orta Vadeli Program, makro politika çerçevesini oluşturan ve temel ekonomik büyüklükler ile hedefler ve göstergeler niteliğinde olan temel politika belgesidir. Bu program, büyüme, istihdam, fiyat istikrarı, ödemeler dengesi, finansal istikrar ve kamu maliyesi gibi alanlarda politika hedefleri ve uygulanacak tedbirleri belirler. Amacı, yüksek katma değerli üretimi teşvik etmek, ihracatı güçlendirmek, verimliliği artırmak ve cari işlemler dengesini sürdürülebilir şekilde iyileştirmek. Enflasyonu düşürmeye ve finansal istikrarı sağlamaya yönelik politikalar öncelik kazanır. Program, makroekonomik hedeflere ulaşmak için gerekli politika araçlarının uyum içinde uygulanmasını sağlar ve kamu kurumlarının bütçelerinin bu hedeflere uygun olarak hazırlanmasını zorunlu kılar. Ayrıca, programın şeffaf ve öngörülebilir olması amacıyla politika analizleri ve hedefler kamuoyuyla paylaşılır. OVP, Türkiye Ekonomi Modeli ile uyumlu olarak makroekonomik ve finansal istikrarı güçlendirmeyi, yüksek katma değerli üretimi desteklemeyi, cari işlemler dengesini kalıcı olarak iyileştirmeyi ve istihdamı artırmayı hedefler. Yeşil dönüşüm ve verimlilik artışını önceliklendiren politikalar içerir. Uygulama sürecinde, bütçe süreçlerinin OVP hedefleriyle uyumlu şekilde yürütülmesi ve karar almanın bu hedeflere göre yapılması amaçlanır. Program, mevcut kalkınma planlarına bağlamında yol gösterici bir geçiş süreci olarak da işlev görür. Kapsadığı riskler arasında jeopolitik gelişmeler, enerji ve gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar ile tedarik zinciri aksamaları yer alır ve bu risklere karşı esnek ve dengeli tedbirlerin uygulanması öngörülür. Sonuç olarak, bu program kamu kesimi ile özel kesim için bir yol haritası olarak öngörülebilirlik ve uyum sağlar.

Orta Vadeli Program (OVP) makroekonomik hedefler ve göstergeler yüksek katma değerli üretim ve ihracat destekleri cari işlemler dengesi iyileştirme politikaları enflasyon düşürme politikaları finansal istikrar ve bütçe uyumlu yönetim Buna benzer

CB Kararı 9488

2025-02-01

ULUSAL İSTİHDAM STRATEJİSİ (2025-2028)'NİN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 9488)

- Yeşil ve dijital dönüşüm odaklı beceri gelişimiyle işgücünün bu dönüşümlere uyum sağlaması ve yeni teknolojik gereksinimlere karşı yetkinlik kazanması hedeflenir. - Kapsayıcı istihdam politikalarıyla gençler, kadınlar, engelliler ve diğer dezavantajlı gruplar için eşit fırsatlar yaratılır ve işe alım süreçlerinde kapsayıcılık artırılır. - Sosyal koruma ile istihdam ilişkisini güçlendiren uygulamalarla iş güvencesi, adil ücretler ve sosyal güvenlik imkanları geliştirilir. - Kırsal bölgelerde sürdürülebilir istihdamı artırmak için kırsal ekonomilerin çeşitlendirilmesi ve tarımsal ile kırsal sektörlerde yeni iş modellerinin desteklenmesi sağlanır. - Kamu, özel sektör, işçi ve işveren temsilcileri ile sivil toplumunun karar alma süreçlerine katılımı teşvik edilerek politika uygulamaları daha koordineli ve etkili hale getirilir. - Eylem planı sürekli izlenir ve gerektiğinde güncellenir; uygulamaların başarı düzeyi değerlendirilerek gerekli ayarlamalar yapılır. - İnsan odaklı çalışma anlayışını güçlendirmek için üretken ve adil çalışma koşulları, güvenlik, örgütlenme hakları ve kadın-erkek eşitliği temel amaç olarak öne çıkar. - Sürdürülebilirlik ve risk yönetimi açısından yeşil ve dijital dönüşümle uyum sağlanırken, iklim değişikliği, afetler ve teknolojik değişim gibi risklere karşı dayanıklılık artırılır. - Bu yaklaşımla istihdam artırılarak ekonomik büyümenin toplumsal refah ve kapsayıcılık ile desteklenmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması amaçlanır.

yeşil ve dijital dönüşüm beceri gelişimi kapsayıcı istihdam politikaları sosyal koruma ve iş güvencesi kırsal istihdam ve tarımsal iş modelleri çok paydaşlı katılım ve koordinasyon insan odaklı çalışma ve kadın-erkek eşitliği Buna benzer

CB Kararı 5362

2022-04-06

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. VE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİNCE TARIMSAL ÜRETİME DAİR DÜŞÜK FAİZLİ YATIRIM VE İŞLETME KREDİSİ KULLANDIRILMASINA İLİŞKİN KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KARAR (KARAR SAYISI: 5362)

Bu karar tarımsal üretime ilişkin düşük faizli yatırım ve işletme kredisi programının kapsamını genişletir ve uygulanabilirlik şartlarını değiştirir. Güneş enerjisiyle sulama amacıyla yapılacak yatırımlar ve modern basınçlı sulama sistemleri kredilendirme kapsamına alınır; sulama birliklerinin elektrik ihtiyacının karşılanmasına yönelik faaliyetler için kredi kullanımı sağlanır. Kapsam, sütçülük ve kombine sığır yetiştiriciliği, damızlık düve yetiştiriciliği, küçükbaş hayvancılık, kanatlı sektörü, su ürünleri, geleneksel hayvansal üretim, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları, tarımsal üretimde sözleşmeli üretim ve sertifikalı tohum/fide/kalem kullanımı gibi pek çok üretim ve uygulama alanını kapsayacak şekilde genişletilir. Genç çiftçi ve kadın çiftçi gibi teşvik unsurları ile bölgesel önceliklerin uygulanmasına yönelik yönergeler sadeleşerek kredi imkanlarının alanlara göre şekillendirilmesini hedefler. Kredi kullandırımlarında sektöre göre indirim oranları ve üst limitler çeşitlendirilir; bu sayede yatırım ve işletme maliyetlerinin düşürülmesi ve üretim kapasitesinin artırılması amaçlanır. Mevcut krediler için, bu karar kapsamında değişikliklerden yararlanma imkanı olan üreticilerin kullanamadıkları kısım için yeni indirimlerden yararlanması mümkün olabilir. Kararın uygulanması ilgili kararın yayımlandığı anda uygulanmaya başlar ve kredileri kullandıran birimler tarafından yürütülür.

düşük faizli yatırım ve işletme kredisi programı güneş enerjisiyle sulama kredisi modern basınçlı sulama sistemi kredisi sulama birliklerinin elektrik ihtiyacı kredisi organik tarım ve iyi tarım uygulamaları sözleşmeli üretim ve sertifikalı tohum fide kalem kullanımı Buna benzer

CB Kararı 108

2018-09-20

ORTA VADELİ PROGRAM (2019-2021)’IN ONAYLANMASI HAKKINDA KARAR (KARAR SAYISI: 108)

Bu programın uygulanması kısa vadede fiyat istikrarını ve finansal istikrarı yeniden tesis etmeyi, orta vadede ise sürdürülebilir büyüme ile adaletli paylaşımı hedefler. Uygulamanın pratik etkileri şu şekilde özetlenebilir: - Kamu maliyesinde disiplini koruyarak israfı azaltıcı ve gelir/harcama yapısını kalıcı iyileştirme yönünde adımlar atılır; bütçe süreçleri daha şeffaf ve performans odaklı hale getirilir. - Kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yönelik kurumsal dönüşüm takip edilir; harcamalar yeniden yapılandırılır, gereksiz giderler kısıtlanır. - Vergi sistemi genişletilir ve basitleştirilir; istisna ve muafiyetler kademeli olarak ele alınıp kayıt dışılığın azaltılması hedeflenir; vergi yönetimi dijitalleşir ve verimlilik artar. - Vergi ve maliye politikaları ile finansal istikrarı destekleyen kurumlar ve mekanizmalar güçlendirilir; mali güvenlik ve istikrar için birlikte çalışabilir bir çerçeve kurulur. - Bankacılık sektörünün mali durumu izlenir; gerektiğinde finansal yapıyı güçlendirecek önlemler devreye alınır ve reel sektöre krediye erişim kolaylaştırılır. - Reel sektördeki yatırımların ve üretimin artırılması için maliyetlerin düşürülmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve sürdürülebilir finansman modelleri benimsenir. - İthalata bağımlılığı azaltmak ve ihracatı desteklemek amacıyla yerli üretim ve Ar-Ge yatırımları teşvik edilir; stratejik sektörlerde yerli üretimin payı artırılır. - İhracat ve ticaret süreçlerini kolaylaştırıcı uygulamalar hayata geçirilir; gümrük süreçleri hızlandırılır, serbest ticaret anlaşmalarının karşılıklı faydası gözetilir, dış ticaretin dijitalleşmesi desteklenir. - Turizm ve hizmet sektörleriyle dış turizm gelirleri güçlendirilir; enerji alanında yerli ve temiz enerji kaynaklarının kullanımı yaygınlaştırılır ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi hedeflenir. - Yerli üretimi ve ithal ürünlere olan bağımlılığı azaltacak politikalarla sanayi ve teknoloji bölgeleri ile yerli katkıya dayalı üretim modelleri kurulabilir. - Kamu yönetimi yapılandırılır; karar alma süreçleri daha hızlı ve piyasalara yön veren bir yönetim anlayışını temel alacak şekilde düzenlenir; hesap verebilirlik ve güven artırılır. - Kamu özel iş birlikleri daha sistematik bir çerçeveyle organize edilir; bu çerçeve içinde projelerin finansmanı ve uygulanabilirliği iyileştirilir. - Tarım ve gıda güvenliği açısından arz/rekolte takibi için erken uyarı sistemleri ve fiyat gözetim mekanizmaları kurulur. - Sosyal güvenlik sistemi daha sürdürülebilir hale getirilir; mali açıdan dengeli bir sosyal koruma ağı hedeflenir. - Kamu alacakları, vergi ve prim ödemeleriyle ilgili idari kapasiteler güçlendirilir; vatandaş ve iş dünyasının kamu hizmetlerine erişimi iyileştirilir. - Yurt içi talebin dengeli büyümesini destekleyen politikalarla enflasyonla mücadele için toplumsal katılım ve geniş tabanlı farkındalık programları hayata geçirilir. Bu adımların birleşmesiyle yatırım ve üretim ortamı daha öngörülebilir hale gelir, mali ve fiyat istikrarı güçlenir, dış bağımlılık azalır, ticaret ve turizm gelirleriyle cari denge desteklenir ve kamu hizmetleri daha verimli bir şekilde sunulur.

fiyat istikrarı finansal istikrar kamu maliyesi disiplini vergi sistemi dijitalleşmesi yerli üretim ve Ar-Ge yatırımları ihracat teşviki ve gümrük süreçlerinin hızlandırılması Buna benzer